مشکلات کلان و راه حلهای خرد منظومه اداری جمهوری اسلامی ایران - لطیفی, محمد حسین (فصلنامه دانش مدیریت (منتشر نمی شود), 1992)
1- در این بررسی سعی شده که تعریف مختصری از ویژگیهای عمده سازمانها و نهادهای دولتی که در 12 مورد عمده خلاصه می شود ، ارائه گردد. 2- تبیین نظری و مقدماتی مشکلات کلان و راه حل های خرد در موارد زیر ارائه گردیده است : - وضعیتهای کلان و خرد سیستم مدیریت . - چارچوب و ارتکاذات ذهنی فرهنگی – قومی . - اسلام به عنوان تفکر مجرد منطبق بر وحی . - تحمیلات و واردات ساختار آموزشی و روش شناسی صرفاً عقلانی که از خارج به کشورهای اسلامی در کل و به ایران در جزء سرایت کرده و ادامه دارد. 3- روندهای کلان جهان صنعتی در موارد زیر بررسی قرار گرفته است: ( ده مورد ) 1- روند جامعه صنعتی به جامعه اطلاعات 2- روند تکنولوژی اجباری به تکنولوژی فوق مدرن 3- روند دموکراسی اشعاری به دموکراسی مشارکتی 4- روند سلسله مراتب به روند شبکه 5- روند این یا آن به انتخابهای چندگانه 6- روند اقتصاد ملی – کشوری به اقتصاد جهانی 7- کوتاه مدت نگری به بلند مدت نگری 8- روند تمرکزگرائی به تمرکز زدائی 9- روند کمکهای نهادی به خود کمکی 10 - روند شرق – غرب به شمال – جنوب 4- مشکلات کلان مدیریت ساختارهای اداری جمهوری اسلامی ایران ، ( 1- میراث تاریخی توأم با ترس 2- ناسیونالیزم یا جزمیتهای ایدئولوژیک 3- عدم ثبات منطقه ای 4- نفت و اقتصاد تک محصولی ). 5- راه حلهای خرد و بخش خصوصی در مقابل مشکلات و بخش دولتی . 1-5-مخالفتهای بوروکراتیک 2-5-مقاومتهای سیاسی 3-5- نبود بازارهای سرمایه ای داخلی 4-5- فقدان رقابت مثبت و زاینده 6- راه حلهای بسیار خرد و بهبود بخشی به کارآیی سازمانهای دولتی : مدیریت مؤثر و مسئولانه قدرت در حد سلولی و رفتاری آن با اموری که مدیر در رفتار روزانه باید مدّ نظر داشته باشد. 7- منابع و مأخذ.

بررسی تطبیقی مفهوم مصلحت از دیدگاه امام خمینی (ره) و اندیشمندان غرب - منصورنژاد, محمد (حکومت اسلامی)
محمد منصورنژادمجله: حکومت اسلامی; تابستان 1378 - شماره 12;

مصلحت اندیشی و تکلیف محوری در اندیشه و سیره امام علی علیه السلام (پرتال جامع علوم انسانی)

مصلحت در حكومت نبوي (احكام حكومتي)

مطالعه تطبیقی سبک رهبری امام علی علیه السلام با سبک رهبری موجود (پرتال جامع علوم انسانی)

‌مطالعه تطبیقی مدیریت اسلامی و مدیریت رایج (پرتال جامع علوم انسانی)

مطالعه تطبیقی ارزشیابی در مدیریت اسلامی و مدیریت متداول (پرتال جامع علوم انسانی)

مطالعه ی تطبیقی شاخص های تأثیر گذار بر تحقق عدالت مراوده ای در سازمان مقایسه ی دو دیدگاه مدیریت اسلامی و مدیریت غربی - نقی‌پورفر, ولی‌الله; جعفر‌پور, محمود (مدیریت اسلامی)
ولی الله نقی پورفر,محمود جعفر پورمجله: مدیریت اسلامی; اسفند 1389 - شماره 81;

معرفت شناسی تطبیقی نظارت و ارزشیابی از دیدگاه مدیریت غربی با مدیریت علوی (پرتال جامع علوم انسانی)

معیارها و اصول ارزیابی عملکرد در متون دینی اسلامی - زارع, حمید (مجله علمی, 2003)
از مهمترین وظایف مدیریت منابع انسانی که بر اثر بخشی و کارایی سازمانها تأثیر عمیق به همراه دارد ،((ارزیابی عملکرد کارکنان)) می باشد. با ارائه و طراحی برنامه های ارزیابی عملکرد اشکالات،نقائص و کمبودهای سازمان،شناسایی شده و تهدیدات بالقوه و بالفعل رفع خواهد شد. مدیران با استفاده از برنامه ارزیابی عملکرد از نقاط قوت و ضعف حوزه مدیریتی خود آگاه شده و با بهره جستن از برنامه های اصلاحی به رشد و بالندگی سازمان توجه خواهند کرد . امروزه در همه سازمانها،واحدهایی متکفل انجام این وظیفه شده اند. برای اینکه ارزیابی عملکرد به نحو موثری انجام گردد تلاش زیادی در رابطه با طراحی شیوه های مناسب ارزیابی صورت گرفته است و کتب و مقالات بسیاری در این زمینه به رشته تحریر درآمده است . تئوریهای نظم یافته در این زمینه،بیشتر از سوی عالمان مغرب زمین مطرح گردیده است و از آنجایی که براساس دیدگاه اقتضایی نظریات مدیریتی را نمی توان درهمه زمانها و مکانها و موقعیتهای مختلف بطور یکسان به کار برد ،بلکه باید به زمینه های فرهنگی،اجتماعی،جغرافیایی،اقتصادی و ... نیز نظر داشت ، بنابراین ضرورت دارد که الگوهای مورد استفاده برای سازمانهای ایران متناسب با فرهنگ حاکم بر مدیریت کشور،سنتها و ارزش های بومی باشد. به همین جهت نگارنده موضوع فوق را از دیدگاهی به بحث می کشاند که برگرفته از متون دینی اسلامی باشد و بدنبال ارائه الگویی است که ریشه در مذهب و سنت اسلامی کشورمان داشته باشد.

معیارهای ارزشی مدیریت اسلامی از دیدگاه قرآن (پرتال جامع علوم انسانی)

معیارهاى رفتار سالم از دیدگاه اسلام (پرتال جامع علوم انسانی)
«بهنجارى و نابهنجارى»1 از بنیادى ترین موضوعات دانش روان شناسى است که قلمرو وسیعى از این علم را تحت تأثیر خویش دارد. فلسفه روان شناسى...

مفهوم شناسی الگوی بومی توسعه جمهوری اسلامی ایران (پرتال جامع علوم انسانی)

مفهوم و ماهیت عدالت و پیشرفت با رویکرد اسلامی- ایرانی (پرتال جامع علوم انسانی)

مقایسه توصیفی نظام های مدیریت سازمانی با نظام مدیریت اسلامی

مقایسه ویژگی‌های مدیریت از دیدگاه قرآن کریم با مدیریت‌ از دیدگاه تئوریهای غربي

مبانی نظری و عملی توسعه از نگاه قرآن

مقدمه ای بر تئوری عمومی مدیریت اسلامی - باهر, حسین (مطالعات مدیریت (بهبود و تحول), 1991)
در ضرورت طراحی نظام نوین برای مدیریت در جامعه امروز کشورمان سخن بسیار گفته شده و مقاله ها و نوشته های چندی در این زمینه تنظیم گردیده که هر کدام از زاویه ای به این مهم نگریسته اند. در مقاله ای که پیش رو دارید نویسنده کوشیده است تا تعریفی از مدیریت مبتنی بر ارزشهای اسلامی ارائه داده، مقدمه ای را در مورد مدیریت اسلامی رقم بزند و مسائل رفتاری و جوابهای کرداری را در اسلام بیان دارد همانگونه که از عنوان مطلب مستفاد می شود این کار مقدمه ای است در زمینه گسترده مدیریت اسلامی.

مقدمه ای بر مبانی مدیریت اسلامی - خرازی, دکتر سید علینقی کمال (مجله روان شناسی و علوم تربیتی, 1989)
هنر هماهنگ کردن و هدفدار ساختن تلاشهای افراد به قصد افزایش بهره وری آنان، رمز مدیریت صحیح است. اما این امر باید با صرف کمترین میزان پول و نیرو و زمان و امکانات صورت گیرد. در این مقاله با اشاره به فلسفه مدیریت، و مروری بر اهداف آن، مدیریت اسلامی ارزیابی گردیده و برتری آن نسبت به سایر شیوه های مدیریت مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.

ملاکهاى گزینش کارگزاران در حکومت علوى(ع) (پرتال جامع علوم انسانی)
جایگاه و اهمیت مدیریت و ضرورت بررسى ملاک و معیار گزینش مدیران، بر کسى پوشیده نیست. این مقوله، در دنیاى صنعتى، از تاریخ درازى برخوردار...

مولفه‌های اساسی در مدیریت دینی (مطالعه موردی: حکومت نبوی) - سیرحسینی, سیداحمد (مجله علمی, 2006)
نظر به اهمیت جایگاه مدیریت در تاریخ بشر و ادیان آسمانی و بالاخص در دین مبین اسلام, بیتردید یکی از زیباترین جلوه‌های مدیریت متعادل که از دیرینگی و تحول آفرینی برخوردار است، مدیریت نبوی است که با اندیشه توانمند و افق دورنگر حضرت پیامبر اعظم اسلام پایهگذاری شد. در این مقاله درصدد تبیین مولفه‌های اساسی این مدیریت سیاسی و فرهنگی هستیم که در مدل مفهومی ارائه شده به سه بعد فردی، کلان و اجتماعی ـ فرهنگی و مولفه‌های چهاردهگانه آن پرداخته شده است. ضمن تبیین مختصر هر کدام از آن‌‌ها مواردی به صورت مطالعه موردی نیز اضافه می‌گردد تا مبانی یاد شده برای خواننده ملموستر و مصداقیتر ارائه گردد. در بخش نتیجه نیز راهکار‌هایی برای اقتباس کارآمد از این مدیریت ارائه شده است.

مولفه های رهبری مبتنی بر ارزش ها و ارائه چارچوبی مناسب برای ارتقای این رویکرد در دانشگاه آزاد اسلامی (پرتال جامع علوم انسانی)

نظارت بر کارگزاران در حکومت علوى (پرتال جامع علوم انسانی)
نظارت، در لغت به معناى مراقبت، تحت نظر و دیده بانى داشتن بر کارى است.[1] دانشمندان علوم مختلف نیز تعاریف گوناگونى از نظارت ارائه داده...

نظارت بر حکومت و ساز وکارهای آن در اسلام (پرتال جامع علوم انسانی)

نظارت در حکومت علوی

نظارت در سیره حکومتی پیامبر اکرم (ص) - ملک‌افضلی, محسن (حکومت اسلامی)
محسن ملک افضلیمجله: حکومت اسلامی; بهار 1386 - شماره 43;

نظارت و بازرسى در اسلام (پرتال جامع علوم انسانی)
یکى از حیاتى‏ترین ارکان یک مدیریت‏سالم و کارامد وجود یک نظام‏کامل و دقیق نظارت و بازرسى است. البته ضرورت وجود نظارت به معناى نداشتن اعتماد...

نظارت و کنترل در مدیریت اسلامی (پرتال جامع علوم انسانی)

اخلاق تجاری و بازاریابی در نظام اقتصادی اسلام (پرتال جامع علوم انسانی)

جایگاه مصلحت در اندیشه امام خمینی (پرتال جامع علوم انسانی)
وقوع انقلاب اسلامیی در سال 57 و روی کار آمدن حکومت اسلامی، جدای از تأثیرات ملموس اجتماعی و سیاسی فراوان، در حوزه اندیشه و تفکّر...

نظریه دولت در فقه شیعه(1) (پرتال جامع علوم انسانی)
مقدمه 1. نظریه یا نظریه‏بافى؟! شیعه، قرنهاى مدید از صدر اسلام، علاوه‏بر موضع کلامى خود، به «اندیشه‏سیاسى‏» خاص شناخته شده است و این بعد، یعنى...

نظریه دولت در فقه شیعه(2) (پرتال جامع علوم انسانی)

نظریه دولت در فقه شیعه(3) (پرتال جامع علوم انسانی)

نظریه دولت در فقه شیعه (4) (پرتال جامع علوم انسانی)
اینک‌ می‌خواهم‌ به‌ چند نمونه‌ از تحریف‌های‌ غیراخلاقی‌ و افترائات‌ فقهی‌ در حقوق‌ سیاسی‌ که‌ بعضی‌ آقایان‌ درخصوص‌ نظریات‌ امام‌ «رض» در ولایت‌ فقیه، مرتکب‌...

نظریه دولت در فقه شیعه (5)

نظریه رهبری از دیدگاه نظریه پردازان غرب و اسلامی (پرتال جامع علوم انسانی)

نظم و انضباط اجتماعی از منظر آموزه‌های اسلامی - صفی‌الله صفایی, ابراهیم واشقانی فراهانی (فصلنامه علمی تخصصی دانش انتظامی پلیس پایتخت, 2010)
چکیده انضباط، شرط ضروری موفیقیت در فعالیت‌های جمعی است. اعضای هر گروه برای موفیقت فعالیت‌های گروهشان، لازم است که میل و خواسته‌های شخصی خود را به نفع جمع، محدود سازند، به عبارت دیگر آنان باید خود را به نحوی منطقی با کدهای رفتاری تدوین شده توسط جامعه تطبیق دهند و از این طریق با اهداف جامعه همسو گردند. رعایت انضباط اجتماعی و التزام و پایبندی به مظاهر نظم اجتماعی در بین گروه‌های جامعه از جمله مسائل مهم اجتماعی است که ضرورت دارد کم و کیف آنها مطالعه شود، زیرا وجود نظم و انضباط اجتماعی در جامعه، شرط اولیه و پیش‌نیاز حصول آسایش، امنیت، رشد و بالندگی است. دولت، قوانین، نهادهای اجتماعی و قوای قهریه، همه ابزارهایی برای تحقق نظم و انضباط اجتماعی‌اند. ادیان الهی نیز به طور مبسوط و اصولی به مقولة نظم و انضباط اجتماعی پرداخته‌اند، از همین‌رو بخش مهمی از رسالت پیامبران به مرزبندی وظایف و حقوق انسانی اختصاص یافته است و به ویژه دین مبین اسلام به دقت حقوق و وظایف فرد و جمع را در قبال یکدیگر مشخص نموده است. در این پژوهش، نظم و انضباط اجتماعی از منظر آموزه‌های دینی به ویژه تعالیم اسلامی با بهره‌گیری از روش توصیفی و کتابخانه‌ای و با تأکید بر دیدگاه و سیرة پیامبر اسلام(ص) و ائمة اطهار(ع) و نیز جامعه‌شناسان مورد بررسی قرار گرفته است. در این پژوهش، مدلل می‌گردد که بر اساس نگرش اسلام، فرد در اجتماع با قبول برخی تکالیف که در ظاهر محدودکنندة وی هستند، در حقیقت خود را از انواع قیود رها می‌سازد و نظم و انضباط اجتماعی را به صورت ریشه‌ای محقق می‌سازد. نظم و انضباط اجتماعی در چنین نگرشی افزون بر به‌کارگیری شیوه‌های مرسوم کنترلی، از طریق نظارت الهی برقرار می‌گردد و بدین‌سان، کامل‌ترین شکل نظم و انضباط در جامعه، محقق می‌شود.

نقش اخلاق و عرفان در نظام سیاسى اسلام (پرتال جامع علوم انسانی)
بدون تردید، تبیین و تحلیل دیدگاههاى استاد شهید مطهرى در مورد «نقش اخلاق و عرفان در سیاست‏» یا «ارائه تصویر و تفسیرى روشن از حکمت...

نقش اخلاق و معنویت در کارامدی نظام اسلامی (پرتال جامع علوم انسانی)

نقش باورهای دینی در مدیریت - ملاکاظمی, محسن (قرآن و علم, 2009)
تدوین علوم انسانی با جهان‌بینی افراد و مکاتب، ارتباط مستقیم دارد، از این رو هر مکتبی که بخشی از «علم مدیریت» را گسترش می‌دهد، به همان اندازه نگرش‌های خود را در آن وارد می‌سازد، لذا اگر نگرش ما نسبت به هستی، انسان و مدیریت از نگاه قرآن سامان یابد، دانش مدیریت ما نیز دگرگون خواهد شد. نظر قرآن در مورد هستی این است که نظام تکوین با نظام تشریع کاملاً هماهنگ است، لذا اگر کسی خلاف قوانین (تشریع و تکوین) عالم حرکت بکند، نظام هستی او را همراهی نمی‌کند. حال اگر یک سازمان با مدیریتی خاص بر خلاف قوانینی هستی حرکت کند، دچار مشکل خواهد شد. نظر قرآن نسبت به انسان این است که او اشرف مخلوقات و صاحب کرامت است و دو بعد مادی و معنوی دارد که، هر کدام نیازهای خاص خود را می‌طلبد و پاسخ‌دهی به نیازهای هر بخش، ما را از پاسخ‌دهی به بعد دیگر بی‌نیاز نمی‌کند. مدیر نیز برای مدیریت باید از قوانین هستی آگاهی داشته باشد و به وجود پیچیده انسان و نیازهایش نیز معرفت داشته باشد تا مدیریتش موفقیت‌آمیز باشد، زیرا اگر مدیر از قوانین هستی، استعدادها، نیازها و نیروهای نهفته در وجود انسان بی‌خبر باشد و راه متعادل کردن آن را نداند،‌ فاجعه‌ای عظیم به بار می‌آورد چنان که در کشورهایی که از معارف انبیاء فاصله گرفته‌اند، این وضع آشفته را می‌بینیم. مدیریت امانتی است که باید به اهلش واگذار شود؛ از این رو مدیران به طور مستقیم از طرف خداوند حکیم معرفی می‌شوند یا خداوند ملاک‌های انتخاب آن‌ها را بیان می‌فرماید.

نقش تشویق و تنبیه در مدیریت اسلامی

نقش دانشگاه اسلامی در توسعه مدیریت دانش (پرتال جامع علوم انسانی)

نقش فرهنگ در عرصه خدمت رسانی - نوری‌کرمانی, محمد‌امیر (پژوهش های اجتماعی اسلامی)
محمد امیر نوری کرمانیمجله: پژوهش های اجتماعی اسلامی; آذر - اسفند 1382 - شماره 43 و 44;

یادگارهای ماندگار: نقش نظام اسلامی در مدیریت مساجد و میزان اختیارات واقف در اداره امور مسجد (پرتال جامع علوم انسانی)

نقش نظام اسلامی در مدیریت مساجد (قسمت دوم) (پرتال جامع علوم انسانی)

نقش هوش هیجانی و هوش معنوی در رهبری حضرت امام خمینی (ره): آیا رهبری حضرت امام (ره) مبدأ الهی داشته است؟ - مرادی, مرتضی; احمدی, علی‌اکبر; دارایی, محمد‌رضا (مدیریت اسلامی)
مرتضی مرادی,علی اکبر احمدی,محمد رضا داراییمجله: مدیریت اسلامی; اسفند 1389 - شماره 81;

نقطه های آغاز در ترسیم چشم انداز بیست ساله نظام جامع مدیریت اسلامی (پرتال جامع علوم انسانی)

نگاه نهج البلاغه به نظریه تصمیم

نگاهی اجمالی به مدیریت در اسلام (پرتال جامع علوم انسانی)

نگاهی بر موضوع «مدیریت اسلامی» در اینترنت (روش شناسی علوم انسانی)
مجله: روش شناسی علوم انسانی - زمستان 1382 - شماره 37 ; ; نگاهی بر موضوع «مدیریت اسلامی» در اینترنت

نگاهی بنیادی به توسعه در اسلام و غرب (پرتال جامع علوم انسانی)
واژه توسعه ترجمه‏ای است از زبان انگلیسی که این را در دانشهایی مثل روان‏شناسی و علوم تربیتی به رشد برگردانده‏اند؛ ا ما در علوم اجتماعی...

نگاهی به ویژگیهای مدیریت اسلامی و مدیریت ژاپنی (پرتال جامع علوم انسانی)

نگاهی به نظارت و کنترل در آموزه های نهج البلاغه (پرتال جامع علوم انسانی)
با قاطعیت و جرئت مى توان ادعا کرد که هیچ سازمانى به درصد بالاى هدف ترسیم شده خود دست نخواهد یافت مگر آنکه کنترل...

نگرش سیستمی به دین (پرتال جامع علوم انسانی)
موضوع و هدف بحث عالمان و دیندارانی که به نحوی با مسأله حکومت و حکومت‌داری روبه‌رو بودند و از آن‌ها درباره مسائل اجتماعی نظرخواهی...

نهج البلاغه و مبانی خط مشی گذاری در حکومت

نوع شناسی مطالعات مدیریت اسلامی به عنوان یک دانش میان رشته ای (پرتال جامع علوم انسانی)

نوع‌ مديريت‌ و رهبري‌ امام‌ حسين‌ (ع) در نهضت‌ عاشورا - نوع مدیریت و رهبری امام حسین(ع) در نهضت عاشورا نسخه متنی

هوش معنوی، معنویت اسلامی ضرورت اجتناب ناپذیر سازمانها - اسهرلوس, وحیده; جعفری, سکینه (مدیریت در اسلام)
وحیده اسهرلوس,سکینه جعفریمجله: مدیریت در اسلام; پاییز و زمستان 1390 - شماره 15 و 16;

وجدان کاری و چگونگی شکل گیری و تداوم آن (پرتال جامع علوم انسانی)

ویژگی های حکومت پاسخ گو در سیمای مدیریت علوی (پرتال جامع علوم انسانی)
در نگاه اسلام انسان موجودی مختار، با اراده و گزینش‏گر و در نتیجه، پاسخ‏گو است و بنابر این رفتار و کردار هر کس تابع نگاه...

ویژگی های مدیریت در نظام اسلامی - الهیان, حجة الا سلا م مجتبى (مجله مجتمع آموزش عالی قم, 2002)
در دنیای امروز پیشرفت جوامع بستگی به نظام مدیریت آن ها داشته و مدیریت ها طبق جهان بینی آن جوامع تدوین شده است. هر مدیریتی شناخت خاصی از جهان دارد و مدیریت را بر اساس آن شناخت تنظیم می کند. هدف اصلی این مقاله بررسی نظام مدیریت اسلامی و شناخت ویژگی های آن در راستای اهداف تولید، خودگرایی و تعالی می باشد. در این جهت تلاش گردیده تا با بررسی نقش جهان بینی اسلامی در علوم انسانی و مدیریت، حاکمیت ارزش ها در سازمان و نقش شناخت انسان در مدیریت، به بعض از شئون مختلف مدیریت که متأثر از جهان بینی اسلامی است مانند جایگاه انسان در سازمان، گرایش مدیر، قاطعیت در تصمیم گیری، انگیزش، عدالت و خدامحوری، ا شاره کر دد.

ویژگیهای یاران خاص امام زمان (ع) (پرتال جامع علوم انسانی)
بـشـر هـنـوز تـابـش خـورشید فروزانش را به انتظار نشسته است و دیرى نمى پاید که لحـظـه انـتـظـار بـه سـر آیـد و عـطـر دل انگیز ظهورش...

کار آمدی و فرهنگ اسلامی (پرتال جامع علوم انسانی)
اندیشه حوزه: با نام و یاد خدا و تشکر از جناب آقای نبوی که وقت شریفشان را در اختیار ما و خوانندگان محترم گذاشتند. بحث...

کار از دیدگاه حضرت علی(ع) (پرتال جامع علوم انسانی)

کارویژه های حکومت دینی در قبال فرهنگ و باورهای اجتماعی در آموزه های علوی - والا, محمدرضا کریمی (ماهنامه معرفت)
آموزه های علوی به عنوان شاخصی تمام نما از معارف الهی کارویژه هایی را برای حکومت دینی در عرصه فرهنگ و باورهای اجتماعی مقرر می نماید تا تلاش کارگزاران حکومت دینی در التزام به آنها تضمین گر حیات اجتماعی مطلوب و نویدبخش جامعه ای تعالی جو و سعادت طلب باشد. آموزه های علوی را در این زمینه می توان در ضمن سرشاخه های زیر ملاحظه نمود: احیای فرهنگ متعالی و انسان ساز قرآن و ترویج معارف اصیل وحیانی، تلاش مستمر در اصلاح تفکر و ایده های کارگزاران نظام سیاسی و بهره گیری از کاردانان آشنا به سلوک الهی، اصلاح ساختار اجتماعی از طریق حفظ همبستگی و وفاق ملی، مبارزه با گروه مترفین، زدودن روحیه استکبار و دنیاطلبی، برچیدن بدعت های ناصالح و احیای سنت های اصیل اسلامی.نوشتار حاضر درصدد وانمایی کارویژه های فوق با استناد به سیره و بیانات امیرمؤمنان 7 است تا در پرتو آن نمایی روشن از وظایف حکومت دینی در قبال فرهنگ و باورهای اجتماعی ارائه دهد.

کاربرد روش تحقیق تاریخی در مطالعات مدیریت - محمدینسب, مهدی (حوزه و دانشگاه روش شناسی علوم انسانی, 2011)
چکیده روش تحقیق تاریخی یکی از راهبردهای تحقیق است که نسبت به دیگر روشهای تحقیق به خصوص در قلمرو تحقیقات مدیریتی کمتر مورد استفاده بوده و جای استفاده از این روش برای تحقیقات مدیریت در کشور تقریبا خالی است، اما با توجه به اهمیت استفاده از روش‌های تحقیق زمینهای در هنگامی که مباحث پسانوینگرا بسیار مورد توجه قرار گرفته است، بهره‌گیری از روش تحقیق مورد بحث، مهم‌تر از هر زمان دیگر جلوه می‌کند. این مقاله ضمن معرفی روش تحقیق تاریخی و چگونگی سودجستن از آن در قلمرو مطالعات مدیریت، این روش را در مورد تصمیمگیری راهبردی با رویکرد اسلامی مورد استفاده قرار میدهد. برای این منظور، شش تصمیم راهبردی نمونه از سه شخصیت الگوی اسلامی مورد تحلیل قرار می‌گیرد. از دستاوردهای این مقاله، ارائه روش تحقیق تاریخی منسجم هشت مرحله‌ای است که میتوان از آن برای ارائه یا آزمون الگوهای اسلامی یا بومی بهره گرفت.

کارکرد مسجد در حکومت نبوى (پرتال جامع علوم انسانی)
(الذین ان مکنّاهم فى الاءرض أقاموا الصّلاة و آتوا الزکاة و أمروابالمعروف و نهوا عن المنکر و لله عاقبة الاءمور). «[یاوران خدا] آنانند که وقتى...

کارکردها و فنون مدارا در زندگی اجتماعی (پرتال جامع علوم انسانی)

کارکردهای مدیریت در جامعه اسلامی - حسینی, سید احمد میر (مجله مجتمع آموزش عالی قم, 2002)
مدیریت نوعی مسئولیت فراتر از مسئولیت های عمومی و اجتماعی است. مدیریت دخالت در مصالح و مفاسد دیگران و به نوعی تصرف در خواسته ها بلکه خرد و اندیشه آنان است. بسیاری ازآفات اعم از خیر و شر به طورکامل در مدیریت ها نمایان می شود. از آن جا که تعارض در منافع و مضرات در قلمرو مدیریت بسیار حساس و زمینه ساز ظهورآ فات درونی است، مدیریت صحیح، باید همراه با شرایط و ویژگی هایی باشد تا مدیر گرفتار خسارت مادی و معنوی نشود و از آن جا که التزام عملی به همه لوازم عقلی و شرعی برای مدیر یک مجموعه، کار آسانی نیست، واقع بینی و واقع نگری در نظام هستی و به تعبیری جهان بینی به عنوان زیربنای اساسی برای ویژگی های مدیریت موفق و وسیله آسان شدن کار، مورد توجه می باشد. بر همین اساس است که کارکرد مدیران با شاخصه های مخصوصی که در موفقیت آنان مؤثر است سامان می پذیرد. در این مقاله به موارد عمده ای از آن ها اشاره شده است.

کالبدشکافی نظری و کاربردی رویکردهای پاسخ گویی در نظام ولایی (پرتال جامع علوم انسانی)
«پاسخ‏گویی»، در تفسیری متعادل و غیرموسع و غیرمضیق، نشان دادن - در حد کمینه - و یا اثبات - در حد بیشینه - موفقیت فرد...

کتابشناسی عهد نامه مالک اشتر - دین‌پرور, سید‌محسن (پژوهش های نهج البلاغه)
سید محسن دین پرورمجله: پژوهش های نهج البلاغه; زمستان 1382 - شماره 7 و 8; صفحه 235

تحلیل محتوای کیفی حکمت‌های امیرمؤمنان علی (ع) در نهج‌البلاغه از منظر مدیریت دانایی - صارمی نیا, صبا (فصلنامه مدیریت اسلامی, 2021)
با بررسی کتب دینی به جرأت می‌توان اذعان نمود که دین اسلام برای تفکر، دانش، معرفت و آگاهی ارزش بسیار زیادی قائل است. این در حالی است که در عصرحاضر، دانش به‌عنوان سرمایهای کلیدی در توسعه و رقابتپذیری مطرح شده است و مدیریت دانش به‌عنوان راهکاری نوین و ضروری جهت افزایش بهره‌وری معرفی شده است. اما این مفهوم به‌ظاهر جدید مدیریتی، 1400 سال پیش در قرآن و سایر کتب دینی مطرح‌شده و توسط نبی‌اکرم و ائمه اطهار به صراحت به آن اشاره شده است. با اندک جستجو در ادبیات پژوهش حوزهی «مدیریت دانش» درمی‌یابیم؛ این مفهوم برخاسته از «تجارب و مطالعات کسب وکار» بوده و مملو از مفاهیم، مدل‌ها، راهکارها، روش‌های متنوع با هدف پیادهسازی اثربخش مدیریت دانش می‌‌باشد. اما با وجود کثرت اشارات تصریحی و تلویحی به دانش و حکمت در متون دینی مسلمانان، تاکنون این متون از منظر شناسایی سازه‌های مرتبط با مدیریت دانش مورد تحلیل قرار نگرفته است. لذا در این پژوهش با هدف «شناسایی مؤلفه‌های مدیریت دانش» و توسعه «چارچوب مدیریت دانش منتج از متون اسلامی[1]» از تحلیل محتوای کیفی حکمتهای گهربار مولای متقیان در نهج‌البلاغه استفاده شده است. مؤلفه‌های اصلی شناسایی‌شده منتج از این فرآیند به شش دسته‌ی کلی طبقهبندی شده‌اند: «شرایط علّی»، «پدیده مدیریت دانش از دیدگاه اسلام»، «شرایط زمینه‌ای تسهیل‌کننده مدیریت دانش اسلامی»، «عوامل مداخله‌گر فرآیند مدیریت دانش اسلامی»، «راهبردها و به روشهای توصیه‌شده جهت مدیریت دانش اسلامی» و «پیامدهای فردی و اجتماعی منتج از پیاده‌سازی مدیریت دانش اسلامی». در مرحله‌ی بعد، با استفاده از محاسبه‌ی ضریب همبستگی مؤلفه‌ها و زیرمؤلفهها «چارچوب مفهومی مدیریت دانش اسلامی» توسعه یافته است. 1 از این پس این عنوان جهت ساده‌سازی "مدیریت دانش اسلامی" نام‌گذاری شده است.

طراحی چارچوب مفهومی کارآفرینی جهادی - سوخته سرایی, قاسم; ثنائی پور, هادی; رستگار, عبدالغنی; گرجی, محمدباقر (فصلنامه مدیریت اسلامی, 2021)
خلق ارزش، شاخص اصلی در فرآیند کارآفرینی است اما در آموزههای مکتب ایرانی– اسلامی بر خلاف مکاتب مادیگرایانه، منظور از خلق ارزش، صرفاً ارزش اقتصادی نبوده بلکه معطوف به ارزشهای دینی و اجتماعی میباشد. در این شرایط، کارآفرینی ارزشی با ویژگی جهادی و با هدف رفع فقر و آبادانی مناطق کمتر توسعهیافته شکل میگیرد. هدف از انجام پژوهش حاضر، طراحی چارچوب مفهومی کارآفرینی جهادی است که با استفاده از روش توصیفی– کیفی و به روش آمیخته اکتشافی انجام شده است. برای دستیابی به این هدف، در مرحله اول با بهره‌گیری از مبانی نظری، پیشینه تحقیق و مصاحبه با خبرگان منتخب، ابعاد و مولفههای کارآفرینی جهادی استخراج‌شده و سپس برای غربالگری ابعاد و مولفهها، از روش دلفی فازی در سه مرحله غربالگری، استفاده شد و نهایتاً 39 شاخص براساس دیدگاه خبرگان به‌‌عنوان ابعاد نهایی کارآفرینی جهادی تعیین شدند. خبرگان این پژوهش شامل 20 نفر از صاحبنظران در حوزه‌ی کارآفرینی جهادی-ارزشی و هم‌چنین افرادی بودند که تجربه کارآفرینی جهادی را داشتهاند. سپس برای اولویتبندی ابعاد و طراحی چارچوب مفهومی کارآفرینی جهادی، از روش مدلسازی ساختاری- تفسیری استفاده شد. نتایج نشان میدهد اخلاص و روحیه کارآفرینی جهادی، زیربنایی‌ترین بُعد مدل است و بیشترین تأثیر را در ظرفیتسازی در این زمینه دارد. هم‌چنین مولفههای مخاطرهجویی و توفیقطلبی، نگرش کارآفرینی جهادی، آرمانگرایی، فرهنگ کارجهادی، توانایی کارآفرینی جهادی، کنش‌گری آگاهانه، انگیزههای کارآفرینی جهادی و کارآفرینی اجتماعی، از دیگر ابعاد این مدل بوده و نتیجه نهایی این فرآیند، خلق ارزش کارآفرینی جهادی میباشد.

تدوین مدل مدیریت جهادی در شرکت‌های تابعه وزارت نیرو - موسی زاده, مهدی; باقرزاده, محمدرضا; طبری, مجتبی; بالوئی جامخانه, عزت الله (فصلنامه مدیریت اسلامی, 2021)
مدیریت جهادی برگرفته از الگوی مدیریت اسلامی و توأم با روحیه جهادی است که در گام دوم انقلاب و در شرایط حساس کنونی، نقش کلیدی و حیاتی دارد. هدف از این پژوهش تدوین مدل مدیریت جهادی در شرکت‌های تابعه وزارت نیرو بوده است. این پژوهش از جهت روش تحقیق، کیفی و کمّی است. در بخش کیفی با تکنیک مرور سیستماتیک ادبیات، 190 شاخص از مبانی نظری استخراج و به‌وسیله پرسش‌نامه‌ای بر مبنای طیف لاوشه و لیکرت و با طی مراحل دلفی، به 32 شاخص تقلیل پیدا نمود که با تفکیک شاخص‌ها در ابعاد اصلی ساختاری، رفتاری و زمینهای با نظرسنجی از خبرگان، مدل مفهومی اولیه استخراج شد. بررسی روایی و غربالگری شاخص‌ها توسط خبرگان سازمانی شامل 25 نفر از خبرگان شرکتهای تابعهی وزارت نیرو با مدرک کارشناسی ارشد به بالا و با سوابق کاری بیش از بیست سال انجام‌شده است. در بخش کمّی نیز با استفاده از تحلیل عاملی اکتشافی و با نرم افزار Spss، شاخص‌ها در قالب دستههایی به‌عنوان مؤلفه قرارگرفته و این مؤلفهها با توجه به بارعاملی شاخصهای ذیل آن و هم‌چنین مبانی نظری، نامگذاری شدند. بعد از تأایید مدل در جامعه خبرگان با نرم‌افزار Smart Pls، آزمون مدل در جامعه آماری و با حجم نمونه 323 نفر که با استفاده از فرمول کوکران انتخاب شدند، با استفاده از نرم‌افزار Lisrel انجام شد و مدل نهایی با 3 بُعد و 10 مؤلفه و 27 شاخص تاییدگردید که بُعد ساختاری شامل مؤلفههای سیاست‌گذاری آینده نگر، حق‌محوری و شایسته‌گرایی، بُعد رفتاری شامل مؤلفههای عقلانیت مؤمنانه، توکل فعالانه، مسئولیت‌پذیری حرفه‌ای، استعداد کاری و بُعد زمینه‌ای شامل مؤلفههای بصیرت انقلابی، خوداتکایی و فرهنگ جهادی میباشد. ضمناً توصیه میشود با نهادینه‌سازی این مدل در این شرکتها، با ترویج مدیریت جهادی، در راستای تحقق اهداف سازمانی گام برداشت.

طراحی راهبردی مدل توانمندسازی مجریان امر به معروف و نهی از منکر در موضوع پوشش اسلامی - تاج آبادی, حسین; اصلانی, مینو; جعفری, سیداصغر; رمضان, مجید (فصلنامه مدیریت اسلامی, 2021)
در دسترس بودن شاخص‌های عملیاتی که بتواند در تدقیق مؤلفهها راهبری کند؛ یک استراتژی کاربردی در بسیاری از مسائل اجتماعی است. دسترسی به مدلی که بتواند در حل مسائل فرهنگی کمک‌کننده باشد؛ یک پژوهش کاربردی است که می‌تواند در مسائل اجتماعی مؤثر افتد. در این میان بسیاری از مسائل اجتماعی به‌عنوان موضوعات مهم و حساس در این عرصه نیازمند شاخص‌های ویژه، براساس چارچوبهای عمل فرهنگی و حکومتی است. شاخص‌های فرهنگی توانمندسازی مجریان امر به‌ معروف و نهی از منکر در موضوع پوشش اسلامی نیز از موارد مهمی است که در نحوه مواجهه با جامعه هدف، به‌عنوان یک توانمندساز نقش‌آفرینی می‌کند. تحقیق حاضر در پی اکتشاف مفاهیم، مقوله‌ها و راهبردهای توانمندسازی مجریان امر به معروف و نهی از منکر در موضوع پوشش اسلامی به روش نظریه داده بنیادی است. در این پژوهش که با رویکرد آمیخته (کیفی و کمّی) اجرا می‌گردد، محورها و رئوس اصلی یک مدل اجرایی قابل‌اتکا در این حوزه مورد بحث و بررسی قرار گرفته است و در نتیجه براساس یک الگوی پارادایمی نسبت به احصاء شاخص‌های اصلی مدل اقدام گردیده است.

طراحی و تبیین الگوی اخلاق سازمانی از منظر قرآن کریم (بررسی آیات شش سوره مائده، یوسف، نور، إسراء، احزاب، و حجرات) - معمایی, هاجر; عبدالهی, بیژن; جعفری نیا, سعید; موسوی پور, سید محمد حسین (فصلنامه مدیریت اسلامی, 2021)
امروزه زندگی انسانی به انواع سازمانهای گوناگون گره خورده است. تحقق آسایش و رفاه در زندگی منوط به عملکرد صحیح سازمانها است. یکی ازموانع اساسی در تحقق این امر، رشد فزاینده فساد اداری است. مسلماً ایجاد سازمان اخلاقی میتواند به رفع این معضل کمک شایانی کند. از آن‌جاکه یکی از اهداف اساسی بعثت پیامبر اسلام(ص) تکمیل مکارم اخلاق در بین امت بوده و آیات فراوانی با مضامین اخلاقی وجود دارد، بر آن شدیم تا الگوی اخلاق سازمانی مبتنی بر آیات منتخب قرآن کریم را طراحی کنیم. این مطالعه به روش تحقیق کیفی از نوع تحلیل محتوای استقرائی بر روی آیات شش سوره مائده، یوسف، نور، إسراء، احزاب، و حجرات صورت گرفت. نتایج مطالعه نشان میدهد تمرکز بر ویژگیهای فردی (پایداری، شجاعت و تدبیر)، هنجارهای اجتماعی( مشورت، قدرشناسی)، و خطمشی سازمانی(آموزش، حمایت سازمانی، اجرای عدالت، برنامهریزی، شایستهسالاری، نظارت) میتواند باعث آثار مثبت فردی(بلوغ اقتصادی، مسئولیتپذیری، تقوا، اعتماد به نفس) و اجتماعی(معاشرت صحیح، همکاری و تعامل، امنیت) شود. بدینترتیب توجه به مقولات این الگو میتواند اثرمثبتی بر کاهش فساد اداری در سازمانها داشته باشد. به محققین علاقهمند در این حوزه پیشنهاد میشود این الگو را در سازمانها اجرا کنند و نتایج پیادهسازی آنرا با روشهای کمّی بسنجند.

الگوی سیستمی نهادینه‌سازی ارزش‌ها در ناجا - خان محمدی, هادی; اصلی پور, حسین (فصلنامه مدیریت اسلامی, 2021)
نهادینه‌سازی فرآیندی است که از طریق آن کنش‌ها (اقدامات) تکرار می‌شوند و از جانب کنش‌گران، معانی مشترکی به خود می‌گیرند. با توجه به اصل سلسله‌مراتب فرماندهی در سازمان‌های دفاعی و نظامی علاوه بر اصل امام– امت، ولی‌فقیه به‌عنوان فرمانده کلّ قوا ایفای نقش‌کرده و تعریف‌کننده ارزش‌های محوری این‌گونه سازمان‌ها محسوب می‌شود. مسئله اصلی این تحقیق چگونگی نهادینه ساختن ارزش‌های مدّنظر فرماندهی کلّ قوا در سطح سازمانی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران (ناجا) است. بنابراین باتوجه به فقدان الگوی نهادینه‌سازی ارزش‌ها در ناجا سوال محوری این تحقیق آن است که الگوی سیستمی نهادینه سازی ارزش ها در سطح سازمانی ناجا چیست؟ بدین‌منظور مبتنی بر رویکرد کیفی 9 مصاحبه با خبرگان موضوع انجام و مبتنی بر استراتژی تحلیل مضمون کدگذاری شد. یافته‌های تحقیق مشتمل بر 59 مضمون پایه، 18 مضمون سازماندهنده و 6 مضمون فراگیر (1.«ورودی‌ها»، 2.« فرآیندها»، 3.«خروجی‌ها»، 4.«پیامدها»، 5.«مکانیسم بازخورد»، 6.«موضوعات زمینه‌ای») بیانگر آن است که نهادینه‌سازی ارزش‌های محوری مدنظر فرماندهی کلّ قوا در سطح سازمانی ناجا نیازمند اتخاذ یک الگوی سیستمی مشتمل بر ابعادی است که مهم‌ترین آن‌ها فرآیند نهادینه‌سازی است. این فرآیند شامل مؤلفه‌هایی نظیر محتواسنجی، فرهنگ‌سازی، گفتمان‌سازی و عیینت‌بخشی به ارزش‌هاست که چهار عرصه محتوا، ذهن، زبان و کنش را در برمی‌گیرد.

ابعاد جهانی نظریه سیاسی اسلام (2) - فضایلی, مصطفی; آل‌نجف, عبدالکریم (حکومت اسلامی)
مصطفی فضایلی,عبدالکریم آل نجفمجله: حکومت اسلامی; تابستان 1376 - شماره 4;

ابعاد جهانی نظریه سیاسی اسلام (1) - آل‌نجف, عبدالکریم; معصومی, محمد‌حسن (حکومت اسلامی)
عبدالکریم آل نجف,محمد حسن معصومیمجله: حکومت اسلامی; بهار 1376 - شماره 3;

اندیشه سیاسی میرزای نائینی - ثقفی, سید‌محمد (حکومت اسلامی)
سید محمد ثقفیمجله: حکومت اسلامی; بهار 1376 - شماره 3;

جوهره حاکمیت الهی در اندیشه سیاسی اسلام - کریمی‌والا, محمد‌رضا (حکومت اسلامی)
محمد رضا کریمی والامجله: حکومت اسلامی; تابستان 1390 - شماره 60;

حاکم آرمانی و عالم خیال در حکمت سیاسی اشراقی - بستانی, احمد (جاویدان خرد)
احمد بستانیمجله: جاویدان خرد; پاییز 1389 - شماره 16;

حکومت اسلامی در اندیشه سیاسی شهید صدر/ بررسی مؤلفه های صوری و ماهوی حکومت اسلامی در دوران غیبت - جمشیدی, محمد‌حسین; درودی, مسعود (حکومت اسلامی)
محمد حسین جمشیدی,مسعود درودیمجله: حکومت اسلامی; تابستان 1391 - شماره 64;

نقش و جایگاه مردم در حکومت اسلامی در اندیشه سیاسی امام خمینی و شهید صدر (مقایسه مبانی نظری و مولفه های ذهنی و عینی مردم سالاری) - موسوی, سیدصدرالدین; درودی, مسعود (رهیافت انقلاب اسلامی)
سیدصدرالدین موسوی,مسعود درودیمجله: رهیافت انقلاب اسلامی; پاییز 1391 - شماره 20;

حکومت و فرهنگ رفتاری در فلسفة سیاسی ملاصدرا

مبانی اندیشه های سیاسی اهل سنت - فیرحی, داود (حکومت اسلامی)
داود فیرحیمجله: حکومت اسلامی; زمستان 1375 - شماره 2;

مبانی فلسفی سیاسی حاکمیت در اندیشه اسلامی و سکولار با رویکرد انقلاب اسلامی - اخترشهر, علی (مطالعات انقلاب اسلامی)
علی اخترشهرمجله: مطالعات انقلاب اسلامی; زمستان 1392 - شماره 35;

مقایسه ی حکومت اقتدارگرا و جایگاه مردم در آن در اندیشه ی «امام محمد غزالی» و «توماس هابز» - نورمگز

منشأ حاکمیت از دیدگاه قرآن

مقومات و منهیات مدل مردم‌سالاری دینی «مبتنی‌ بر اندیشه سیاسی مقام معظم رهبری» - سدیدپور, سعیده‌سادات; سنجقی, محمدابراهیم (حکومت اسلامی)
سعیده سادات سدیدپور,محمدابراهیم سنجقیمجله: حکومت اسلامی; پاییز 1399 - شماره 97;

الگوی مدیریت دولتی برای تحقق حاکمیت تراز چشم انداز 1404 - رهنورد, فرج اله (چشم انداز مدیریت دولتی, 2011)
کارایی و اثربخشی مدیریت دولتی در گرو تحکیم حلقه های ضعیف آن است. یکی از این حلقه های ضعیف در سازمان دولت، نبود الگوی بومی مدیریت دولتی است که برای پیاده سازی چشم انداز 1404 از قابلیت های سازگار با شرایط وضعی کشور برخوردار باشد. کم توجهی به نیاز کلیدی کارکرد الگوهای تقلیدی را در مقابل تغییرات محیطی کاهش میدهد. طبق نظریه اقتضایی یک بهترین الگوی مدیریت دولتی وجود ندارد، از این رو، شناخت الگوی مدیریت دولتی( اداره امور عمومی، مدیریت دولتی نوین، مدیریت ارزشهای همگانی، و مدیریت ارزشهای متعالی) برای تحقق حاکمیت تزا چشم انداز 1404 از دیدگاه خبرگان مورد بررسی قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان می دهد که اولا حاکمیت مطلوب تر از چشم انداز با ویژگیهای ششگانه عدالت گرایی، قانون گرایی، مشارکت جویی، ارزش گرایی، توسعه گرایی ، و پاسخگویی قابل تبیین است. ثانیاً از دیدگاه خبرگان مدیریت دولتی، ضروری است یک الگوی تلفیقی مدیریت دولتی برای پیاده سازی حاکمیت تراز چشم انداز به کار گرفته شود.

تبیین مدل تعالی از دیدگاه امام خمینی (ره) (با استفاده از استراتژی نظریه پردازی داده بنیاد) - عربشاهی کریزی, احمد (پژوهشنامه انقلاب اسلامی, 2015)
هدف این پژوهش شناسایی و تبیین ابعاد و مؤلفه‌‌های مدل تعالی از دیدگاه امام خمینی(ره) می‌باشد. نوع تحقیق، پژوهش کیفی است و از روش استراتژی نظریه پردازی داده بنیاد استفاده شده است. پس از بیان مسأله با مبنا قرار دادن وصیت نامه امام خمینی(ره)، به جمع آوری داده‌‌ها و آنجام نمونه برداری نظری اقدام شده است. در جهت دستیابی به مدل تحقیق، تجزیه و تحلیل داده‌‌ها (مشتمل بر: کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی) انجام شده است. در کدگذاری باز با بررسی خط به خط داده‌‌ها، مفهوم سازی و مقوله بندی داده‌‌ها انجام شده است. در کدگذاری محوری، ارتباط مفاهیم و مقوله‌‌هایی که در مرحله‌ی کدگذاری باز مشخص شده اند با مقوله تعالی تعیین شده است. در کدگذاری انتخابی ضمن مرتبط ساختن مقولات به یکدیگر با انتخاب مقوله محوری (تعالی) به شکلی نظام مند با دیگر مقوله‌‌ها ربط داده شده است. امام خمینی(ره) نگاهی سیستمی‌و جامع به تعالی و توسعه دارند و از دیدگاه ایشان همه اقشار و اعضای جامعه در جهت توسعه و تعالی وظایف، تکالیف و نقش‌هایی دارند. ایشان ارشاداتی در این زمینه به مردم، مسئولین، قوای مسلح، ثروتمندان، مخالفین و منتقدان، جوانان و نوجوانان، روحانیون، دانشگاه‌ها، دبیرستان‌ها و مراکز تعلیم و تربیت، قضات، مسلمانان و اقلیت‌های مذهبی و ... داشته اند که در این مقاله در قالب مدل ارائه شده است.

حکمرانی خوب با رویکرد اسلامی

حکمرانی مردم سالارانه - ابوالحسنی, الهه (فصلنامه سیاست, 2012)
دموکراسی به معنای حکومتی است که مردم در اداره امور سیاسی مشارکت می کنند. اما این واژه در گفتمان ها و دوره های مختلف معانی متفاوت داشته است. در این مقاله نگاهی گذرا به مفهوم دموکراسی داریم و اینکه در اواخر قرن بیستم، دموکراسی در کشورهای دموکراتیک با چالش هایی روبرو شده است و نظریه پردازان برای حل مشکلات دموکراسی بحثی تازه‌ را تحت عنوان:Governance” " یا "حکمرانی"مطرح کرده اند. آنها معتقدند برای رهایی از بحران دموکراسی باید "از حکومت مردم سالار به حکمرانی مردم سالارانه"رسید. در این گفتار به این سوال می‌پردازیم که حکمرانی مردم سالارانه چیست؟ و کارکرد آن در جوامع دموکراتیک چه باید باشد

صورت‌بندی حاکمیت در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران و خوانش‌های موجود در این حوزه - عیوضی, محمد رحیم; باب‌گوره, سید حسام‌الدین (فصلنامه علمی پژوهش های انقلاب اسلامی, 2012)
سؤال اصلی مقاله این است که مفهوم حاکمیت در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران چگونه صورت‌بندی شده است؟ فرضیه مطرح این است که حاکمیت در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران فرماسیونی متفاوت، منحصربه فرد و نوین دارد و دارای صورتبندی دوگانه و طولی است؛ به طوری که از یک سو حاکمیت الهی و موازین اسلام را به عنوان اساس و زیرساخت حاکمیت و حکومت‌داری پذیرفته است و از سوی دیگر در طول این حاکمیت الهی، به مبانی جمهوریت و حاکمیت ملت ارزش نهاده و آن را در قالب موازین اسلام صورت‌بندی کرده است و حاکمیت دوگانه الهی ـ مردمی را موجودیت بخشیده است.

علل شکل‌گیری انقلاب اسلامی ایران و نظریه حکمرانی خوب: مطالعه موردی حکومت پهلوی دوم در سال‌های 1332 تا 1357 - محمد علی‌پور, فریده; رحیمی عماد, رسیدرضا رحیمی عماد (پژوهشنامه متین, 2013)
تحلیل علل شکل‌گیری انقلاب اسلامی از زوایای متفاوت سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی انجام شده است. در این مقاله با استفاده از الگوی نظری حکمرانی خوب علت شکل‌گیری انقلاب ایران در مقطع تاریخی سال‌های 1332 تا 1357 ریشه‌یابی شده است. موضوع محوری نظریه حکمرانی‌خوب، تعامل سازنده دولت با جامعه مدنی است که برآیند این تعامل سازنده در ثبات سیاسی، مشارکت سیاسی و کنترل فساد سیاسی جلوه‌گر می‌شود. سؤال اصلی مقاله این است که نظام سیاسی حاکم در دوره پهلوی دوم (بین سال‌های 1332 تا 1357)، تا چه اندازه با الگوی نظری حکمرانی خوب منطبق بوده است و چگونه بر اساس این نظریه علل شکل‌گیری انقلاب تحلیل می‌شود؟ یافته‌های تحقیق، نشان می‌دهند که در مقطع مورد نظر روابط خصومت‌آمیز دولت با جامعه مدنی به گسترش فساد سیاسی، بی‌ثباتی سیاسی و مشارکت سیاسی علیه نظام حاکم منجر شد، این عوامل موجب تسریع در روند شکل‌گیری انقلاب اسلامی ایران گشت

مبانی دینی سرمایه اجتماعی و نسبت آن با حکمرانی خوب - علینی, محمد; غفاری, غلامرضا; زهیری, علیرضا (فصلنامه علمی پژوهشی علوم سیاسی, 2015)
بحث سرمایه اجتماعی مبحثی نوظهور است که از دهه 1970 در ادبیات توسعه در کنار سایر سرمایه‌ها ـ فیزیکی،‌ انسانی و اقتصادی ـ مطرح شده است و مفهومی میان‌رشته‌ای به‌ویژه در رشته‌های علوم سیاسی، اقتصاد و جامعه‌شناسی است؛ امّا مفهوم آن که به روابط و پیوندهای انسان‎ها مربوط می‎شود و موجب همکاری متقابل آحاد جامعه و استحکام پایه‎های اجتماع و سیاست می‎گردد، در آموزه‎های دینی به‌ویژه دین اسلام به‌وفور یافت می‎شود. دینِ اسلام دینی اجتماعی است و دستورهای آن بر اساس همبستگی و پیوستگی افراد شکل گرفته است. آموزه‎های دین اسلام در ابعاد اعتقادی، اخلاقی و مناسکی آن منجر به پیدایی و تقویت سرمایه اجتماعی در شکل درون‌گروهی در مرحله اول و برون‌گروهی در مرحله بعد می‌گردد. همچنین میان حکمرانی خوب و سرمایۀ اجتماعی پیوند وثیقی وجود دارد. مهم‎ترین جنبه الگوی حکمرانی خوب، ابتنای آن بر مشارکت فعال مردم و نهادهای مدنی است که آنان بخشی از حکمرانی تلقی می‎شوند. شایان ذکر است آنچه اهمیت بیشتری دارد کیفیت این بخش از حکمرانی است؛ چرا که در این الگو صرفاً مشارکت مردم مورد توجه نیست، بلکه کیفیت مردم و نهادهای مدنی و مناسبات و ارتباط آنها و به عبارتی سرمایه اجتماعی است که بسیار مهم محسوب می‌گردد. این مقاله در پی بیان ویژگی‎ها و مؤلفه‎های سرمایه اجتماعی به‌گونه‎ای است که امکان شکل‎گیری حکمرانی خوب را فراهم سازد.

نگاهی به شاخص های حکمرانی خوب از منظر اسلام و تاثیر آن بر رشد اقتصادی - مبارک, اصغر; آذرپیوند, زیبا (اقتصاد اسلامی, 2009)

اهداف حکومت اسلامي

بررسي مقايسه‌اي حکومت و مصلحت در انديشه امام خميني و علامه طباطبايي – اشتراک دانش دانشگاه باقرالعلوم (ع)
اشتراک دانش دانشگاه باقرالعلوم (ع)

پیامبر اکرم و حکومت رحمت از منظر امام خمینی - حسین صالحی مالستانی (سفیر نور)

جامع نگری در اهداف حکومت دینی - شاهدی, غفار (پژوهش های اعتقادی کلامی)
غفار شاهدیمجله: پژوهش های اعتقادی کلامی; پاییز 1387 - شماره 11;

حاکم اسلامی و اقامة شعائر دینی (پرتال جامع علوم انسانی)

حقوق بشر در پرتو مشروعیت الهی حکومت اسلامی (پرتال جامع علوم انسانی)

حکومت اسلامي و آزادي سياسي در اسلام از منظر علامه محمد تقي جعفري

حکومت اسلامی و ضرورت تدوین الگوهای جامع (با تطبیق بر حوزه زنان)

حکومت اسلامی، معیار تشخیص و شاخصه های عملی (پرتال جامع علوم انسانی)

حکومت در انديشه محقق قمي

حکومت دینی و آسیب شناسی کارآمدی آن در عرصة تربیت اخلاقی جامعه (پرتال جامع علوم انسانی)

حکومت و ولایت از دیدگاه علامه شعرانی (پرتال جامع علوم انسانی)
حکیم فرزانه،علامه میرزا ابوالحسن شعراى از اندیشوران نادرى است که در جنبه هاى گوناگون علوم ومعارف اسلامى از او دیدگاه هاى سنجیده اى به جاى...

دسترسي به مناصب حاکميتي در حکومت اسلامي، محدوديت ها و الزامات «مطالعه موردي جمهوري اسلامي ايران»

راهکارهای درونی و بیرونی نظارت در حکومت اسلامی با تأکید بر آرای امام خمینی+ - فوزی, یحیی; بابائی, حسین (فصلنامه علمی پژوهش های انقلاب اسلامی, 2012)
این مقاله با تأکید بر آرای امام خمینی به بحث در مورد راهکارهای درونی و بیرونی نظارت در حکومت اسلامی پرداخته است. راهکارهای جامعی را در حوزه نظارت بیرونی از آرای ایشان استخراج کرده و به بحث گذاشته است. در این مقاله ضمن اشاره به راهکارهای درونی همچون تقوا، علم، عدالت و... به راهکارهایی که در حوزه نظارت بیرونی ارائه می‌شوند اشاره شده که تحت عناوین راهکارهای عمومی و ساختاری، مطرح خواهند شد.

رسالت و کارکرد«اعتلا بخشی» حکومت از منظر امام خمینی(ره) - محمد حسین جمشیدی*; مریم صفری (رهیافت انقلاب اسلامی)

رهبری و حکومت در اندیشه شهید بهشتی «نظریه امت و امامت» - فیرحی, داود (فصلنامه سیاست, 2012)
آیت الله بهشتی از جمله رهبران تأثیرگذار در جریان انقلاب اسلامی و تأسیس نظام جمهوری اسلامی در ایران است. در این مقاله کوشش شده است؛ دیدگاه این فقیه شهید در باره "رهبری و حکومت" مورد ارزیابی قرار گیرد. این ارزیابی با توجه به نظریه "امت و امامت" و نیز دیدگاه ها و نظرات وی در باره برخی اصول عمده قانون اساسی مصوب 1358 جمهوری اسلامی ایران انجام شده است. تلاش شد، تفسیر شهید بهشتی از برخی مفاهیم عمده شیعه نظیر امامت، اجتهاد و حکومت به اجمال مطرح شود و آنگاه نسبت رهبری یا ولایت فقیه با حاکمیت ملی، قانون اساسی، حزب، آزادی و انتخاب انسان و ... تحت بررسی قرار گیرد.

سیاست شرعى و حکومت هاى بشرى (پرتال جامع علوم انسانی)
نویسنده مقاله یکى از دانشمندان و روشن فکران اهل سنت است. نشر این گونه مقاله ها بدین معنا نیست که مجله با همه دیدگاه هاى...

سیاست و حکومت در حکمت متعالیه ‏

صحيفه النبي (ص)؛ نماد قانون گرايي در حکومت نبوي

غایت اصلی حکومت دینی از دیدگاه امام خمینی قدس سره

ماهیت حکومت نبوی (ص) (پرتال جامع علوم انسانی)
نویسنده در این مقاله در صدد بررسی علل و عوامل اندیشه «تفکیک رسالت از حکومت»، «نفی تأسیس حکومت به وسیله پیامبر»، «تأسیس امت اسلامی» و...

مبانی انسان شناسی حکومت دینی از منظر حکمت متعالیه - واعظی, علی (فصلنامه کلام اسلامی, 2012)
ملاصدرا اصل وجود انسان را نفس و بدن را مرکب و ابزاری برای رشد نفس ‏می‏داند. نفس نیز با پشت سرگذاردن مرحله نباتی و حیوانی، به مرحله انسانی می‏رسد. در این مرحله نیز از عقل هیولانی به عقل بالملکه و سپس به عقل بالفعل و عقل مستفاد ارتقاء یافته و به کمال شایسته انسانی دست می‏یابد. از نظر ملاصدرا راه‌های رسیدن به سعادت سه عامل تفکر، دین و اخلاق است. نقش دین در کمال انسان بی‌بدیل و یگانه است. انسان مراحل مختلف هستی (غیب و شهود، دنیا و آخرت) را تنها با استفاده از دین، با سعادتمندی پشت سرمی‏نهد. لذا برای وصول به این سعادت، باید به دنبال اجرائی کردن دین بود. عامل اجرای دین در زندگی انسان سیاست است و ملاصدرا سیاست را خادم شریعت دانسته، سیاست بدون شریعت را به بدن ‏بی‏سر تشبیه می‏کند. هدف از سیاست حاکمیت عقل بر غضب و شهوت در زندگی فردی و اجتماعی، و نتیجه آن نیز، حاکمیت عدالت در جامعه بشری است. از نظر وی، حاکمیت نیازمند شرایطی خاص است و هر کسی شایستگی آن را ندارد. فقط اشخاص خاص با ویژگی‌هایی خاص می‌توانند عهده‏دار این مسئولیت باشند. این ویژگی‏ها تحت عنوان «کمالات اولیه و ثانویه» مورد بحث قرار می‏گیرد. ملاصدرا «حکومت دینی» را برآیند چنین سیاستی دانسته، مدینه فاضله انسانی را در پرتو آن قابل تحقق می‏داند.

مولفه های قدرت در دولت اسلامی

نسبت حکمت و حکومت از دیدگاه افلاطون و فارابی
اشتراک دانش دانشگاه باقرالعلوم (ع)

ولایت فقیه و جایگاه آن در حکومت اسلامی با تکیه بر براهین عقلی و نقلی - حسین بیات, محمد (فصلنامه علمی ، بصیرت و تربیت اسلامی, 2014)
ماهیت ولایت فقیه و جایگاه آن در تشکیل و استمرار حکومت اسلامی، در این جستار مورد تحقیق و واکاوی قرار گرفته است. نویسنده با استناد به نصوص و ظهورات آیات و روایات و با تکیه بر براهین عقلی، نقش محوری ولایت فقیه را در تشکیل حکومت اسلامی و اجرای مستمر قوانین الهی در زمان غیبت کبرای امام عصر(عج)، به اثبات رسانیده است. کوتاه سخن آنکه بعثت پیامبر اکرم(ص)، علّت محدثة حکومت اسلامی و وجود حضرات معصومان علیهم السلام تا شهادت امام عسکری(ع)، علّت مبقیة اسلام و حکومت اسلامی میباشد؛ در زمان غیبت امام (ع) این وظیفة خطیر به عهدة فقیهان واجد الشرایط، محوّل گردیده است؛ بنابراین ولایت و حکومت فقیه، تنها راهی است که از تعطیلی احکام اسلامی جلوگیری مینماید.

ویژگیهای حکومت مطلوب از منظر امام خمینی (2) - سایت, مدیر
مؤلف: محمد حسین جمشیدی 3ـ مردمي بودن حكومت مردمي بودن در اصل به معناي اين است كه حكومت به لحاظ شكل گيري و ايجاد بر آراء و نظر و خواست مردم ابتناء يافته باشد و لذا داراي مشروعيت و مقبوليت مردمي باشد. همچنين از لحاظ ادامه و استمرار بايد بر اعتماد مردم استوار گردد. حكومت مردمي به لحاظ اهداف و كارويژه ه...

الگوی ارزشیابی خط‌مشی‌های عمومی در پرتو معرفت علوی - رضایی‌منش, بهروز; عبدالحمید, مهدی; پورعزت, علی‌اصغر; شریف‌زاده, فتاح (فصلنامه علمی پژوهشی راهبرد فرهنگ, 2015)
یکی از جوانب مهم نظام‌های اجتماعی که در جهت‌دهی و هویت‌بخشی به آنها اهمیت دارد، اهداف و به‌تبع آن شاخص‌های ارزشیابی عملکرد آنها است. در نوشتار پیش‌رو، پژوهشگران با بهره‌گیری از منابع ارزشمند «نهج‌البلاغه» و «غررالحکم و دررالکلم» و با استفاده از روش‌ تحلیل محتوا، شاخص‌های ارزشیابی را استنباط کرده و بر مبنای مدلسازی ساختاری ـ تفسیری ارتباط آنها با یکدیگر را تبیین و سطح‌بندی نموده‌اند. جامعه آماری این پژوهش 15 نفر از خبرگان آشنا به منابع دینی‌اند و نمونه‌گیری به‌صورت نظری صورت گرفته است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که اهداف نظام‌های اجتماعی به دو دسته بزرگ ایجابی و سلبی قابل تقسیم است. هدف ایجابی نظام اجتماعی، تربیت انسان‌ها و قرب‌الی‌الله و اهداف سلبی، رفع فقر، رفع ظلم، رفع ترس، رفع موانع اختیار، رفع وابستگی، رفع ذلت، رفع جهل، و رفع ویرانی است. این دو گونه اهداف، با هم پیوندی ناگسستنی د‌ارند.

بررسی تأثیر حکمرانی بر توزیع درآمد با تأکید بر اندیشه های امام علی(ع) - شاه آبادی, ابوالفضل; ساری گل, سارا (فصلنامه پژوهشنامه نهج البلاغه, 2014)
در دهه های اخیر بهبود در توزیع درآمد، مبارزه با فقر و کاهش نابرابری یکی از اهداف مهم توسعه اقتصادی و اجتماعی و حتی از وظایف مهم دولت ها محسوب می شود. ازاین رو، توجه به توزیع نامتعادل درآمد و ریشه های پدید آمدن آن در جهت دستیابی به رشد و توسعه اقتصادی مستمر و باثبات از اهمیت ویژهای برخوردار شده است. لذا مطالعه حاضر در راستای تحقق هدف عدالت اجتماعی، افزایش رفاه عمومی و حرکت به سوی توسعه اقتصادی مستمر و باثبات به ارزیابی تأثیر حکمرانیبر توزیع درآمد با تأکید بر اندیشه های امام علی(ع) می پردازد. زیرا حکمرانی در عصر کنونی به عنوان یکی از مؤلفه های مهم در کاهش نابرابری درآمد و فقر مطرح میشود. با توجه به آنکه رفتارهای حکومتی امام علی(ع)، بسیار قابل تأمل و درخور اندیشه است و دوران کوتاه حکومت ایشان، مصداقی جامع و الگویی ماندگار از حکومت حق و عدل بود از گفتارهای ارزشمند ایشان در مطالعه خود بهره برده ایم. نتایج مطالعه حاکی از آنست که حکومت امام علی(ع) بهرغم وجود دشواریهای داخلی و مانع تراشی های مخالفان و دشمنان، از مسیر عدالت و اهداف اسلامی خارج نشد. از این رو کشـــورها می توانند با بهره گیری از اندیشه های ارزشمند امام علی(ع) در حکومت و رهبری به اهداف عالیه اسلام که همانا اجرای حق و بسط عدالت اجتماعی و اقتصادی در جامعه بشری است، دست یابند.

پژوهش ابعاد حکمرانی اخلاقی در فحوای عهدنامه امیر (ع) - پورعزت, علی‌اصغر (پژوهش های نهج البلاغه)
علی اصغر پورعزتمجله: پژوهش های نهج البلاغه; پاییز 1389 - شماره 30;

تأمّلی در اصول اخلاقی حکومت علوی (پرتال جامع علوم انسانی)

تبیین الگوی پاسخگویی و نظارت بر نظام اداری در حکومت علوی از منظر رابطه بوروکراسی و دموکراسی - مومنی, ماندان; پرگاری (خطمشی‌گذاری عمومی در مدیریت, 2010)
پاسخگویی دستگاه بوروکراسی و نحوه کنترل و نظارت نظام سیاسی بر آن همواره یکی از مسائل مهم و چالش برانگیز مدیریت دولتی بوده است. در این راستا در پژوهش حاضر الگوی پاسخگویی و نظارت بر بوروکراسی در حکومت امام علی (ع) در چارچوب رابطه بوروکراسی و دموکراسی مورد بررسی قرار گرفته است. بدین ترتیب متغیرهای اصلی مورد بررسی شامل نظام پاسخگویی، کنترل و نظارت در حکومت علوی می‌باشد. برای انجام این مهم از روش تحقیق کیفی (تحلیل محتوا) بهره گرفته شده بدین معنی که پس از مطالعه ادبیات موضوع و استخراج چارچوب نظری، محتوای کتاب شریف نهج‌البلاغه که شامل خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمت‌های امام علی (ع) خصوصاً در زمان زمامداری ایشان است مورد مداقه و تحلیل قرار گرفته است. ضمن آنکه بررسی تطبیقی بین زمینه‌ها و روش‌های نظری و عملی پاسخگویی و نظارت علوی با نمونه‌های معاصر غربی نیز به اختصار صورت گرفت. نتایج این بررسی نشان داد که امام در دوران زعامت خود از نظامی جامع و چندوجهی برای توسعه پاسخگویی و نظارت بر دستگاه بوروکراسی استفاده کرده‌اند که ابعاد اصلی آن کنترل سیاسی، خودکنترلی بر مبنای ارزش‌های بوروکراتیک و نظارت همگانی بوده است.

تبیین حکمرانی خوب در نهج البلاغه با رویکرد روشی زمینه گرا

تبیین مؤلفه های سیاست اخلاقی امام علی (ع) پس از رسیدن به امامت و حکومت (پرتال جامع علوم انسانی)

حکمرانی مطلوب از منظر قرآن و نهج البلاغه با تاکید بر پاسخگویی - آل کجیباف, حسین (فصلنامه مطالعات قرآنی, 2012)
چکیده پاسخگویی در دین اسلام اهمیت و جایگاهی بس والا دارد و خداوند متعال در آیات فراوانی در قرآن کریم اهمیت آن را به پیامبر و مردم گوشزد می نماید. رهبران جامعه اسلامی از جمله پیامبر بزرگ اسلام بعنوان اولین رهبر جامعه اسلامی همیشه خود را مقید به آن می دانست و همچنین گونه ها و جلوه های پاسخگویی در سخنان و سیره علی (ع) در حد اعلای آن قابل مشاهده است. امروزه این موضوع بعنوان یکی از اصول اصلی حکمرانی مطلوب در نظام بین الملل مطرح است که ما در این مقاله در پی اثبات این موضوع هستیم که آیا پاسخگویی که، به عنوان مولفه حکمرانی مطلوب از منظر نظام بین الملل مطرح میباشد در قرآن کریم و درسخنان امام علی (ع) و گزارش های تاریخی معطوف به شیوه کشور داری آن حضرت به شکلی صریح، قابل ردیابی است؟

حکومت و حقوق متقابل مردم و زمامداران در نهج البلاغه (پرتال جامع علوم انسانی)

رعایت اصول حکومت علوی بسترساز تحقق اهداف حکومت اسلامی - شاه آبادی, ابوالفضل; زرین نعل, زینب (فصلنامه پژوهشنامه نهج البلاغه, 2015)
به دلیل اهمیتی که جایگاه مدیریت در پیشرفت جوامع به خود اختصاص داده؛ تمامی مکاتب اعم از اسلامی و غیر اسلامی درباره راهکارهای تحقق صحیح، اصول و ضرورت آن سخن گفته‌اند. از آنجا که مکتب اسلامی نسبت به سایر مکاتب از قابلیت بالاتری در جهت پاسخگویی به این قبیل موارد را داراست، لذا لازم است با نگرشی جدید و عنایتی ویژه به سیره حکومتی امام علی (ع)، اصول مدیریتی آن به‌روشنی تبیین شده تا بتواند نقشه راه کشورهای اسلامی قرار گیرد. طبق سیره عملی امام علی (ع) رعایت اصولی همچون انتخاب مسؤولین و کارگزاران، مشورت در امور، مردمی بودن اهداف و حمایت از مردم، اخلاق اسلامی، پاداش و تنبیه، تقسیم کار، رعایت اعتدال و عدالت، علم و شناخت و آگاهی نسبت به امور و در نهایت کنترل و نظارت میتواند منجر به تحقق اهداف حکومت علوی همچون احیای عدالت، تعلیم و تربیت، تأمین آزادی و استقلال و بهبود وضع معیشتی مردم (توسعه اقتصادی) و در نهایت قرب الهی گردد. لذا جهت تحقق توسعه و تعالی در کشورهای اسلامی ضروری است حاکمان کشورهای اسلامی کلیه اصول حکومت علوی را مدنظر قرار دهند.

رهنمود های حاصل از عهدنامه مالک اشتر برای تنظیم خط مشی ارتباطی حکومت ها با شهروندان (پرتال جامع علوم انسانی)

ساختار حکومت در نهج البلاغه

سیمای حکومت دینی در نهج‌البلاغه (پرتال جامع علوم انسانی)

شاخصها و نسبت مشروعیت مردمی و دینی حکومت در نهج البلاغه - سردارنیا, خلیل (فصلنامه پژوهشنامه نهج البلاغه, 2013)
«مشروعیت سیاسی» یکی از مفاهیم بنیادین در علوم اجتماعی و سیاسی است و به مثابه مهمترین ضرورت و الزام سیاسی برای استمرار و تثبیت حکومتها تلقی میشود؛ این مفهوم با سه شاخص مهم یعنی خاستگاه حقانی و قانونی حکومت و حکمرانان، رضایت عمومی نسبت به حکومت و کارآمدی شناخته میشود. در نهجالبلاغه، جامعه و حکومت نه از منظر سکولار یا تقابل جامعه مدرن در مقابل جامعه سنتی بلکه در چارچوب اصول و آموزههای اسلامی– قرآنی و سنت پیامبر اکرم(ص) نگریســته میشود. شاخصهای مشروعیت و دموکراسی در نهجالبلاغه تنها در چارچوب دینی- اسلامی بیان شــدهاند و برخی از ساز و کارهای دموکراسی نیز بیان شدهاند. در نهجالبلاغه، بین مشروعیت سنتی - دینی و مشروعیت مردمی و قانونی حکومت رابـطهای طولی هست، به این معنی که مشروعیت سنتی و دینی، جوهره و مبنای اصلی شکلگیری یا برای ثبوت حکومت اسلامی است و مشروعیت مردمی- قانونی در ذیل مشروعیت دینی و تنها برای عینیت یافتن یا تحقق حکومت است. این در حالی است که در دموکراسیهای سکولار، تنها مبنای مشروعیت برای حکومت، از نوع عقلایی - قانونی یا مردمی است نه مشروعیت الهی.

شاخصهای ارتباط مطلوب مردم با زمامدار در نهج البلاغه - مروتی, سهراب; رضایی, زهرا (فصلنامه پژوهشنامه نهج البلاغه, 2013)
فرآیند حکومت از مؤلفههای متنوع و گوناگونی پدید آمده است. یکی از این مؤلفهها چگونگی برقراری ارتباط متقابل مردم با حاکم است، اگر این ارتباط صادقانه، صریح، دو سویه و متعالی باشد زمینه مشارکت حداکثری برای رشد و آبادانی جامعه را در پی خواهد داشت. امام علی(ع) برای این ارتباط چنان جایگاهی قایل است که انتقاد مردم از وی به عنوان حاکم را حق خویش بر مردم و وظیــفه آنها میداند. میتوان گفت این نوع نگاه در بین رهبران تاریخ پر فراز و نشیب جوامع انسانی بی نظیر است. این پژوهش در صدد آن است که با استناد به فرمایشات آن امام همام، ضمن توصیف اهمیت جایگاه ارتباط بین مردم و حاکم، چگونگی ارتباط مطلوب را تحلیل و با دقت در زوایای فرمایشات آن حضرت در نهجالبلاغه، ویژگیهای بارزی که برای ارزشیابی فرایند حاکمیت از این آموزهها بهدست میآید، استخراج نماید و به این مهم بپردازد که با ارایه این شاخصها میتوان چگونگی مؤلفههای ارتباط حاکمیت اسلامی را تبیین نمود و در نهایت یکی از کارکردهای اصلی این پژوهش پیدایش، حفظ و تقویت این ویژگیها برای کارایی مطلوب حکومت دینی خواهد بود.

طراحی مدل حکمرانی خوب بر اساس نامه مالک ‌اشتر و مقایسه آن با اصول حکمرانی خوب بانک جهانی - یوسفی شیخ‌رباط, محمدرضا; بابایی, فهیمه (اقتصاد اسلامی, 2015)
حکمرانی خوب، نظریه جدیدی است که به دنبال پدیدساختن نهادهایی است که به دولت در انجام وظیفه‌های خود مبنی بر فراهم‌ساختن وضعیت بهتر و رفاه بیشتر برای مردم کمک کند. هدف اصلی تحقیق پیش رو طراحی مدل حکمرانی خوب از عهدنامه مالک اشتر با استفاده از روش داده‌بنیاد و مقایسه مؤلفه‌های حکمرانی خوب مورد نظر بانک جهانی با نتیجه‌های حاصل است. روش تحقیق این مطالعه وصفی تحلیلی بوده و برای استخراج اصول حکمرانی خوب از عهدنامه مالک اشتر، روش داده‌بنیاد استفاده شده است. نتیجه‌های مطالعه نشان داد که دیدگاه امام علی7 درباره حکمرانی خوب گرچه عنصر‌های مشترکی با نظریه حکمرانی خوب بانک جهانی داشته و هر دو حقیقت واحدی از حکمرانی خوب در نظر دارند؛ حال آنکه روش‌های رسیدن به حکمرانی خوب در دو دوره به‌ علت تفاوت‌های ساختاری هر زمان متفاوت است. افزون بر این نکته‌های مورد توجه حضرت علی7 بوده است که در بانک جهانی توجهی به آنها نشده و آن توجه به تقوا و عبودیت است و نیز حضرت علی7 دو منبع قرآن کریم و سنت پیامبر اکرم6 را به عنوان منابع مستحکم دینی برای رفع مشکل‌ها در نامه مالک اشتر معرفی می‌کنند که در بانک جهانی چنین منابعی وجود ندارد و دستورهای حکومتی آنها از عقل بشری برگرفته است که به مرور زمان نامعتبر و متغیر خواهد بود.

مبانی و شاخصه های حکومت علوی

مردم‌سالاری در حکومت امام علی (ع) - بخشایش اردستانی, احمد; دشتی, فرزانه (پژوهش‌نامه علوی, 2014)
از نظر امام علی‌ (ع)، عرصۀ سیاسی حکومت حق‌محور، عرصه‌ای شایسته‌‌سالار است که در آن همۀ افراد جامعه باید موقعیت مشارکت در حکومت را داشته باشند؛ و حکومت بر اراده و حضور آنان متکی است. آن حضرت‌ (ع) به حکومت، به‌مثابۀ وسیله‌ای برای خدمت به مردم نگاه می‌کنند. پرهیز از خودکامگی، و تأکید بر مشاوره با مردم، وجه بارز حکومت آن امام‌ (ع) است. در این حکومت، از عامۀ مردم به‌مثابۀ ستون دین و سپر محکم دربرابر دشمنان یاد می‌شود. امام علی‌ (ع) ارزش فوق‌العاده‌ای برای ضرورت جلب حسن‌ظن مردم قائل است، و از آنجا که قدرت سیاسی برخاسته از مردم است، مردم حق دارند بر روند اجرای امور در حیطۀ مبانی و احکام اسلامی نظارت کنند. در رأس سیاستگذاری‌های حکومت، تودۀ مردم قراردارند؛ زیرا این قشر عظیم همواره در سختی‌ها یاری‌رسان حکومت هستند. آگاهی سیاسی مردم، نقش به‌سزایی در روند استمرار، تداوم و تسریع اهداف حکومت دارد و حکومت عرصۀ پنهان‌کاری نیست و لذا همه باید در جریان اقدامات حکومت قرار گیرند تا ضمن صراحت، زمینه‌های شفافیت سیاسی درمقابل مردم نیز فراهم ‌آید. هرگونه تبعیض و نابرابری در تمامی عرصه‌ها، اعم از سیاسی و اقتصادی و اجتماعی، مطرود است تا محیطی مناسب و امن برای شکوفایی و بالندگی هر چه بیشتر جامعه فراهم آید. تمامی این اصول، اعم از حق اظهارنظر و مشارکت سیاسی، مدارا با مردم، خدمت به عامه و تلاش درجهت تأمین منافع عامه، پاسخگویی، شفافیت، برابری، عدالت، ... مبانی و اصولی هستند که امروزه از شرایط یک حکومت مردمی است؛ و این نکته حائز اهمیت است که اجرای چنین اصولی در دوران حکومت حق‌محور امام علی‌ (ع) نمود پیدا کرده است.

مسئولیت پذیری کارگزاران و مدیران از دیدگاه امام علی (ع) با تأکید بر مؤلفه های اخلاق حرفه ای (پرتال جامع علوم انسانی)

منشور حکومت دینی در نهج البلاغه (پرتال جامع علوم انسانی)

مولفه های اخلاقی مصرف در سبک زندگی کارگزاران - سید‌پورآذر, سید‌حسن (مطالعات سبک زندگی)
سید حسن سید پورآذرمجله: مطالعات سبک زندگی; بهار 1392 - شماره 3;

نظریه حکمرانی خوب از دیدگاه نهج البلاغه - شاه آبادی, ابوالفضل; جامه برزگی, آمنه (فصلنامه پژوهشنامه نهج البلاغه, 2014)
نظریه حکمرانی خوب که اخیراً توسط متفکران غربی مطرح شده است، کلید توسعه جوامع درحال توسعه را فراهم کردن شرایط و نهادهایی میداند که به دولت کمک کند تا از عهده انجام وظایف حاکمیتی و پشتیبانی خود برآید و بتواند زمینهساز رشد بازار و هدایت آن به نفع عامه مردم باشد. این در حالی است که حکمرانی خوب و اهمیت آن در اسلام پدیدهی جدیدی نیست و در منابع اسلامی بارها به اهمیت حکمرانی خوب اشاره شده است. لذا هدف اصلی این مطالعه بررسی نظریه حکمرانی خوب و مقایسه آن با دیدگاه امام علی(ع) در نهجالبلاغه میباشد. نتایج این مطالعه نشان میدهد دیدگاه امام علی(ع) دربارهی حکمرانی نه تنها منافاتی با نظریه حکمرانی خوب ندارد بلکه در بسیاری از موارد از آن کاملتر و جامعتر میباشد.

نقش ارتباطات و مهارت‌های ارتباطی در دوران حکومت حضرت علی (ع) - اسگندری, کریم; نقی‌پورفر, ولی الله (پژوهش‌نامه علوی, 2015)
در طول عصرهای متمادی، به‌ویژه عصر حاضر، «ارتباطات» (Communication) به‌عنوان سرمایۀ اجتماعی در کنار سرمایه‌های طبیعی، فناورانه و انسانی اهمیت فوق‌العاده یافته است. به این دلیل هر مدیری باید کوشش کند با ایجاد ارتباط دوجانبة مثبت، حسن تفاهم و احساس رضایت متقابل و سازنده را به‌وجود آورد و با تأمین نیازهای مادی و معنوی افراد، زمینة ایجاد تفاهم، احساس رضایت و خرسندی متقابل کارکنان و کارگران را با یکدیگر فراهم سازد تا از این طریق، باعث ایجاد انگیزش و رشدیافتگی افراد در راستای رسیدن به اهداف سازمان شود. از طرفی، اسلام، چکیدۀ تمامى ادیان آسمانی و حاصل زحمات همۀ انبیاى الهى است. اسلامى که با «الیوم أکملت لکم دینکم وأتممت علیکم نعمتی ورضیت لکم الإسلام دینا» (احزاب: 33) کامل شد و نعمت را بر انسان تمام کرد. اسلام پس از وفات پیامبر اکرم (ص) دچار کمبود‌ها، انحرافات و مصائب متعددی شد که با شروع حکومت و رهبری پیامبرگونۀ حضرت علی (ع) به جایگاه اصلی خویش بازگشت. حکومت آن حضرت، همانند دیگر حکومت‌ها، به مدیران و امیرانی نیاز داشت که با داشتن مهارت‌های ارتباطی مؤثر، درپی جلب رضایت و خرسندی کارکنان و مراجعان باشند و نیز با ایجاد این ارتباط مؤثر و دوسویه، حکومت را در رسیدن به اهداف خود یاری کنند. از این رو در مقالۀ حاضر برآنیم تا با تشریح ابعاد ارتباطات و مهارت‌های ارتباطی، نقش آن را در دوران حکومت حضرت علی (ع) مشخص سازیم.

نگرشی میان رشته ای به حکمرانی خوب؛ زمینه مندسازی حکمرانی خوب در قرآن و نهج البلاغه - درزی, قاسم; صدریه, پیام (فصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌های نهج البلاغه, 2016)
پژوهش مؤثر در موضوعات و پدیده‌های چندوجهی رویکردی میان‌رشته‌ای جهت تعمیم به میدان می‌کشد. رویکرد میان‌رشته‌ای می‌تواند به تبیین و فهم بهتر از پدیده‌های پیچیده و چندوجهی بیانجامد. زمینه‌مندسازی یکی از راه‌های مؤثر برای دست‌یابی به فهم صحیحِ میان‌رشته‌ای است. در این روش مباحث یک رشته علمی در بافتِ زمان، فرهنگ و یا تجربۀ فردی قرار می‌گیرد و در نتیجه مفاهمه میان‌رشته‌ای و یا میا‌ن‌گفتمانی بهتر صورت می‌پذیرد. حکمرانی مطلوب پدیده‌ای پیچیده و چندوجهی است که در گفتمان‌ها و بافت‌های متفاوت، برخی از مؤلفه‌های آن برجسته‌ و برخی دیگر چندان مورد ‌توجه قرار نگرفته است. همچنین بسیاری تلاش کرده‌اند آن‌را از گفتمان غربی و لیبرال دریافت کرده و در گفتمان اسلامی به کار ببندند. چنین رویکردی بیش و پیش از همه نیازمند آن است که در فضای گفتمان دینی‌ـ‌اسلامی زمینه‌مندسازی شود و سپس برای حل معضلات اجتماعی و اقتصادی به کار گرفته شود. پژوهش حاضر، با ابن رویکرد، نشان داد که در بین مؤلفه‌های حکمرانی خوب، سه شاخص «کنترل فساد»، «حاکمیت قانون» و «صدا و پاسخگویی» از اهمیت و اولویت برخوردار است و سه شاخصة دیگر با توجه به بافت غیر مدرن جامعه صدر اول، چندان قابل تعمیق و بررسی نیست، اما نشانه‌های متقّن دالّ بر اهمیت و ویژگی آن وجود دارد. همچنین مشخص شد حکمرانی خوب در گفتمان دینی‌ـ‌اسلامی بر ویژگی‌های معنوی، الهی و آخرت‌گرا تمرکز داشته و متأثر از سعادت اخروی است.

هماهنگی قول و فعل حاکمان مسلمان و تأثیر آن بر جامعه از دیدگاه امیرالمؤمنین علی (ع) - پرسته, مصطفی (مطالعات تقریبی مذاهب اسلامی)
مصطفی پرستهمجله: مطالعات تقریبی مذاهب اسلامی; زمستان 1390 - شماره 26;

ویژگی ها و وظایف کارگزاران در نهج البلاغه (پرتال جامع علوم انسانی)

ویژگی های حکومت توسعه یافته در پرتو رهنمودهای امام علی(ع) (پرتال جامع علوم انسانی)

اخلاق معاشرت در حکومت مهدوی با محوریت دو مؤلفه تربیت اخلاقی و عدالت ورزی (پرتال جامع علوم انسانی)

بازخوانی هویت جهان اسلام؛ زمینه ساز حاکمیت صالحان (پرتال جامع علوم انسانی)

تبیین مدل جهان‌شمول نظام ولایی؛ براساس گفتمان حکومت جهانی اسلام امام خمینی‌ (ره) - امامی, سید مجتبی; بخشی, مسعود (پژوهشنامه انقلاب اسلامی, 2015)
بر اساس گفتمان «حکومت جهانی اسلام» که توسط امام خمینی‌(ره) مطرح‌شده است، منازعه‌ی اساسی نه میان دولت‌ها با منافع و اهداف متفاوت، بلکه میان مستکبرین ازیک‌طرف و مستضعفین جهان از طرف دیگر است. این گفتمان مرزهای سنتی اندیشه‌ی تقابل «اسلام و کفر» را توسعه داده و به‌جای آن اندیشه‌ی «اسلام ناب محمدی(ص) و اسلام آمریکایی» را طرح می‌کند. در این گفتمان، جبهه‌ی جهانی مستضعفین عالم -که اعم از امت مسلمان است- با برقراری وحدت در میان خود، در برابر جبهه‌ی جهانی مستکبرین ـ که آن‌هم اعم از دنیای کفر بوده و حتی برخی از سران مرتجع کشورهای اسلامی را هم دربر می‌گیرد ـ مطرح می‌شود. این مقاله درصدد است تا چگونگی تبیین جهان‌شمول نظام ولایی («اصل ولایت») برای تمامی جوامع اعم از مسلمان و غیرمسلمان را ارائه کند. بدین منظور تلاش شده است تا گفتمان «حکومت جهانی اسلام» و ویژگی‌های آن، از فرمایشات حضرت امام خمینی‌(ره) استخراج شود. بر اساس مدل به‌دست‌آمده «اصل ولایت» در سطوح مختلف قابل تحقق است: ولایت امام معصوم(ع) علیه‌السلام، ولایت‌فقیه و ولایت حاکم عادل؛ هرچند شکل کامل آن فقط در جامعه‌ای که مبتنی ‌بر اصول جهان‌بینی اسلامی است محقق خواهد شد.

حکومت مهدوي در پرتو شاخص هاي جهاني سازي آن

حکومت ولایی و زمینه سازی ظهور (پرتال جامع علوم انسانی)

دگرگوني اجتماعي در دوران حکومت جهاني حضرت مهدي

شاخصه هاي سياسي توسعه و پيشرفت از منظر اسلام با تکيه بر حکومت امام مهدي (عج)

شناسايي عوامل موثر بر استقرار حکومت مهدوي بر اساس رويکرد استراتژيک

مهدویت و حکومت جهانی در قرآن - ایران, سلیمانی; بتول, عزیزی (دوفصلنامه مطالعات قرآن و حدیث)
دانلود و دریافت مقاله مهدویت و حکومت جهانی در قرآن ...

نگاهی به راهبردهای اصولی سیاسی برای حکومت زمینه ساز ظهور با بهره گیری از قرآن کریم (پرتال جامع علوم انسانی)

ارتباط بين ارکان حکمت و حکومت آرماني در انديشه سهروردي با تطبيق بر آراء افلاطون - رحيميان, سعيد (تاریخ فلسفه)
انديشه¬ آرمانشهري بحث مفصلي است که قدمتي باندازه¬ تاريخ بشري دارد. افلاطون نخستين فيلسوفي است که جامعه¬ آرماني را در قالبي فلسفي به تصوير كشيده است. از سوي ديگر، در جهان اسلام فارابي آغازگر اين انديشه و ميراث¬گذار آن براي انديشمندان بعد از خود تا به امروز ميباشد. شيخ شهاب¬الدين سهروردي از جمله فيلسوفاني است که در جستجوي جامعه¬ کمال مطلوب به انديشه¬ فلسفي خويش سمت و سو ميدهد؛ حکومت مطلوبي که از دل هستي¬شناسي و معرفت¬شناسي اشراقي او بدست مي¬آيد. نوشتار حاضر بر آن است که به بررسي اين رابطه¬ وثيق پرداخته و با توجه به جايگاه افلاطون در نزد سهروردي مواضع وفاق و خلاف اين دو انديشمند را در اين زمينه تعيين کند. با وجود شباهتهايي بين ديدگاه ايشان، بويژه در مواردي نظير گرايش انسان به جامعه¬ مدني، تطابق و هماهنگي حکومت مطلوب آنها با نظام کائنات و منحصر بودن حاکميت به صاحبان معرفت به حقايق عالم اعلي، از استقلال انديشه¬ سهروردي بخصوص در مبحث رياست حکومت مطلوب و صفات او نميتوان گذشت.

بررسي تطبيقي مفهوم آرمانشهر در انديشه سياسي اسلام، ايران و غرب

بررسی و تطبیق بین مدینه فاضله افلاطون و جامعه دینی، الهی امام زمان - منفرد, مهدی (مشرق موعود, 2007)
از دیرباز انسان‌ها به دنبال آرمان‌شهری بودند که با امنیت و آسایش کامل و بدون ترس و تبعیض، به زندگی روزمره و به کسب فضایل و سعادت و کمال بپردازند. افلاطون از جمله فیلسوفانی است که چنین تفکری را در سر می‌پروراند. اما آیا مدینه فاضله وی تحقق‌پذیر بوده است؟ این تفکر دست‌کم تاکنون تحقق نیافته و افلاطون هم اصرار به تحققش نداشته است.اما جامعه دینی الهی و آرمانی که فراگیر و جهانی باشد و سعادت همه افراد جامعه را تأمین نماید، وعده خداوند متعال در قرآن به انسان‌هاست.[1] راستی چنین جامعه دینی چه وقت تحقق خواهد یافت؟با استناد به آیات و روایات، تحقق آرمان‌شهر دینی که در آن سعادت افراد جامعه تأمین می‌شود، با ظهور امام عصر حضرت مهدی4 تعیین گردیده است. در این مقاله، به بررسی و تطبیق مدینه فاضله افلاطون با جامعه دینی عصر ظهور پرداخته‌‌ایم. امیدواریم که این اثر سرآغاز پژوهش‌های کامل و دقیق‌تر گردد.اللّهم عجّل فی فرج مولا‌نا صاحب الزمان واجعلنا من أعوانه و أنصاره و شیعته.[1] . سوره نور، آیه55.

شاخصه هاي حکومت مهدوي زمينه ساز صلح و امنيت جهاني

مبانی مدینه فاضله «مهدوی» در اندیشه صدرالمتالهین (پرتال جامع علوم انسانی)

مدینه فاضله در ساختارشناسی تفکرات آیة‌الله جوادی آملی - افرادی, کاظم (مشکوة, 2013)
توصیف آرمان‌شهر یکی از مقوله‌هایی است که اندیشمندان مختلفی از جمله اندیشمندان مسلمان در طول تاریخ بدان پرداخته‌اند. در این میان دین اسلام نیز حامل تعالیم وحیانی و عقلانی است که آرمان‌شهر مطلوب انسانی را به تصویر می‌کشد. سلسله آرمان‌شهرگرایان مسلمان از فارابی آغاز شده و تا دوران معاصر امتداد داشته و یکی از متأخرترین اندیشمندان آرمان‌گرا آیة‌الله جوادی آملی است. پژوهش حاضر با هدف تبیین آرای آرمان‌شهری ایشان با روش توصیفی_ تحلیلی، ضمن ارائه چارچوبی کلی برای شناسایی نقاط کلیدی در تفکرات یک آرمان‌گرا و ارتباط بین آن نقاط، مدل تفکر آرمان‌شهرگرایی ایشان را بررسی نموده است. ایشان به عنوان یکی از اندیشمندان و فیلسوفان مسلمان معاصر معتقد است در دوران غیبت، امکان ایجاد حکومت اسلامی با هندسه مشخص وجود دارد. و در دوران ظهور نیز حضرت ولی‌عصر (عج) به عنوان انسان کامل، با قرار گرفتن در مسند حکومت، استعداد بالقوه مقام خلیفة اللهی در انسان‌ها را شکوفا می‌کند. مدینه فاضله‌ای که در نهایت تشکیل خواهد شد تنها پوسته محسوب می‌شود و بلکه هدف متوسط خلقت انسانی است؛ در حالی که انسان کامل، روح آن مدینه است.

حکمرانی آرمانی ایرانیان در اندرزنامه های جاویدان خرد (پرتال جامع علوم انسانی)

بررسي تطبيقي دو سياستنامه: سيرالملوک و نصيحه الملوک - حامد, عمويي; مسعود, كلانتري
دانلود رایگان متن کامل مقاله علمی پژوهشی بررسي تطبيقي دو سياستنامه: سيرالملوک و نصيحه الملوک

تبیین مبانی نقلی و عقلی مردم‌‌سالاری دینی - آقایی میبدی, احمد; کریمی والا, محمدرضا (فصلنامه علمی پژوهش های انقلاب اسلامی, 2018)
در فلسفه سیاست که در آن به مسائلی، نه با دغدغههای کاربردی علم سیاست، بلکه مرتبط با جنبههای نظری و مبنایی این علم پرداخته میشود؛ نقش اراده مردم در فرآیند حاکمیت یکی از مباحث اساسی است. اهمیت این بحث، این سؤال را به‌طور جدی مطرح می‌سازد که تحفظ همزمان بر نقش اراده الهی و اراده مردم در استقرار و بقای حاکمیت دینی از چه مبنای نقلی و عقلی برخوردار است؟ یافتههای نظری این پژوهش که با شیوه اسنادی و تبیینی و با بهره‌گیری از ادله نقلی و عقلی حاصل شده است بدین قرار است که در مردم‌‌سالاری دینی از یک‌سوی مالکیت و حاکمیت حقیقی عالم هستی به‌ویژه انسان‌ها از آن خداست و اسلام تنها آیین سامان‌بخش حیات انسان در تمام عرصه‌هاست و از دیگر سوی به اقتضای اراده تکوینی خداوند، انسان اختیار تعیین سرنوشت خویش را دارد و حاکمیت اسلام تنها از رهگذر عمل به قوانین اسلام از روی اراده و اختیار انسان‌هاست؛ اما این اختیار نه منشأ حقانیت و مشروعیت حاکمیت اسلام، بلکه خاستگاهِ عینیت و عامل بقای حاکمیت اسلام و حاکمان الهی است.

اجتهاد سیستمی، راهبرد کلان تولید الگوی اسلامی پیشرفت در افق آینده

نقش حکمرانی خوب و فساد در الگوی اسلامی-ایرانی پیشرفت

آموزه‌های‌نظریات‌حکمرانی‌خوب‌برای‌الگوی‌اسلامی‌و‌ایرانی‌

پیشرفت آینده ایران اسلامی در گرو فعالسازی فقه تمدنساز

واکاوی دیدمان مناسب برای خلق آیندۀ نگاه قرآنی

الگوی ایرانی اسلامی پیشرفت مبنای حکمرانی پایدار

اصول توسعه تعالی، از شاخصهای بینادین حوزه مادی، معنوی

شهر اسلامی-ایرانی؛ طرحی برای شهر آینده

فرصت‏ها‏،چالش‏ها‏و‏موانع ‏پیش‏روی‏ پیشرفت ‏ایران ‏در‏02‏سال

مدیریت اسلامی (آثار و آداب مشورت از دیدگاه امام علی علیه السلام) - اکبر‌نیا, قدرت (پیام)
قدرت اکبر نیامجله: پیام; تابستان 1389 - شماره 100;

مدیریت اسلامی با نگرش علوی - عناقه, عبدالرحیم; کرمی, حمید; آقاسی, سعید (مطالعات مدیریت و کار آفرینی)
عبدالرحیم عناقه,حمید کرمی,سعید آقاسیمجله: مطالعات مدیریت و کار آفرینی; تابستان 1395، دوره دوم - شماره 2/3;

مدیریت اسلامی اشیاء پیدا شده - عابدی, داوود (پژوهه های فقهی تا اجتهاد)
داوود عابدیمجله: پژوهه های فقهی تا اجتهاد; تابستان 1393 - پیش شماره 11;

کندوکاوی ‌در شاخصه‌های مدیریت اسلامی؛ با محوریت مدیریت علوی - قانع, امیررضا; قانع, الهه; اصغری, عبدالرضا (رهیافت فرهنگ دینی)
امیررضا قانع,الهه قانع,عبدالرضا اصغریمجله: رهیافت فرهنگ دینی; زمستان 1397، سال اول - شماره 4;

ابزارهای شناخت در مدیریت اسلامی - منطقی, محسن (عیار پژوهش در علوم انسانی)
محسن منطقیمجله: عیار پژوهش در علوم انسانی; بهار و تابستان 1395 - شماره 13;

پارادایم (الگوواره) مدیریت متعالیه:رهیافتی از حکمت صدرا برای طرح یک الگوی مدیریت اسلامی ایرانی - سلطانی‌فر, احسان (کنگره بین المللی علوم انسانی اسلامی)
احسان سلطانی فر

بررسی اصول مدیریت اسلامی از دیدگاه علوی - توکلی, محمودرضا (کوثر معارف)
محمودرضا توکلیمجله: کوثر معارف; تابستان 1391، سال هشتم- شماره 22;

تأملی بر تربیت اخلاقی در مدیریت اسلامی - یزدی‌خواه, مهدیه‌السادات; جمشیدی, مسلم (بصیرت و تربیت اسلامی)
مهدیه السادات یزدی خواه,مسلم جمشیدیمجله: بصیرت و تربیت اسلامی; زمستان 1391 - شماره 23;

معیارهای شایستگی در مدیریت اسلامی (از نظر مسئولین ارزشیابی و انتصابات بازرسی کل و نظارت و ارزیابی ساعس) - حسینیان, شهامت; نادری, محمد; رشیدی, سیروس (بصیرت و تربیت اسلامی)
شهامت حسینیان,محمد نادری,سیروس رشیدیمجله: بصیرت و تربیت اسلامی; زمستان 1392 - شماره 27;

بررسی رابطه ی بین قدرت سیاسی و فساد اداری و ارائه ی راهکارهای مناسب برای مبارزه با آن از دیدگاه مدیریت اسلامی - امام‌قلی‌زاده, سعید; امامقلی‌زاده, صمد (مهندسی فرهنگی)
سعید امام قلی زاده,صمد امامقلی زادهمجله: مهندسی فرهنگی; زمستان 1392 - شماره 78;

نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات ICT در توسعه و گسترش مدیریت اسلامی - سلگی, غلامرضا (پاسداری فرهنگی انقلاب اسلامی)
غلامرضا سلگیمجله: پاسداری فرهنگی انقلاب اسلامی; پاییز 1389 - شماره 1;

مبانی و شاخص های راهبردی مدیریت اسلامی در حکومت علوی - حکاکان, محیا; طبایی, دکتر‌مهشیدالسادات; مهدوی, دکتر‌ولی‌الله (دانشنامه علوم قرآن و حدیث)
محیا حکاکان,دکتر مهشیدالسادات طبایی,دکتر ولی الله مهدویمجله: دانشنامه علوم قرآن و حدیث; بهار و تابستان 1395 - شماره 5;

مطالعه رابطه بین قدرت سیاسی و بروز فساد در سازمانهای دولتی و ارائۀ راهکارهای مناسب جهت مبارزه با آن از دیدگاه مدیریت اسلامی - ویسه, سیدمهدی; شیخ, علی; خدادادی, باران (کنفرانس بین المللی و ملی پژوهش های مدیریت و علوم انسانی در ایران)
سیدمهدی ویسه,علی شیخ,باران خدادادی

متفکران عرصه مدیریت اسلامی (1) - کریم‌زاده‌میبدی, علی (مصباح)
علی کریم زاده میبدیمجله: مصباح; مهر و آبان 1383 - شماره 53;

نقش باورهای اسلامی در بهبود رفتار کارکنان - کاظمی, قربانعلی (معارف اسلامی و مدیریت, 2018)
رفتار و عملکرد مطلوب کارکنان از موضوعات جدی و مورد علاقۀ مدیران در سازمان‌ ها است. آمارهای حاصل از مطالعات و پژوهش‌ های متعدد در جهان حاکی از آن است که در صد کمی از کارکنان با همۀ وجود خود کار می‌کنند و همۀ توان و تلاش خود را در قالب رفتارها و عملکردهای مطلوب و رضایت ‌بخش صرف موفقیت سازمان‌ شان می‌کنند. به همین دلیل است که شناخت ریشه ‌های این رفتار و تبیین عوامل مؤثر بر آن‌ ها ضرورت پیدا می‌کند. طراحی و به‌کارگیری شیوه‌ های مؤثر در راستای بهبود و ارتقای عملکرد کارکنان از طریق تقویت باورهای اسلامی و نقش آن بر بهبود رفتار نیروی انسانی در سازمان هدفی است که در این مقاله مورد بررسی قرار گرفته است. پژوهش حاضر با روش تحلیل به مضمون(شبکۀ مضامین)، به صورت توصیف و تحلیل محتوای آیات مرتبط با موضوع پژوهش انجام گرفته است. مؤلفه‌ های شناسایی شده تحت عنوان تأثیر باورهای اسلامی شامل محاسبه اعمال انسان، علم خداوند به عملکرد آشکار و پنهان انسان ثبت و ضبط عملکرد و معاد باوری مورد بررسی قرار گرفته است. نتیجۀ به دست آمده حاکی از این است که نقش باورهای دینی و تأثیر آن در بهبود رفتار و عملکردکارکنان سازمان نقش مهم و اساسی دارد.

مدیریت دانش در سیره امام صادق(ع) - علوی(عادلی), محمد (معارف اسلامی و مدیریت, 2018)
نقش تأثیر گزار دانش در زندگی انسان بر هیچ کسی پوشیده نیست چرا که دانش باعث پیشرفت انسان ها در سطوح سه گانه ( فردی، گروهی و سازمانی) می گردد. البته اگر بخوبی مدیریت نشود کارایی و اثر بخشی لازم را نخواهد داشت. این پژوهش با هدف دست یابی به الگوی مناسب مدیریت دانش انجام شده است. با توجه به یافته های این تحقیق که عناصر و ارکان اصلی مدیریت دانش در سیره امام صادق(ع) را بخوبی نشان می دهند از نظر این پژوهش سیره امام صادق علیه السلام در زمینه مدیریت دانش می تواند بهترین الگو باشد. به همین جهت در نوشته پیشرو با استفاده از روش تحقیق«توصیفی- تحلیلی» و جمع آوری داده ها به روش کتابخانه ای به منابع که بیانگر سیره امام صادق(ع) در زمینه مدیریت دانش است مراجعه و عناصر بنیادین مدیریت دانش مورد بررسی و تجزیه تحلیل قرار گرفته است که در نهایت با توجه به آن عناصر الگویی مفهومی از مدیریت دانش در سیره امام صادق علیه السلام ارائه شده است.

شایسته سالاری بر مبنای تعهد و تخصص در منابع دینی - احمدی, اسد الله (معارف اسلامی و مدیریت, 2018)
شایسته سالاری به معنی داشتن توانایی و مهارت، لیاقت و صلاحیت، تعهد و تخصص در امر مدیریت و حکومت و در گزینش افراد در سازمان، یک مفهوم شناخته شده و مطابق با فطرت انسانی است که هر فرد عقلا ضرورت آن را احساس می‌کند. اما سئوالی که به ذهن می ‌رسد این است که این امر از نظر نقل و در منابع دینی و اسلامی چگونه دیده شده است؟ فرض بر این است که این امر از دیدگاه اسلام علاوه بر ضرورت عقلی، از نظر نقلی نیز به آن اهتمام زیاد داده شده و آن را یک امر لازم و ضروری در همه امور بویژه در امر گزینش در سازمان و مدیریت دیده است. بر همین اساس این پژوهش با هدف کاوش دیدگاه اسلامی در این زمینه در منابع نقلی، با روش توصیفی- تحلیلی و با جستجوی کتابخانه‌ای این مسئله را در سه بخش قرآنی، منابع حدیثی و سیره عملی نبوی و علوی مورد بحث و بررسی قرار داده و سرانجام ضمن تبیین دیدگاه اسلام در این زمینه در بخش‌های سه‌گانه فوق، به این نتیجه رسیده است که شایسته سالاری در مدیریت از دیدگاه منابع نقلی دین اسلام یک امر ضروری است که باید مورد توجه قرار گیرد و کاربرد عملی ویژه ای در امر حکومت داری مطلوب و اداره سازمان در ابعاد مختلف دارد.

تعارض و نظریات آن در اسلام و مکاتب رایج مدیریتی - حجتی, محمد حسین (معارف اسلامی و مدیریت, 2018)
مسئله مورد تحقیق در پژوهش پیشرو مبحث تعارض از نگاه اسلام و مکاتب رایج مدیریتی و نیز بررسی نظریههای آن، در مکاتب رایج مدیریتی است. دغدغه اصلی و پرسش مهم این است که آیا تعارض از دیدگاه اسلام و مکاتب رایج مدیریتی و مرسوم، اساسا چیزی مطلوب است یا امری نا مطلوب میباشد؟ اگر تعارض امر مطلوب و مورد تایید است چه سطحی تعارض از نظر اسلام و مکاتب مدیریتی سازنده و مطلوب میباشد؟برای پاسخ به این پرسشها، درتحقیق پیشرو با استفاده از منابع کتابخانهای و با روش تحلیلی- توصیفی مباحث تعارض دنبال شده و به این نتایج دست یافته است که اولا: در محیط پویا و متنوع فعالیتهای زندگی ناگزیر از مواجهه با تعارض، تنوع سلایق و دیدگاهها میباشیم. ثانیا: با توجه به منابع اسلامی و دیدگاههای مدیریتی، تعارض به طور صد درصدی و مطلق امر ناپسند و نا متعارف و مردود نیست بلکه سطح متوسط از تعارض در مکاتب مدیریتی نه تنها مضر نیست بلکه برای بالندگی پویای و تحرک در زندگی و محیط کاری لازم و ضروری میباشد که از نظر اسلام نیز ضمن تایید این سطح از تعارض، لازم است این تفاوت ها و تعارض فقط در حوزه نظری باشد و به تضاد در عمل نیانجامد و منجر به پویایی اندیشه و گزینش بهترین رأی گردد و نیز اختلاف نظر در غیر اصول و مبانی دین باشد. بنابراین هدف تحقیق، تبیین دیدگاه اسلام و مکاتب مدیریتی راجع به تعارض، تبیین ماهیت آن و نیز بیان عوامل و زمینه های بروز تعارض می باشد.

اخلاق‌سازمانی - حمیدی, روح الله (معارف اسلامی و مدیریت, 2018)
در جهان امروز اخلاق جزئی از فرهنگ سازمان‌ ها در نظرگرفته شده و ایده‌آلی ‌است که باید همانند خون در تمامی شریان‌ های آنها جاری و ساری باشد. منظور از اخلاق‌سازمانی ایجاد و استقرار اصول ‌اخلاقی در سازمان‌ ها است. بحث در مورد اخلاق سازمان از آن حیث اهمیت و ضرورتدارد که سازمان‌ ها در صورت متخلقشدن به مسائل‌اخلاقی، مزیت‌ رقابتی و مزیت راهبردی کسب نموده و بقا و توسعة شان را تضمین میکنند. تحقیق حاضر به هدف تبیین راه ‌های استقرار اخلاق در سازمان‌ ها با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و مطالعات کتابخانه‌ای انجام یافتهاست. از مهمترین یافته های آن میتوان به ضرورت راهبردی استقرار اخلاق در سازمانها و نیز ضامن بقا و توسعة آنها اشاره کرد.

بررسی ابعاد و کارکردهای رفتار شهروندی از منظر اسلام - شهید زاده, عبدالحمید (معارف اسلامی و مدیریت, 2018)
در شرایط متغیر امروزی مدیران سازمان‌ها وادارات دولتی و غیر دولتی تلاش می‌کنند خود را متناسب با تغییرات محیطی و شرایط جهانی حاکم بر نحوه مدیریت واحدهای سازمان تجهیز نمایند. یکی از راهکارهای مهم و کم‌ هزینه برای این منظور استفاده از نیروی سازمانی با ظرفیت کارها و اقدامات فرا نقشی است که اصطلاحاً رفتار شهروندی نام‌گرفته است. مطالعه رفتار شهروندی با توجه به ماهیت داوطلبانه و خود جوش آن به مدیران این فرصت را می‌دهدکه با استفاده از نیروهای مستعد در پی تحقق اهداف سازمان باکم‌ترین هزینه و بالاترین نتیجه باشند. این مقاله با موضوع "ابعاد و کارکردهای رفتار شهروندی از منظر اسلام با تأکید بر سازمان‌های دولتی افغانستان" با هدف تبیین ابعاد، مؤلفه ‌ها و کارکردهای رفتار شهروندی در سازمان‌ های دولتی، و با استفاده از روش تحقیق فرا ترکیب و استنباطی تنظیم شده است. این پژوهش با عنایت به تحلیل و جمع ‌بندی مطالب به این نتیجه دست ‌یافته است که در صورت تبیین دقیق ابعاد، مؤلفه‌ ها و کارکردهای رفتار شهروندی( بخصوص در جامعه‌ای مانند افغانستان که شهروندان در آن جامعه مدت ‌ها است که از تقابل بجای تعامل و از ناهماهنگی بجای همکاری رنج می‌برند) و نهادینه شدن، وتوسعه و گسترش این‌گونه رفتارها، شاهد زندگی شیرین و لذت ‌بخش همراه با تعامل و همکاری رضایتمندانه نه‌تنها در سازمان‌ها که درکل جامعه خواهیم بود.

نقش توکل و اعتماد به نفس؛ در مدیریت اسلامی - مومنی, حسین (معارف اسلامی و مدیریت, 2019)
در مدیریت اسلامی توکل بر خداوند و اعتماد به نفس از گزاره های است که از اهمیت و جایگاه ویژه ای برخوردار بوده و موثر بر عملکرد مدیران میباشند. در این مقاله سعی شده است نقش توکل بر خداوند و اعتماد به نفس در عملکرد مدیران مسلمان با استفاده از روش تحلیل محتوای مورد بررسی قرارگیرد. هدف از انجام این نوشتار و نوآوری آن بررسی یکی از الگوهای مدیریت اسلامی نوپا با عنوان ذکر شده میباشد. تحلیل اطلاعات نشان میدهد که مدیران کارآمد که توکل برخداوند دارند و نیز از اعتماد به ‌نفس بالای برخوردار هستند، با درایت و کاردانی میتوانند از عملکرد خوبی برخوردار باشند و بهترین تصمیمات را برای رسیدن به هدف مطلوب در سازمان بگیرند. یافتههای تحقیق بیانگر آن است که «توکل بر خداوند» منجر به «مدیریت بر خویشتن» میشود و آن نیز «اصلاح عملکرد» را در پی دارد که حاصل آن هم بیانگر «مصداقی از مدیریت اسلامی» خواهد بود و متقابلا نیز هر یک بر همدیگر تأثیر گذار است.