بررسی شاخصهای عدالت سازمانی در نهج البلاغه با تأکید بر فرمان امام علی علیه السلام به مالک اشتر - محمد حسین مشرف جوادی; محمد مهدی ابوطالبی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
در این پژوهش ضمن بیان عوامل مختلف عدالت سازمانی، شاخصهای عدالت سازمانی شامل عدالت توزیعی، رویه ای و مراوده ای از نامه امام علی (علیه السلام) به مالک اشتر، استخراج شده، و میزان اجرای آنها در دانشگاه هنر اصفهان طی سه فرضیه مورد بررسی قرار گرفته است. نوع این پژوهش، توصیفی- پیمایشی بوده، و فرضیات این پژوهش با استفاده از داده‌های پرسشنامه محقق ساخته (شامل 45 سؤال)، در دانشگاه هنر اصفهان آزمون شده است. برای این منظور از کل جامعه آماری252 نفر، 110 نمونه انتخاب و پرسشنامه‌ها توسط این افراد، تکمیل گردیده است. این نمونه به صورت نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌بندی شده، انتخاب و با استفاده از روشهای آمار استنباطی شامل  تک متغیره،  هتلینگ،  همبسته، تحلیل واریانس چند متغیره مانوا و آزمون LSD تجزیه و تحلیل شده است.نتایج این پژوهش بر  اساس شاخصهای نهج البلاغه، حاکی است که عدالت توزیعی، کمتر از عدالت رویه ای و مراوده ای، و عدالت رویه ای کمتر از عدالت مراوده ای و همگی کمتر از سطح متوسط در دانشگاه هنر اصفهان اجرا شده و بنابراین در مجموع، عدالت سازمانی کمتر از سطح متوسط در دانشگاه هنر اصفهان به اجرا در آمده است؛ هم چنین مطرح شد که احتمالاً عامل تحصیلات به عنوان عامل کلیدی در نظر سنجی ها نقش داشته است به این معنا که با افزایش سطح تحصیلات، نظر کارکنان به سمت عدم اجرای عدالت در دانشگاه هنر اصفهان سوق پیدا کرده است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; عدالت سازمانی; عدالت توزیعی; عدالت رویه ای; عدالت مراوده ای; مدیریت و رهنمودهایی از نهج البلاغه

مبانی اخلاق کار از دیدگاه امام علی علیه السلام - محمد علی مشایخی پور (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
برخلاف نظر بسیاری از مکاتِب که انسان را محور کارهای خود قرار داده اند، دین اسلام با  نگاهی همه جانبه به مقوله کار، توجه به خداوند، انسان و جهان را مد نظر قرار داده است. دراین پژوهش سعی شده با استفاده ازآیات قرآن و روایات معصومین (علیهم السلام) به ویژه با تکیه بر بیانات گهربار امام علی (علیه السلام) مبانی اسلامی اخلاق کار مورد بررسی وتجزیه وتحلیل قرار گیرد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; نهج البلاغه; اخلاق اسلامی; امام علی (علیه السلام); کار در اسلام

طراحی و تبیین الگوی مدیریت تضاد بر مبنای اندیشه-های امام خمینی (ره) - سید محمد مقیمی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
مطالعه و تبیین دیدگاه های حضرت امام خمینی(ره) به عنوان پایه گذار نظام جمهوری اسلامی ایران در حوزه های مختلف اجتماعی و بویژه مدیریتی از اهمیت ویژه ای برخوردار است. با توجه به جایگاه مدیریت تضاد در اداره مؤثر جامعه، پژوهشی علمی به منظور دستیابی به الگوی مدیریت تضاد مبتنی بر اندیشه های امام خمینی (ره) درمجموعه 22 جلدی صحیفه امام(ره) صورت پذیرفته که این مقاله برگرفته از نتایج آن است.در این مقاله ضمن پرداختن به ادبیات علمی مدیریت تضاد، روش شناسی تحقیق تشریح، و سپس با توجه به ابعاد علمی مدیریت تضاد، داده های گرد آوری شده از تمام سخنرانیها، یادداشتها و مکاتبات آن بزرگوار از سال 1342 تا زمان رحلت ایشان درباره تضاد و انواع تضادها مورد تحلیل قرار گرفته و استراتژیهای مدیریت تضاد بر اساس اندیشه های امام(ره) تبیین و تشریح شده است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; استراتژیهای تضاد در مدیریت; دیدگاه امام خمینی(ره); سطوح تضاد در مدیریت; ماهیت تضاد در مدیریت; مدیریت تضاد; مدیریت دولتی; نظام ارزشی در مدیریت

طراحی و تدوین الگوی شناخت موانع تحقق مدیریت اسلامی در سازمانها - حمید رضا معصومی مهر; حسن عابدی جعفری; لطف الله فروزنده دهکردی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
بررسیهای نسبتاً گسترده در منابع و مآخذ مدیریت اسلامی نشان می دهد که کتاب ، مقاله و یا پایان نامه خاصی یافت نمی شود که به صورت علمی به شناسایی موانع تحقق مدیریت اسلامی پرداخته باشد. از این رو، هدف این مقاله شناسایی این موانع انتخاب شد1.این پژوهش از حیث هدف، کاربردی و از حیث روش توصیفی- اکتشافی است. برای جمع آوری اطلاعات از روشهای کتابخانه ای، طراحی و تنظیم پرسشنامه و مصاحبه با خبرگان استفاده شده است. برای بررسی پایایی پرسشنامه ها از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد که برای پرسشنامه شماره 2 (اهمیت موانع) 91/0 و برای پرسشنامه شماره 3 (وضعیت موجود موانع در سازمانها) 83/0 محاسبه شد. با توجه به اینکه پایایی محاسبه شده از 7/. بیشتر بود، نتیجه گرفته شد که پرسشنامه های مورد استفاده از پایایی لازم بهره مندند. روایی پرسشنامه ها به گونه ای بود که ابتدا با توجه به پیشینه تحقیق 30 مانع شناسایی شد. سپس این موانع در اختیار خبرگان قرار گرفت که به حذف و یا اضافه شدن تعدادی از آنها منجر گردید (افزایش به 55 مانع). در نهایت این 55 مانع با نظر برخی از خبرگان و با توجه به شباهت موانع به 50 مانع کاهش پیدا کرد. در واقع می توان این انتظار را داشت که پرسشنامه های مورد استفاده در تحقیق به اندازه کافی دارای "روایی محتوایی" باشد. این تحقیق هفت فرضیه داشت که تأثیر موانع برون سازمانی و موانع درون سازمانی (موانع شناختی، موانع  سیاستگذاری، موانع برنامه ریزی، موانع اجرایی، موانع نظارتی و موانع ارزیابی) را در عدم تحقق مدیریت اسلامی مورد بررسی قرار داد. این فرضیه ها با آزمونT  تک نمونهای آزمون شد، که همگی مورد تأیید قرار گرفت.  , فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت اسلامی; موانع برون سازمانی; موانع درون سازمانی; موانع عملی اجرای مدیریت اسلامی; موانع نظری اجرای مدیریت اسلامی

بررسی اثر احساس عدالت سازمانی بر رابطه بین رویکرد راهبردی در نظام نگهداری منابع انسانی و تعهد سازمانی کارکنان - مهران شمس احمر; برزو فرهی بوزنجانی; محمد ابراهیم سنجقی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش با آگاهی نسبت به نقش مزیت آفرینی نظام نگهداری  منابع انسانی، اثر میانجیگری احساس عدالت سازمانی را بر رابطه رویکرد راهبردی در نظام نگهداری منابع انسانی و تعهد سازمانی کارکنان در یک سازمان دولتی مورد مطالعه قرار میدهد. در تبیین این روابط، سه فرضیه تدوین شد و طی آزمون میدانی مورد تأیید قرار گرفت؛ هم چنین با استفاده از روش آماری تحلیل مسیر ، ضریب اثر مستقیم و اثر کلی و نیز جهت اثر گذاری متغیر های تحقیق بر یکدیگر تعیین شد. , فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; تعهد سازمانی; احساس عدالت سازمانی; رویکرد راهبردی در نظام نگهداری منابع انسانی

نقش عوامل ساختاری برخاسته از باورها و ارزشها در رفتار کاربران ترافیکی - علیرضا نادری خورشیدی; هادی فقیه علی آبادی; مهدی شموشکی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
از نگاه اسلامی انسان اشرف مخلوقات است و حفظ جان او دارای ارزش است . تلاش برای کاهش حوادث رانندگی از اهداف نظام جمهوری اسلامی ایران است. در این تحقیق با تکیه بر الگوی  مفهومی، ابتدا وضعیت عوامل مؤثر بر رفتار کاربران ترافیکی یعنی رفتار رانندگان، سرنشینان و پیاده ها مورد بررسی قرار گرفت. از آنجا که ماهیت الگوی  ارائه شده، عوامل ساختاری را مهمترین عوامل تأثیر گذار بر رفتار کاربران ترافیکی می داند، راهکارهای برونرفت از وضعیت نامطلوب را تحول اساسی در عوامل ساختاری جستجو می کند؛ لذا برنامه های ارائه شده بیشتر با نگاهی تحولی در حوزه ساختارهای ترافیکی ارائه شده است.روش تحقیق به لحاظ هدف، کاربردی و به لحاظ گردآوری دادهها توصیفی است که با روش تحلیل ریاضی به بررسی وضعیت رفتاری کاربران می پردازد. در این بررسی شکاف بین وضع موجود ساختارهای پشتیبانی کننده و تأثیرگذار بر فرایندهای اصلی با وضع مطلوب آن کاملا مشهود است. روش تحلیل ریاضی با استفاده از مربع توانمندی انجام پذیرفت. در آخر برای کاهش شکاف بین وضع موجود و مطلوب، اهداف کمی و کیفی و برنامه های ساختاری در حوزه های مدیریت عالی، پشتیبانی و اجرایی ارائه شد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی

طراحی الگوی ارزیابی عملکرد کارکنان نهادهای ارزش محور مطالعه موردی: سازمان بسیج مستضعفان - مسعود مصدق خواه; علیرضا ساکت چقوش (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این مقاله به دنبال طراحی الگویی برای ارزیابی عملکرد افسران ارشد بر مبنای الگوهای تصمیم‌گیری چند شاخصه1 است.پس از بررسی معیارها و شاخصهای مطرح شده در خصوص ارزیابی عملکرد افسران ارشد از دیدگاه ادبیات تحقیق، اسلام و بیانات مقام معظم رهبری، الگوی اولیه‌ای بر اساس سه گرایش نقش مدیریتی، شایستگیهای مدیریتی و نتایج مدیریتی تدوین شد.با توجه به تأکید این تحقیق بر ارائة الگوی کاربردی به منظور اجرای آن در یک نمونة عملی و رفع چالشهای اجرایی، پس از جمعبندی و تجزیه و تحلیل کمی و کیفی نظر خبرگان، الگوی پیشنهادی تحقیق مورد بازنگری قرار گرفت که به ارائه دو الگوی جبرانی و غیر جبرانی منجر شد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; ارزیابی عملکرد فردی; افسران ارشد; الگوهای تصمیم گیری; تصمیم گیری چند شاخصه; معیارهای جبرانی و غیر جبرانی

تبیین ویژگیهای مانایی و پایداری در سازمانهای متمایل به ایثار - مهدی عبدالحمید; علی اصغر پور عزت (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
سازمانها به مثابه یکی از مهمترین عوامل مؤثر بر تحول جامعه، سالیان درازی است که در جامعه انسانی نقشهای مهمی را برعهده گرفته،‌ و بتدریج آن را به سوی جامعه‌ سازمانی سوق داده‌‌اند؛ بدین ترتیب سازمانهایی بی روح، که همراه کارکردهای خاص خود، کژکارکردهای بسیاری را به جامعه تحمیل می‌کنند بر جوامع انسانی حاکم شده‌اند. تأکید بر عقلانیت ابزاری و مغفول ماندن عقلانیت جوهری در سازمانها موجب شده است که در عصر کنونی، بقا به مهمترین دغدغه و هدف این سازمانها تبدیل شود و آنها را به سامانه‌های اجتماعی منفعلی مبدّل سازد که خود را با محیط تطبیق می‌دهند تا باقی بمانند. در این میان، انگاره سازمان‌ ایثارگر با بهره‌گیری از مبانی اعتقادی متفاوت از سازمانهای روزمره کنونی، می‌تواند در جامعه‌ نقش برجسته‌ای ایفا کند و جامعه انسانی را در دستیابی به اهداف اصیل خود یاری رساند. در فرهنگ سازمان ایثارگر، تعهد به توحید، آزادی، کنترل درونی، خدمت‌گذاری، استقامت و انعطاف‌پذیری و نوآوری، نهادینه شده است.در این مقاله تلاش شده است تا ضمن بررسی کژکارکردهای سازمانهای کنونی با تبیین مفروضات بنیادین سازمانهای متمایل به ایثار، کارکردها و ویژگیهای منحصر به فرد آنها با رویکردی اصل موضوعی به منظور پایدار ساختن تاثیرات این سازمانها در جامعه تبیین شود., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; عقلانیت; سازمان ایثارگر; فرهنگ توحیدی; کژ کارکردهای سازمانی; مانایی

بررسی تأثیر ادراک عدالت بر تصمیم گیری مدیران مبتنی بر آموزه های اسلامی - لیلا دهقانی; رضا شکرانی; حمید رضا نقشینه ارجمند (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
عدالت در سازمان بیانگر ادراک کارکنان از برخوردهای منصفانه در کار است. بنابراین در علم مدیریت زیر بنای عدالت سازمانی بر ادراک عدالت کارکنان استوار است. اینکه این مبنا در ادبیات دینی ما چه جایگاهی دارد، محور این مقاله است. تلاش شده است با روش مطالعه تطبیقی- مقایسه ای بین دانش مدیریت و مدیریت مبتنی بر آموزه های قرآن و نهج البلاغه این جایگاه مورد بررسی قرار گیرد.در تحلیل موضوع، سعی در ارائه الگویی عملیاتی و جامع و ارزشی در مبحث ادراک عدالت برای مدیر شده است که با توجه به اساسی‌ترین وظیفه مدیر که تصمیم گیری است، این الگو عرضه می شود., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; عدالت سازمانی; ادراک عدالت در سازمان; تصمیم گیری در مدیریت; مطالعه تطبیقی مدیریت و آموزه های اسلامی

ارزیابی و نقد مفروضات پایه مدیریت و برنامه ریزی راهبردی از دیدگاه اسلام (گامی در جهت تحول در علوم انسانی) - احمد فضائلی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این مقاله کوششی است برای شناخت و تجزیه و تحلیل مفروضات پایه در علم  مدیریت و برنامه‌ریزی استراتژیک که در سالهای اخیر مورد استقبال وسیع قرار گرفته است. در این تلاش با استناد به قول پژوهشگران مشهور این حوزه علمی در جهان، دو بن مایه رقابت و سود شناسایی شد؛ سپس با عرضه این دو به  هاضمه فرهنگ دینی نقد و بررسی این دو ریشه صورت گرفت تا ورود به بهره‌برداری از دستاوردهای مهم این علم را در حد خود تصحیح کند.یافته های تحقیق بر این واقعیت پای می فشارد که رقابت و سود همواره در فضای مادی، آزاد و بی قید و لجام گسیخته حرکت نمی کند بلکه می توان با جهت دادن صحیح به آن و در قالب مفاهیم بلند تعلیم و تربیت اسلامی از این مقوله ها در راستای فرهنگ و ارزشهای اسلامی بهره برداری بهینه کرد. , فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; رقابت; رقابت و سود در اسلام; سود; مدیریت و برنامه ریزی استراتژیک

روش نظریه پردازی شهید مرتضی مطهری در مبحث رشد - رضا نجاری (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این مقاله درصدد یافتن پاسخ این سؤال است: "روش نظریه پردازی شهید مرتضی مطهری در نظریه رشد چه بوده است؟" بدین لحاظ ابتدا تعاریفی از نظریه مطرح، و سپس نظریه پردازی و نظریه آزمایی با هم مقایسه، و شیوه نظریه پردازی به طور کلی توضیح داده می شود. پس از آن نظریه رشد شهید مطهری به اختصار مرور، و توصیف اجمالی شده است و در پایان روش نظریه پردازی استاد شهید مرتضی مطهری در نظریه رشد تبیین، و مراحل نه گانه نظریه پردازی در این نظریه ارائه شده است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; نظریه پردازی; نظریه رشد; روش نظریه پردازی مطهری; نظریه آزمایی

عوامل مؤثر بر جذب نخبگان کشور به بسیج - حسینعلی طوسی; عباس مهری (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این تحقیق به عوامل مؤثر بر جذب نخبگان پزشک کشور به سازمان بسیج (با تأکید بر جذب نخبگان جامعه پزشکی تهران بزرگ) می پردازد. در این راستا پس از بررسی و نقد منابع، چارچوب نظری مناسبی بر مبنای هفت عامل تأثیر گذار در جذب نخبگان به بسیج جامعه پزشکی تدوین شد که از طریق جمع آوری اطلاعات کتابخانه ای و بررسی میدانی و نتایج تحقیق با    بهره گیری از ابزار مناسب داده ها گردآوری شد و بر اساس روش تحلیل محتوا به کمک نرم افزارspss مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت. نتیجه تجزیه و تحلیل بیانگراین است که عواملی چون مسائل اعتقادی و معنوی، انگیزه های درونی و انقلابی، منزلت اجتماعی، امتیازات قانونی، آسان بودن جذب و مراحل پذیرش، مشارکت در تصمیم سازیها، برگزاری فعالیتهای علمی- آموزشی و پژوهشی توسط بسیج در جذب نخبگان پزشک مؤثر است ., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; بسیج مستضعفان; پیشرفت علمی کشور; جذب نخبگان دانشگاهی; مدیریت اسلامی جامعه

بررسی ابعاد مفهوم اعتماد در اندیشه شهید مطهری و کاربرد آن در مدیریت سازمانها - مجتبی اسکندری; سید ابوالفضل موسوی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
اعتماد عنصر کلیدی ارتباطات انسانی است که پیوند دهنده، قوام بخش و تضمین کنننده روابط انسانها در تمام سطوح و ابعاد است. اعتماد را می توان پیمان دو جانبه با دیگران در جهت کسب مقصد توصیف کرد. کمبود اعتماد در رهبری سازمانها بسیار مهم است. عوامل متعددی در ایجاد، حفظ و ارتقای اعتماد نقش ایفا می کند و اعتماد دارای سطوح مختلف و انواع متعددی است که در مقاله به آن پرداخته شده است. الگوی مورد استفاده برای اعتماد در نظریات شهید مطهری الگوی ارتباطات چهار گانه است. با بهره گیری از روش تحقیق توصیفی و شیوه تحلیل محتوای متن از آثار منتخب شهید مطهری مضمونهای مرتبط با اعتماد استخراج شد. این مضامین در چهار مقوله اعتماد به خدا، اعتماد به دیگران، اعتماد به نفس و اعتماد به طبیعت دسته بندی گردید. به روش تحلیلی با استفاده از مضامین به دست آمده برخی کاربردهای مدیریتی اعتماد در سازمان برشمرده و ارائه شده است. , فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت اسلامی; اعتماد; اعتماد به خدا در مدیریت; اعتماد به دیگران در مدیریت; اعتماد به طبیعت در مدیریت; اعتماد به نفس در مدیریت

تأثیر ساختار سیاسی دولت بر مدیریت سرمایه انسانی (با تأکید بر فرایند جذب و به کارگیری نخبگان حکومتی در ایران عصر عباسی، سلجوقی و غزنوی) - احمد درستی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این مقاله با هدف بررسی چگونگی جذب و به کارگیری نخبگان حکومتی به مثابه تصمیم گیران و مدیران سطح راهبردی دولت در نظامهای سیاسی تاریخی ایران تهیه شده است. داده های پژوهش با استفاده از روش تحقیق تاریخی- تطبیقی، گرداوری شده و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته، و یافتههای تحقیق در سه گفتار جدا به این صورت سازماندهی گردیده است: گفتار اول مبانی نظری تحقیق با تلفیقی از دیدگاه های مرتبط با استخدام کارکنان در مدیریت منابع انسانی و نظریه چرخش نخبگان پارهتو؛ گفتار دوم گونه شناسی نظامهای سیاسی در ایران؛ گفتار سوم فرایند جذب نخبگان در حکومتهای عباسیان، سلجوقیان و غزنویان به عنوان نمونه های تاریخی الگوهای اصلی دولت در ایران. در نتیجه گیری مقاله از طریق مقایسه داده های تاریخی به آزمون فرضیه تحقیق پرداخته شد که به ارتباط معنا دار میان ساخت دولت و چگونگی جذب و به کارگیری نخبگان اشعار داشت. , فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; استخدام نخبگان; ساختار سیاسی در ایران; سرمایه انسانی در ایران; شیوه های جذب در ایران; نظامهای سیاسی در ایران

طراحی و تبیین الگوی پیروی در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از منظر امام خمینی (ره) و امام خامنه ای(مد ظله) - مجتبی اسکندری; اسماعیل ثمنی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
در این مقاله، موضوع پیروی در ادبیات مدیریت و در دیدگاه‌ امام خمینی(ره) و امام   خامنهای (مدظلّه) مورد بررسی قرار گرفته و الگوی پیروی در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی مبتنی بر دیدگاههای ایشان، بررسی شده است.هدف مقاله، عرضه الگوی مطلوبِ پیروی از دیدگاه  امام خمینی(ره) و امام خامنهای در سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در ابعاد مبانی پیروی، ویژگیها و تعاملات پاسداران، عوامل تأثیرگذار، راهبردها و پیامدهای پیروی در سپاه است.نوع تحقیق، "کیفی" و روش تحلیل داده ها،"نظریه پردازی داده بنیاد" است. در فرایند تحقیق از طریق کد ‌گذاریهای باز، محوری و انتخابی، الگوی مفهومی پیروی در سپاه با عنوان  "پیروی تعالی بخش" استخراج شده است. الگوی پیروی تعالی بخش دارای مراحل پیروی "عرفی"، "عالمانه"، "بصیرانه" و " مؤمنانه" است که روند بالنده و رو به رشد دارد و تا پیروی مؤمنانه ادامه می یابد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; پیروی بصیرانه; پیروی عالمانه; پیروی عرفی; پیروی مؤمنانه

تاثیر سیرت نیکوی مدیران بر شادی کارکنان بر اساس آموزه های اسلامی - علی نصر اصفهانی; مجتبی فرخی; زینب امیری (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش با هدف بررسی تأثیر سیرت نیکوی مدیران بر شادی کارکنان بر طبق آموزههای اسلامی صورت پذیرفت. پژوهش از لحاظ هدف، کاربردی است. جامعه آماری شامل کارکنان آموزش و پرورش رودهن هستند. برای تعیین عوامل سیرت نیکوی مدیران از روش دلفی و نظرخواهی از نخبگان استفاده شد. به منظور جمعآوری اطلاعات از دو پرسشنامه محقق ساخته سیرت نیکوی مدیران و شادی کارکنان استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات جمع آوری شده از آزمون ضریب همبستگی پیرسون با استفاده از نرم افزارSpss18 و از رویکرد معادلات ساختاری به وسیله نرم افزار Amos18 به بررسی و آزمون فرضیه های پژوهش پرداخته شد. نتایج پژوهش نشان داد که سیرت نیکوی مدیران با ضریب همبستگی63/0 با شادی کارکنان رابطه مستقیم و مثبتی دارد و بین عوامل سیرت نیکوی مدیران با شادی کارکنان نیز رابطه مستقیم و مثبتی وجود دارد. نتایج معادلات ساختاری نشان داد که سیرت نیکوی مدیران با مقدار ضریب مسیر89/0 و نسبت بحرانی (CR)69/3 بر شادی کارکنان تأثیر دارد؛ هم چنین عوامل سیرت نیکوی مدیران بر شادی کارکنان تأثیرگذار است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; اخلاق اسلامی و مدیریت; روانشناسی و شادی; شادی و آموزه های اسلامی

تاثیر روابط میان فرهنگی بر شیوه زمامداری از دیدگاه حضرت علی علیه السلام - ماشاء اله ولیخانی; منصور رحمتی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این مقاله با مطالعه دقیق سخنان حضرت علی(ع)، ابتدا نظام فکری و فرهنگی امام علی(ع) را به سه بخش« الف) از بین بردن تعصبات قومی قبیله ای و برقراری مساوات ب) از بین بردن فساد اقتصادی و فاصله طبقاتی ج) مبارزه با ظلم و ستم و رعایت حقوق مردم» تقسیم کرده و بعد از آن، دیدگاه حضرت علی(ع) را بر روابط میان فرهنگی مورد بررسی قرار داده و در پایان تأثیر روابط بین خرده فرهنگها بر نوع رفتار زمامداران و کارگزازان حکومت اسلامی را در سه بخش «الف) روابط میان اقشار مختلف جامعه ب) روابط میان اقلیت های مذهبی ج) روابط میان قبائل و نژادهای مختلف»، بررسی کرده است. این پژوهش با بهره گیری از مطالعات کتابخانه ای که منبع اصلی آن کتاب نهج البلاغه است با شیوه توصیفی تحلیلی به بررسی این مطالب پرداخته است. نتایج نشان می دهد که حضرت علی(ع) در راه تباین و توافق میان فرهنگهای مختلف، فرهنگهای نادرست را با دلیل و منطقی روشن رد، و فرهنگ و آداب و رسوم صحیح را تأیید، و مطابق با آن رفتار می کرده است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; روابط میان خرده فرهنگ ها; روابط میان فرهنگی; فرهنگ و اسلام; نظام فکری و فرهنگی حضرت علی(ع)

تحلیل وضعیت و طراحی الگوی مطلوب فرهنگ سازمانی یکی از سازمانهای نیروهای مسلح مبتنی بر مبانی دینی و ارزشهای انقلاب اسلامی - محمد رضا سلطانی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
اهدافی که این پژوهش در پی پاسخگویی بدانها است، عبارت است از: مطالعه وضعیت موجود فرهنگ سازمانی و تعیین ویژگیها و شاخصهای فرهنگ سازمانی مطلوب، مبتنی بر مبانی دینی و ارزشهای اسلام و انقلاب اسلامی. در پی این اهداف، تلاش شده است وضعیت موجود فرهنگ سازمانی سازمان مورد مطالعه، مبتنی بر 16 مورد پژوهشی که تا کنون در زمینه این موضوع انجام شده است با استفاده از شیوه آماری فرا تحلیل1 مورد بررسی و ارزیابی قرار بگیرد. نتایج و یافتههای تحقیق بیانگر دو سلسله از عوامل مثبت و منفی است که در یک سوی آن ارزشها و نقاط قوت فرهنگ سازمانی، و در سوی دیگر آسیبها، نابهنجاریها و نقاط ضعف قرار دارد. الگوی مطلوب این پژوهش بر چهار نوع فرهنگ بومی مبتنی است با عناوین فرهنگ تربیت محور، فرهنگ دانش محور، فرهنگ معنا گرا، فرهنگ رابطه گرا (انسانگرا)، که ویژگیها و شاخصهای این فرهنگها به منظور سنجش اعتبار به خبرگان و صاحبنظران دانشگاهی و فرماندهان و مدیران عالی صحنه اجرا، عرضه شد و الگوی مفهومی با مختصر اصلاحات با روایی خوب (95.3) به تأیید خبرگان رسید., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; فرهنگ سازمانی; فرهنگ سازمانی و مدیریت; مبانی دینی در مدیریت; نیروهای مسلح و مدیریت ارزشی; ارزشهای اسلامی در مدیریت

بررسی پایه های نظری موضوع تصمیم گیری مبتنی بر اخلاق اسلامی - حسن علی اکبری; حسین رمضانی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این مقاله تلاش می کند بر مبنای روش تحلیل محتوا در مطالعات مبانی اسلامی از خلال دادههای قرآن و حدیث پایه های نظری مبانی تصمیم گیری مبتنی بر اخلاق اسلامی را کشف و تحلیل کند. در بخش ادبیات تحقیق به صورت اجمالی به تعاریف در بحث تصمیم گیری و اخلاق پرداخته شده است. نتیجه پژوهش نشان داد که تصمیم گیری مبتنی براخلاق اسلامی میتواند در بهینه سازی تصمیم و رفتار مدیران و سازمانها تأثیر جدی بگذارد.این پژوهش با تحلیل مباحثی از مبانی نظری تصمیم گیری و اخلاق و ابعاد اخلاق اسلامی و تمایز اخلاق نظری و عملی و مصداق اخلاق بنیانی و اجتماعی و فردی به دنبال پاسخ به این سؤال است: " پایههای نظری تصمیم گیری مبتنی بر اخلاق اسلامی کدام است؟" , فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; اخلاق نظری و اخلاق عملی در مدیریت; تمایز اخلاق اسلامی و غیر اسلامی; مبانی اخلاق اسلامی; مبانی تصمیم گیری در مدیریت

بررسی نقش و تأثیر اخلاق اسلامی کار و فرهنگ سازمانی بر رضایت شغلی و تعهد سازمانی کارکنان دانشگاه شهید چمران اهواز - محمد حسنی; زهرا حیدری زاده; ابوالفضل قاسم زاده علیشاهی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
پژوهش پیش رو با هدف بررسی نقش اخلاق اسلامی کار و فرهنگ سازمانی بر رضایت شغلی و تعهد سازمانی کارکنان بخش اداری دانشگاه شهید چمران اهواز انجام شده است. جامعه آماری این تحقیق شامل تمام کارکنان شاغل در بخش اداری دانشگاه دانشگاه است که از میان آنها 205 نفر با استفاده از فرمول کوکران به عنوان نمونه انتخاب شدند. روش تحقیق، توصیفی از نوع همبستگی است و برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه های استاندارد استفاده شد. به منظور ارزیابی روابط بین متغیرهای مکنون اندازه گیری شده در الگوی مفهومی از روش الگویابی معادلات ساختاری استفاده شد. یافته های تحلیل همبستگی میان متغیرهای پژوهش نشان میدهد میان این متغیرها، همبستگی مثبت و معناداری وجود دارد، همچنین در این تحقیق، نقش میانجی تعهد سازمانی در رابطۀ بین اخلاق اسلامی کار و رضایت شغلی و در رابطه بین فرهنگ سازمانی و رضایت شغلی مورد تأیید قرار گرفت., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; فرهنگ سازمانی; تعهد سازمانی; رضایت شغلی; اخلاق اسلامی کار

مطالعه عدالت اجتماعی در برنامه های توسعه از نگاهی نو - محمد حسین رضایی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
موضوع مقاله بررسی وضعیّت عدالت اجتماعی در برنامههای توسعه جمهوری اسلامی ایران است. جامعه آماری آن برنامه های دوّم و سوّم و چهارم توسعه جمهوری اسلامی ایران است. در این تحقیق عدالت اجتماعی، توجّه نسبتاً برابر به تمام حوزه های زندگی اجتماعی و ارزشهای محوری آنها همراه با برابری در انواع آزادیها و فرصتها و نابرابری مشروط در تولید و توزیع ارزشهای محوری است.نتایج تحلیل محتوای کمی و کیفی سه برنامه توسعه (دوّم، سوّم، چهارم) نشان میدهد در توجّه به حوزه های چهارگانه زندگی اجتماعی تعادلی وجود ندارد. به طور میانگین در طی سه برنامه حدود  60 درصد توّجه به حوزه زندگی اقتصادی است و نسبت به حوزه زندگی سیاسی تقریباً توجّهی نشده است (حدود دو درصد). به حوزه زندگی جامعوی نیز کم توجّه شده است (حدود 15 درصد). توجّه به حوزه زندگی فرهنگی حدود 24 درصد است در حالی که بر اساس چارچوب مفهومی ـ تحلیلی این اعداد باید حدود 25 درصد باشد. تاثیرات بی توجّهی به حوزه زندگی سیاسی و کم توجّهی به حوزه زندگی جامعوی در برنامه ها در وضعیّت جاری جامعه نمایان است. اختلافات شدید سیاسی، کاهش قابل توجّه سرمایه های اجتماعی و افزایش انواع انحرافات اجتماعی از نشانه های آن است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; عدالت اجتماعی; عدالت سیاسی; عدالت اقتصادی; عدالت جامعوی; عدالت فرهنگی

بررسی تأثیر روزه ماه مبارک رمضان بر بروز رفتار شهروندی سازمانی - آرین قلی پور; مجید سعیدی پور; حکیمه حسنقلی پور (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این مقاله بررسی این موضوع است که روزه چه تأثیری بر رفتارهای روزمره افراد در سازمانها دارد. بدین منظور یکی از سازمانهای پژوهشی ـ اجرایی کشور به عنوان جامعه مورد بررسی قرار گرفته که نمونه آماری شامل 236 نفر است. روش تحقیق به لحاظ هدف، کاربردی و از حیث ماهیت توصیفی ـ پیمایشی است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که در ماه رمضان رفتارهای شهروندی سازمان افزایش و رفتارهای ضد شهروندی کاهش می یابد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; رفتارهای شهروندی; رفتارهای ضد شهروندی; معنویت و مذهب

نهادینه ‌سازی الگوی مصرف بهینه در جهت رویارویی با تهدید نرم اقتصادی علیه نظام اسلامی - مرتضی عزتی; اله مراد سیف; علی یوسفی نژاد (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
در این مقاله با روش و چارچوب تحلیلی سازگاری ـ تناقض، ویژگیهای ساز و کارهای موجود برای نهادینه سازی با ویژگیهای ابعاد اصلاح الگوی مصرف تطبیق داده شده است. در پایان، تحلیل ساز و کارها و ابزار مناسب برای اصلاح الگوی مصرف عرضه شده است. اصلیترین  یافتههای مقاله چنین است: برای نهادینه کردن الگوی مصرف بهینه میتوان از هر سه ساز و کار کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت استفاده کرد. در کوتاه مدت با وضع قوانین و مقررات و تنبیه و تشویقهایی برای اجرای الگوی مصرف بهینه و در میان مدت با ایجاد هنجارهای منطبق با این الگو، رفتارهای افراد را با استفاده از نیروی انگیزه درونی و اجتماعی به سمت الگوی مطلوب هدایت، و در بلند مدت نیز با ایجاد شناخت و آگاهی بیشتر، افراد را به سمتی هدایت کرد که خود مایل به حرکت در جهت الگوی مطلوب و بهینه باشند. در این وضعیت موفقیت نهادینه کردن قطعیتر خواهد بود. برای نهادینه شدن الگوی مصرف بهینه در همهَ بخشها، لازم است ابزارهای مختلفی بهکار گرفته شود., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; نهادینه سازی; اصلاح الگوی مصرف; اقتصاد سالم و کارامد; بهره گیری از اقتصاد اسلامی; تهدید نرم و اقتصاد; هزینه های مصرفی

بررسی تحمل و مدارا در رهبری سازمان با تکیه بر دیدگاه نهج البلاغه - علی نصر اصفهانی; طالب حاجیان; مهدی کریمی; سید مرتضی رضوانی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش با هدف بررسی مفهوم تحمل و مدارا و نقش آن در رهبری سازمان و نیز تعیین شاخصهای تحمل و مدارا از دیدگاه اندیشمندان غربی و آموزههای اسلامی بویژه کتاب گرانقدر نهجالبلاغه به صورت تحلیل محتوا انجام شده است. روش گردآوری داده ها کتابخانه ای است. در این پژوهش متون گوناگون در مورد تحمل و مدارا از دیدگاه اندیشمندان غربی و اسلامی و کتاب نهج البلاغه مورد بررسی قرار گرفت . سپس بر اساس  یافته های مرحله اول، شاخصهای تحمل و مدارا و فراوانی هر مقوله در کتاب نهج البلاغه مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها نشان داد که تحمل و مدارا در رهبری سازمان نقشی مهم دارد. شاخصهای تحمل و مدارا در این پژوهش عبارت است از: پذیرش اشتباه دیگران، توهین نکردن به دیگران، احترام به آزادی، عدالت اجتماعی و مدنیت، تحمل عقاید مخالف، عدم استفاده از زور و اجبار در حد امکان، داشتن رفتار نیک با دیگران، عدم استفاده از خشونت و تندخویی، توجه به عدالت، نفوذ در دلها از طریق خوش رفتاری و خوش خلقی. تواضع و فروتنی در مقابل دیگران، حلم، بردباری و صبر، رفق نرمی و مدارا کردن., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; اخلاق اسلامی; تحمل و مدارا در نهج البلاغه; رفتار فردی و اجتماعی مسلمانان; مدیریت و نهج البلاغه

مطالعه تطبیقی مهارت شنود مؤثر از منظر قرآن و حدیث و دانش مدیریت - رضا شکرانی; سید محسن علامه; سمیه انجمنی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
در این نوشتار با توجه به مباحث شنود مؤثر در دانش مدیریت به بررسی شنود مؤثر از دیدگاه قرآن و روایات پرداخته و سعی در تبیین این فرایند و مراحل آن در دو حوزه مدیریت و اسلام شده است. مراحل شنود مؤثر در مدیریت عبارت است از: دریافت، توجه، معناگذاری، یادآوری و ارزیابی و در قرآن و روایات عبارت است از: دریافت، توجه، وعی(حفظ)، تعقل و قبول یا عدم قبول شنیده ها. با دقت در مراحل شنود مؤثر در دو حوزه مدیریت و قرآن و روایات می توان دریافت که تمامی مراحل در این دو حوزه مشترک است و با یکدیگر همخوانی دارد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت اسلامی; شنود مؤثر; قرآن و حکمت; مهارتهای ارتباطی

الگوی تعاملی توانمندسازی از طریق مشارکت‌های اجتماعی در کمیته امداد امام خمینی(ره) با رویکرد مسجد محوری - رضا رضایی تبار; حمید زارع; سید محمد مقیمی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
در این نوشتار، ضمن بررسی مشاهدات میدانی و مصاحبه‌ و نظرخواهی از خبرگان مسئول بخش عرضه خدمات حمایتی کشور با توجه به مبنای سازماندهی منطقه‌ای و جغرافیایی که لازمه شناسایی دقیق نیازمندان و توانمندسازی و خوداتکایی ایشان است، علاوه بر تعامل مناسب و استفاده بهینه از ظرفیتها و تجربههای خیریه‌های موجود به ایجاد یا تقویت گونه‌های جدیدی از سازمانهای مردم‌نهاد شامل تشکلهای داوطلبانه حمایتی محله‌محور به مرکزیت مساجد محله‌ها تحت عنوان کلی شبکه ارتباطی حمایتی مردمی توجه شده و اهداف، وظایف، فعالیتها و بویژه تعامل آنها با کمیته امداد امام خمینی(ره) به عنوان دستگاه متولی عرضه خدمات حمایتی و یک سازمان حمایتی از تشکلهای مردمی، طراحی و تبیین شده است. الگوی تعاملی این مقاله اتحاد و مشارکت دولت و مردم در جهت تحقّق واقعی اهداف توانمندسازی و خوداتکایی محرومان را با رویکرد مسجدمحوری مورد توجه قرار داده و شاخصهای کاهش فقر، احیای آموزه‌های دینی در زمینه انفاق و نوعدوستی، احیای جایگاه مساجد در نظام اسلامی، افزایش همبستگی و سرمایه اجتماعی، افزایش رضایتمندی و عزت نفس نیازمندان، کاهش   هزینههای اجرایی و تشکیلاتی و در نتیجه افزایش بهره وری عرضه خدمات حمایتی به محرومترین اقشار جامعه را هدف قرار داده است. , فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; توانمندسازی; سازمانهای غیر دولتی وابسته به عامه مردم (GROs); سازمانهای مردم نهاد (NGOs); سازمانهای مردمی محله محور(CBOs); کمیته امداد امام خمینی(ره) (IKRF); مسجدمحوری; مشارکتهای اجتماعی

درامدی بر شناسایی نیازهای انسان از دیدگاه قرآن با تأکید بر برتری نیازهای معنوی درسلسله مراتب نیازها - محمدرضا سلطانی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این مقاله با هدف شناسایی عوامل مثبت و منفی مؤثر بر نیازهای انسانی از دیدگاه قرآن کریم تدوین شده است. مرور ادبیات موضوع و مطالعه مراتب  نیازهای انسانها در ابعاد فیزیولوژیکی و روانی و پرداختن به نظریهها و الگوهای رایج و تبیین ابعاد و عوامل هر کدام، خلأ ناشی از عدم رویکرد دینی و معنوی در سلسله مراتب نیازهای انسانی را آشکارا مشخص میکند. این پژوهش از حیث هدف بنیادی، و از جهت نوع تحقیق در شمار پژوهشهای کاربردی است و از جهت شیوه گردآوری دادهها در زمره پژوهشهای کیفی ـ توصیفی به شمار میرود؛ در این پژوهش نیازهای انسان متناظر با هرم نیازهای مازلو در پنج طبقه تنظیم، و تلاش شده است تا علاوه بر ابعاد مادی نیازها  بر ابعاد معنوی هر طبقه از نیازها تأکید بیشتر شود. مهمترین مزیت این تحقیق این است که در هر دسته از نیازها، عوامل مثبت مؤثر در تأمین نیازها  و نیز موانع تأمین  نیازها  از دیدگاه قرآن کریم شناسایی و معرفی میشود. بر اساس پژوهش برای "نیاز به حیات" ، هفت عامل ایجابی و هفت عامل سلبی، برای "نیاز به امنیت" دوازده عامل ایجابی و هشت عامل سلبی، در خصوص "نیاز به محبت" نه عامل ایجابی و هفت عامل سلبی، در زمینه "نیاز به کرامت"  یازده عامل ایجابی و هفت عامل سلبی و برای "نیاز به کمال" نه عامل ایجابی و شش عامل سلبی، شناسایی، مشخص و معرفی شد. , فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; برتری نیازهای معنوی نسبت به نیازهای مادی; روان انسانی در قرآن; مقایسه نیازهای انسانی از دیدگاه قرآن و روانشناسی; نیازهای انسان از دیدگاه قرآن

تبیین رفتارهای شهروندی سازمانی مبتنی بر آموزه های اسلامی - حبیب اله رعنایی; عبدالعلی شکر; سید محمد هاشم پور مولا; زهراسادات شهیدیان (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این مقاله درصدد است با نگاهی علمی به ابعاد مغفول مانده یا کمرنگ در حوزه توسعه سازمانی و تحول نظام اداری، تمرکز خویش را بر رفتارهای کارکنان در سازمانها قرار دهد و با مرور تجربیات و دستاوردهای علمی در این حوزه بر نوع مشخصی از این رفتارها یعنی رفتارهای شهروندی در سازمانها تأکید کند. تلاش نویسندگان این است تا با مروری بر رویکردهای فلسفی و الگوهای شناخته شده در این حوزه با رویکردی انتقادی به دیدگاهها و الگوهای موجود با الهام از آموزههای اسلامی، الگویی از رفتارهای شهروندی سازمانی مبتنی بر رویکرد اسلامی عرضه کنند. ابتدا مفهوم رفتارهای شهروندی سازمانی تشریح شده و الگوها و ادبیات این حوزه مورد بحث قرار گرفته و سپس با ورود به فضای نظریهپردازی در حوزه مدیریت بومی، مبانی لازم برای مفهومسازی رفتارهای شهروندی از دیدگاه دینی فراهم شده است. در این راستا با اتخاذ رویکرد کیفی در پژوهش و با بهرهگیری از روش فراترکیب، متون مربوط شناسایی، و پس از ارزیابی، تعدادی از آنها برای استفاده در این پژوهش انتخاب شد. در گام بعد، متون انتخابی با هدف استخراج مصداقهای رفتارهای شهروندی مورد بررسی قرار گرفت و سرانجام با طبقه بندی این مصداقها در قالب مفاهیم و مقولههای مختلف، رفتار شهروندی از دیدگاه اسلامی مفهوم سازی شد. , فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; رفتار شهروندی سازمانی; روش فراترکیب; رویکرد اسلامی; مدیریت بومی

شایستگی های کلیدی در نصب مدیران دستگاه قضایی بر اساس بیانات و مکتوبات مقام معظم رهبری (مد ظله العالی) - حسین تاج آبادی; مهدی بیات (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش با استفاده از روش استراتژی نظریه داده بنیاد متن بیانات و مکتوبات مقام معظم رهبری از فروردین 1368 تا اسفند  1388به عنوان  یک منبع غنی برای طراحی الگوی دقیق و علمی ویژگیهای شایسته سالاری در نصب مدیران را مورد بررسی و پژوهش قرار میدهد. براساس نظریه داده بنیاد در مرحله اول یعنی کدگذاری باز، متن بیانات و مکتوبات رهبری کدگذاری شد و در مرحله بعد از طریق کدگذاری محوری، پس از مشخص شدن طبقات اصلی و فرعی، الگوی اولیه ویژگیهای شایسته سالاری در نصب مدیران ایران از دیدگاه مقام معظم رهبری عرضه شد که پس از مراجعه به صاحبنظران و خبرگان، ضمن اصلاح و تعدیل و استفاده از نرم افزارspss  الگوی ویژگیهای شایسته سالاری در نصب مدیران از دیدگاه مقام معظم رهبری طراحی شد. طبقات اصلی الگو شامل"معرفت و ایمان"، "عبودیت و عمل صالح"، "احساس مسئولیت و تعهد"، "عدالت خواهی"، "مردمی بودن"، "روحیه و تفکر بسیجی"، "خدمتگزاری"، خودباوری و اعتماد به نفس"، "کارامدی"، و این نه طبقه اصلی شامل طبقات فرعی است که در مجموع الگوی ویژگیهای شایسته سالاری را تشکیل میدهد. نه ویژگی اصلی در قالب سه دسته شایستگی، مکتبی، رفتاری و فردی دسته بندی شد. در این مقاله تلاش می شود مهمترین ویژگی درانتصاب مدیران  یعنی "کارامدی" و مهمترین ویژگی عدالت خواهی یعنی"رعایت قانون" مورد بررسی قرار گیرد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; شایسته سالاری; مقام معظم رهبری; شایستگیهای کلیدی

بهبود روشهای مدیریت در سازمان اوقاف و اثر آن بر افزایش بهره‌وری در حوزه وقف - سیدمحمد سیدحسینی; تقی ابراهیمی سالاری; آزاده مظلوم خراسانی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این مقاله بررسی تأثیر اصلاح و یا بهبود روشهای مدیریت فعلی اوقاف و اموال موقوفه بر افزایش بهره‌وری سازمان اوقاف در راستای اهداف واقفان در زمینه‌ رفاه اجتماعی و اقتصادی است. روش این پژوهش پیمایشی است. جامعه آماری تحقیق شامل سه گروه: 1 ـ اعضای هیأت علمی و دانشجویان مقطع دکتری تخصصی گروه آموزشی اقتصاد، مدیریت و کارشناسان اقتصادی سازمان اموراقتصادی و دارایی خراسان رضوی 2 ـ  کارکنان و کارشناسان دستگاههای اجرایی و بانکها 3 ـ کارشناسان مذهبی بوده، وگردآوری دادهها از طریق پرسشنامه و مصاحبه با نمونه 110 نفری از جامعه آماری صورت گرفته است. قلمرو مورد استفاده این تحقیق، شهرستان مشهد است. لازم به ذکر است که در این تحقیق نمونهگیری به روش غیراحتمالی است. از بین روشهای   نمونهگیری غیراحتمالی، روش گلوله برفی مورد استفاده قرار گرفتهاست. برای بررسی رابطه بین "بهبود روشهای مدیریتی اوقاف و اموال موقوفه" و "افزایش بهره‌وری حوزه وقف" از روش رگرسیون استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان میدهد که بهبود روشهای مدیریتی فعلی حاکم بر اموال موقوفه در سازمان اوقاف بر میزان بهرهوری در حوزه وقف اثرگذار است و تأثیر مثبتی دارد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; بهره‌وری; سازمان اوقاف; مدیریت وقف در ایران; وقف

بررسی رابطه دینداری و عمل به باورهای دینی با رضایت شغلی کارکنان سازمان بهزیستی استان یزد - حمیدرضا خسروانیان; میثم شفیعی رودپشتی; مهناز توکلی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این پژوهش، عرضه الگویی در جهت استخراج شاخصهای دینداری از نگاه مصحف شریف نهج البلاغه و ارزیابی میزان گرایش و اعتقاد به آنها و تأثیر آن بر رضایت شغلی کارکنان است. جامعه آماری این پژوهش کارکنان سازمان بهزیستی استان یزد است. الگوی اصلی تحقیق بر پایه سه اصل «اعتقادات»، «احکام» و «اخلاق» شکل گرفته است. نتایج پژوهش نشان میدهد بعد «اعتقادات» دین در بین کارکنان از سطح قابل قبولی برخوردار است. و همچنین کارکنان به بعد «احکام» و «اخلاق» دین نیز آگاهند. تحلیلهای نهایی نیز حاکی است که از بین ابعاد دینداری دو بعد آشنایی با احکام و اخلاق بر رضایت شغلی تأثیرگذار است و بعد اعتقادات تأثیر معنی داری بر رضایت شغلی ندارد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; نهج البلاغه; رضایت شغلی; باورهای دینی; دینداری; سازمان بهزیستی

شناخت دستاوردهای گردشگران داخلی در بازدید از مناطق جنگی ایران (رویکرد مدیریت منفعت محور) - مهدیه سهرابی; حمید ضرعام بروجنی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
جمهوری اسلامی ایران با تجاوز رژیم بعثی عراق در سال 1359 درگیر جنگی طولانی شد. این دفاع مقدس، علاوه بر آثار و برکات بیرونی، دستاوردهایی در درون نظام اسلامی بر جای گذاشته است. یکی از مؤثرترین روشهای آشناسازی جوانان نسل سوم انقلاب با دستاوردهای جنگ تحمیلی و ترویج فرهنگ پایداری دفاع مقدس، حضور آنان در مناطق عملیاتی هشت سال دفاع مقدس و درک فضای معنوی این مناطق است. چنین سفرهایی در کشور ما "راهیان نور" و در ادبیات علمی "گردشگری مناطق جنگی" خوانده می‏شود. بررسی نتایج بازدید از مناطق جنگی می‌تواند کمک شایانی به برنامه‌ریزان و تصمیم‌گیران در خصوص توسعه و ارتقای محصول گردشگری جنگ در ایران ‌باشد. این تحقیق با هدف شناخت مهمترین دستاوردها و مزایای بازدید از یک سایت مربوط به جنگ در ایران با بهره‏گیری از رویکرد منفعت‌محور انجام شده است. این رویکرد شامل چهار سطح است که به شکل سلسله‌مراتبی با یکدیگر در ارتباط است. انگیزه‌ها و دلایل بازدید (سطح1) موقعیت و محیط (سطح2) تجارب ادراکی(شناختی) و احساسی (سطح3) و منافع به‌دست‌آمده (سطح4). در این پژوهش برای جمع‌آوری داده‌ها از مطالعات کتابخانه‌ای و مصاحبه با کارشناسان و تکمیل پرسشنامه استفاده شد. جامعه آماری این پژوهش شامل تمام ایرانیانی است که لااقل یکبار از مناطق جنگی کشور بازدید به عمل آورده‌اند و نمونه‏های تحقیق با استفاده از روش نمونه‌گیری گلوله برفی و به حجم 152 نفر انتخاب شدند. نتایج تحقیق حاکی است که «دستاورد معنوی» مهمترین دستاورد بازدید مناطق جنگی در کشورمان است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; دفاع مقدس; راهیان نور; دستاورد سفر; گردشگری مناطق جنگی; مدیریت منفعت‌محور

بررسی رابطه بین انتخاب کارکنان بر اساس معیارهای اسلامی و اثربخشی سازمانی در سازمانهای دولتی شهر کرمان - امین نیکپور; علیرضا منظری توکلی; سمیه نوبری ایدیشه; مرضیه محمدی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این پژوهش بررسی رابطه بین انتخاب کارکنان بر اساس معیارهای اسلامی و اثربخشی سازمانی در سازمانهای دولتی شهر کرمان است، پژوهش، توصیفی و از نوع همبستگی است که به روش پیمایشی انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش را کارکنان سازمانهای دولتی شهر کرمان تشکیل میدهند و نمونهگیری به روش طبقهای منظم است و330 نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. به منظور تجزیه و تحلیل دادهها از روش آمار توصیفی و استنباطی استفاده شده و ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامههای انتخاب کارکنان بر اساس معیارهای اسلامی و اثربخشی سازمانی است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که بین انتخاب کارکنان بر اساس معیارهای اسلامی و زیرمتغیرهای آن یعنی ایمان به هدف، علم، قدرت، امانتداری و درستکاری، صداقت و راستی، حسن سابقه، وراثت صالحه، سعه صدر، شجاعت و قاطعیت، عدالت و دادگری، پایبند بودن به اصول و ضوابط و دوری از روابط، دلسوزی و عشق به کار و اثربخشی سازمانی رابطه معنادار هست ( 001/0 P<)., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; اثربخشی سازمانی; سازمانهای دولتی; الگوی اسلامی انتخاب کارمند; معیارهای انتخاب

ملت سازی در اندیشه و اخلاق حکمرانی امام خمینی (ره) - غزاله طاهری عطار; علی اصغر سعد آبادی; علی اصغر پورعزت (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
اهتمام به ملتسازی مستلزم فراهم آوردن مجموعه عواملی است که ممکن است در همافزایی خود به تحقق ملتی واحد بینجامد. یک ویژگی مهم فراگرد ملت‌سازی توسعه ارزش و هدفی مشترک است؛ هدفی دست یافتنی که از طریق ساماندهی خردمندانه ملت، مقدمات کامیابی در تحقق آن فراهم شود. در این مسیر، امام خمینی الگویی از رهبر خردمند و تلاشگری را نمایان ساخت که بنابر تأیید صاحبنظران با اتکا بر ایمان و توان راهبری خویش و با الگوگیری از سنت معصومین علیهم السلام توانست ملت ایران را بسیج کند و متحد و هدفمند برای رسیدن به اهداف مشترک به بذل جان و مال برانگیزد. در این مقاله تلاش شده است تا با استفاده از روش داده بنیاد، الزامات ملت سازی و بسیج ملت ایران در سیره حکمرانی ایشان رصد شود؛ لذا در این پژوهش ابتدا با استفاده از روش اقدام‌پژوهی تاریخی و تفسیری، شاخصهای ملت‌سازی پایدار در اندیشه‌های امام خمینی (ره) مورد شناسایی و سپس کدهای اولیه با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA چندین مرتبه مورد تحلیل و بازبینی قرار گرفت و در نهایت 20 مضمون پایه از مجموعه داده‌ها شناسایی شد. در پایان با مراجعه به خبرگان و استفاده از شیوه دلفی فازی، ضریب اهمیت و تأثیر این عوامل مورد بررسی و تأیید نهایی قرار گرفت., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; حکمرانی اسلامی و اندیشه امام خمینی(ره); حکومت و ملیت در بیانات امام خمینی (ره); ملت در اندیشه امام خمینی (ره); ملت سازی; ملتسازی براساس دادههای دینی

تأثیر رهبری معنوی اسلامی بر عملکرد سازمانی(مورد مطالعه: شرکت گاز استان لرستان) - علی عطافر; زینب امیری; علی کاظمی; یداله امیری (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش با هدف بررسی تأثیر رهبری معنوی اسلامی بر عملکرد سازمانی انجام شده است. جامعه آماری تمام کارکنان شرکت گاز استان لرستان (200 نفر) بود که بر اساس جدول مورگان 127 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. برای جمعآوری اطلاعات از دو پرسشنامه محقق ساخته رهبری معنوی اسلامی و عملکرد سازمانی استفاده شده است. برای تأیید روایی پرسشنامه از روش روایی صوری استفاده شده است. برای تعیین پایایی پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد که بر این اساس ضریب آلفای پرسشنامه رهبری معنوی اسلامی 86/0 و پرسشنامه عملکرد سازمانی 77/0 به دست آمد که نشاندهنده پایایی پرسشنامه پژوهش است. تجزیه و تحلیل اطلاعات جمعآوریشده با استفاده از نرمافزارهای spss20 وamos20 صورت پذیرفت. با استفاده از روش معادلات ساختاری فرضیات پژوهش مورد بررسی قرار گرفت. نتایج فرضیه اصلی پژوهش نشانداد که رهبری معنوی اسلامی با مقدار ضریب مسیر 76/0 و مقدار (CR) 930/4  بر عملکرد سازمانی تأثیر دارد؛ همچنین نتایج فرضیات فرعی پژوهش نشان داد که ابعاد رهبری معنوی اسلامی شامل: یادخدا، توکل، اخلاص، تقوا و معادگرایی به ترتیب با مقدار ضریب مسیر 74/0، 85/0، 79/0، 69/0 و 66/0 بر عملکرد سازمانی تأثیر دارد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; رهبری معنوی; عملکرد سازمانی; رهبری معنوی اسلامی; معنویت اسلامی

طراحی الگوی جامع ترفیع جایگاه برند حلال در بازارهای فرامنطقه‌ای با رویکردی سیستمی - غلامحسین نیکوکار; علی نجاتبخش اصفهانی; علی شاه نظری; محمد موزیری قیری (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این تحقیق طراحی الگویی برای ارتقای جایگاه برند حلال در بازارهای جهانی است. تحقیق از نظر هدف، بنیادی و از نظر چگونگی بهدست آوردن دادهها توصیفی است. متغیرهای مهم تأثیر گذار بر برند حلال با استفاده از مطالعات کتابخانهای از ادبیات موضوع استخراج شد و مبنای روش دلفی قرار گرفت. در ادامه، پرسشنامه دلفی در اختیار 30 نفر از متخصصان حوزه برند حلال در ایران قرار گرفت. با تکرار روش دلفی در چهار دور در نهایت متغیرهای خرد و کلان تحقیق مشخص شد و با بررسی نظر متخصصان، در نهایت 26 متغیر در قالب چهار دسته متغیر کلان به نام متغیرهای ساختاری، رفتاری، محتوایی و راهبردی شناسایی و الگوی جامع ترفیع جایگاه برند حلال در بازارهای جهانی طراحی و اعتبارسنجی شد. با استفاده از الگوی معادلات ساختاری، الگوی استخراج شده مورد تأیید قرارگرفت. علاوه بر آن اولویت متغیرهای شناسایی شده، تبیین ، تحلیل و تفسیر شد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; برند حلال; عوامل راهبردی برند حلال; عوامل رفتاری برند حلال; عوامل ساختاری برند حلال; عوامل محتوایی برند حلال

منشور فرماندهی کارامد بر گرفته از نهج البلاغه - اسماعیل خان احمدی; سیدمصطفی مدنی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این تحقیق با عنوان «منشور فرماندهی کارامد در نیروی انتظامی از دیدگاه نهج البلاغه» تحت تأثیر اهداف متعالی نظام اسلامی در حوزه امنیت همه جانبه، نقش فرماندهی انتظامی در تحقق این اهداف، خلأ سبک و الگویی که با پیروی از آن بتوان با حداقل تلفات، زمان و امکانات موفق به کسب حداکثر نتایج شد، و از سوی دیگر تحت تأثیر از فرصتها و تهدیدات در محیط خارجی و قوتها و ضعف‌ها در محیط داخلی است، مقاله بر آن است تا منشور فرماندهی کارامد را در ناجا با مطالعه اکتشافی از منبع گرانبهای نهج‌البلاغه مشخص کند. این نوشتار، که نتیجه یک طرح پژوهشی است از حیث هدف، کاربردی و  از حیث سطح تحلیل بر خوردار از ماهیتی توصیفی ـ استنباطی و از حیث رویکرد و طبقه‌بندی روش به روش کتابخانهای متکی است. دادههای مورد نیاز از راه مطالعات کتابخانهای و مراجعه به تارنماهای اینترنتی با استفاده از ابزار فیش، گردآوری شده است. این نوشتار با طرح پرسش اصلی تحقیق: «از دیدگاه نهج‌البلاغه، منشور فرماندهی کارامد در نیروی انتظامی در راستای اجرای ماموریتها از چه اصولی برخوردار است؟»، پاسخی منطقی و مستدل عرضه، و با مطالعات اکتشافی و بهره‌گیری از نظر خبرگان، اصول دوازده‌گانه‌ای برای منشور تدوین شده است. محققین بر این باورند که با نهادینه شدن منشور، ظرفیتهای پنجگانه (مقابله با تهدیدات سخت، نیمه سخت، نرم، عمق بخشی داخلی و عمق بخشی خارجی) برای نظام سیاسی اسلام شکل خواهدگرفت که در راستای نهادینه شدن آن در پایان نوشتار، پیشنهادهایی در سه سطح عرضه شده است. , فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; اهداف متعالی در منشور فرماندهی; نهج‌البلاغه و نیروهای نظامی; نیروی انتظامی کارامد

الگوی انگیزش انسان در سازمان از دیدگاه قرآن کریم - سیامک احمدنیا آلاشتی; ابوالفضل محمدی; محمد بازرگانی; مجتبی اسکندری (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این مقاله به دنبال این است تا با بهره‌گیری از روش کیفی و استراتژی تحقیق رویش نظریه به نظریه‌ای قرآنی در خصوص انگیزش انسان در سازمان دست یابد. مبنای تجزیه و تحلیل، آیات قرآن مجید و تعیین مضامین (کدها) بر اساس تفاسیر معتبر قرآن کریم است. در این پژوهش کل آیات قرآن کریم بررسی شد و حدود 700 آیه در مورد انگیزش انتخاب شد که به 287 کد یا مضمون ثانویه، 79 مفهوم و ده مقوله در پنج محور عوامل مؤثر بر انگیزه، روشهای مؤثر بر انگیزه، زمینه‌ها و بسترهای مناسب برای ایجاد انگیزه، مقدمة پیامدی انگیزه و نتایج و پیامدهای ایجاد آن در قالب الگوی انگیزش طراحی شد. روایت الگو، که در واقع همان نظریه انگیزش در قرآن کریم است، بخشِ اصلی این مقاله است.  , فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; الگوی انگیزش; انگیزش در قرآن; تمایلات و گرایشهای متعالی در قرآن; روش داده‌بنیاد (رویش نظریه)

واکاوی دلایل بنیادین خط مشی گذاری عمومی در جامعه اسلامی ایران - اعظم میرزمانی; علی اصغر پورعزت; مجتبی امیری; حسن دانایی فرد (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این پژوهش، بررسی چگونگی تأثیر اسلام بر دلایل بنیادین خطمشیگذاری در پرتو تحلیل هرمنوتیک و تحلیل محتوای کیفی جهتدار است؛ برای این منظور، ابتدا با بررسی هرمنوتیکی دلایل بنیادین اقدام در جریان غالب ادبیات خطمشی، نتیجه میگیرد که بنیادیترین دلیل خطمشیگذاری عمومی (اصل منفعت)، اصلی لیبرالی است که بر مبنای مفروضات فایدهگرایانه درباره انسان و حکومت بنا شده است؛ سپس با استفاده از تم اصلی و مقولههای حاصل از هرمنوتیک به تحلیل محتوای آثار علامه جوادی آملی میپردازد و نتیجه میگیرد که دلیل اصلی خطمشیگذاری عمومی در جامعه اسلامی، اصل حق است. در این پژوهش برای سنجش قابلیت اعتبار و تأیید تحلیل به خبرگان مراجعه شد؛ همچنین برای تبیین دلیل بنیادین خطمشیگذاری عمومی در جامعه اسلامی ایران، امکان انتقال یافتههای تحلیل، در معرض ارزیابی خبرگان قرار گرفت و این نتیجه بهدست آمد که بر اساس نظر برخی از خبرگان، دلیل اصلی خطمشی عمومی در جامعه ایران، اصل حقمداری است درحالیکه بخشی دیگر همچنان اصل منفعت را مورد اشاره قرار میدهند. , فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; اسلام و جامعه; اشاعه خطمشی; فرهنگ و جامعه; لیبرالیسم و جامعه

زمینه‌های رشد و تقویت اخلاق پاسداری از دیدگاه آیات و روایات - محمدعلی مشایخی پور; سید جعفر حسنی; حسین سالمی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش با هدف بررسی و تبیین زمینه های رشد و تقویت اخلاق پاسداری از دیدگاه آیات و روایات  انجام  شده است. جامعه هدف آن پاسداران اسلام و انقلاب بویژه کارکنان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هستند. هدف از آن شناساندن این زمینه ها و بسترسازی برای تقویت آنها است. روش تحقیق، کتابخانه ای است. با بررسی که در منابع اسلامی و آیات و روایات در این باره به عمل آمد، این نتیجه حاصل شد که زمینه هایی نظیر یاد خدا، ‌توجه به شأن و جایگاه حقیقی انسان، نگاه امانت انگارانه به کار و مسئولیت، شناخت صحیح دنیا و آخرت، ولایت محوری، جهاد با نفس، ‌تأمین مالی، ارتباط با شهیدان و درس آموزی از سیره و منش آنان،  ‌انس و ارتباط و اتصال قلبی با اهل بیت (علیهم السلام)، عملگرایی مدیران و مسئولان و... از جمله زمینه هایی است که باعث تقویت اخلاق پاسداری می شود., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; سپاه پاسداران; حفاظت و صیانت; دستاوردهای انقلاب اسلامی; رسالت پاسداری; زمینه‌های اخلاق پاسداری

تبیین مدیریت دانش از دیدگاه اسلام - پیمان اخوان; سیدپیمان خادم الحسینی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
مدیریت دانش از عوامل موفقیت بسیاری از سازمانهای پیشرو در جهان امروز است. در زمینه مدیریت دانش اسلامی و از منظر اهل سنت آثاری هست که در آنها منابع مورد استناد، معدودی از آیات قرآن و یکی دو نقل قول از رسول اکرم(ص) بوده است. نیودن پژوهشی مستقل از دیدگاه شیعه با توجه به وجود آیات و احادیث بیشتر و کاربردیتر مروی از سایر معصومین(ع)، اصل امامت ولیعصر(عج) و اجتهاد، انگیزهای برای رفع شکاف موجود شد. هدف این پژوهش فراهم آمدن زمینهای برای بهرهمندی مدیریت دانش و مدیریت دانش اسلامی ـ شیعی از یکدیگر است. روش این تحقیق، کیفی با رویکرد پژوهش فرایند چرخهای تحلیل است. نتایج کلی از مطالعات حاکی از همخوانی مدیریت دانش با مفاهیم و اصول اسلام است تا حدی که میتوان مفاهیم و پایههای مدیریت دانش را با استناد به قرآن، سنت و سیره معصومین(ع) و سایر منابع دانش اسلامی بازشناسایی و تعریف کرده و گسترش و توسعه داد و در راستای مدیریت دانش اسلامی مورد استفاده قرار داد. در همین راستا الگوی ترکیبی مدیریت دانش اسلامی ـ شیعی عرضه شد. چنین مطالعهای نخستین بار به بررسی تطبیقی مدیریت دانش و مدیریت دانش اسلامی بر پایه احادیث و تبیین رابطه قرآن و علم بویژه دانش روز از دیدگاه منابع شیعی میپردازد.  این پژوهش به عنوان کاری نو در زمینه مدیریت دانش با کاربردهای متعددی که در    زمینههای مختلف مذهب شیعی نظیر آموزش، تبلیغ، دعوت اسلامی و... میتواند داشته باشد به دانش افزایی در زمینه های یاد شده منجر میشود., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت دانش; مدیریت دانش اسلامی; مدل ترکیبی مدیریت دانش اسلامی ـ شیعی; مدیریت دانش اسلامی ـ شیعی

بررسی نقش نگرش به گواهی برند حلال در خلق ارزش ویژه برند - میثم شیرخدایی; امیرحسین نوری پور (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
امروزه تقاضا برای مواد غذایی حلال بین مسلمان و غیر مسلمانان دنیا بشدت در حال رشد است و بازار اروپا هم از این قاعده مستثنی نیست؛ لذا شرکتهای زیادی به دنبال عرضه محصولات خود به بازار حلال هستند اما شرط ورود به این بازار دارا بودن گواهی حلال است. بنابراین در این تحقیق نقش نگرش به گواهی حلال بر خلق ارزش ویژه برند مبتنی بر مشتری مورد ارزیابی قرار گرفته است. نتایج نشان داده که نگرش به گواهی حلال بر آگاهی از برند و کیفیت ادراک شده اثر مثبت و معناداری داشته است اما اثر نگرش به گواهی حلال بر تداعی برند و وفاداری برند مواد غذایی حلال، تأیید نشد؛ همچنین در این پژوهش اثر درونی ابعاد ارزش ویژه برند مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج اثر آگاهی برند بر تداعی برند و کیفیت ادراک شده را تأیید کردند و همچنین اثر کیفیت ادراک شده بر وفاداری نیز تأیید شد. اما اثر  آگاهی از برند و همچنین تداعی برند بر وفاداری برند مواد غذایی تایید نشد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; ارزش ویژه برند در مواد غذایی; برند حلال در مواد غذایی; کیفیت در عرضه محصولات; نگرش به گواهی حلال

تأثیر فرهنگ خدمتگزاری بر پاسخگویی فردی و مسئولیت اجتماعی کارکنان با تأکید بر اخلاق کار اسلامی - زهرا حیدری زاده; محمد حسنی; ابوالفضل قاسم زاده علیشاهی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
پژوهش پیش رو با هدف بررسی نقش فرهنگ خدمتگزاری در ارتقای سطح مسئولیت اجتماعی و پاسخگویی فردی در میان کارکنان شرکت نفت و گاز آغاجاری انجام شده است. جامعه آماری این تحقیق شامل تمام کارکنان شاغل در شرکت است که از میان آنها 246 نفر با استفاده از فرمول کوکران بهعنوان نمونه انتخاب شدند. روش تحقیق، توصیفی از نوع همبستگی است، و برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه های استاندارد استفاده شد. به منظور ارزیابی روابط بین متغیرهای مکنون اندازه گیری شده در الگوی مفهومی از روش الگویابی معادلات ساختاری استفاده شد. یافته های تحلیل همبستگی میان متغیرهای پژوهش نشان می دهد که میان متغیرهای فرهنگ خدمتگزاری، پاسخگویی فردی، مسئولیت اجتماعی و اخلاق کار اسلامی (بجز مسیر فرهنگ خدمتگزاری و مسئولیت اجتماعی) همبستگی مثبت و معناداری وجود دارد. در این پژوهش همچنین، نقش میانجی اخلاق اسلامی کار در روابط میان متغیرهای فرهنگ خدمتگزاری و مسئولیت اجتماعی و نیز فرهنگ خدمتگزاری و پاسخگویی فردی مورد تأیید قرار گرفت., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مسئولیت اجتماعی; اخلاق کار اسلامی; پاسخگویی فردی; فرهنگ خدمتگزاری

تبیین مفهوم شادی در مدیریت اسلامی - رویا اسدی فرد (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این تحقیق با هدف پژوهش در مفهوم شادی و خوشحالی و کشف عوامل مؤثر بر آن بر اساس قرآن کریم از طریق به کارگیری"رویکرد یکپارچه روش تحقیق موضوعی قرآن کریم و نظریه داده بنیاد" انجام شد. نتایج پژوهش دو نوع نظریه شادی را عرضه میکند که عبارت است از نظریه شادی مطلق و نظریه شادی کاذب که هریک از آنها به ترتیب "الگوی شادی" و "الگوی ناشادی" را برای زندگی فرد به ارمغان میآورد؛ در این الگوها شرایط علّی، زمینهای، مداخله گر، راهبردها و پیامدهای هر یک از دو نظریه مشخص و عرضه شده است. , فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; اسلام; شادی و دین; نظریه شادی کاذب; نظریه شادی مطلق

شناسایی و رتبه بندی معیارهای مؤثر بر مکان یابی مساجد - عادل آذر; میثم لطیفی; مهدی ترکمنی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
آنچه در این پژوهش مورد توجه قرار گرفته، مسئله مهم مکانیابی مساجد در شهرسازی و مدیریت شهری است؛ بدین منظور، پژوهش با دو سؤال اصلی پیگیری شده است: 1 ـ معیارهای مؤثر بر مکانیابی مساجد کدام است 2 ـ وزن هر یک از معیارهای مؤثر بر مکانیابی مساجد چقدر است؟ برای پاسخ به این سؤالات، ابتدا معیارهای مؤثر بر مکانیابی در پژوهشهای پیشین و آثار دینی مورد بررسی قرار گرفت و در ادامه برای وزندهی معیارها از فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) استفاده شد. نتایج حاکی است که 20 معیار اصلی، ذیل چهار گروه معیارهای جمعیتی، مذهبی، شهرسازی و اجتماعی قابل طرح است. در زمینه گروه معیارها به ترتیب معیارهای مذهبی و شهرسازی از درجه اهمیت بیشتری برخوردار شد. شعاع دسترسی، تراکم جمعیت و دسترسی آسان به عنوان مهمترین معیارها در مکانیابی مساجد اولویتبندی شد, فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; شهرسازی و مسجدسازی; شیوه AHP; مدیریت اسلامی و مساجد; مدیریت شهری و مسجدسازی; مکان یابی مساجد

تبیین جایگاه سنت رزق و اعتقاد به آن در کسب و کار از دیدگاه قرآن کریم - مصباح الهدی باقری; مهدی سپهری; سعید مسعودی پور (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
در این پژوهش تلاش شده است با استفاده از روش تحقیق موضوعی در قرآن کریم و با تأکید بر تفسیر المیزان، ابتدا به تبیین سنت رزق و ابعاد آن پرداخته شود. سه بعد برای الگوی مفهومی در نظر گرفته شد که رزق، رازق و مرزوق مقوله های اصلی را تشکیل میدهد. در مقوله اول موضوعاتی نظیر مصداقهای رزق، توصیفات رزق، دوگانهای رزق، قبض و بسط رزق و حکمت و عوامل آن تبیین شد. در مقوله دوم خداوند متعال به عنوان رازق حقیقی معرفی شد. در مقوله سوم موضوعات مختلفی نظیر رفتار مرزوقین در مقابل قبض و بسط رزق، آسیبهای رفتاری در      بهرهمندی از نعمت و وظایف مرزوقین در مقابل بهرهمندی از رزق تبیین شد. در ادامه دو کارکرد سازمانی نهادینه شدن سنت رزق بیان شد. کارکرد نخست بر توجه به سنتهای الهی در        برنامهریزیهای سازمانی در سطوح مختلف تأکید دارد. کارکرد دوم بازخوانی اصل رقابت به عنوان مبناییترین مفهوم در نظریههای مدیریت راهبردی مبتنی بر تفکر بازار است که برای تحلیل آن یک مسیر چهار سطحی پیشنهاد شد. سطوح این مسیر به ترتیب عبارت است از غایت شناسی، سنت شناسی، رابطه شناسی و روش شناسی. این نوشتار تا حدودی ناظر به سطح سنت شناسی است و البته در خصوص سطح رابطه شناسی اشاراتی برای تحلیل رابطه بین فردی انسانها در جامعه عرضه شد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; تحقیق موضوعی در قرآن; تفسیر المیزان; سنت رزق در قرآن کریم; کسب و کار و رزق

تحلیل فقهی حقوق کارگر در جامعه اسلامی با رویکردی بر آرای امام خمینی(ره) - علی محمدیان; محمدحسن حائری (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
حقوق کارگر و مباحث مربوط به آن از جمله اموری است که در نگاه اول به نظر میرسد برای نخستین بار در حقوق غرب مطرح شده است و در متون اسلامی و فقهی سابقه چندانی ندارد؛ لیکن مطالعه و تأمّل در منابع اسلامی نشان میدهد که قرنها پیش از به وجود آمدن مفهوم حقوق کار در غرب، اسلام با مطرح کردن حقوق بنیادین برای کارگر برای این قشر چنان منزلتی عظیم قائل شده است که در هیچیک از مکاتب بشری مشاهده نمیشود. این جستار با هدف اثبات این مدعا و بررسی گونههای حقوق کارگر در فقه امامیه، همچنین تبیین آرای ممتاز امام خمینی(ره) در این زمینه نگاشته شده است. بررسی دیدگاههای ایشان در مورد شأن و حقوق کارگر بویژه به این دلیل که به عنوان اسلامشناس و فقیهی حاذق، عملاً رهبری جامعه اسلامی را بر عهده داشتند در شناخت رویکرد حکومت اسلامی به حقوق کارگر از اهمیّت ویژهای برخوردار است.  , فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; حقوق کارگر و فقه اسلامی; فقه و قانون کار; کار و کارگر در اسلام

شناسایی و رتبه بندی شاخصهای ارزیابی عملکرد مساجد تهران - سید سجاد میرغضنفری; میثم لطیفی; عادل آذر (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش، مسجد را از نظر دانش مدیریت و موضوع ارزیابی عملکرد، مورد مطالعه قرار داده و در دو بخش نظری و عملی تنظیم شده است. در بخش نظری پس از مروری بر ادبیات پژوهش، شاخصهای ارزیابی عملکرد مساجد از منابع کتابخانهای مشخص شد و مورد پالایش قرار گرفت تا در شش مقوله اجتماعی، انتظامی، فرهنگی ـ آموزشی، عمرانی ـ اقتصادی، رسانهای (ارتباطی و تعاملی) و عبادی طبقه بندی شود. در بخش عملی نیز با توجه به شاخصهای منابع کتابخانه‌ای و با استفاده از روش دلفی و توزیع پرسشنامه برای یازده نفر از خبرگان حوزه امور مساجد و بررسی نظر آنان به تدوین شاخصهای ارزیابی عملکرد مساجد پرداخته شد. در نهایت شاخصها در شش مقوله به تفکیک موضوعات با استفاده از شیوههای آماری SAW و TOPSIS و نتایج آنها رتبه بندی شد. نتایج این پژوهش نشان می دهد مهمترین کارکرد مساجد، کارکرد فرهنگی ـ آموزشی و کم اهمیت ترین آن، کارکرد انتظامی است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; ارزیابی عملکرد مساجد; سنجش عملکرد مساجد; مسجد و مدیریت بخش عمومی

بررسی رابطه عدالت سازمانی ادراک شده مبتنی بر آموزه های نهج البلاغه با رفتار شهروندی سازمانی - سیدمحسن علامه; حمیدرضا بوستانی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
در این پژوهش سعی شده است تأثیر عدالت سازمانی با تکیه بر آموزه های نهج البلاغه به همراه چهار بعد آن شامل عدالت توزیعی، رویه ای، بین فردی و اطلاعاتی به عنوان متغیر مستقل بر رفتار شهروندی سازمانی به عنوان متغیر وابسته بین کارکنان دانشگاه اصفهان مورد بررسی قرار گیرد. جامعه آماری پژوهش حدود 800 نفر از کارکنان بخش اداری دانشگاه اصفهان بودند که 170 نفر به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. برای سنجش عدالت سازمانی بر مبنای آموزه های نهج البلاغه از پرسشنامه محقق ساخته و برای سنجش رفتار شهروندی سازمانی از پرسشنامه ارگان، و به منظور تجزیه و تحلیل داده ها از روشهای آماری ضریب همبستگی پیرسون از نرم افزار Spss و رویکرد معادلات ساختاری از نرم افزار  Amos  استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داد که عدالت سازمانی به طور کلی و سه بعد آن شامل توزیعی، رویه ای و بین فردی بر اساس آموزه های نهج البلاغه ارتباط مثبت و معنا داری با رفتار شهروندی سازمانی دارد؛ ولی ارتباط مثبت و معناداری بین عدالت اطلاعاتی و رفتار شهروندی سازمانی در این پژوهش مشاهده نشد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; رفتار شهروندی سازمانی; عدالت سازمانی و نهج البلاغه; مدیریت اسلامی و عدالت سازمانی

طراحی و تبیین نظام مدیریت مالیات محلی با رویکرد اسلامی (شهرداری تهران) - اله مراد سیف; علیرضا نادری خورشیدی; منصور صادقی مال امیری; محبت رئیسی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
نظام مدیریت مالیات محلی، نقش تعیین کنندهای در تأمین منابع درامد پایدار شهری ایفا   میکند. این تحقیق بهدنبال معرفی مفاهیم، مرور ادبیات نظری، عوامل و شاخصهای کلیدی نظام مدیریت مالیات محلی با رویکرد اسلامی و در نهایت ارائه الگوی مفهومی نظام است. برای یافتن پاسخ سؤالات تحقیق، پرسشنامه توسط 130 نفر از مدیران و مسئولان امور مالیات محلی شهرداری تهران تکمیل شد و با استفاده از نرم افزارهای SPSS و LISREL در مورد سؤالهای تحقیق، آزمون به عمل آمد و الگوی پیشنهادی نیز با استفاده از شیوههای تحلیل عاملی و معادلات ساختاری تأیید شد. نتایج نشان میدهد که در نظام مالیات محلی مطلوب شهرداری تهران در بعد ورودیها سه عامل اهداف، راهبردها و سیاستهای منابع درامد مالیاتی در بعد فرایندها سه عامل فرایندهای مدیریتی، اصلی و پشتیبانی منابع درامد مالیاتی و در بعد خروجیها سه عامل کارایی، اثربخشی و رضایت ذینفعان درامد مالیاتی مهم است؛ بدین ترتیب و با عنایت به نارساییهای تأمین منابع درامدی و الزام قانونی برای دستیابی به چشم انداز و حاکمیت ارزشهای اسلامی در شهر تهران، باید نسبت به طراحی و اجرای نظام مطلوب درامدی اقدام لازم بهعمل آید. در همین راستا پیشنهادهایی نیز ارائه شده است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; درامد پایدار شهرداری تهران; شهر اسلامی و مدیریت اسلامی; مدیریت شهری جامع با رویکرد اسلامی; وصول مالیات محلی برای اداره شهر

ارزیابی شاخص افشای مسئولیت‌پذیری اجتماعی و بررسی ارتباط این شاخص با عملکرد مالی بانکها در ایران ( تحت رویکرد اسلامی) - غلامرضا کرمی; زهره قیومی; علی ابراهیمی کردلر (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
در این مقاله ابتدا سطح ایفای مسئولیتپذیری اجتماعی ـ اسلامی بانکها در ایران نسبت به آنچه در سطح بین الملل مورد انتظار است، بررسی میشود و سپس با استفاده از شیوه تحلیل واریانس، رابطه بین سطح افشای مسئولیتپذیری اجتماعی ـ اسلامی و عملکرد مالی بانکها مورد مطالعه قرار میگیرد. نتایج نشان داد که بانکها در ایران به طور مناسبی به ایفای مسئولیتهای اجتماعی ـ اسلامی نمیپردازند و نیز ایفای این مسئولیتها بر عملکرد مالی آنها تأثیری ندارد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; بانکداری اسلامی در ایران; بانکداری اسلامی و عملکرد مالی; مسئولیت پذیری اجتماعی ـ اسلامی بانکها در ایران

بررسی میزان تحقق ابعاد مدیریت ارتباط با ارباب رجوع براساس اندیشه‌های مدیریتی حضرت علی(ع) - منصور رحمتی; مریم رحمتی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش به بررسی ابعاد مدیریت ارتباط با ارباب رجوع (CRM) بر اساس اندیشه های مدیریتی حضرت علی(ع) در نامه 53 کتاب نهج البلاغه و میزان تحقق آنها در ادارات دولتی شهرستان شهرضا پرداخته، و الگویی پنج بعدی شامل عدالت، پیگیری، مدارا، صبر و حسن خلق ارائه کرده است. روش بررسی اطلاعات به صورت کتابخانهای و اسنادی و منبع اصلی آن      نهجالبلاغه با شیوه توصیفی تحلیلی به بررسی این ابعاد پرداخته است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; عدالت و پیگیری کار مردم در ادارات; مدارا و صبر و حسن خلق در برخورد با مراجعان; مدیریت اسلامی و مشکلات جامعه امروز; CRM

تحلیل نتایج رفتار (بخل، میانه روی، اسراف) براساس ادبیات اسلامی - منصور صادقی مال امیری (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش با هدف مشخص کردن نتایج بخل، میانهروی و اسراف انجام پذیرفت. برای دستیابی به این مهم، مفاهیم بخل، میانهروی و اسراف بر اساس متون اسلامی مورد مطالعه قرار گرفت که حاصل آن دستیابی به نتایج هر کدام از رفتارهای بخیلانه، مسرفانه و میانهرو است. نتایج رفتارهای سهگانه در قالب یک الگوی سنجش چهار سطحی متشکل از مفاهیم (بخل، میانه‌روی و اسراف)، ابعاد (فردی ـ اجتماعی)، عوامل (دنیوی - اُخروی) و شاخصها، سازماندهی شد. برای رفتارهای سه‌گانه، 140 نتیجه بهدست آمد. از نظر کمی، بخل 31%، میانه‌روی 43% و اسراف 26%، نتایج را به خود تخصیص می‌دهد. از مجموع نتایج، 83% فردی و 17% اجتماعی است. همچنین از مجموع نتایج، 81% دنیوی و 19% اخروی است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که نه تنها بیشتر نتایج هر کدام از رفتارهای سه‌گانه فردی است (بخل با نتایج فردی 84%، میانه‌روی با نتایج فردی 82% و اسراف با نتایج فردی 84%)، بلکه همان‌طور که الگوی ساختاری تحقیق نشان می‌دهد، همه نتایج هر کدام از رفتارهای سه‌گانه چه در دنیا (تحت تأثیر نتایج دنیوی اجتماعی) و چه در آخرت (تحت تأثیر نتایج فردی دنیوی و نتایج اجتماعی اخروی) نهایتاً به خود فرد یعنی عامل رفتار بر می‌گردد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; ابعاد فردی و اجتماعی اخلاق اسلامی; بخل و میانه روی و اسراف در زندگی فردی و اجتماعی; سبک زندگی اسلامی بر اساس اخلاق

تدوین الگوی کیفیت خدمات در مدیریت مسجد - رسول عباسی; حسن عابدی جعفری; غلامرضا طالقانی; ابوالحسن فقیهی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این تحقیق با هدف شناسایی عناصر الگوی کیفیت خدمات در مسجد صورت گرفته است که بخش خروجی سیستم عملکرد اثربخش مسجد را تشکیل میدهد. روش تحقیق در طراحی الگوی مفهومی در این پژوهش مبتنی بر الگوی تحقیق کیوی و کامپنهود مفهومسازی عملی جدا و روش تأیید الگوی تدوینشده در این تحقیق، روش دلفی است. گردآوری اطلاعات از منابع مختلف علمی و دینی انجام شده است. در این پژوهش، ابعاد اصلی کیفیت خدمات مسجد، که مورد شناسایی قرار گرفت، عبارت است از تعامل، قابلیت اطمینان برگزاری نماز، در دسترس بودن، کیفیت مجریان، و محسوسات و تنوع. در ادامه، بُعد تعامل به نه شاخص، بُعد قابلیت اطمینان برگزاری نماز به پنج شاخص، بُعد در دسترس بودن به چهار شاخص، بُعد کیفیت مجریان به چهار شاخص، بُعد محسوسات به نه شاخص و بُعد تنوع به پنج شاخص تجزیه شده است. طبق نظر خبرگان و با کمک آزمون رتبهبندی فریدمن، مهمترین و تأثیرگذارترین عامل در کیفیت خدمات مسجد، کیفیت برگزاری نماز است و ابعاد محسوسات و تنوع، کمترین اهمیت را در این الگو دارد.   , فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت اسلامی; اثربخشی در مدیریت مسجد; کیفیت خدمات مسجد; مدیریت مسجد

الگوی صدور دستور در نامه 46 امام علی (ع) - سیدعبدالرضا حسینی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
در این مقاله نامه 46 حضرت امیرالمؤمنین امام علی علیه السلام با روش تفسیری و استنباطی مورد بررسی قرار گرفت. سؤالات پژوهش عبارت است از: نکات مدیریتی در این نامه کدام است؟ الگوی صدور دستور بر اساس مطالب نامه چگونه است؟ با بررسی این نامه و مطابقت مطالب آن با برخی متون رایج مدیریت، نکات مدیریتی فراوانی مشاهده شد که یاد خدا در همه حال، حفظ دین، توجه به محیط داخلی و خارجی در مدیریت، ایجاد انگیزه در مدیران رده پایینتر، شناخت رفتارهای مطلوب و نامطلوب و پیامدهای آنها، رعایت اخلاق اسلامی مانند فروتنی و گشادهرویی در مدیریت، اثربخشی سبک رهبری، رعایت مناسبات انسانی مبتنی بر عدالت و برابری، روحیه خدمتگزاری و... از جمله آنان است. مدیران جامعه اسلامی با رعایت این نکات میتوانند مدیرانی موفق باشند و در جهت تعالی سازمان و جامعه نقش مهمی ایفا کنند., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; نهج البلاغه و مدیریت; جنبه های عملی مدیریت اسلامی; سبک رهبری و مدیریت اقتضایی; مدیریت اسلامی براساس نهج البلاغه

مدیریت جهادی، چالشها و الزامات - محمدرضا سلطانی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش با هدف شناسایی چالشها و الزمات مدیریت جهادی در کشور انجام شده است. به همین منظور در این تحقیق از یک سو سعی شده است ضمن شناسایی چالشهای فرا روی مدیریت جهادی، نسبت به شناسایی و طبقه‌بندی آنها و آسیبها در سه شاخه ساختاری، رفتاری و زمینهای اقدام شود و از سوی دیگر الزامات تحقق مدیریت جهادی در چهار بعد رویکردی، مدیریتی، انسانی و ساختاری مشخص گردد. روش این تحقیق از نوع کاربردی، و به لحاظ ماهیت از جنس پیمایشی ـ توصیفی است. در این پژوهش از دو پرسشنامه استفاده شده است. روایی پرسشنامه ها توسط استادان دانشگاه و خبرگان تحقیق مورد تأیید قرار گرفت که روایی پرسشنامه چالشها 85/0 و پرسشنامه الزامات 88/0 بهدست آمد. در این تحقیق به منظور رتبه بندی و تعیین اهمیت ابعاد و شاخصها در دو بخش چالشها و الزامات از آزمون تکرار مجدد استفاده شد. جامعه آماری پژوهش را دو طیف از مدیران و کارشناسان نهادهای انقلاب اسلامی و دستگاه های فرهنگی تشکیل می دهند. نتایج  نشان می دهد که به ترتیب چالشهای رفتاری (29/89)، زمینهای (42/85) و ساختاری (95/81) از اهمیت بسیاری برخوردار، و لازم است بهگونهای شایسته مدیریت شود. در بخش الزامات اجرای مدیریت جهادی نیز به ترتیب الزامات مدیریتی (15/89)، انسانی (87/81)، رویکردی (37/79) و ساختاری (40/76) از اولویت 1 تا 4 برخوردار است. در پایان پیشنهادها و راهکارهایی به منظور دستیابی به مدیریت جهادی و انقلابی در سازمانهای نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران، بویژه ارگانهایی که از پیشینه نهادی برخوردار بودند، ارائه شده است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت جهادی و الزامات آن; مدیریت نهادی و مدیریت انقلابی; نهادگرایی و چالشها و الزامات آن

تحلیل تعامل علم و عمل در مدیریت اسلامی از دیدگاه قرآن و حدیث - محمدعلی مهدوی راد; حسنعلی صادقی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
در این پژوهش، تحلیل تعامل علم و عمل در مدیریت اسلامی براساس عرضه سؤال بر قرآن مجید و احادیث شریف معصومان (علیهمالسّلام) و استنطاق از قرآن برای یافتن پاسخ مناسب با استفاده از منابع تفسیری بویژه تفاسیری که به روش قرآن به قرآن تألیف شده و همچنین با    بهرهگیری از منابع روایی معتبر صورت گرفته و ضرورت همراه بودن علم و عمل در مدیریت اسلامی تبیین شده و برای نمونه نیاز دو مقوله مهم «هدایت» و «نظارت» به علم و عمل در مدیریت اسلامی تا حدودی نمایانده شده است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; عمل و تعامل علم با آن; مبانی فکری در اسلام; مدیریت اسلامی و علم; هدایت و نظارت در سایه عمل و علم

رابطه اخلاق کار اسلامی با عملکرد شغلی، خشنودی شغلی و قصد ترک شغل کارکنان - نسرین ارشدی; صالحه پیریایی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش با هدف بررسی رابطه اخلاق کار اسلامی با عملکرد شغلی، خشنودی شغلی، و قصد ترک شغل صورت گرفت. شرکت‌کنندگان در طرح، 310 نفر از کارکنان شرکت ملّی مناطق نفت‌خیز جنوب ـ منطقه اهواز بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. پژوهش از نوع همبستگی است و برای جمعآوری دادهها از پرسشنامه‌های استاندارد استفاده شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش همبستگی و تجزیه و تحلیل رگرسیون انجام گرفت. یافته‌ها نشان داد که اخلاق کار اسلامی با عملکرد شغلی و خشنودی شغلی رابطه مثبت و با قصد ترک شغل رابطه منفی معنی‌داری دارد. این یافته‌ها بیان میکند که سطوح بالای اخلاق کار اسلامی به وقوع پیامدهای مثبتی برای سازمانها منجر می‌شود., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; عملکرد شغلی; اخلاق کار اسلامی; خشنودی شغلی; قصد ترک شغل

تأثیر سبک زندگی اسلامی بر موفقیت تحصیلی - غلامحسین نیکوکار; علیرضا خیری; محمد تابان; فریده صیدی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش با هدف بررسی تأثیر سبک زندگی اسلامی بر پیشرفت و موفقیت تحصیلی دانشجویان انجام شده است. روش پژوهش، توصیفی از نوع همبستگی و از جهت هدف کاربردی است که به دنبال توصیف و تبیین چگونگی تأثیر سبک زندگی اسلامی بر موفقیت تحصیلی دانشجویان دانشگاه ایلام است.  به منظور جمع آوری داده های مورد نیاز از پرسشنامه استاندارد سبک زندگی اسلامی استفاده شد. جامعه آماری شامل دانشجویان برتر دانشگاه ایلام در مقطع کارشناسی، ارشد و دکتری است. پایایی این پرسشنامه با استفاده از آلفای کرونباخ مورد  سنجش قرار گرفت که  برابر با 78/0 است. یافته‌ها نشان میدهد که بین سبک زندگی اسلامی و موفقیت دانشجویان رابطه وجود دارد به طوری که سبک زندگی اسلامی و ابعاد آن بر موفقیت تحصیلی دانشجویان تأثیر میگذارد. بنابراین با ترویج سبک زندگی اسلامی میتوان زمینهای را برای رشد و تعالی دانشجویان فراهم کرد تا در پیشرفت، ارتقا و پایداری  فرهنگی کشور اثر گذار باشد, فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; سبک زندگی اسلامی; سبک زندگی اسلامی و موفقیت; موفقیت دانشجویان دانشگاه ایلام

بررسی فساد اداری از دیدگاه قرآن و احادیث - مهدی اکبرنژاد; مینا یعقوبی; فرزاد غلامی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش با بهکارگیری  شیوه اسنادی و بهرهگیری از روش توصیفی ـ تحلیلی  بر مبنای محتوای قرآن کریم و اصلیترین متون روایی شیعه به بررسی مسئله فساد اداری پرداخته است. ماهیت فساد اداری از این دیدگاه تبیین شد که عبارت است از ایجاد هرگونه اخلال و انحراف در اهداف و عملکرد بایسته حکومت اسلامی؛ همچنین به برخی از گونههای آشکار فساد اداری در این متون همچون ارتشا، رابطه گرایی، تقلب و تزویر اشاره شده است. در ادامه پاسخگویی به سؤالات تحقیق، پیامدهای عمومی و فردی فساد، و نهایتاً راهکارهای مبارزه با این پدیده در قالب راهکارهای سازمانی، اقتصادی، فرهنگی و قضایی دستهبندی شده است. نتایج این پژوهش نشان داد که بهرغم نو بودن طرح مسئله فساد اداری با توجه به جایگاه و اهمیت حکومت در  تعالی مادی و اخروی انسان در منابع اسلامی به این مهم پرداخته شده است و بهطور کلی اسلام یک دیدگاه همه جانبه نگر و سامانمند به زمینهها و راهکارهای مبارزه با فساد اداری دارد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; فساد اداری; راهکارهای مبارزه با فساد اداری; فساد اداری از نظر قرآن و حدیث; گونه های فساد اداری

رفتارهای سه‌گانه بخل، میانه‌روی و اسراف از دیدگاه سیستمی - منصور صادقی مال امیری (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش با الهام از دیدگاه سیستمی، رابطه رفتارهای سه‌گانه بخل، میانه‌روی و اسراف را با محیط مورد مطالعه و بررسی قرار داده است. بر اساس منابع، نتایج تحقیق بیانگر این است که از نظر رابطه با محیط بر بخل و بخیل منطق سیستم بسته بر میانه‌روی و میانه‌رو منطق سیستم باز حلقه بسته منفی و بر اسراف و مسرف منطق سیستم باز حلقه باز حاکم است به این‌صورت‌که ساختار بخل و رفتار بخیلانه به گونهای عمل می‌‌کند که سیستم باز انسانی را از طریق نابودی تعاملات با سایر عناصر محیطی به سمت و سوی هر چه بسته‌تر شدن سوق می‌دهد. با توجه به اینکه اصل بقای آنتروپی مثبت بر آن صادق است به‌سوی بی‌نظمی‌ و اضمحلال پیش می‌‌رود. میانه‌روی در زندگی فردی و اجتماعی نه تنها موجب شکل‌گیری و توسعه سیستمی باز می‌شود، بلکه از طریق تمرکز بر معیارها، این سیستم باز را به سیستم باز حلقه بسته منفی تبدیل می‌کند. در نتیجه با توجه به اینکه رفتارهای سه‌گانه در زمره عوامل سیستمی (ضعف ـ قوت) قرار دارد، می‌توان از طریق افزودن حلقه بسته منفی به سیستم باز حلقه باز، اسراف (ضعف) را به سمت میانه‌روی (قوت) تعدیل کرد و از سوی دیگر از طریق باز نمودن سیستم بسته به روی محیط و افزودن حلقه بازخوران منفی به آن، بخل (ضعف) را به سمت میانه‌روی ارتقا داد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; اسراف; بخل; میانه‌روی; سیستم باز حلقه باز; سیستم باز حلقه بسته مثبت; سیستم باز حلقه بسته منفی; سیستم بسته

بررسی رابطه اخلاق اسلامی و رفتار شهروندی سازمانی - ناصر عسگری; غلامحسین نیکوکار; محمد امینی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
در محیطهای رقابتی امروزی توسعه رفتارهای شهروندی سازمانی در میان کارکنان یکی از عوامل کلیدی برای ارتقای عملکرد سازمانی به شمار می‌رود. از سوی دیگر مسئولیت اجتماعی و ضرورت کسب مشروعیت محیطی به‌وسیله سازمانها توجه به اخلاق را ضروری ساخته است. ماهیت نگرشی و روانشناختی ریشههای هردوی این مقوله‌ها بررسی رابطه بین ابعاد اخلاق و رفتارهای شهروندی سازمانی را به هدف اصلی این پژوهش تبدیل ساخته است. این پژوهش از نظر هدف، روش و ماهیتِ داده‌ها به ترتیب، کاربردی، همبستگی، و کمّی است. جامعه آماری پژوهش را مدیران سازمان تبلیغات اسلامی استان همدان تشکیل می‌دهند. داده‌های آن با پرسشنامه‌ محقق‌ساخته گردآوری شد. فرضیه‌ها به کمک آزمون فرض آماریِ ضریب همبستگی اسپیرمن، آزموده شد. نتایج پژوهش بیانگر این است که بین میزان پایبندی کارکنان به اخلاق اسلامی و رفتار شهروندی سازمانی رابطه مثبت و معناداری هست. بر پایه این نتایج، مدیران می‌توانند با ترویج مبانی اخلاق در میان کارکنان، رفتارهای شهروندی سازمانی را توسعه دهند., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; اخلاق اسلامی; بُعد فردی و فضیلت مدنی; رفتار شهروندی سازمان

شناخت ابعاد و عوامل رهبری تحول‌آفرین براساس سخنان امام خامنه‌ای (مدظله العالی) - محمدابراهیم سنجقی; علی فرهی; مجید زین الدینی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
در ادبیات سازمان و مدیریت نظریه رهبری تحول آفرین بیش از سایر نظریه‌های معاصر در عرصه اداره اثربخش نیروهای دانشی در سازمانهای طلایه‌دار شهرت یافته است. از اینرو، این مقاله در پی آن است تا با استفاده از روش نظریه‌پرداز‌ی داده‌بنیاد به تجزیه و تحلیل گفتمان مقام معظم رهبری پرداخته، ابعاد و عوامل رهبری تحول‌آفرین را ارائه کند. در این تحقیق، سخنان حضرت امام خامنه‌ای (مد ظلّه العالی) به صورت تمام‌خوانی مورد مطالعه قرار گرفت. در ادامه، 155 گزاره انتخاب، و از طریق کدگذاری باز و محوری، تعداد 173 کد، 25 عامل و پنج بُعد شناسایی شد. در نهایت ابعاد و عوامل منتج از داده‌ها، ضمن توسعه مفهوم ابعاد رهبری تحول‌آفرین، هفت عامل را تعالی داده، یک بُعد و چهار عامل نیز به الگوی رهبری تحول‌آفرین افزوده است, فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; نظریه‌پردازی داده‌بنیاد; رهبری تحول‌آفرین; رهبری حضرت امام خامنه‌ای (مد ظله العالی); سازمان تحقیقات و جهاد خودکفایی نیروهای مسلح

مطالعه تطبیقی شاخصهای عدالت توزیعی و رویه ای در سازمان از دیدگاه مدیریت اسلامی و مدیریت غربی - سید علی اکبر افجه; ولی اله نقی پور فر; محمد جعفرپور (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش با هدف شناسایی و استخراج شاخصهای عدالت توزیعی و رویهای در سازمان با رویکرد اسلامی و مقایسه آن با شاخصهای موجود (غربی) انجام شده است. بر این اساس، روش تحقیق مورد استفاده در پژوهش بر حسب نوع داده، کیفی، بر حسب نتیجه، کاربردی و بر حسب هدف، اکتشافی بوده است. هم چنین با توجه به‌ضرورت استنباط از اصلیترین منبع اجتهاد دینی یعنی قرآن کریم از بین راهبردهای مختلف پژوهش کیفی از راهبرد «تحلیل محتوا با رویکرد استنباطی ـ اجتهادی» بهره برده شد. به منظور گردآوری دادهها نیز از تفسیرهای راهنما، نور و المیزان بهره برده شد و تمامی آیاتی مورد مطالعه و کدگذاری قرار گرفت که تفسیرشان در حوزه عدل، ظلم و واژههای مرتبط بود.نتیجه تجزیه و تحلیل دادهها نشان داد که عدالت توزیعی و رویهای با رویکرد اسلامی به ترتیب از 16 و 18 مفهوم (شاخص) تشکیل شده است. هم چنین نتیجه مقایسه شاخصها نشان داد که شاخصهای استخراج‌شده در رویکرد اسلامی، چارچوب کاملتر و جامعتری را نسبت به رویکرد موجود (غربی) به منظور سنجش عدالت توزیعی و رویهای در سازمانها در اختیار قرار میدهد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; عدالت سازمانی; عدالت توزیعی; عدالت رویه ای; رویکرد استنباطی ـ اجتهادی

بررسی تطبیقی خردمایۀ وجود دولت از نگاه نظریه‌‌های غربی و منابع اسلامی - حسن دانایی فرد; مرتضی جوانعلی آذر (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
پرسش از خردمایۀ وجود دولت سؤالی است که از نظر منطقی بر وجود دولت‌ مقدم است و بدون ارائۀ پاسخی مناسب و درخور به آن نمی‌توان محملی مناسب برای توجیه حضور دولت‌ در جوامع گوناگون یافت. علاوه بر این با توجه به فضای بازارگرای حاکم بر نظریه‌های اقتصادی، تبیین حوزه‌هایی که دولت مجاز به ورود و دخالت در آنهاست نیز در گرو تبیین خردمایۀ وجود دولت خواهد بود. جلو‌گیری از شکست بازار، شکست دولت و جلوگیری از شکست ارزشهای عمومی پاسخهایی است که اندیشمندان غربی برای پاسخ به این پرسش ارائه، و تلاش کرده‌اند تا از این رهگذر حدود و ثغور فعالیتهای دولت را مشخص سازند. در این مقاله نیز تلاش خواهد شد تا ضمن بررسی کتابها و مقالات این حوزه، مرور این پاسخها و نقد اجمالی آنها، نگرش برآمده از آنها با هم تلفیق شود و به شکل رویکردی واحد در آید و سپس خردمایۀ وجود دولت از نگاه منابع اسلامی تبیین، و تفاوتهای آن با خردمایه‌های بیان شده از سوی اندیشمندان غربی بیان شود؛ تفاوتی که به گونه‌ای اجمالی می‌توان آن را پیگیری مصالح عامه به جای منافع عامه نامید., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; خردمایۀ دولت; خردمایۀ دولت اسلامی; شکست ارزشهای عمومی; شکست بازار; شکست دولت; فصلنامه مدیریت اسلامی

سبک رهبری فرماندهان نظامی از دیدگاه امیرالمؤمنین حضرت علی علیه السلام در نهج البلاغه - مجتبی اسکندری; ابوالفضل محمدی; حسن علی اکبری; بهمن سیف (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
حضرت امیر المؤمنین علی(ع) به عنوان فرماندهی توانمند و امیر دل‌های پاک رزمندگان اسلام، سبک خاصی در نفوذ بر نیروهای رزمنده و سایر مخاطبان مثل مردم، نزدیکان و دشمنان داشتند که برخاسته از وحی و برگرفته از سیره نبی مکرم اسلام حضرت محمد(ص) است. در این مقاله تلاش شده است با مطالعه نامه‌ها، خطبه‌ها و حکمت‌های آن حضرت در نهج البلاغه، اصول حاکم بر سبک رهبری نظامی ایشان شناسایی و تبیین شود. روش تحقیق استراتژی نظریه پردازی داده بنیاد است و با استخراج 1046 مضمون از کل منبع تحقیق در نهایت سبک رهبری ایشان، که چگونگی تعامل هر فرمانده را با چهار گروه مخاطب و همچنین ویژگی‌های اعتقادی و فردی ایشان را نشان دهد، تدوین شد. با توجه به یافته‌های این پژوهش سبک مطلوب از دید امام علی(ع) سبک اقتضایی مبتنی بر مبانی اعتقادی و تکلیف محور است که در مورد زیردستان، مردم، نزدیکان و دشمنان با راهبردهای مناسب هدایت دلسوزانه، مراعات برادرانه، مراقبت سختگیرانه و مبارزه جوانمردانه بهکار میرود. اجرای این سبک، که به نام سبک فرماندهی و رهبری حکیمانه نامگذاری شده است به کسب موفقیت در مأموریت و رشد انسان‌ها و هم‌چنین رضایت خداوند منجر می‌شود., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; سبک رهبری در اسلام; سبک رهبری نظامی حضرت علی(ع); فرماندهان از دید امام علی(ع); نهج البلاغه و فرماندهی

تبیین جایگاه مسائل پیش بینی نشده در برنامه ریزی سازمانی از دیدگاه قرآن کریم - سعید مسعودی پور (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
در این نوشتار تلاش شده است تا با روش تحقیق موضوعی در قرآن کریم، آیاتی که نشاندهنده مسائل پیشبینی نشده است، مشخص، و علل ابتلا به موضوع مورد اشاره آیه تبیین شود. در مجموع میتوان مسائل پیشبینی نشده را در دو دسته مسائل مطلوب و مسائل نامطلوب قرار داد که برخورداری از رزق پیشبینینشده در دسته مطلوب و دچار شدن به عذابهای الهی و سنت استدراج در دسته نامطلوب قرار میگیرد. توجه به این آموزهها باعث میشود در اداره سازمان و هم چنین برنامه ریزی در سطح ملی، محور اصلی تنها به علل مادی منحصر نشود و به مسائل اعتقادی و ایمانی که بر زندگی مادی تأثیر مستقیمی دارد، توجه شود. لازمه این امر شناخت درست سنتهای الهی و تأثیر آنها بر زندگی دنیوی است؛ موضوعی که به نظر میرسد جای خالی آن در برنامه ریزی سازمانی احساس میشود. , فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت اسلامی; برنامه ریزی سازمانی از دید قرآن; راهبردهای نوظهور از دید قرآن; مسائل پیش بینی نشده از دیدگاه قرآن

تبیین الگوی جانشین پروری مدیران با بهره گیری از داستان خلیفه اللهی آدم(ع) بر اساس اندیشه تفسیری آیت الله جوادی آملی - محمد ذاکری; ابوالحسن فقیهی; کرم الله دانشفرد (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش، که به لحاظ روش کتابخانهای، به لحاظ مخاطب شناختی کاربردی و به لحاظ هدف اکتشافی است در پی این است که با بررسی آرا و تفاسیر اندیشمندان و متکلمان مسلمان و بویژه آرا و تفاسیر علامه جوادی آملی درباره موضوع خلافت الهی در قرآن کریم با استراتژی کیفی و به روش تحلیل محتوا به تبیین الگویی برای جانشین پروری (خلیفه پروری) الهی در زمین بپردازد. نتایج این پژوهش نشان داد از دیدگاه متون تفسیری شایسته شناسی، تعریف شایستگیها، شایسته پروری، آماده سازی فردی و اجتماعی و ارزیابی مبتنی بر اهداف و کارکردها، مهمترین ابعاد و عناصر شاکله فرایند جانشین پروری الهی است که با بهرهگیری از روشها و عوامل مؤثر در هریک از این مراحل می توان الگوی جانشین پروری مدیران را غنی سازی و تقویت کرد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; آیت الله جوادی آملی; جانشین پروری; خلافت اللهی

قلبهای هدایت پذیر و هدایت ناپذیر از دیدگاه قرآن (با تأکید بر نقش مدیران در هدایت و اصلاح رفتار کارکنان در سازمانها) - علیرضا جعفرزاده کوچکی; عبدالحمید امامی غفاری (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این مقاله در صدد است با نگاه به آیات مصحف کریم، کاربرد قلب و پذیرش هدایت الهی توسط آن را در قرآن بررسی کند. از جمله مدخلهای دریافت و درک انوار الهی، قلب یا همان دل است که خدای متعال چنان گنجایش و ظرفیت بالقوهای در آن قرار داده است که مخزن معارف بی انتهای جهان هستی باشد. از طرفی آفرینش این موهبت الهی چنان است که به کوچکترین انحراف، غفلت یا کدورتی، تیره و مکدّر میشود تا جایی که واژگون میشود و از شدّت سرسختی بر آن مُهر قساوت و عدم پذیرش حق میخورد. ماهیّت قلب، ارزش آن، میزان اثرپذیری از رفتار، سلامت و بیماری دل و کاربردهای متعدّد قلب در قرآن، همچنین نگاه ویژة مدیریت اسلامی به انسان نه به عنوان یک ابزار بلکه به عنوان موجودی کمال طلب از جمله موضوعاتی است که در این مقاله به آن پرداخته شده است. پس از جست و جو در آیات الهی، در مییابیم که انواع قلبهای هدایت پذیر و هدایت ناپذیر در شکلها و نامهای مختلف و با ویژگیهای گوناگون در قرآن هست که هر یک منشأ رفتار فردی و اجتماعی خاصی است که ضروری است مدیران با در نظر گرفتن ریشهای رفتار کارکنان از این دیدگاه نیز غفلت نورزند. این پژوهش از نوع کاربردی و مسئله محور، و روش جمع آوری اطلاعات، کتابخانهای و با فیش برداری است. تحقیق، به جهت ماهیّت، توصیفی، و از نظر اعتبار و موضوع تحقیق، دینی است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; قرآن; هدایت; اصلاح رفتار; قلب; قلبهای هدایت پذیر; قلبهای هدایت ناپذیر; هدایت رفتار

اصول مدیریت بر اساس الگوی اسلامی ـ ایرانی با تکیه بر نظریات خواجه نظام الملک طوسی - منصوره معینی; اکبر کلاهدوزان; مسعود فردوسی; ثریا اسدی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
در طول قرون متمادی بسیاری از فرهیختگان، ادیبان و دانشمندان در رأس امور مملکت قرار داشتند و آثاری در قالب پند و اندرز به صورت بیان داستانها، حکایات، نقل گفتار بزرگان، ضرب المثلها و... به وجود آوردند. این پژوهش، متن پژوهی از نوع تحلیل محتواست که در آن متن اصلی، کتاب سیاستنامه خواجه نظام الملک طوسی است. برای تحلیل محتوا پژوهشگران ابتدا مطالب کتاب را بدقت مطالعه، و هر موضوع جدید را با یک کد علامت گذاری کردند. در مرحله بعد کدگذاری تقلیلی صورت گرفت. برای بررسی روایی و اعتبار، این مراحل توسط یک پژوهشگر دیگر نیز انجام شد و نتیجه نهایی از ترکیب هر دو نظر به دست آمد. در این مقاله سعی شده است بر اساس نظریات خواجه نظام الملک طوسی، که مدت سی سال در مقام وزارت عهده دار امور کشور بوده است به گوشهای از سخنان بزرگان در زمینه شیوههای مدیریتی با تأکید بر انصاف و داد و تکریم ارباب رجوع اشاره شود. , فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; اصول مدیریت; سیاست نامه؛ خواجه نظام الملک؛ عدالت محوری؛ تکریم ارباب رجوع؛ مدیریت اسلامی و ادبیات فارسی

فهم اولویتهای راهبردی تحول نظام آموزش و پرورش از دیدگاه امام خامنه ای - حسن دانایی فرد; مصباح الهدی باقری کنی; علی خانی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این پژوهش یافتن اولویتهای راهبردی تحول در نظام آموزش و پرورش از دیدگاه امام خامنهای است. منابع انسانی تحول آفرین، فرهنگ اسلامی تعلیم و تربیت، محتوا و روش تربیتی، متولیان، مؤثران تحول آفرین و برنامهریزی راهبردی فحوای کلیدی برای خطمشیهای نظام تعلیم و تربیت حاصل از واکاوی دیدگاههای رهبری نظام جمهوری اسلامی ایران است. نقشه تحول در آموزش و پرورش بر اساس یافته های پژوهش بخش انتهایی مقاله را شکل میدهد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; نظام آموزش و پرورش; امام خامنه‌ای; تحول; اولویتهای راهبردی

فلسفه اخلاق در علم مدیریت - حسین خنیفر; زینب بزاز; زینب مولوی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این مقاله سعی دارد با معرفی معنا و مفهوم اخلاق و علم مدیریت و ایجاد آشنایی اولیه، و بیان نقش علم مدیریت در تصمیم‌گیری و لزوم رعایت اصول اخلاقی در آن، روشهای تجزیه و تحلیل مسائل اخلاقی مطرح در تصمیم‌گیریها و اصول حاکم بر ارزشهای اجتماعی معرفی ‌شود. در نهایت، چیستی و فلسفه اخلاق در علم مدیریت بیان می‌شود. این تحقیق از نوع کابردی، و با روش توصیفی انجام گرفته و اطلاعات به روش کتابخانه‌ای و با تحلیل و بررسی متون مربوط جمع‌آوری شده است. نتایج این تحقیق بر لزوم به‌کارگیری ارزشهای اخلاقی در علم مدیریت برای داشتن مدیریت بهتر و گرفتن تصمیمات واقع‌بینانه و مبتنی بر ارزشهای حاکم بر جامعه تأکید می‌کند؛ بنابراین، چندین روش برای وارد کردن اخلاق در مدیریت به طراحان الگو‌های تصمیم‌گیری پیشنهاد میشود., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; اخلاق; تصمیم‌گیری; علم مدیریت; فلسفه اخلاق

بازشناسی عوامل رهبری حضرت موسی(ع) باتأکید بر سوره طه - ام البنین چابکی; فاطمه خادمی; عشرت صادقی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این مقاله به یکی از رهبران مطرح شده در قرآن ـ حضرت موسی(ع) ـ اشاره دارد و با بهره‌گیری از آیات قرآن و بویژه سوره طه، عوامل رهبری آن حضرت را در قالب شاخصهای مورد نظر نظریههای اقتضایی مورد بررسی قرار داده است. روش تحقیق در این پژوهش، توصیفی ـ تحلیلی، و اطلاعات مورد نیاز به شیوه کتابخانه‌ای و با تحلیل محتوای آیات قرآن جمع‌آوری شده است. نتیجه این مطالعه نشان داد که رهبری و مدیریت از دید قرآن در مقایسه با نظریههای غربی با وجود همانندیهای ظاهری در بیشتر موارد از ویژگیهایی برخوردار است که به آن جامعیتی خاص می‌بخشد, فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; قرآن; رهبر پیامبران; رهبری موسی; عوامل رهبری

تأثیر ایمان دینی بر رفتار شهروندی سازمانی (مورد مطالعه، سازمان خدماتی در شمال شرق تهران) - علی نصر اصفهانی; مصطفی ربانی; مجتبی فرخی; زینب امیری (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این پژوهش بررسی تأثیر ایمان دینی بر رفتار شهروندی سازمانی است. جامعه آماری شامل 120 نفر از کارکنان یک سازمان خدماتی در شمال شرق تهران هستند. برای جمعآوری اطلاعات از دو پرسشنامه محقق ساخته ایمان دینی و رفتار شهروندی سازمانی استفاده شد. عوامل و شاخصهای ایمان دینی بر اساس حکمت سیویکم  نهجالبلاغه از دیدگاه امامعلی(ع)  در نظر گرفته شد. روایی پرسشنامه از روش روایی تشخیصی از طریق شاخص AVE و پایایی نیز از روش پایاییترکیبی (CR) با استفاده از  نرمافزار  SMART-PLSتعیین گردید. ضریب آلفای کرونباخ برای پرسشنامه ایمان دینی84/0و پرسشنامه رفتار شهروندی سازمانی 89/0 محاسبه شد. آزمون فرضیات با استفاده از الگوی معادلات ساختاری از طریق نرم افزار Amos18 انجام شد. نتایج پژوهش نشان داد ایمان دینی بر رفتار شهروندی سازمانی با مقدار ضریب مسیر(75/0) و مقدار  CR(64/2) تأثیر میگذارد. همچنین ابعاد ایمان دینی شامل صبر، یقین، عدل و جهاد بر رفتار شهروندی سازمانی تأثیرگذار است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; رفتار شهروندی سازمانی; رفتار شهروندی; یقین; صبر; ایمان دینی; عدل و جهاد

عوامل سازمانی مؤثر در جذب جوانان به بسیج - رزاق عزیزی; حسن علی اکبری; احمد ایزدی طامه (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش به عوامل سازمانی مؤثر درجذب جوانان به بسیج مساجد (با تأکید برشهر تبریز) میپردازد. روش تحقیق، توصیفی، و به لحاظ هدف کاربردی است. پس از بررسی و نقد منابع و با تکیه بر دیدگاههای صاحبنظران، الگویی با چهارده عامل مؤثر در جذب تدوین شد. عوامل استخراجی به صورت میدانی به معرض قضاوت 234 نفر از فرماندهان و مدیران آموزش و نیروی انسانی بسیج، امام جماعت و معتمدان مساجد داری پایگاه در شهر تبریز قرار داده شد. نتایج تحقیق با استفاده از ابزار دادهها گردآوری و بر اساس روش تحلیل محتوا مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. براساس یافتههای تحقیق، ویژگیها با تأثیر زیاد مورد تأیید قرار گرفت. عملکرد و مدیریت فرمانده پایگاه، بیشترین تأثیر را در جذب جوانان به خود اختصاص داده است. جذب در بسیج، نیازمند توجه به ابعاد مختلف و عزم ملی است؛ اما دقت در به کارگیری افراد و تربیت و تقویت مدیران اجرایی بسیج حائز اهمیت بیشتری است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; بسیج مساجد; جذب; جوانان; عوامل سازمانی مؤثر در جذب; مدیریت بسیج; مساجد

بررسی رابطه اخلاق کاری اسلامی و فرسودگی شغلی مدرسان دانشگاه آزاد اسلامی و پیام نور - زانیار شیخه پور; احمد ابراهیمی; محمد شیخه پور; شبنم زینالی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش به بررسی رابطه اخلاق کار اسلامی و فرسودگی شغلی میپردازد. پژوهش از نوع پیمایشی ـ همبستگی است و جامعه آماری شامل تمام مدرسان دانشگاه آزاد اسلامی و پیام نور شهرستان پیرانشهر بود که  165 نفر از آنها به عنوان نمونه آماری (به نسبت مدرسان هر کدام از دانشگاهها) انتخاب شدند و به پرسشنامههای اخلاق کار اسلامی بر مبنای الگوی علی (1998) و فرسودگی شغلی مسلج (1981) جواب دادند؛ سپس دادهها با نرم افزار Spss مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که رابطه اخلاق کار اسلامی، کار دقیق، استقلال و سودمندی اجتماعی با فرسودگی شغلی منفی و معنادار بود. بین کار انساندوستانه و فرسودگی شغلی رابطه معناداری وجود نداشت و ابعاد اخلاق کار اسلامی توانایی پیش بینی 9 درصد از واریانس فرسودگی شغلی را دارد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; دانشگاه; اخلاق کاری; فرسودگی شغلی; فرسودگی شغلی مدرسان دانشگاه; مدیریت با نشاط

ارائه الگوی حکمرانی خدا مدار - غلامرضا بردبار; شیما ضرابی زاده; طاهر صالحی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این پژوهش، شناسایی و استخراج ابعاد، عوامل و معیارهای حکمرانی خدامدار و ارائه الگویی مناسب است. این مقاله ضمن مروری بر ادبیات حکمرانی خوب، عوامل مورد نظر اندیشمندان اسلامی را مورد تحلیل قرار میدهد و چارچوبی را به منظور طراحی الگوی حکمرانی خدامدار پی می‌افکند. الگو در سه بعد و پانزده عامل طراحی، و به عنوان الگوی پیشنهادی بهمنظور بهبود طرحها و برنامههای حکومت اسلامی ارائه شده است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت اسلامی; حکومت اسلامی; حکمرانی خوب; حکمرانی خدامدار

درامدی نظری بر تصمیم‌گیریِ راهبردیِ حکمت بنیان - وحید خاشعی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این مقاله برآن است تا با نگاهی حکمی و فلسفی به سیره مدیریتی و رهبری حضرت امام خمینی(ره)، نکاتی را از تصمیمگیری راهبردی ایشان مشخص و بررسی کند و به آنها در بافت نظری سامان دهد. فرض نگارنده این است که فهم عمیق تصمیمات راهبردی امام خمینی(ره) جز از طریق درک و فهم مبادی حکمی و فلسفی اندیشه ایشان امکانپذیر نیست. روش این پژوهش، «مطالعه چند موردی» بوده و با بهکارگیری روش تحلیل دادههای ادهوک از شیوه تحلیل تم برای طبقهبندی و کدگذاری محتوای پیامها و نامههای امام خمینی(ره) استفاده شده است. طبق یافتههای این پژوهش، شاکله تصمیمگیریهای امام خمینی(ره) مبتنی بر آرمانگرایی واقعیتنگر بوده است که محصول این دستگاه تصمیمگیری، تصمیمات راهبردی حکیمانه خواهد بود, فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; تصمیم گیری راهبردی; مدیریت امام خمینی(ره); نگاه حکمی و حکمت بنیان

بررسی تأثیر معنویت بر ابعاد مختلف فردی در سازمان مبتنی بر نظریات شهید مطهری - محمدحسن کامفیروزی; علی بنیادی نائینی; رضا مهری (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این مقاله درصدد است تا تأثیرات معنویت را با دیدی نو و با نگاهی اسلامی مبتنی بر نظر و اندیشههای شهید بزرگوار "استاد مطهری" مورد مطالعه قرار دهد، این مقاله تأثیرات معنویت بر کارکنان را از ابعاد مختلف پنجگانه ویژگیهای شخصیتی، ویژگیهای اخلاقی، ویژگیهای رفتاری، ویژگیهای فکری و ادراکی و ویژگیهای فرافردی مورد مطالعه قرار میدهد. در این مقاله از روش ترکیبی با حجم نمونه 110 نفر و 21 متغیر استفاده شد که ابتدا ویژگیهای تحت تأثیر معنویت با استفاده از روش تحلیل محتوا از کتابهای شهید مطهری استخراج شد و بازبینی و دسته‏بندی الگو با روش گروه کانونی صورت گرفت؛ سپس با استفاده از روش رگرسیون این الگو مورد آزمون قرار گرفت. سرانجام تأثیر معنویت بر تمامی ابعاد ذکر شده تأیید شد, فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; تأثیر معنویت; تحلیل عاملی; توسعه معنویت در سازمان; رگرسیون خطی; شهید مطهری

اولویت بندی موانع برنامه ریزی راهبردی در هیئت های مذهبی - محمدسعید تسلیمی; فرشته امین; کاظم حسن زاده (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش در پی پاسخ به این سؤال است که اولویتبندی موانع برنامهریزی راهبردی در هیئتهای مذهبی چگونه است؛ لذا پس از شناسایی موانع برنامهریزی راهبردی، پرسشنامه مقایسه زوجی موانع تدوین شد که در میان خبرگان و صاحبنظران توزیع، و پس از تجزیه و تحلیل دادهها مشخص شد که موانع به ترتیب عبارت است از: سبک مدیریت و رهبری، فرهنگ سازمانی، ارزشها و نیازهای فردی، محیط فرهنگی ـ اقتصادی، مأموریت و راهبرد، جو واحد کاری، محیط اجتماعی، کارها و نقشهای فردی و قوانین. در نهایت بر اساس رتبه بندی موانع، پیشنهاد‌هایی برای رفع آنها ارائه شد.      , فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; هیئت‌های مذهبی; برنامه ریزی راهبردی هیئت ها; سازمانهای مردم‌نهاد و مراسم دینی

رابطه ویژگیهای مدیر از دیدگاه اسلام با بهره وری در سازمانهای دولتی - مسعود احمدی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این پژوهش، شناخت رابطه‌ ویژگیهای مدیر از دیدگاه اسلام با بهره‌وری در سازمانهای دولتی به تفکیک نوع وظایف حاکمیتی است. روش تحقیق در این مطالعه توصیفی از نوع همبستگی و از نظر هدف کاربردی انتخاب شد. جامعه‌ آماری586  نفر است که پس از طبقهبندی سازمانها براساس نوع وظایف حاکمیتی از هر طبقه چند سازمان به عنوان خوشه انتخاب شد و پس از آن با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای بر اساس جدول کرجسی و مورگان با تعدادی افزایش، تعداد 310 نفر بهعنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گرداوری داده‌ها، دو پرسشنامه شامل ویژگیهای مدیر از دیدگاه اسلام (98/0=a) و بهره‌وری (86/0=a) بود. روش و تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از آمار توصیفی و آمار استنباطی (شامل آزمون‌های t، ضریب همبستگی پیرسون، z فیشر) آزمون آینده‌نگر از طریق نرم‌افزار SPSS انجام شد. نتایج تحقیق نشان داد که بین ویژگیهای مدیر و عوامل بهره‌وری (کارایی و اثربخشی) رابطه مستقیم و معناداری هست.   همچنین رابطه عوامل ویژگیهای مدیر و بهره‌وری به تفکیک سازمانهای دولتی براساس نوع وظایف حاکمیتی نیز معنادار شد. وضعیت ویژگیهای مدیر و بهره‌وری در سازمانهای دولتی عهده‌دار وظایف آموزش و فرهنگی و نیز عمرانی، تولیدی و صنعتی به طور معنادار در حد متوسط (مناسب) بود، اما این امر در سازمانهای دولتی عهده‌دار وظایف سیاسی و اجتماعی و نیز اقتصادی، بازرگانی و مالی، مناسب ارزیابی نشد, فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; سازمانهای دولتی; بهره وری در اسلام; کارایی و اثربخشی در مدیریت; ویژگیهای مدیر

بررسی نقش آموزه‌های اسلامی در اثربخشی پیام تبلیغاتی در جامعه مصرفی معتقد به باورهای دینی - زین العابدین رحمانی; میرزاحسن حسینی; اوژن کریمی; سیدمحمود حسینی امیری (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این پژوهش این است که در قالب یک طرح تحقیق پیمایشی به بررسی تأثیر آموزههای اسلامی در محتوای پیام تبلیغات تجاری بر قصد خرید مخاطبان آگهی از دیدگاه رؤسای کانونهای تبلیغاتی سراسر کشور در سه ماهه دوم سال 1393بپردازد. ابزار گردآوری اطلاعات از نوع پرسشنامهای، و روش تحلیل دادهها بر اساس شیوه الگوسازی معادلات ساختاری مبتنی بر ساختار روابط خطی با استفاده از نرم افزار Lisrel  است. یافتههای پژوهش نشان میدهد، آموزههای اسلامی تأثیر نسبی بر احساسات مثبت پاسخگویان دارد؛ اما تأثیر معنیدار خاصی بر تصویر ذهنی آنان نداشته است. آموزههای اسلامی بر نگرش پاسخگویان نسبت آگهی نیز تأثیر غیرمستقیم محسوسی داشته است که در پی آن، نگرش مثبت آنان نسبت به آگهی به شدّت بر قصد خرید آنان تأثیر مستقیم و معنیداری داشته است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; تبلیغات تجاری; آموزه های اسلامی; اثربخشی پیام آگهی; قصد خرید و تبلیغات

الگوی معنویت سازمانی در آموزش عالی مبتنی بر آموزه های اسلامی - سیدعلی نقوی; میرمحمد اسعدی; سیدحبیب الله میرغفوری (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش با هدف ارائه و تبیین الگوی معنویت سازمانی در آموزش عالی با توجه به الگوهای ملی و دینی، با استفاده از رویکرد الگوسازی ساختاری تفسیری انجام گرفت. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر گردآوری دادهها، توصیفی از نوع پیمایشی، و ابزار   جمعآوری اطلاعات در این پژوهش، پرسشنامه است. جامعه آماری این پژوهش از دو بخش تشکیل شده است: بخش اول بهمنظور شناسایی عوامل مؤثر بر معنویت سازمانی در دانشگاهها بر اساس منطق الگوهای تحلیل عاملی، یک نمونه 201 نفری از کارکنان دانشگاه یزد به روش   نمونهگیری تصادفی طبقهای انتخاب شد و مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در بخش دوم بهمنظور اولویتبندی عوامل کلیدی شناسایی شده از ده نفر از استادان دانشگاه استفاده شد که بر موضوع تحقیق تسلط علمی و عملی داشتند. نتایج تحلیل عاملی نشان داد که ده عامل فضائل، فضای معنوی، محتوایی، ساختاری، رهبری، فرهنگی، خلاقیت، ایمان، انگیزش و اجتماعی بهعنوان عوامل مؤثر بر معنویت سازمانی بهشمار میرود؛ همچنین نتایج الگوسازی ساختاری تفسیری نشان داد که عامل رهبری بیشترین قدرت نفوذ و کمترین وابستگی را بین نه عامل کلیدی دیگر دارد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; آموزش عالی و دین; الگوی معنویت سازمانی; معنویت سازمانی و مدیریت

طراحی الگوی مدیریت تعالی رزمندگان دفاع مقدس - محمدجواد سعادت‌جو; مصباح الهدی باقری کنی; عادل آذر (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
پژوهش پیش رو با هدف طراحی الگوی مدیریت تعالی رزمندگان دوره دفاع مقدس سعی در شناسایی عوامل مؤثر در شکل‌گیری شخصیت متعالی نیروها و چگونگی تأثیر آنها در فضای محیطی پویا و زنده مانند جنگ دارد. تبیین نظام تربیتی حاکم بر جبهه و عوامل اثرگذار در تربیت و تعالی رزمندگان از دستاوردهای این پژوهش است. در این پژوهش با پانزده نفر از فرماندهان و رزمندگان دوران دفاع مقدس مصاحبه عمیق و نیمه ساختاریافته صورت گرفته، و با استفاده از روش نظریه‌پردازی داده بنیاد، مفاهیم و مقولات مصاحبه‌ها استخراج شده است؛ سپس با تبیین روابط بین مفاهیم و مقولات محوری، الگوی اولیه استنتاج و همچنین با الگوگیری از الگوی استاندارد شده استراوس، الگوی مفهومی دیگری بهدست آمده، و در انتها نیز با استفاده از استعاره «گلخانه» روایت شده است. از دیگر دستاوردهای این پژوهش، می‌توان به ارائه دسته‌بندی جامعی از مبانی نظری مدیریت تعالی نیروی انسانی بهرغم ادبیات رایج و تعریف جدیدی از مدیریت تعالی نیروی انسانی سازمان اشاره کرد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; تعالی نیروی انسانی؛ مدیریت تعالی؛ تعالی رزمندگان؛ فرهنگ عاشورایی; فرهنگ جبهه و جنگ

الگوی حکومت‌ مردم‌سالاری دینی مبتنی ‌بر بیانات مقام معظم رهبری (دامت برکاته) - سعیده سادات سدیدپور; محمد ابراهیم سنجقی; حسین شیرازی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
امام خامنه‌ای (دامت برکاته) مفهوم مردم‌سالاری دینی را از سال 1377 مطرح کردند. این مقاله قصد دارد تا الگوی مردم‌سالاری دینی را از بیانات ایشان و براساس نظریه داده بنیاد استخراج کند. مقاله، بیانات معظم‌له را از همان سال تا کنون بررسی و 2673 کد را استخراج کرده است؛ سپس با رفت ‌و برگشت بین کدها، مفاهیم و مقوله‌ها، کدها در هفت دسته شامل عوامل، الزامات، محتویات (هست‌ها و نیست‌ها)، مقومات، منهیات و پیامدها دسته‌بندی شده و در نهایت با 35 مقوله پایان یافته‌است. براساس نتایج پژوهش، برقراری حکومت مردم‌سالاری دینی به اجرایی کردن الزامات بویژه ولایت فقیه و قانون اساسی و محتویاتی همچون اجرای اسلام و چارچوبهای الهی و حکومت بر مبنای ارزشها و از بین رفتن دیکتاتوری نیاز خواهد داشت. تداوم چنین حکومتی نیز به مقومات و منهیاتی استوار است که از جمله آنها می‌توان به بصیرت و امکان نقد و اعتراض به‌عنوان قوام‌دهنده و ثروت‌اندوزی و سوء استفاده از قدرت به‌عنوان از بین‌برنده اشاره کرد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; بیداری اسلامی; نظریه داده‌بنیاد; مردم‌سالاری دینی; بیانات حضرت امام خامنه‌ای (دامه‌برکاته)

چیستی و مؤلفه‌های مدیریت جهادی - سعید حجازی فر (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
در این مقاله به منظور ترکیب نتایج پژوهشهای گذشته از روش فراترکیب استفاده شده است. برای شناسایی مؤلفههای مدیریت جهادی پس از جستجوی منابع، 28 مقاله مرتبط شناسایی شد. نتایج پژوهشها  با این روش و با توجه به وظایف و موضوعات مرتبط با علم مدیریت در ده مبحث موضوع‌بندی شده است. این ده بخش شامل برنامهریزی و هدفگذاری، ارتباطات، سازماندهی، رهبری، نظام ارزشی، تصمیمگیری، کنترل، توجه به رشد و توانمندسازی، منابع و امکانات، خلاقیت و نوآوری است. در نهایت نیز برای تبیین چیستی و ماهیت مدیریت جهادی، تعریفی از مدیریت جهادی ارائه شد به این صورت که مدیریت جهادی، رفع و جبران جسورانه و خلاقانه چالشها و کمبودها و ایجاد ظرفیتهای جدید با منابع و تشریفات حداقلی از طریق ایثار و تلاش مضاعف و برادرانه در جهت تقرب الی الله است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت جهادی; فرهنگ جهادی; فرامطالعه; فراترکیب; فراتحلیل; فرا نظری; فراروش

ارائه چارچوب مفهومی سبک کسب و کار اسلامی - اسماعیل کلانتری; ابراهیم کلانتری; فاطمه محمودی; حمید مقامی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
در این پژوهش نگارنده با مطالعۀ متون اسلامی و مفاهیم کسب و کار به دنبال شناسایی و ارائه چارچوب مفهومیِ سبک کسب و کار اسلامی به عنوان یکی از عوامل سبک زندگی اسلامی پرداخته است. این پژوهش از نوع کاربردی و گردآوری دادهها از نوع کیفی ـ کمی است. نمونۀ آماری در بخش کیفی، آیات و روایات اسلامی و در بخش کمی، 108 نفر از خبرگان علوم اسلامی است. روش تحلیل دادهها در بخش کیفی، کدگذاری و در بخش کمی، تحلیل عاملی تأییدی به روش حداقل مربعات جزئی است. یافتههای پژوهش نشاندهندۀ وجود هشت بُعد در سبک کسب و کار اسلامی است که به ترتیب اهمیت عبارت است از: ملاحظات خاص کسب و کار، اخلاق فردی، اخلاق کسب و کار، باور به خدا، ملاحظات بازاریابی و فروش، ویژگیهای شخصیتی، ملاحظات مالی کسب و کار، و ملاحظات مدیریتی کسب و کار. این هشت بعد در دو گروه ابعاد عام فردی و خاص شغلی قرار میگیرد و مجموعا 64 جزء دارد. بدیهی است تحقق سبک کسب و کار اسلامی علاوه بر تبیین چارچوب مفهومی، مستلزم مشارکت همۀ ارکان جامعه در سطوح خرد، میانی و کلان است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; سبک زندگی اسلامی; دین; آیات و روایات; روش PLS; سبک کسب و کار اسلامی

بررسی رفتارهای فرا نقشی مبتنی بر آموزه‌های اسلامی با رویکرد سیستمی - هوشنگ تقی زاده; مصطفی ضیائی حاجی پیرلو; عبدالحسین شکری (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این مطالعه، بررسی مؤلفههای رفتارهای فرانقشی مبتنی بر آموزههای اسلامی در مؤسسات آموزش عالی با رویکردی سیستمنگر بوده است. بدین منظور جامعه پژوهش، واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی مستقر در منطقه 13 انتخاب ‌شده است. بنابر ماهیتِ تحقیق و دادههای مورد نیاز به‌عنوان ورودی تحلیل سیستمی، کارکنان معاونتهای فرهنگی واحدهای مختلف درون جامعه آماری به‌عنوان گروه خبره انتخاب ‌شده‌اند. جمع‌آوری دادهها، با پرسشنامه محققساخته انجام پذیرفت که روایی و پایایی آن‌ به ترتیب با روایی محتوایی و آزمون دوباره مورد بررسی قرار گرفته است. تجزیه و تحلیل دادهها با روش سیستمنگر دیماتل در قالب شناسایی و بررسی شدت تأثیرات متقابل مؤلفههای رفتارهای فرانقشی کارکنان از طریق اعمال نظر گروه خبره به‌دست‌آمده است. یافتهها در قالب الگوی شدت اثر متقابل، میان مؤلفهها، نشاندهندۀ این است که مؤلفه «خردورزی» با بیشترین میزان برایند شاخص اثرپذیری، و «جوانمردی» بیشترین میزان برایند شاخص اثرگذاری بر سایر مؤلفهها را داشته است. از نتایج پژوهش میتوان بر آشکار شدن تأثیرات تعاملی و علّی بسیار قوی عوامل رفتارهای خوب شهروندی کارکنان پایبند به آموزههای دینی بویژه در قالب مؤلفه جوانمردی با رفتارهایی همچون ایثار، شهامت، فتوت بر سایر مؤلفههای فرانقشی اشاره کرد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; رفتار شهروندی سازمانی; آموزه های اسلامی; رفتارهای فرانقشی; روش دیماتل

مفهوم‌سازی پیامدهای کیفیت مطلوب خدمات در مساجد - رسول عباسی; غلامرضا طالقانی; حسن عابدی جعفری; ابوالحسن فقیهی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
جذب مخاطب و هدایت و تعالی دو بعد اصلی است که پیامد یا اثر کیفیت خدمات در نهاد دینی مسجد را شکل می‌دهد. این پژوهش با هدف شناسایی مؤلفه‌ها و شاخصهای دو بعدی صورت گرفته است که بخش پیامدها، سامانه مدیریت اثربخش مسجد را تشکیل میدهد. روش طراحی الگوی مفهومی در این پژوهش، مفهوم‌سازی عملی منفرد است. از روش دلفی برای تأیید الگوی طراحی شده استفاده شده است. گردآوری اطلاعات از منابع مختلف علمی و دینی صورت گرفته است. در این پژوهش، جذب مخاطب به دو مؤلفه رشد حضور و وفاداری و هدایت و تعالی نیز به مؤلفههای احساسی ـ عاطفی، شناختی ـ عقیدتی و رفتاری تجزیه شده است. طبق نظر خبرگان و با کمک آزمون رتبهای فریدمن مشخص شد که هدایت و تعالی اهمیت بیشتری از جذب مخاطب دارد و در بعد جذب مخاطب، مؤلفه رشد حضور از اهمیت بیشتر و در بعد هدایت و تعالی، مؤلفه احساسی ـ عاطفی از اهمیت بیشتری برخوردار است. مؤلفه‌های شناختی ـ عقیدتی و رفتاری در درجات بعدی اهمیت قرار دارد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت اسلامی; کیفیت خدمات مسجد; مدیریت مسجد; جذب مخاطب; هدایت و تعالی

شناسایی مؤلفه های سازمانهای فضیلت و جهادی (مورد پژوهش: کمیته انقلاب اسلامی و جهاد سازندگی) - حسن دانایی فرد; مصباح الهدی باقری کنی; سعید حجازی فر (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
در جریان انقلاب اسلامی و تحولات آن نهادهای جدیدی شکل گرفت که با سازمانهای مرسوم تفاوتهای اساسی داشت. مطالعه این نهادها کم و بیش از دیدگاههای متفاوت از جمله مدیریت جهادی مورد توجه قرار گرفته است. از دید اخلاق فضیلت نیز می‌توان این نهادها را مورد بررسی قرار داد. اخلاق فضیلت یکی از مهمترین نظریه‌های اخلاقی است که در حوزه‌های گوناگون از جمله مدیریت در سالهای اخیر مورد توجه قرار گرفته است؛ لذا از این نظریه می‌توان در حوزه مدیریت و سازمان استفاده، و به سمت سازمانهای فضیلت‌محور حرکت کرد. انقلاب‌ اسلامی زمینه شکل‌گیری سازمانهای فضیلت‌محور را ایجاد نمود. در این پژوهش سعی شد سازمان فضیلت‌محور، مؤلفه‌ها و ویژگیهای آنها در انقلاب اسلامی با توجه به دو نهاد انقلاب اسلامی جهاد ‌سازندگی و کمیته ‌انقلاب ‌اسلامی مورد بررسی قرار گیرد. روش این پژوهش، کیفی است که از طریق مصاحبه با فعالان این دو نهاد انجام شده است که این مصاحبه‌ها بر اساس تحلیل مضمون (تماتیک) مورد تحلیل قرار گرفته است. در نهایت، مؤلفه‌های سازمان فضیلت‌محور که شامل فضیلتهای همرشدی، تقوای سازمانی، اخوت سازمانی، حکمت، ایثار همه‌گیر، شجاعت، اخلاص، مجاهدت مستمر، اسوگی مدیر و انعطاف پذیری است، ارائه شده است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت جهادی; مدیریت اسلامی; سازمان جهادی; جهاد سازندگی; انقلاب اسلامی; فضیلت و سازمان فضیلت‌محور; کمیته ‌انقلاب‌ اسلامی

طراحی الگوی تصمیم گیری با رویکرد اسلامی - روح الله رازینی; مهدی عزیزی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
امکان، چیستی و چگونگی تأثیر مبانی فکری و نظام ارزشی بر تصمیمگیری به‌عنوان جوهره فعالیتهای مدیریت، موضوعی بحث‌برانگیز و حائز اهمیت است. از سوی دیگر بررسی تأثیر اندیشه و رویکرد اسلامی بر فرآیند تصمیمگیری، در منظومه مطالعات مدیریت جایگاهی اساسی دارد. در این مقاله نخست، امکان تأثیر اندیشه اسلامی بر موضوع تصمیمگیری سازمانی مورد توجه، و با تحلیل درون دینی و برون دینی، این تأثیر مورد تأکید قرار گرفته است. در ادامه در چارچوب نظریه داده بنیاد، ضمن مصاحبه با مجموعهای از صاحبنظران حوزه اندیشه و مدیریت اسلامی، عوامل مؤثر، متغیرهای زمینهساز، متغیرهای بازدارنده و نتایج تصمیمگیری اسلامی شناسایی شد. بر همین اساس مفهوم بصیرت با تأکید بر سه جنبه بصیرت نسبت به دین، بصیرت نسبت به مسئله و بصیرت نسبت به جامعه به عنوان مؤلفه محوری در تصمیمگیری با رویکرد اسلامی شناسایی شد. همچنین فرایند پژوهش عوامل مشورت، توکل، اخلاص و اعتدالگرایی به عنوان عوامل مؤثر در تصمیمگیری اسلامی نشان داده شده است. نهایتاً به‌منظور ارزیابی اعتبار پژوهش، نتایج با ادبیات دینی مقایسه شده، و در صورت عدم تطابق کامل با کسب نظر صاحبنظران بازنگری لازم انجام شده است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت اسلامی; نظریه داده بنیاد; بصیرت و مدیریت; تصمیمگیری; تصمیمگیری اسلامی

فرا روش پژوهش‌های مدیریت اسلامی در ایران (مورد مطالعه: مقاله های علمی ـ پژوهشی 1380 تا 1394) - امیر صادقی; اصغر مشبکی اصفهانی; اسدالله کرد نائیج; سید حمید خداداد حسینی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش با هدف نقد روش‌شناسی پژوهشهای مدیریت اسلامی با رویکرد فراروش انجام شده است. سؤال اصلی پژوهش این است که آیا پژوهشهای مدیریت اسلامی از نظر روش‌شناسی مسیر صحیحی را بهمنظور توسعه مدیریت اسلامی طی کرده است. با توجه به جستجوی پایگاه‌های اطلاعاتی معتبر از بین پژوهشهای مدیریت اسلامی، که در بازه زمانی سال1380 تا ابتدای1394 انجام شده، فقط مقاله‌هایی که در مجله‌های علمی ـ پژوهشی مصوب وزارت علوم، تحقیقات و فناوری چاپ شده ‌است، انتخاب شد. با این معیار در مجموع 64 مقاله استخراج و مورد بررسی قرار گرفت. روش پژوهش مقاله، فراروش است که از زیرمجموعه‌های فرا مطالعه است. از جمله نتایج تحقیق می‌توان به کمبود فعالیتهای پژوهشی در حوزه مدیریت اسلامی و عدم تطبیق روش‌شناسی تحقیق از نظر مواردی همچون منابع مورد استفاده، روایی و پایایی، روش‌تحقیق، جامعه و نمونه پژوهشها، بهمنظور توسعه مدیریت اسلامی اشاره کرد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت اسلامی; روش‌شناسی پژوهشهای مدیریت; فرا روش و مدیریت; نقد و فرا مطالعه در مدیریت

بررسی پایه های نظری تعالی فرد در سازمان از دیدگاه قرآن کریم - ابوالفضل محمدی; محمود علایی زاده; مهدی محمدی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
تعالی سازمانی یکی از مباحث مهم در مدیریت است. پژوهشگران این عرصه الگو‌های مختلفی را برای آن ارائه کرده‌اند تا سازمانها با بهبود مستمر روند خود به تعالی مورد نظر دست یابند. در همه الگوهای تعالی سازمانی بر «بعد انسانی» سازمان تأکید شده است؛ لکن بعد حیوانی و جسمانی انسان مد نظر، و کمتر به جنبه روحانی و ارزشی پرداخته شده است. این پژوهش به بررسی پایه های نظری تعالی فرد از دیدگاه قرآن کریم می پردازد. این پژوهش، بنیادی است و به همین منظور برای انسجام بیشتر یافته‌ها، داده‌های پژوهش از ترجمه و تفسیر شریف المیزان استخراج و با روش گرندد تئوری تحلیل شده است. پس از استخراج کدها، مفاهیم و مقوله‌ها، در نهایت الگوی تعالی فرد در سازمان مبتنی بر مدیریت ربوبی (توحید ربوبی) به دست آمد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; پایه‌های نظری تعالی فرد; تعالی توحیدی; توحید ربوبی; توحید و تعالی

تحلیل تاثیر اخلاق اسلامی کار بر تنش شغلی و رضایت شغلی - سید محسن علامه; مهدی آقایی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
اخلاق کار در مباحث مربوط به مدیریت سازمانها از اهمیت زیادی برخوردار است. همواره اعتقادات مذهبی تأثیر به سزایی بر اخلاق کار داشته است و شاید بتوان اخلاق کار از دید اسلام را به‌عنوان یکی از کاملترین انواع آن دانست. این پژوهش بر آن است تا با تعیین تأثیر اخلاق اسلامی کار بر تنش شغلی و رضایت شغلی به ادبیات این زمینه بیفزاید. جامعه آماری این پژوهش را کارکنان دانشگاه صنعتی اصفهان تشکیل می‌دهند که از میان آنها 230 نفر به صورت تصادفی به‌عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه بسته با 35 سؤال استفاده شد که در نهایت تجزیه و تحلیل داده‌ها روی 198 پرسشنامه مقبول انجام گرفت. الگوی مفهومی پژوهش، که با بهره از ادبیات پژوهش تدوین شده بود با استفاده از روش الگو‌سازی معادلات ساختاری با رویکرد کمترین مربعات جزئی و نرم‌افزار Smart PLS نسخه 0/2 بررسی گردید. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد اخلاق اسلامی کار به‌صورت مثبت و معنادار بر رضایت شغلی کارکنان و به‌صورت منفی و معنادار بر تنش شغلی آنها تأثیر دارد. همچنین نقش تنش شغلی به‌عنوان متغیر میانجی در رابطه اخلاق اسلامی کار و رضایت شغلی نیز بررسی شد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; تنش شغلی و مدیریت; رضایت شغلی و مدریت; مدیریت در دانشگاه اصفهان; مدیریت و اخلاق اسلامی

مبانی فقهی اولویّت استخدامی ایثارگران - کریم عبداللهی نژاد; حسین ناصری مقدم; قاسم عبیداوی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
براساس قانون جامع خدمات رسانی ایثارگران مصوب 1386، ایثارگر به کسی اطلاق میشود که برای استقرار و حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی و دفاع از کیان نظام جمهوری اسلامی ایران و استقلال و تمامیت ارضی کشور، مقابله با تهدیدات و تجاوزات دشمنان داخلی و خارجی، وظیفه خود را انجام دهد و شهید، مفقودالاثر، جانباز، اسیر، آزاده و رزمنده شناخته شود؛ به همین دلیل در نظام اداری کشور ما برای این دسته از عزیزان برخی امتیازات ویژه از قبیل اولویتهای استخدامی و معافیتهای بیمهای و مالیاتی و... در نظر گرفته شده است که برای غالب مردم کشور، مبنای اعطای چنین امتیازهایی محل تردید و همیشه مورد سؤال است تا جایی که بعضی آن را نوعی تبعیض و بیعدالتی قلمداد میکنند. این جستار با بهرهگیری از روش توصیفی ـ تحلیلی بر مبنای ادله احکام به بیان مبانی فقهی امتیازها و اولویتهای استخدامی این دسته از افراد پرداخته است که پس از نقد و بررسی آنها این نتیجه به دست آمد که اولویت و تکریم آنان از پشتوانه قوی فقهی برخوردار است با این توضیح که علاوه بر سیره و بنای خردمندان، دستهای از آیات و روایات مؤید و مثبت آن است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت اسلامی; استخدام ایثارگران; امتیازات ایثارگران; شایسته سالاری

مدخلی بر ویژگیهای رهبری اخلاقی در نهج‌البلاغه - ابوالفضل عزیزآبادی; سعید مرتضوی; محمدعلی انصاری اول; فریبرز رحیم نیا (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
در این مقاله ویژگیهای رهبری اخلاقی مکتب اسلام در نهج‌البلاغه دربردارنده خطبه‌ها، نامه‌ها و کلمات قصار امیرالمؤمنین امام علی(ع)، با استفاده از دانش فقه‏الحدیث و تحلیل مضمون ارائه شده است.(1) در طی مراحل و مراتب شناسه‌گذاری در ابتدا حدود 7000 شناسه اولیه، سپس حدود 5800 شناسه اولیه و در سومین شناسه‌گذاری حدود 4000 شناسه اولیه استخراج شد. با تشکیل شبکه مضمونها در حوزه‌های سه‌گانه انسانشناسی، جهان‌شناسی و خداشناسی «آگاهی‏بخشی غفلت‏زدا» به‌عنوان مضمون فراگیر شناسایی شد. در حوزه انسانشناسی شش مضمون سازمان‏دهنده شامل توجه به رابطه با خود و با دیگران، هدایت‌پذیری، نگرش به رفتار و مسئولیت‏شناسی مقام و کسب فضائل اخلاقی با 22 مضمون پایه، در حوزه جهان‌شناسی چهار مضمون سازمان‏دهنده توجه به دنیا، آخرت، مرگ و تهدیدات محیطی با 16 مضمون پایه و در حوزه خداشناسی سه مضمون سازمان‏دهنده توجه و شناخت صفات الهی، هدایت انسانها و پیروی از هدایت خدا با 13 مضمون پایه شناسایی شد. توجه همزمان به این حوزه‌ها برای رشد همه‌جانبه انسانها نشان از برتری رهبری مبتنی بر اخلاق اسلامی دارد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; نهج‌البلاغه; رهبری اخلاقی; اخلاق و ویژگی آن; رهبری و اخلاق در نهج‌البلاغه

الگوی معنویت افزایی در سازمان، ارائه نظریه‌ای داده بنیاد - ابراهیم جواهری زاده (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این پژوهش طراحی الگوی معنویت‌افزایی در یکی از نهادهای انقلاب اسلامی است. روش تحقیق به‌صورت کیفی و به‌صورت مشخص شیوه نظریه‌پردازی داده بنیاد است. جامعه آماری تحقیق شامل نخبگان و خبرگان سازمانی است که هم با موضوع تحقیق آشنا، و هم به همکاری مایل باشند. نمونه‌گیری نیز به روش نمونه‌گیری نظری، قضاوتی و هدفمند صورت گرفته است. ابزار گردآوری داده‌ها مصاحبه‌های عمیق نیمه ساختاریافته، مشاهدات محقق و اسناد سازمانی است که جمع‌آوری آن در بازه زمانی بهمن 1394 تا تیر 1395 صورت گرفت. تحلیل داده‌ها به شیوه شناسه‌گذاری باز، شناسه‌گذاری محوری و شناسه‌گذاری انتخابی انجام شد که حاصل آن الگوی معنویت‌افزایی در سازمان است. کلیدواژه‌ها: معنویت در سازمان، معنویت‌افزایی در سازمان، الگوی معنویت افزایی، نظریه‌های داده بنیاد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; الگوی معنویت افزایی; معنویت در سازمان; معنویت‌افزایی در سازمان; نظریه‌های داده بنیاد

رهبری معنوی، سرمایه اجتماعی و تعلق خاطرکاری؛ مطالعه‌ای با کاربست تأثیر مؤلفه‌های اسلامی - محمدتقی خوبرو; حبیب الله سعیدی; علی صفری; سیدرضا سیدجوادین (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
امروزه، دانشمندان رفتاری مدعی‌اند که پیدایش و کاربست سبک رهبری معنوی، در واقع تلاشی در جهت شکل‌دهی رفتارهای مثبت‌گرا مانند تعلق خاطر کارکنان در جهت خلق و گسترش سرمایه اجتماعی برای سازمان است. از طرفی، در کشورهای اسلامی و از جمله ایران، بخش مهمی از فرهنگ و اعتقادات و رفتار مردم متأثر از دین اسلام است؛ در این پژوهش تلاش شده است با تأسی از فرهنگ و اعتقادات اسلامی به بررسی و تبیین فرض رابطه بین رهبری معنوی و سرمایه اجتماعی در قالب مؤلفه‌های اسلامی، و هم‌چنین تعلق خاطر کارکنان به عنوان متغیر میانجیگر بین آنها پرداخته شود. ابزار جمع‌آوری داده‌ها شامل سه پرسشنامه است که دارای ضریب روایی آلفای بیش از 9/0 است. جامعه آماری شامل کارکنان دانشگاه تهران با نمونه 360 نفری است. یافته‌های پژوهش حاکی از رابطه معنادار بین رهبری معنوی و سرمایه اجتماعی به میزان 48% با میانجیگری42% تعلق خاطر کاری است. براساس نتایج، هرچه گسترش رهبری معنوی با گرایشهای مبانی اسلامی ادامه یابد، می‌توان به گسترش سرمایه اجتماعی اسلامی در جامعه هدف امید داشت., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; رهبری معنوی; سرمایه اجتماعی; الگوی معادلات ساختاری; تعلق خاطر کاری; دانشگاه تهران; مؤلفه‌های اسلامی

طراحی الگوی اسلامی ـ ایرانی مدیریت جهادی در راستای عینیت بخشی ام‌القرای جهان اسلام - محمد مبینی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
مدیریت جهادی به عنوان یک الگوی مدیریتی و راهکاری برای عبور از بن‌بست‌ها و مشکلات پیش‌روی سازمانها و جهان اسلام است که در کانون توجّه مقام معظم رهبری در چند سال اخیر بوده است. هم‌چنین تداوم الهام‌بخشی انقلاب اسلامی و الگو شدن آن برای سایر ملتها و تقویت پیشاهنگی حرکت جهانی اسلام با محوریت جمهوری اسلامی به عنوان ام‌القرای اسلام نیازمند فرهنگ و مدیریت جهادی است. این پژوهش با هدف دستیابی به الگوی اسلامی ـ ایرانی مدیریت جهادی به منظور عینیت بخشی به نظریه ام‌القرای جهان اسلام طراحی شد. نمونه آماری شامل 18 نفر از خبرگان دانشگاهی و جهادگران عرصه دفاع بودند که به روش نمونه‌گیری غیر احتمالی هدفمند انتخاب شدند و از نظریه داده بنیاد (مبتنی بر مصاحبه با خبرگان) برای طراحی الگو استفاده شده است. پس از مراجعه به صاحبنظران و خبرگان رشته‌های علمی گوناگون، ضمن اصلاح و تعدیل الگو، الگوی اسلامی ـ ایرانی مدیریت جهادی طراحی شد. از مهمترین نتایج تحقیق این است که برای عینیت بخشیدن به نظریه ام‌القرای جهان اسلام با استفاده از سبک مدیریت جهادی، وجود دو عامل اساسی انقلاب اسلامی و رهبری سلطه‌ستیز و عدالت‌خواه ضروری است. الگو مبنای نظری لازم برای تحقق نظریه ام‌القرا را فراهم می‌سازد. هم‌چنین ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخصهای الگوی اسلامی ـ ایرانی مدیریت جهادی در این پژوهش نشان داده شده است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; فرهنگ جهادی; الگوی مدیریت جهادی; خودباوری و سازش ناپذیری; نظریه ام القرای جهان اسلام

بررسی ویژگیهای استعدادی فرماندهان نظامی از منظر قرآن کریم - عبدالحمید بیات; محسن محمددینی; مجید صادقی; محمد مهدی حیدری دلگرم (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
یکی از مباحث مهم میان رشته‌ای پژوهش‌های علم مدیریت، مسئله «استعدادیابی» است. شناسایی استعدادهای برتر برای فرماندهی و مدیریت، پایه‌ای برای آموزش و تربیت و رساندن افراد مستعد به شایستگیها است و در مباحث منابع انسانی بسیار مورد توجه قرار می‌گیرد. در این پژوهش بر مسئله «فرماندهی نظامی» تمرکز، و با مطالعه ویژگیهای شخصیتی و استعدادی چهار نفر از پیامبران، استعدادهای مشترک آنان برشمرده شده است. این پژوهش با استفاده از روش «تحلیل مضمون» به بررسی متون تاریخی پرداخته و ویژگیهای حضرات داوود، سلیمان، طالوت و ذوالقرنین علیهم‌السلام را با تکیه بر قرآن و منابع اسلامی مورد بررسی قرار داده و پنج استعداد بنیادین و مشترک بین آنان را مشخص کرده است: بزرگی روح، بزرگواری روح، عقل، قوت روح، توانمندی جسمی., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت استعداد; استعداد فرماندهی; استعدادیابی فرماندهان; جوهره فرماندهی; فرماندهان نظامی

تدوین منشور اخلاقی ـ حقوقی مشاغل بر اساس کتاب مفاتیح الحیات - مهدیه سادات خشوعی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این پژوهش، تدوین منشور اخلاقی ـ حقوقی مشاغل براساس دیدگاه اهل بیت(ع) است. این پژوهش به روش تحلیل محتوا انجام شده است. برای دستیابی به این هدف به روش نمونه‌گیری هدفمند از نوع موارد معروف، کتاب مفاتیح‌الحیات انتخاب شد؛ سپس محتوای کتاب از نظر ویژگیهای اخلاقی و حقوقی مشاغل مورد تحلیل قرار گرفت. در این تحلیل، ابتدا مفاهیم مرتبط با ویژگیهای اخلاقی و حقوقی مشاغل استخراج، سپس مفاهیم براساس محتوای مشترک، طبقه‌بندی شد و در نهایت مفاهیم طبقه‌بندی شده براساس محتوا به مشاغل مختلف اختصاص یافت؛ به این ترتیب، منشور عمومی اخلاقی ـ حقوقی (مشترک در همه مشاغل) و منشور اختصاصی اخلاقی ـ حقوقی (به تفکیک برای بیست شغل) براساس دیدگاه اهل بیت (ع) تدوین و اعتبار و پایایی منشور مورد بررسی و تأیید قرار گرفت. در مجموع با توجه به این منشور، نقشه منشور اسلامی اخلاقی ـ حقوقی مشاغل ترسیم شد که در این نقشه، آداب فکری،‌ گفتاری و رفتاری متناسب با مشاغل مختلف و رابطه انسان با خدا، انسان با انسان، انسان با حیوان، انسان با طبیعت و انسان با مصنوعات مورد توجه قرار گرفته است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; اهل بیت(ع); کتاب مفاتیح الحیات; منشور اخلاقی ـ حقوقی اختصاصی مشاغل; منشور اخلاقی ـ حقوقی عمومی مشاغل

رابطه هوش معنوی با بهره‌وری کارکنان سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران - سید محمد میرکمالی; امیر آشوب (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف پژوهش بررسی رابطه هوش‌معنوی و بهره‌وری کارکنان سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران است. روش پژوهش از نوع همبستگی و جامعه آماری شامل تمامی کارکنان شاغل در بخشهای مختلف سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران است که بر اساس فرمول کوکران 331 نفر (175 نفر زن و 156 نفر مرد) به عنوان حجم نمونه تعیین شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامه محقق‌ساخته هوش‌معنوی با 25 گویه (پایایی: 85/0) و هم‌چنین پرسشنامه محقق‌ساخته بهره‌وری نیروی انسانی با 28 گویه (پایایی: 90/0) است. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آزمون کولموگروف اسمیرنوف، آزمون پارامتری همبستگی موسوم به آزمون همبستگی پیرسون و آزمون تی‌تک نمونه‌ای استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داد بین هوش‌معنوی با بهره‌وری کارکنان و هم‌چنین بین تمامی عوامل هوش معنوی با بهره‌وری کارکنان سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران رابطه‌ مستقیم وجود دارد؛ لذا پیشنهاد می‌شود به منظور تقویت این عامل و نهادینه‌کردن آن در تدوین راهبردهای کلان آموزشی سازمان، مقوله راهبردهای معنوی کارکنان مورد توجه قرار گیرد و نیز با توجه به وضعیت نسبتاً مطلوب هوش معنوی بین نیروها، مدیران، راه‌های به‌کارگیری عملی هوش معنوی را بررسی کنند., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; شهرداری تهران; هوش معنوی کارکنان؛ بهره وری نیروی انسانی؛ سازمان فرهنگی هنری

شناسایی و تبیین اصول مدیریت در سیره امام حسین علیه‌السلام و دلالتهای آن برای دانش مدیریت - میثم لطیفی; بهارک منصوری; محمد عبدالحسین زاده (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف و سؤال اصلی پژوهش، شناسایی و تبیین اصول مدیریت در سیره امام حسین(ع) و دلالتهای آن برای دانش مدیریت است. این پژوهش درصدد است تا خلأ پژوهشها دربارۀ عاشورا را بررسی، و بعد مدیریتی و رهبری امام حسین علیه‌السلام را در سیره و زندگی آن حضرت تا لحظه شهادت بازبینی کند. پژوهش بر اساس هدف، بنیادی و به لحاظ روش، کیفی، و دارای رویکردی استقرایی است که با بهره‌گیری از روش تحلیل مضمون به دنبال پاسخگویی به سؤال اصلی پژوهش است. با مطالعه منابع معتبر و مورد تأیید خبرگان در حوزه عاشورا ابتدا 207 شناسه اولیه استخراج شد. در گام بعدی 80 مضمون پایه شناسایی شد که از بررسی و جمعبندی این مضامین پایه، 41 مضمون سازماندهنده استخراج گردید. سرانجام تمام مضمونهای سازماندهنده ذیل چهار مضمون فراگیر قرار گرفت: اصول ناظر به ویژگیهای مدیر و رهبر، اصول ناظر به مدیریت افراد و همکاری، اصول ناظر به هدف، راهبرد و برنامه‌ریزی و اصول ناظر به رویارویی با محیط، مضامین فراگیر و اصول کلانی است که از سیره امام حسین (ع) استخراج شد که می‌توان از آنها دلالتهایی برای طراحی اصول علم مدیریت بر اساس منابع دینی استخراج کرد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت اسلامی; اصول مدیریت; تحلیل مضمون بیانات امام حسین (ع); سیره امام حسین علیه‌السلام

شناسایی عوامل مؤثر بر موفقیت پروژه های مهندسی دفاع مقدس مورد پژوهش: پل بعثت در عملیات والفجر 8 - اردشیر احمدی; عقیل انبارداران (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این مقاله ضمن مطالعه کتابخانه‌ای دربارۀ پروژههای موفق دفاع مقدس بویژه «پروژه احداث پل بعثت» روی رودخانه اروندرود در عملیات والفجر 8 با بهره‌گیری از ابزار مصاحبه با دست اندرکاران این پروژهها، عوامل موفقیت آنها را استخراج، و سپس با کمک خبرگان، عوامل را تجزیه و در پنج گروه دستهبندی کرده است. پنج گروه عوامل عبارت است از: عوامل انگیزشی ناشی از اعتقاد، عوامل انگیزشی ناشی از انقلاب، عوامل فردی کارکنان، عوامل مدیریتی در برنامهریزی پروژه و عوامل مدیریتی در اجرای آن. در گام بعدی، این عوامل به کمک پرسشنامه بسته و ابزارهای آماری سنجیده، وزندهی و رتبهبندی، و چارچوب نظری پیشنهادی با استفاده از نرم افزار لیزرل مورد آزمون واقع شد که مورد تأیید قرار گرفت. نتایج نشان داد، گروه عوامل انگیزشی ناشی از مسائل اعتقادی و انقلاب اسلامی جزء موثرترین عوامل موفقیت پروژههای دفاع مقدس به شمار میرود و اولویت عوامل انگیزشی اعتقادی و انقلابی بیش از عوامل دانش مدیریتی پروژه بوده است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; ابتکارات در دفاع مقدس; پروژه پل بعثت; پروژه های دفاع مقدس; عوامل موفقیت پروژه های دفاع مقدس; موفقیت

ارائه الگوی اسلامی ایرانی اجرای خط مشی های فرهنگی جمهوری اسلامی ایران - حمید حاجی ملا میرزایی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش به دنبال ارائه الگوی اسلامی ـ ایرانی اجرای خطمشیهای فرهنگی کشور است. با تحقیق درباره فرهنگ و خطمشیگذاری فرهنگی به شناسایی موضوع پرداخته و ضمن استفاده از نظریهپردازی دادهبنیاد با 20 نفر از خبرگان مصاحبه شده است که الگوی پیشنهادی با 49 مقوله اصلی ارائه میشود. این الگو شامل سه بعد کلی فضای ذهنی و ارزشی، شبکه ذینفعان و اجرا پژوهی است به گونهای که بعد اول، فضای ذهنی و ارزشی شامل فضای ذهنی جامعه و فضای ارزش جامعه، بعد دوم، شبکه ذینفعان شامل مردم، سازمانها، دستگاهها و مؤسسات و ویژگیهای مجریان و بعد سوم اجرا پژوهی شامل بسیج منابع، ابزارهای اجرا و رویکردها و روشهای اجرا در نظر گرفته شده است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; اجرا پژوهی; اجرای خط‌مشی‌های فرهنگی; الگوی اسلامی ایرانی; رویکردهای اجرا

بازنمایی شاخصهای رفتاری توکل و بررسی میزان تناسب آن با سبک تصمیم‎گیری مدیران - الهه شیعه زاده; سعید مرتضوی; محمدعلی انصاری (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این پژوهش، مشخص کردن شاخصهای رفتاری توکل و تعیین میزان تناسب آن با سبک غالب تصمیم‎گیری مدیران است؛ بدین منظور شاخصهای رفتاری توکل از طریق مصاحبه با ده تن از صاحبنظران مدیریت اسلامی به روش گلوله برفی استخراج، و به‎منظور کسب اطمینان از یافته‎های مصاحبه و ماهیت نگرشی ـ رفتاری شاخصها، روش دلفی نیز به کار گرفته، و نهایتاً سیزده شاخص رفتاری توکل شناسایی شد. در ادامه، سطح توکل مدیران و سبک تصمیم‎گیری 115 تن از مدیران سازمانهای فرهنگی مستقر در شهرستان مشهد با استفاده از ابزار پرسشنامه از طریق روش نمونه‎گیری در دسترس مورد سنجش واقع شد. یافته‎های پژوهش کمی ‎بیان میکند که سطح توکل مدیران سازمانهای فرهنگی مورد مطالعه متوسط به بالا است؛ همچنین بین میزان توکل مدیران و سبک عقلایی (به عنوان سبک غالب تصمیم‎گیری آنها) ارتباط مستقیم و معناداری وجود دارد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; تصمیم‎گیری و توکل; سازمانهای فرهنگی; سبک تصمیم‎گیری; شاخصهای رفتاری توکل

الگوی رهبری امام حسین(ع) در قیام عاشورا - محمد حسین رحمتی; حسین خنیفر; ابراهیم کتابی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش به استخراج "الگوی رهبری امام حسین(ع) در قیام عاشورا"‌ می‌پردازد. پژوهش بر اساس نوع هدف، بنیادی و به لحاظ روش، توصیفی ـ کیفی است. شیوه گردآوری دادهها بررسی اسناد و مدارک و دارای رویکرد استقرایی است. بهمنظور تجزیه و تحلیل داده‌ها و شناسایی الگو از شیوه تحلیل مضمون استفاده شده است. در این پژوهش به کمک نرم‌افزار تحلیل داده‌های کیفی(NVivo)، مقاتل و تواریخ دوازده گانه، مورد بررسی قرار گرفت که در نهایت به مشخص شدن 26 مضمون پایه منجر شد. 26 مضمون پایه در یازده مضمون سازمان‌دهنده طبقه‌بندی شد و در پایان نیز به منظور ارائه الگوی رهبری امام حسین(ع) در قیام عاشورا، یازده مضمون یاد شده در سه مضمون فراگیر هدف، اصول و روشها قرار گرفت. در میان مضمونهای سازمان‌دهنده، هفت مضمون ظلم‌ستیزی، خدامحوری، اخلاق‌مداری، احکام‌محوری، عقل‌‌گرایی، تکلیف‌محوری و بصیرت‌محوری به اصول رهبری امام حسین(ع) اشاره دارد, فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; الگوی رهبری در قیام عاشورا; تحلیل مضمون مقاتل و تواریخ; سیره امام حسین(ع); قیام عاشورا

مفهوم توسعه و پیشرفت در اندیشه مقام معظم رهبری(مدظله) - سیدعلیرضا قاضی میرسعید; حسین تاج آبادی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش با هدف تبیین مفهوم توسعه و پیشرفت از دیدگاه رهبر معظم انقلاب انجام شده است. دادههای پژوهشی از بیانات و سخنرانیهای ایشان از سال 1368 تا 1394 انتخاب شده است. همچنین برای جلوگیری از روی آوردن به تفسیر از بیاناتی استفاده شد که در آنها به طور صریح و مشخص، کلمه توسعه یا پیشرفت بیان شده است. پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش شبکه مضامین از روشهای تحلیل مضمون، سه مضمون قدرت درونزا، اقتصاد دانشی عدالت محور و اسلامی بودن پیشرفت را به عنوان مضامین فراگیر پیشرفت و نتایج این پژوهش ارائه کرده است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; اندیشه های مقام معظم رهبری; پیشرفت در اندیشه رهبری; توسعه و الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت

آسیب شناسی نظام کارگزاری حج و زیارت جمهوری اسلامی ایران - علی فرهی; محمد ابراهیم سنجقی; هادی فقیه علی آبادی; داوود سلیمانی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش با هدف شناسایی و استخراج آسیبهای نظام کارگزاری حج به صورت کاربردی تدوین شده است. برای گردآوری دادهها از روش مصاحبه عمیق و به منظور تجزیه و تحلیل  دادهها نیز از راهبرد تحلیل محتوا بهره برده شد. جامعه آماری پژوهش، مسئولان عالی، خبرگان و صاحبنظران حوزه حج و زیارت هستند که با توجه به اصل اشباع نظری دادهها با 30 نفر از ایشان به عنوان مشارکت کننده مصاحبه صورت گرفت. نتیجة بررسی دادهها به شناسایی 43 آسیب منجر شد. بر این اساس «اطلاعرسانی نامناسب به زائران و آگاهی زائر نسبت به حقوق خود و سازمان» با 99/2 درصد و «ضعف نظارت راهبردی» با 8/2 درصد فراوانی، دارای بیشترین تأکید در آسیبهای محتوایی، «استانداردسازی نامطلوب خدمات و فعالیتهای نظام» با 27/3 درصد و «نداشتن ثبات لازم در سیاستهای حاکم بر نظام کارگزاری» با 18/3 درصد فراوانی، دارای بیشترین تأکید در آسیبهای ساختاری، همچنین «نبود دیپلماسی مطلوب حج و زیارت» با 96/1 درصد و «وجود تعارض بین سیاستهای کشور سعودی با سیاستهای جمهوری اسلامی» با 78/1 درصد فراوانی، مورد تأکیدترین آسیبهای محیطی مشخص شده است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; حج و زیارت جمهوری اسلامی ایران; نظام کارگزاری در حج; نظریه های کارگزاری در حج; واکاوی برگزاری آسیب حج

تحلیل و ارزیابی مقالات فصلنامه مدیریت اسلامی (۱۴ شماره) - محمد رضا سلطانی; امیر رضا خوشبین (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این پژوهش بررسی و ارزیابی شکلی و محتوایی مقالات مجله مدیریت اسلامی است. پژوهش از حیث نوع تحقیق، کاربردی و از جهت ماهیت، کیفی و مبتنی بر تحلیل محتوا است که از رویکرد توصیفی ـ تحلیلی برای توصیف و ارزیابی محتوای مقالات جامعه هدف استفاده کرده است. جامعه آماری تحقیق شامل تمام مقالات چاپ شده در ۱۴ شماره این مجله از بهار و تابستان 1389 تا زمستان ۱۳۹۴ به تعداد ۱۱۲ مقاله است. نتایج نشان میدهد که بیشتر پژوهشها بر تحقیق کاربردی و با استفاده از ابزار پرسشنامه‌ مبتنی است. از بین ۱۱۲ مقاله بررسی شده،  17/40 درصد آنها به روش تحقیقات کمی انجام شده است. 35/55 درصد به روش کیفی، 46/4 درصد روش تحقیق آمیخته یعنی ترکیبی از روشهای کمی و کیفی را به کار گرفته‌اند. همچنین یافته‌ها نشان می‌دهد که صنعت/موضوع با 53/45 درصد بیشترین میزان سطح تحلیل در مطالعات بوده است. 78/26 درصد مطالعات در سطح تحلیل فرد/افراد است که رتبه بعدی را به خود اختصاص داده است. سطح تحلیل 32/22 درصد مقالات به سازمان و شرکت اختصاص دارد و تنها سطح تحلیل 35/5 درصد مقالهها در مقیاس ملی است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; روش تحلیل محتوای مقاله‌های علمی; مجله‌های علمی پژوهشی; مقاله‌های علمی ـ پژوهشی

الگوی مناسب خط مشی گذاری حکومتهای اسلامی مبتنی بر آیندۀ موعود - رحمان غفاری; سید محمد مقیمی; علی اصغر پورعزت (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
خطمشیگذاری اساسیترین جلوۀ وجودی حکومتها در عرصۀ تصمیمگیری است. بهدلیل دامنۀ فراگیری خطمشیها، هر چقدر این مهم با فطرت انسانی و پویاییهای محیطی سازگارتر باشد، کارامدی و اثربخشی آن بیشتر خواهد بود. هدف این پژوهش دستیابی به الگوی نظری  خطمشیگذاری در حکومتهای اسلامی و معتقد به مهدویت است. برای دستیابی به این هدف از رویکرد نظریه پردازی داده بنیاد استفاده شد. ابزار این تحقیق مصاحبههای ساختاریافته است.    مشارکتکنندگان این پژوهش، 18 تن از خبرگان و صاحبنظران شناختهشده و در دسترس از حوزههای تخصصی خطمشیگذاری، مهدویت، آیندهپژوهی و مدیریت اسلامی هستند که به روش گلوله برفی نمونهگیری شدهاند. با تجزیه ‌و تحلیل داده‌های مصاحبه در پژوهش، چارچوب الگوی خطمشیگذاری حکومت اسلامی در راستای آیندۀ موعود استخراج شد. در این چارچوب، مقوله «خطمشیگذاری مهدوی» شامل خطمشیگذاری توحیدی (متعالی)، خطمشیگذاری کمالگرا، خطمشیگذاری خردسالار و خطمشیگذاری عدالتمحور به عنوان مقوله محوری در نظریه فرایند خط‌مشیگذاری حکومت موعود در نظر گرفته شد. شاخصگذاری این عوامل و مقولههای این چارچوب، می‌تواند به عنوان مبنای تجزیه ‌و تحلیل خط‌مشی‌های فعلی کشورها و حکومتهای اسلامی بویژه کشور ایران در افق جهانی مهدوی و عصر انتظار، مورد استفاده قرار گیرد. همچنین میتوان از آن به عنوان الگویی مناسب به منظور خطمشیگذاری در حکومتهای اسلامی با هدف تقرب به جامعۀ عدل مهدوی استفاده کرد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; آیندهپژوهی; آیندهپژوهی مهدوی; خطمشیگذاری; خطمشیگذاری مهدوی

واکاوی عناصر اصلی تربیت مدیران ارشد در الگوی حکومتی امیرالمؤمنین علی علیه‌السلام - حسین عرب اسدی; علی اکبر احمدی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
سیره علوی همواره مهمترین منبعی است که میتوان از آن در نظریهپردازی مدیریت اسلامی استفاده کرد. مدیران ارشد در اداره حکومت نقشی کلیدی دارند که بود و نبود آنها میتواند آینده حکومت را دستخوش تغییراتی جدی نماید. از این رو تربیت مدیران در الگویی که حضرت برای اداره حکومت بینالمللی خود در آن زمان به کار برده است میتواند برای حال حاضر نیز راهگشا باشد. در این پژوهش با روش تحلیل مضمون تلاش شده است مضامین مورد توجه در سیره حضرت علی علیهالسلام برای تربیت مدیران ارشد استخراج، و در قالب الگوی علمی مطلوب از سیره علوی ارائه شود. در تحلیل سیره، اتکای اصلی بر بیانات حضرت در نهجالبلاغه و غررالحکم و دررالکلم بوده که با کمک کتابهای سیره و تاریخی تلاش شده است این نگاه تکمیل شود. نتایج حاکی است که عناصر اصلی این الگو عبارت است از: حاکم اسلامی، زمینه تربیت، خانواده، سازمان، مردم و تربیتشونده. هر یک از این مضامین اصلی سازماندهنده الگو از مضامین فرعی و عناصری جزئیتر تشکیل شده است که در ساخت نظام میتواند یاریگر ما باشد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت اسلامی; الگوی ‌تربیت در مدیریت علوی; الگوی حکومتی امیرالمؤمنین (ع); مدیران ارشد در سیره علوی

بررسی عوامل جهت دهنده سرمایه اجتماعی در دوران دفاع مقدس - مهدی مولائی آرانی; مصباح الهدی باقری کنی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
در گذشته تأکید اصلی دولتها و سازمانها برای موفقیت بر سرمایههای مادی، فیزیکی و نیروی انسانی بود؛ اما امروزه سرمایه دیگری به نام سرمایه اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است. در انقلاب اسلامی ایران و بویژه در دوران دفاع مقدس، این سرمایه به عنوان بزرگترین سرمایه همواره مورد توجه بوده است. حرکت نیروهای مردمی به سمت جبهههای دفاع مقدس در دفاع از کیان اسلام و ایران عزیز در این دوران نشاندهنده بلوغ فکری مردمی است که به پیروی از امام خمینی(ره) این انقلاب عظیم را رقم زدند. بررسی این دوران نشان میدهد که همواره نیروهای مردمی در جبههها حضور داشتهاند؛ اما در برخی مواقع تعداد این نیروها با افزایش و برخی اوقات با کاهش همراه بوده است. در مقاله پیش‌رو از طریق مصاحبه با فرماندهان و رزمندگان دوران دفاع مقدس و با استفاده از روش نظریه‌پردازی داده بنیاد به تبیین عوامل جهت‌دهنده سرمایه اجتماعی در دوران دفاع مقدس می‌پردازیم. در این بررسی 59 مفهوم اصلی استخراج شده که در قالب یازده مقوله انتزاعی‌تر طبقه‌بندی شده است. برخی از مهمترین مقوله‌های این الگو عبارت است از: رهبری و ولایت حضرت امام خمینی(ره)، مبانی اعتقادی مردم، صفات روحی مردم، اوضاع جنگ و فضای سیاسی, فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; دفاع مقدس; سرمایه اجتماعی; دفاع مقدس و سرمایه اجتماعی; مردم و رهبری

استخراج معیارهای ارزیابی عملکرد دستگاه‌های فرهنگی مبتنی بر انتظارات و مطالبات مقام معظم رهبری(مدظله العالی) - محمد رضا سلطانی; علی خانی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
تاکنون در پژوهشهای حوزه ارزیابی و مدیریت عملکرد دستگاه‌های فرهنگی کشور، بیشتر به ارزیابی عملکرد کارکنان یا مدیریت عملکرد سازمانی مبتنی بر الگوهای رایج توجه شده و بر تأمین انتظارات و توقعات رهبران دینی، بویژه مطالبات و انتظارات مقام معظم رهبری، کمتر توجه شده است. هدف این پژوهش مشخص کردن شاخصها و معیارهای سنجش و ارزیابی عملکرد دستگاه‌های فرهنگی است. به همین منظور مجموعه سخنرانیهای مقام معظم رهبری بین سالهای 1368 تا 1393 مرور، و نکات مرتبط با موضوع در حوزه‌های کلان سیاستگذاری، اجرا و نظارت بر دستگاه‌های فرهنگی، استخراج، و در هشت مضمون سازماندهنده و 130 مضمون اصلی، دسته‌بندی شد. در این پژوهش از روش تحلیل مضمون استفاده شده است. مضامین سازماندهنده این تحقیق عبارت است از: هدایت جامعه به سوی فرهنگ اسلامی و ارزشهای انقلابی، تحکیم اعتقاد مردم به کارامدی نظام اسلامی، تعالی فرهنگ عمومی، رویارویی با فرهنگ مهاجم، کارامدی مدیریت فرهنگی کشور، استفاده از هنر در تعالی فرهنگ، هویت ملی ـ ایرانی، خودباوری و تولید علم. به دلیل متفاوتبودن مأموریتها و وظایف هر یک از دستگاه‌های فرهنگی کشور در این تحقیق تلاش شده است معیارها و شاخصهای عمومی، اساسی و راهبردی که میتوان بر پایه آنها عملکرد دستگاه‌های فرهنگی را مورد نقد و ارزیابی قرار داد، شناسایی و مشخص گردد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; ارزیابی عملکرد; تحلیل مضمون در دستگاه های فرهنگی; دستگاه‌های فرهنگی; شاخصهای راهبردی; مطالبات و انتظارات مقام معظم رهبری

شناسایی و توصیف مؤلفه‌های سازمانهای جهادی - سید محمد حسین هاشمی گلپایگانی; میثم لطیفی; مصطفی یخچالی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
در سالهای اخیر در گفتمان علمی مدیریت، مباحثی پیرامون «مدیریت جهادی» بروز و ظهور یافته است اما جای خالی بررسی سازمانهای جهادی مشهود است. به عبارت دیگر شاید ما مدیران جهادی داشته باشیم ولی این مدیران در بستر سازمانهای بروکراتیک امروزه ایران توانایی ایفای نقش فعال ندارند. در این پژوهش، مؤلفه‌های اصلی سازمانهای جهادی شناسایی و توصیف میشود. بدین منظور 35 مصاحبه عمیق با دست‌اندرکاران سازمانهای جهادی اعم از سیاستگذار، مدیر، کارمند، پژوهشگر و استاد دانشگاه شامل سازمانهای جهادی اوایل انقلاب و سالهای اخیر صورت گرفت که داده‌های خام پژوهش استخراج، و به کمک روش تحلیل مضمون به استخراج، مقولهبندی و در نهایت توصیف عناصر اصلی سازمانهای جهادی پرداخته شده است. در این پژوهش 70 مؤلفه سازمان جهادی استخراج شد که این 70 مؤلفه در 12 حوزۀ  راهبردها، سیاستهای کلان، ویژگی نیروی انسانی، تعاملات، فرهنگ، ویژگیهای رهبران، آموزش و رشد، ساختار، تصمیم‌گیری، ارزیابی و نظارت، نظام حقوق و دستمزد و توصیف پیرامونی سازمان جهادی تقسیم‌بندی گردید. همپوشانی و یکپارچگی داده‌ها نشاندهنده اتقان و اعتبار پژوهش است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت جهادی; مدیریت اسلامی; فرهنگ جهادی; سازمان جهادی

الگوی کارامدی در قوه قضاییه بر اساس رهنمود‌های امام خمینی(ره) و امام خامنه‌ای(مد ظله) - مجید زین الدینی; علی فرهی; محمد ابراهیم سنجقی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
موضوع کارامدی به عنوان شالوده طیف وسیعی از نظریه‌های مدیریتی همواره مورد توجه مدیران عالی و صاحبنظران عرصۀ سازمان و مدیریت بوده است. اهمیت آن برای دستگاه قضائی ج.ا.ا. که متولی گسترش عدالت در کل نظام اسلامی است دو چندان می‌گردد. این مقاله در صدد است با استفاده از روش نظریه‌پردازی دادهبنیاد به تجزیه و تحلیل آرا و اندیشه حضرت امام خمینی (ره) و امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی) بپردازد و در فرجام آن، الگوی کارامدی را ارائه کند. بر این اساس، تمامی مستندات به صورت تمام‌خوانی مورد مطالعه قرار گرفت. در ادامه، بهمنظور دستیابی به اشباع نظری، گزاره‌های منتخب از طریق شناسهگذاری باز و محوری واکاوی شد و در نتیجۀ آن 3193 شناسه، 145 مفهوم، 3 زیر مقوله و 20 مقوله در قالب الگوی تحقیق مشخص شد. بر این اساس سازوکارهای اجراییشدن کارامدی در قوه قضاییه عبارت است از: قاضی، مدیریت، قانونگرایی، عدالت‌ورزی، مبارزه با فساد، حبس‌زدایی و رعایت حقوق مجرمان. , فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; نظریه‌پردازی داده‌بنیاد; امام خمینی(ره); الگوی کارامدی; امام خامنه ای (مد ظله); قوه قضاییه

شناسایی عوامل اعتمادسازی در سازمان با تأکید بر آموزه‌های اسلامی - ندا کریمیان; میترا عزتی; نیکو دیالمه (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این مقاله با هدف شناسایی عوامل اعتمادسازی میان افراد در سازمان از دید آموزه‌های اسلامی تدوین شده است. در این راستا ضمن بررسی پیشینه نظری مرتبط با عوامل اعتمادسازی در سازمان از دیدگاه صاحبنظران دانش مدیریت، سعی شده است این موارد از دید آموزه‌های اسلامی نیز شناسایی شود. برای این پژوهش از روش پژوهش کیفی و بررسی اسناد و مدارک و برای تحلیل دادهها از روش تحلیل محتوا و شناسهگذاری باز استفاده شد. جامعه و نمونه تحقیق شامل آیات و بویژه روایات مرتبط با موضوع است. یافته‌ها و نتایج پژوهش حاکی است که در مکتب اسلام مقوله‌های صداقت، اندیشه‌ورزی (تعقل)، صلاحیت متناسب، پیشینه مثبت، صراحت و شفافیت، عدالت، وفاداری، خیرخواهی، هدفمندی و ثبات به عنوان عوامل موثر بر اعتماد است. نتایج همچنین بیان می‌کند که عوامل شناسایی شده از دید آموزه‌های اسلامی از نظر مبنایی با دانش مدیریت متفاوت است. این تفاوتها شامل تفاوت در جهانبینی و انسانشناسی در اهداف، در نظام ارزشی و تفاوت در ضمانت اجرایی است. , فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; آموزه‌های اسلامی در سازمان; اعتماد و عوامل آن; سازمان فعال; عوامل اعتمادسازی

بررسی عوامل مؤثر بر فرهنگ خودکنترلی با رویکرد اسلامی در یک دانشگاه نظامی - محمدرضا زینلی; یاسر قاسمی نژاد (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این پژوهش بررسی شاخصهای تأثیرگذار بر فرهنگ خودکنترلی با رویکرد اسلامی در یک دانشگاه نظامی و دسته‌بندی‌ای از شاخصهای مورد نظر تحت عنوان عوامل کلی‌تر و اولویت‌بندی آنها به منظور تعیین عوامل با تأثیرگذاری بیشتر بوده است. جامعه آماری این پژوهش، یک دانشگاه نظامی است که در این پژوهش دانشکده‌های علوم انسانیِ آن به دلیل آشنایی با موضوعات فرهنگ و خودکنترلی به عنوان سازمان مورد مطالعه انتخاب شد. همچنین به دلیل دسترسی و محدودبودن افراد جامعه از تمامی افراد به حجم 80 نفر به صورت سرشماری تحقیق به عمل آمد و از پرسشنامه برای جمع‌آوری نظر جامعه آماری در تحقیق استفاده گردید. برای تحلیل داده‌های پرسشنامه از روش تحلیل عاملی اکتشافی، عامل ضریب تغییرات و از ابزار SPSS بهره گرفته شده است. با توجه به یافته‌های تحقیق، شاخصها در چهار دسته (عامل) قرار گرفت. در نهایت مشخص شد ایجاد انگیزش از طریق تلفیق هدفهای فرد و سازمان دارای بالاترین اولویت بوده است. یافته‌های این مطالعه، نشان از بلوغ معنوی سازمان مورد تحقیق دارد به‌دلیل اینکه نیازهای معنوی و خودشکوفایی مورد توجه زیادی در سازمان قرار گرفته است. اولویت زیاد عوامل مدیریتی در این تحقیق حاکی از ضرورت توجه بیش از پیش مدیران به این عوامل است, فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; دانشگاه نظامی و اسلامی; عوامل خودکنترلی در دانشگاه; فرهنگ و خودکنترلی

کاوشی در سبک زندگی ‌اسلامی در حوزه رفتار مصرف کننده از دیدگاه نهج البلاغه - وحید خاشعی; حامد نظرپور کاشانی; سید محمد علی شریعت زاده (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
"رفتار مصرف کننده" به عنوان یکی از جنبه‌های مهم سبک زندگی، بیانگر مسائل متعدد خرد و کلان از نحوه تخصیص درآمد و چگونگی استفاده از منابع، تا شیوه خوراک و پوشاک و... است. با نگاهی عمیقتر به رفتار، ‌می‌توان دریافت که شیوه و سبک رفتار مصرفکننده، بر بینشها و گرایشهای مصرفکننده مبتنی است. هدف این پژوهش دستیابی به الگوی بینش، گرایش و کنشهای مرتبط با رفتار مصرفکننده با بررسی کتاب شریف نهجالبلاغه ‌است. این پژوهش، اکتشافی و به شیوه تحلیل مضمون است. نتایج این پژوهش نشان ‌می‌دهد که حدود 820 شناسه و گزاره از متن نهج البلاغه مرتبط با موضوع، و این گزاره‌ها در قالب سه مضمون فراگیر بینش، گرایش و کنش، و 21 مضمون سازمان دهنده مطرح ‌است. مضمون بینش شامل خداشناسی، جهانشناسی، انسانشناسی، دین شناسی، شیطان شناسی، مضمون گرایش شامل خداگرایی، آخرتگرایی، زندگیگرایی، انسانیتگرایی، عدالتگرایی، حلالگرایی، دگرگرایی، کیفیتگرایی، الگوگرایی و مضمون کنش شامل مصرف عاقلانه، مصرف به اندازه و ضایع  نکردن نعمت، مصرف برای غیر خود، مصرف با رعایت اولویتبندی، مصرف با توجه به مقتضیات صحیح زمانه و اجتماع، مصرف از حلال / پرهیز از مصرف حرام، و مصرف با توجه به محل تأمین است, فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; سبک زندگی; الگوی مصرف; رفتار مصرف کننده; سبک زندگی در نهج البلاغه

بررسی روابط ساختاری بین اخلاق کاری اسلامی، تأمین نیازهای رشد، احساس انرژی و تمایل به ترک خدمت - عباس عرب; علی اکبر امین بیدختی; عبدالباسط مرادزاده; عباسعلی رستگار (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این پژوهش بررسی روابط ساختاری بین اخلاق کاری اسلامی، تأمین نیازهای رشد، احساس انرژی و تمایل به ترک خدمت است. روش پژوهش از نظر هدف، توسعهای ـ کاربردی، و از حیث شیوه‌ جمع‌آوری داده‌ها، توصیفی ـ همبستگی است. جامعه‌ آماری تحقیق شامل تمام کارکنان دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی (204 نفر) در سال 1392 بود که سرشماری شدند. ابزارهای جمع‌آوری داده‌های این پژوهش، پرسشنامه‌های اخلاق کاری اسلامی (گل‌پرور و نادی، 1389)، سلسله مراتب نیازها (جونز و فیفر، 1973)، احساس انرژی در کار (گل‌پرور، پاداش و آتش‌پور، 1389) و تمایل به ترک خدمت (مبلی و هورنر، 1978؛ لیونز، 1971) بود. داده‌های پژوهش با استفاده از آزمون تحلیل مسیر در نرم افزار Lisrel  مورد تحلیل قرار گرفت. با توجه به نتایج پژوهش لزوم توجه به اخلاق کاری اسلامی و تأمین نیازهای رشد در  کاهش ترک خدمت کارکنان با رویکرد احساس انرژی در سازمانها مشخص میشود., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; اخلاق کاری اسلامی; احساس انرژی; الگوی روابط ساختاری; تأمین نیازهای رشد; تمایل به ترک خدمت

طراحی الگوی جهاد علمی از دیدگاه مقام معظم رهبری (دامت برکاته) - سید مسعود پورسعید اصفهانی; محمد شامحمدی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
در این مقاله تلاش میشود با مروری بر مفاهیم علم، دانش، فرهنگ، جهاد، فرهنگ جهادی، جهاد علمی، جهاد فرهنگی و... در منویات و سخنان مقام معظم رهبری از سال 1368 تا 1394 با بهره‌گیری از راهبرد تحقیق داده بنیاد، الگوی جهاد علمی از دیدگاه معظمله شناسایی و ارائه شود. در این الگو، «برکت اسلام، خودجوشی، جوانگرایی، فرهنگ کار علمی، توجه به منافع غیر شخصی و سرمایهگذاری در حوزه علم» از مهمترین متغیرهایی است که ساختار «جهاد علمی» را ترسیم و تبیین میکند. پدیدة محوری در این الگو، عامل «فرهنگ» و توجه جدی و مؤکد به کار فرهنگی برای جهاد علمی است. از آنجا که معظمله جهاد علمی را یکی از بزرگترین فرائض     میدانند، چنین برداشت میشود که باید حرکت علمی و جهاد علمی را راهبرد کلان و فریضه بزرگ همه آحاد جامعه دانست. در نهایت امکان تعمیم شخصیت علمی کشور ایران [به سایر کشورها]، نتیجۀ توجه، برتر دانستن و در اولویت قراردادن راهبردهای جهاد علمی و نتیجه و پیامد بیتوجهی به راهبردهای مورد نظر، زیردست بودن، نداشتن ابتکار، ننگِ شاگرد باقیماندن و در یک کلام «وابستگی طفیلی علمی»، از دیدگاه معظمله خواهد بود., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; علم; فرهنگ جهادی; جهاد علمی; دانش; راهبرد تحقیق داده بنیاد

مولفه‌های مدیریت ارتباط با مشتری از دیدگاه اسلام - مصباح الهدی باقری; مهدی محمدی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
دانش مدیریت در عرصه تجارت و بازرگانی، مفاهیم و کلیدواژه‌های مختلفی دارد که یکی از مهمترین آنها، «مشتری» است به گونهای که می‌توان اذعان کرد مشتری و مشتری‌محوری، تقریباً فصل مشترک بیشتر نظریات و الگو‌های جدیدی است که در عرصه مدیریت بویژه در حوزه بازاریابی، مطرح می‌شود؛ به همین دلیل، لازم است بازاریابی و مشتریمداری و مبانی آن از دیدگاه دینی مطرح شود. این پژوهش با روش تحلیل مضمون و با رویکرد قرآنی ـ روایتی، ارتباط با مشتری را از نوع رابطه برادری (اخوت) بررسی، و با استخراج و طبقه‌بندی و تعریف انواع وظایف برادر در قالب چهار تکلیف فقهی ـ قانونی، اخلاقی، نمادین و سیاستی، اصول و سیاستهای کلی مدیریت ارتباط با مشتری را بیان میکند., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: بازاریابی; رابطۀ مدیریت و برادری (اخوت); فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت ارتباط با مشتری; مشتری و مشتری‌مداری; IM

باورهای مؤثر در هدایت و کنترل رفتارهای سازمانی از دیدگاه آیات منتخب قرآن کریم - ابوالفضل محمدی; سعید حجازی فر; یاسر قاسمی نژاد (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
رفتارهای اعضای سازمان نقش اساسی در موفقیت و شکست سازمانها دارد اهمیت این نقش، بسیاری از اندیشمندان و پژوهشگران را ترغیب کرده است که در مورد هدایت و کنترل رفتارهای سازمانی پژوهش نمایند. با توجه به محوریت انسان در رفتار سازمانی و مدیریت ضروری است در جوامع اسلامی که افراد از باورها و ارزشهای اسلامی پیروی میکنند با رویکرد اسلامی به رفتار سازمانی نگریسته شود. بسیاری از پژوهشهای رفتار سازمانی نقش باورها و ارزشها را در هدایت و کنترل رفتار سازمانی نقش ویژهای میدانند. این پژوهش در پی آن است تا با کندوکاوی در آیات قرآن کریم، باورها و ارزشهایی را که در هدایت و کنترل رفتار سازمانی مؤثر است، شناسایی کند. روش این پژوهش، کیفی و با الگوگیری از روش تحلیل مضمون انجام شده است. در این راستا شش مضمون سازماندهنده شناسایی شد که عبارت است از: علم خدا بر عملکرد انسان (رفتار، گفتار، نیات)، ثبت و ضبط عملکرد (رفتار، گفتار، نیات)، مرگ و بازگشت انسان به همراه عملکرد، ارائه عملکرد وآگاه کردن انسان نسبت به عملکرد خودش، محاسبه دقیق عملکرد و داوری بدون ظلم، پاداش و کیفر رفتار بر مبنای عملکرد. یافتههای این پژوهش این نظر را مطرح میکند که باور و اعتقاد به این مضامین ششگانه در هدایت و کنترل رفتار سازمانی نقش مهمی دارد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت اسلامی; قرآن کریم; باورها; رفتار سازمانی اسلامی; هدایت و کنترل

استخراج معیارهای کارمندیابی در سازمان با رویکرد اسلامی - سید رضا سیدجوادین; محمد مهدی تنعمی; امیر مختاری (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
یکی از وظایف اصلی و حیاتی مدیریت منابع انسانی، کارمندیابی و انتخاب کارکنان شایسته است که اصلی‌ترین سرمایه با این سامانه وارد سازمان میشود. بی اطلاعی یا بی اعتنایی سازمان به هنجارها و ارزشهای اجتماعی آثار منفی بسیاری در زمینۀ کارمندیابی و انتخاب کارکنان برای سازمان و جامعه دارد. این پژوهش تلاش میکند به این پرسش‌های اساسی در زمینۀ معیارهای کارمندیابی و انتخاب بر اساس مبانی اسلامی پاسخ دهد و الگوی معیارهای کارمندیابی و انتخاب را مبتنی بر فرهنگ و دستورهای اسلامی ارائه کند. بدین منظور در این تحقیق با استفاده از روش تحلیل مضمون به بررسی و استخراج معیارهای کارمندیابی و انتخاب از متون اسلامی پرداخته شد.  بعد از استخراج 109 شناسه اولیه  طی دو مرحله کدگذاری با استفاده از نرم‌‌افزار Atlas.ti چندین مرتبه مورد تحلیل، بازبینی و ترکیب  قرار گرفته و در نهایت 13 معیار به عنوان معیارهای شایسته کارمندیابی و انتخاب ارائه شده است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; تحلیل مضمون; منابع انسانی; منابع انسانی اسلامی; کارمندیابی و انتخاب در سازمان

مفهوم‌پردازی ظرفیت خط‎‌مشی عمومی انقلاب اسلامی ایران در اندیشه مقام معظم رهبری(مدظله) - سید کاظم حسینی; حسن دانایی فرد; سید مجتبی امامی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
وجود بازیگران مختلف، متعدد بودن برنامه‌های موجود در هرکدام از حوزه‌های خط‌مشی، طولانی بودن فرایند خط‌مشی‌گذاری و وجود مباحث فنی عواملی است که خط‌مشی‌گذاری را به فرایندی پیچیده تبدیل کرده است. حکومتها برای غلبه بر پیچیدگی‌های فرایند خط‌مشی‌گذاری، نیازمند برخورداری از یک‌سری توانایی‌ها هستند؛ «ظرفیت خط‌مشی» به‌عنوان یکی از موضوعات جدید در علوم خط‌مشی اشاره به این تواناییهای حکومت دارد. از آنجا که نظریه‌پردازان علوم خط‌مشی معتقدند مؤلفه‌ها و ابعاد تشکیل‌دهنده موضوع ظرفیت خط‌مشی وابسته به عوامل زمینه‌ای است؛ لذا کاربست این موضوع در کشور نیازمند باز پردازی مفهومی با در نظر گرفتن اقتضائات و لوازم اداره آن است. در این پژوهش با بهره‌گیری از روش تحلیل داده بنیاد، بیانات مقام معظم رهبری خطاب به لایه خط‌مشی‌گذاران کشور مورد بررسی قرار گرفت و مؤلفه‌های بومی موضوع ظرفیت خط‌مشی برای کشور استخراج شد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مقام معظم رهبری; انقلاب اسلامی; آرمان‌گرایی; توانایی حکومت; حیات طیبه; خردگرایی; ظرفیت خط‌مشی

ساخت مقیاس سنجش رفتارهای شهروندی سازمانی مبتنی بر آموزه‌های دینی - احمد الهیاری بوزنجانی; حبیب‌الله رعنایی کردشولی; نوراله محمدی; زهراسادات شهیدیان (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این پژوهش، ساخت و اعتباریابی مقیاسی به‌منظور ارزیابی رفتارهای شهروندی کارکنان با رویکردی مبتنی بر آموزه‌های اسلامی بوده است. از این رو با مرور مجموعه‌ای از الگو‌های رفتارهای شهروندی کارکنان، الگویی که بیشترین تناسب را با هدف پژوهش داشت، انتخاب، و ابزار آن بر همان اساس طراحی شد. طرح نمونه‌گیری در این پژوهش از نوع تصادفی و چگونگی ارزیابی نیز توسط سرپرستان هر بخش بوده است. به منظور اعتباریابی مقیاس آن نیز از روش تحلیل عاملی تأییدی در بستر نرم‌افزار ایموس استفاده شد. در بیانی کلی، نتیجه نهایی پژوهش این بود که پرسشنامه رفتارهای شهروندی مبتنی بر آموزه‌های اسلامی به لحاظ علمی امکان ارزیابی و پایش رفتارهای شهروندی کارکنان را دارا است. در نهایت، توجه به توسعه رفتارهای شهروندی در نقشه راه توسعه منابع انسانی سازمان مورد مطالعه و شناسایی عوامل مؤثر بر شکل‌گیری این رفتارها در سازمان به عنوان پیشنهادهای کاربردی ارائه شد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; تحلیل عاملی تأییدی; آموزه‌های اسلامی در مدیریت; پرسشنامه رفتارهای شهروندی; رفتارهای شهروندی

رویکردها و منظومه پژوهشی مطالعات مدیریت اسلامی - سعید حجازی فر (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این مقاله می‌کوشد تا طرحی نو در اندازد و رویکردهای مختلف را نسبت به مدیریت اسلامی مشخص و طبقه‌بندی کند. روش پژوهش، کیفی است که با استفاده از روش‌شناسی فرا روش انجام شده است. در نهایت رویکردها از لحاظ قیاسی و استقرایی در چهار دسته طبقه‌بندی شد. از لحاظ رویکرد قیاسی، رویکردها از لحاظ منشأ و ساختار نظری یا موضوع و از لحاظ منابع و ابزار شناخت طبقه‌بندی شدند که از لحاظ منشأ و ساختار نظری یا موضوع رویکردها شامل رویکردهای تأییدی، تهذیبی، استنباطی، تأسیسی، تطبیقی و تلفیقی است و از لحاظ منابع و ابزار شناخت، رویکردها شامل رویکرد علمی، رویکرد فلسفی، رویکرد عرفانی و رویکرد دینی است. رویکردها از لحاظ استقرایی از لحاظ ماهیت و محتوای نظریه یا موضوع و از لحاظ غایت پژوهش طبقه‌بندی شد که از لحاظ ماهیت و محتوای نظری یا موضوع رویکردها شامل رویکردهای اصولگرا، اخلاقگرا، وظیفه‌گرا، مبانی‌گرا، تخصصی‌گرا، الگو‌گرا، منبع‌گرا، فقهی‌گرا، حاکمیت‌گرا و ترکیبی است. از دیدگاه غایت پژوهش نیز رویکردها شامل رویکردهای موضوع‌محور، مسئله‌محور و سنجش و ارزیابی است.  در پایان نیز منظومه پژوهشی برای نظام‌مند کردن مطالعات مدیریت اسلامی پیشنهاد شده است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; روش‌شناسی; مدیریت اسلامی; علم دینی; پیاز پژوهش; منظومه پژوهشی

ارزیابی میدانی الگوی ارزشهای سازمانی مبتنی بر آموزه‌های نهج‌البلاغه - سید مهدی موسوی داودی; محمدجواد حضوری; رضا نجاری; عباسعلی رستگار (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش بهمنظور رفع کمبود الگوهای غربی و اهمیت تولید علوم دینی و بومی به طراحی و بررسی میدانی الگوی ارزشهای سازمانی مبتنی بر آموزه‌های نهج‌البلاغه پرداخته است. روش این پژوهش به‌صورت روش آمیخته (کیفی ـ کمی) است. در بخش کیفی و در قسمت اول، استخراج داده‌ها و مؤلفه‌ها با روش تحلیل مضمون‌ است و سپس بهمنظور ساخت شبکه مضمونها و الگوی پژوهش از مصاحبه با خبرگان و پرسشنامه استفاده شده است. بعد از جمع‌آوری نظر خبرگان، حاصل کار به‌صورت الگوی ارزشهای سازمانی مبتنی بر آموزه‌های نهج‌البلاغه ارائه شد که شامل چهار مؤلفه ارزشهای اخلاقی ـ فرهنگی، ارزشهای دانشی ـ بینشی، ارزشهای حرفه‌ای و ارزشهای بنیادین است. به‌منظور بررسی میدانی الگو، دانشجویان و اعضای هیئت علمی یک نهاد آموزشی و پژوهشی به‌عنوان جامعه آماری انتخاب شدند. به‌منظور تعیین حجم نمونه از روش طبقهبندی غیر نسبی و سپس جدول کرجسی و مورگان استفاده شد. نتایج آزمونهای آماری با نرم افزارهای LISREL و SPSS حاکی از آن بود که هر چهار شاخص دانشی ـ بینشی، حرفهای، بنیادین و اخلاقی ـ فرهنگی با متغیر ارزشهای سازمانی مبتنی بر آموزههای نهج البلاغه رابطه معناداری دارد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت اسلامی; ارزش در سازمان; ارزشها در نهج‌البلاغه; ارزشهای سازمانی

نقش علما و روشنفکران دینی در مدیریت و رهبری بیداری اسلامی در اندیشه امام خامنه‌ای(مدظله) - اکبر محمدعلیزاده; علی اکبر ولایتی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
تحولات اجتماعی و سازمانی در مسیر رسیدن به اهداف و تحقق آرمان‌های خود، نیازمند عوامل و متغیرهای زیادی هستند. یکی از مهم‌ترین آنها، وجود رهبران، مدیران و کارگزاران قوی و کارامد برای هدایت مجموعه‌های مختلف جامعه یا سازمان به سمت اهداف پیش‌بینی‌شده است. بیداری اسلامی؛ به‌عنوان یک پدیده عظیم اجتماعی، برای تحقق اهداف و آرمان‌های خود، یعنی تمدن نوین اسلامی نیازمند هدایت و رهبری کارامد و اثربخش است. این تحقیق به‌منظور پر کردن خلاء علمی کشور در این زمینه طراحی و اجرا شده است؛ تحقیق، بنیادی از نوع کیفی ـ اکتشافی است که بر مبناى روش تحلیل مضمون از مجموعه‌ بیانات و دیدگاه‌های رهبر معظم انقلاب، الگوی «هدایت و رهبری» در بیداری اسلامی تدوین و ارائه شده است. برای تدوین این الگو از نرم‌افزار تحلیل کیفی (atlas.ti) برای تحلیل مضمون استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد، این الگو دارای سه مضمون فراگیر، 11 مضمون سازمان‌دهنده و 36 مضمون اصلی است. روابط میان این مضمونها نیز در قالب این الگو ارائه شده است. در پایان پیشنهاد‌هایی نیز برای پژوهشهای آینده و مراجع اجرایی ارائه شده است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; بیداری اسلامی; امام خامنه‌ای; تحلیل مضمون جامعه; هدایت و رهبری

الگوی اثرگذاری رهبری معنوی و انگیزش مبتنی بر معنویت بر عملکرد سازمانی - رحمان غفاری; یحیی رستم نیا (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش با هدف ارائه الگوی مطلوب اثرگذاری سبک رهبری معنوی و انگیزش مبتنی بر معنویت بر عملکرد سازمانی از طریق رضایت شغلی سرمایۀ انسانی پلیس استان ایلام انجام شده است. روش این پژوهش، توصیفی ـ پیمایشی و از نوع همبستگی است. جامعه آماری شامل نیروهای پلیس ستاد استان ایلام است که با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی ساده 313 نفر به عنوان نمونه آماری برای مطالعه انتخاب شدند. برای گردآوری دادههای پژوهش از چهار پرسشنامه استاندارد استفاده شده است. نتایج الگویابی معادلات ساختاری نشان داد که الگوی پیشنهادی پژوهش مورد تأیید واقع شده است و در ضمن مؤلفه رهبری معنوی با انگیزش مبتنی بر معنویت رابطه مثبت و معناداری دارد (ضریب 0/71) و این دو مؤلفه نیز بر رضایت شغلی (0/69 و 0/90) و عملکرد سازمانی (0/76 و 0/69) اثرگذار است. پیشنهاد میشود به منظور افزایش رضایت شغلی کارکنان و بهبود عملکرد سازمانی، فرماندهان پلیس استان ایلام به چشمانداز سازمانی اهتمام خاصی مبذول دارند و از این طریق احساس شایستگی و مؤثر بودن نیروها را افزایش دهند؛ هم‌چنین با ایجاد شبکههای ارتباطی غیر رسمی، حس مشارکت کارکنان را افزایش دهند؛ کارکنان را با اهداف و رسالتهای سازمان عجین کنند و در پرداخت حقوق و مزایا و ترفیع شغلی نیروها، رعایت عدالت را سرلوحه کار خود قرار دهند. , فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; رهبری معنوی; رضایت شغلی; عملکرد سازمانی; انگیزش مبتنی بر معنویت

تکالیف و حقوق متقابل دولت و ملت در پرتوی سیرۀ سیاسی امیرمؤمنان علی علیه‌السلام - حیدر سهرابی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
موضوع تکالیف و حقوق متقابل دولت و ملت امری است که از دیرباز در فرهنگ‌ها و ادیان مختلف ازجمله دین اسلام محل بحث و تضاربِ آرا میان متفکران و اندیشمندان بوده است. امیرمؤمنان علی علیه‌السلام در مقام برجسته‌ترین اندیشمند تاریخ اسلام بعد از پیامبر گرامی اسلام، در برهه‌های مختلفی از دوران خلافت خویش بر اهمیت رابطة متقابل و نقش مکمل حکومت و مردم تأکید کرده است. از نمونه‌های عالی این موضوع نامة 53 نهج‌البلاغه خطاب به مالک اشتر نخعی هنگام اعزام وی به فرمانداری مصر و نامة 5 نهج‌البلاغه خطاب به اشعث بن قیس فرماندار آذربایجان است. این مقالة با رویکرد کیفی و به روش الگو‌سازی ساختاری ـ تفسیری تدوین شد. اطلاعات اولیه تحقیق با بهره‌گیری از اسناد معتبری چون نهج‌البلاغه استخراج، و سپس مفاهیم مرتبط با تکالیف و حقوق متقابل دولت و ملت در قالب روش تحلیل محتوا، استخراج و استنباط گردید. مهمترین رهنمود پژوهش به لزوم درونی‌سازی تعالیم اسلامی در حوزة سیاستهای کلان دولت و نهادینه‌سازی رفتارهای مورد تأکید امیرمؤمنان علی علیه‌السلام بین مدیران ارشد و کارکنان دستگاه‌های دولتی ناظر است. این آموزه‌ها مبنای مناسبی را در اختیار دولتمردان و مدیران قرار می‌دهد تا بر اساس آن روابط خود را با ملت تعریف و تنظیم کنند., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; دولت; حقوق; امام علی علیه‌السلام; تکالیف; ملت

شناسایی ویژگیهای معرفِ مدیر ‌جهادی به روش فراترکیب - محمد شهبازی سلطانی; سیاوش صلواتیان (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
پس از توجه به بیانات مقام معظم رهبری در زمینه مدیریت جهادی و ضرورت و اهمیت به‌کارگیری آن در دستیابی به اهداف نظام، پژوهشگران بر آن شدند تا با واکاوی این مسئله به شناسایی ویژگیهای معرفِ مدیر جهادی مبادرت ورزند. برای این منظور از روش فراترکیب، که یکی از انواع پژوهشهای فرامطالعه است، استفاده شد. در قدم اول با کلیدواژه‌های مختلف در مهمترین بانکهای اطلاعاتی پژوهشها و مقالات در کشور جستجو، و 84 اثر شامل مقالات و کتاب در زمینه مدیریت جهادی شناسایی گردید. در قدم بعد با بررسی اولیه این پژوهشها بر اساس شاخصهای معین 38 مورد از آنها انتخاب شد که مستقیم به بررسی ویژگیهای مدیران جهادی پرداخته بود. در ادامه با شیوه شناسهگذاری کیفی بر اساس روش فراترکیب شناسههای اولیه از دل پژوهشهای منتخب استخراج، و در ذیل 148 مفهوم، دسته‌بندی شد. پژوهشگران پس از مقوله‌بندی این مفاهیم به 16 ویژگی معرفِ مدیر جهادی در قالب الگوی خورشیدی مدیر جهادی دست یافتند: خدامحوری، دین‌مداری، اخلاق‌مداری، بصیرت، تصمیم‌گیری بر مبنای خرد، شایسته‌سالاری، سعه صدر، ارتباطات مؤثر با همکاران و مردم، بهره‌وری فزاینده، اعتماد به نفس، تعهد، انقلابی‌گری، نظم و قانونگرایی، ایثار، همت فزاینده و مدبر بودن. در پایان این 16 ویژگی در دو ساحت ویژگیهای عمومی و جهادی مدیران تقسیم‌بندی شد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت جهادی; فراترکیب; مدیر جهادی; ویژگیهای مدیر جهادی

ساخت و اعتباریابی مقیاس گرایش کارکنان اداری نسبت به امر به معروف و نهی از منکر - فرهاد تنهای رشوانلو; محمدرضا وحدانی اسدی; حسین مهدیان (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این پژوهش ساخت و اعتباریابی مقیاسی به منظور بررسی گرایش کارکنان اداری نسبت به امر به معروف و نهی از منکر بود. جامعه آماری پژوهش را تمامی کارکنان اداری آموزش و پرورش خراسان شمالی شامل 635 نفر تشکیل می‌داد. 315 نفر (47 زن، 268 مرد) از این کارکنان با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند و مقیاس محقق ساخته گرایش کارکنان اداری نسبت به امر به معروف و نهی از منکر و پرسشنامه جهتگیری دینی آلپورت را تکمیل کردند. از آلفای کرونباخ، ضریب دو نیمه کردن، ضریب همبستگی، تحلیل عاملی اکتشافی و تأییدی برای تحلیل داده‌ها استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که این مقیاس از اعتبار مطلوبی برخوردار است. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی با الگوی مؤلفه‌های اصلی و چرخش پروماکس نیز نشان داد که این مقیاس، دو عامل «گرایش به امر به معروف» و «گرایش به نهی از منکر» را با واریانس تبیین شده 29/63 درصد در بر می‌گیرد. تحلیل عاملی تأییدی از این ساختار حمایت می‌کرد. همبستگی معناداری نیز میان گرایش به امر به معروف و نهی از منکر و جهتگیری دینی درونی به دست آمد. بر اساس نتایج این مطالعه مقیاس گرایش به امر به معروف و نهی از منکر را می‌توان به عنوان ابزاری معتبر برای سنجش گرایش کارکنان به امر به معروف و نهی از منکر به کار برد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت اسلامی; امر به معروف; نهی از منکر

بررسی و نقد تأثیر مکتب فایده‌گرایی بر نظریه‌های تصمیم‌گیری و مقایسه آن با نظریه رشد اسلامی - مهدی عزیزی; سید مجتبی عزیزی; میثم لطیفی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
فایدهگرایی به‌عنوان یک مکتب فلسفه اخلاق و فلسفه سیاست در علوم اجتماعی و انسانی مختلف تأثیرگذار بوده است. در این میان ماهیت اجرایی رشته مدیریت باعث شده است که این عرصه بیش از همه آماده پذیرش فایدهگرایی به‌عنوان مبنای تئوریهای خود باشد. به همین نحو، در میان عرصههای مختلف رشته مدیریت، عرصه تصمیمگیری بیش از همه از فایدهگرایی تأثیر پذیرفته است و باوجود انتقادات فراوان واردشده به فایدهگرایی، در هیچ‌یک از تطورات تئوریهای تصمیمگیری مبنای فایده‌گرا دچار تغییر نشده است. در این پژوهش با رهیافتی مبناگرایانه، نظریه‌های تصمیم‌گیری مدیریت به چالش کشیده شده‌ است. در این راستا، نظریه رشد اسلامی، که جامعیت و جایگاه ویژهای در نظام اندیشه اسلامی دارد به‌عنوان جایگزینی برای مبنای فایده‌گرایی مطرح شد. به این منظور تلاش شد پس از مقایسه تدقیقی فایدهگرایی و نظریه رشد ـ که مستلزم تبیین تفصیلی هر دوی این نظریهها بود ـ اصول هر یک از این دو رویکرد استخراج شود. در ادامه، تلاش شد با بررسی نظریههای تصمیمگیری فایدهگرا، پس از نشاندادن وجه فایدهگرایی این نظریهها، تأثیرات تغییر مبنا از فایدهگرایی به رشد اسلامی به نمایش گذاشته‌، و کارایی عملیاتی مبنای رشد اسلامی برای تصمیمگیری در مدیریت تبیین شود. درنهایت، ویژگیهای تصمیمگیری رشد محور معرفی شد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت اسلامی; تصمیم گیری; فایده گرایی; فلسفه مدیریت; مبناگرایی; نظریه رشد

تبیین بایسته‌های مدیران سیاسی مبتنی بر رهیافت مدیریت جهادی - رسول یوسفی; بهرام اکبری (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
یکی از موضوعاتی که اهمیت آن در تمامی نظام‌های سیاسی انکارناپذیر است، مسئله حساس و حیاتی تربیت مدیرانی است که بتوانند در ساختار حاکمیتی نقش مؤثری در جهت تحقق اهداف عالیه آن ایفا کرده و کارامدی نظام را به منصه ظهور در آورند. این مهم در نظام جمهوری اسلامی ایران که از یک سو مبتنی بر اندیشه ناب اسلامی و از سوی دیگر به طور مستمر در معرض تهدیدات و خدعه‌های دشمنان  است اهمیتی دوچندان می‌یابد. در واقع در این نبرد چند بعدی انقلاب اسلامی، تربیت مدیران سیاسی یکی از راهبردهای کلیدی استحکام‌بخشی به ساخت درونی قدرت خواهد بود. در این فرایند بهره‌گیری از رویکرد مدیریت جهادی که مبتنی بر اندیشه ناب اسلامی است، می‌تواند الگوی راهبردی را برای مدیران سیاسی تبیین نماید. هدف این پژوهش این است که با بررسی الگوی مدیریت جهادی، بایستههای هر مدیر سیاسی مبتنی بر این الگو را تبیین کند، بدین منظور با مرور ادبیات نظری مدیریت سیاسی و مدیریت جهادی، به تبیین شاخصهای آن مبتنی بر تحلیل سخنان امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی) با استفاده از روش تحلیل مضمون اقدام، و در نهایت بایسته‌های مدیران سیاسی در دو دسته اعتقادی و عملیاتی ارائه شد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت جهادی; شایستگی; تحلیل مضمونی; مدیریت سیاسی

تبیین ابعاد رهبری سازمانی بر مبنای نظام ارزشی اسلام با استفاده از آموزه‌های نهج‌البلاغه - جواد تاجمیر ریاحی; علی صفری; نصرالله شاملی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش با هدف تبیین ابعاد رهبری سازمانی با استفاده از آموزههای نهجالبلاغه انجام شده است. بر این اساس روش تحقیق، کیفی است که با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شده است. ابتدا متن نهجالبلاغه اعم از نامهها، خطبهها و حکمتها از دید مفاهیم مرتبط با رهبری (نفوذ و تأثیرگذاری، الگو بودن و مسئولیت‌پذیری) مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته است و 525 مضمون اولیه استخراج، و سپس با استفاده تلخیص و مقوله‌بندی به روش شناسهگذاری با تأکید بر مفاهیم مشترک 79 مضمون پایه تحت عنوان شاخص شناسایی شد. در ادامه با افزایش محدوده دسته‌بندی ده مضمون سازمان‌دهنده تحت عنوان مؤلفه و نهایتاً با تکرار آن سه مضمون فراگیر به عنوان ابعاد رهبری سازمانی شامل ابعاد اعتقادی، اخلاقی و رفتاری شناسایی و تبیین شد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; نهج‌البلاغه; مسئولیت‌پذیری; الگو بودن; رهبری سازمانی; نفوذ و تأثیر گذاری

ارائه الگویی برای خط‌مشی‌گذاری فرهنگی شهر با محوریت مسجد جامع و امام جمعه - احسان کریمی; محسن باقری; حسین عرب اسدی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
دولت‌ها هر یک به نوعی در امر فرهنگ مداخله و خط‌مشی‌های خاصی را تنظیم می‌کنند. در زمینه شیوه طراحی خط‌مشی‌ها از بالا به پایین یا بالعکس نظرات مختلفی بیان شده است. در این مقاله سعی شده است با استناد به مطالعات و بررسیها و ضمن استفاده از نظر نخبگان فرهنگی با استفاده از مصاحبه و روش تحلیل مضمون، الگویی ارائه شود تا بر اساس آن خط‌مشی‌های فرهنگی به شکلی بومی تنظیم و تدوین شود؛ با توجه به گستردگی موضوع در طراحی الگوی خط‌مشی‌گذاری در این مقاله تنها سطح شهر مورد توجه قرار گرفته است. در این الگو مسجد جامع به عنوان محور تصمیم‌گیری شهر و امام جمعه، که نماینده ولی فقیه در شهر است، منشأ خط‌مشی‌گذاری در نظر گرفته شده است و بقیه عوامل در ارتباط با این محور در تدقیق و عینی شدن نظام مسائل و رسیدن به خط‌مشی مطلوب، مؤثر دانسته شده‌اند. در نهایت برای اجرایی شدن این الگو پیشنهادهایی ارائه شده است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; امام جمعه; خط‌مشی‌گذاری فرهنگی شهر; مسجد جامع; نهادهای مردمی

تحلیل تأثیر اخلاق کار اسلامی و ادراک از عدالت سازمانی بر رفتار شهروندی - منصور نیکنام جو; محمد شاکر اردکانی; حسین غفوری چرخابی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
پژوهش با هدف تحلیل تأثیرات اخلاق کار اسلامی و ادراک از عدالت سازمانی بر رفتار شهروندی سازمانی با تمرکز بر میانجیگری رضایت شغلی صورت گرفته است. جامعه و نمونه آماری این پژوهش بخشی از کارکنان ادارات دولتی منتخب (ادارات برق، آب، آموزش‌وپرورش، مخابرات، جهاد کشاورزی، فرمانداری) شهرستان فسا هستند که بر مبنای روش سرشماری انتخاب شدند و هم‌چنین کل ادارات منتخب با 270 کارمند که از این تعداد، 210 نفر به پرسشنامهها پاسخ دادند. داده‌های پژوهش از طریق پرسشنامه‌های استاندارد رفتار شهروندی سازمانی، اخلاق کار اسلامی، عدالت سازمانی و رضایت شغلی که با پایایی (و روایی همگرا) 0/768(0/598)، 0/854(0/510)، 0/857(0/699)، 0/856(0/599) جمع‌آوری شده است. تجزیه‌وتحلیل داده‌های پژوهش با استفاده از الگو‌سازی معادلات ساختاری با نرم‌افزار Smart-PLS3 انجام شده است. نتایج پژوهش نشان داد اخلاق کار اسلامی و ادراک از عدالت سازمانی بر رضایت شغلی تأثیر مثبت دارد؛ همچنین اخلاق کار اسلامی به‌طور مستقیم بر رفتار شهروندی اثر مثبتی دارد ولی تأثیر عدالت سازمانی بر رفتار شهروندی سازمانی مورد تأیید قرار نگرفت؛ از طرفی نقش رضایت شغلی به‌عنوان میانجی اخلاق کار اسلامی و رفتار شهروندی سازمانی مورد تأیید قرار گرفت و رضایت شغلی هم به‌طور مستقیم، رفتار شهروندی سازمانی را تحت تأثیر قرار میدهد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت اسلامی; رفتار شهروندی; اخلاق کار اسلامی; رضایت شغلی; ادراک از عدالت سازمانی

الگوی شغل از دید اسلام - سمانه اصغری جهرمی; مسلم باقری (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
شغل و کار عاملی سازنده محسوب میشود که نه تنها در شکلگیریِ انسان از جهات مختلف فیزیکی، فردی و اجتماعی تاثیرگذار است؛ بلکه در رشد و توسعه تمدنها نیز نقشی حیاتی ایفا میکند. رویکردهای گوناگونی به شغل و کار وجود دارد که کاملترین و متعالیترین آنها به اعتقاد مسلمانان، رویکرد اسلامی است. اسلام، شغل را وسیلهای برای رسیدن انسان به اهداف متعالی آفرینش قرار داده تا وی بدین طریق به منزلت حقیقی خود دست یابد و این نگرشی کاملاً والا و متمایز از نگاه امروزیِ دنیایِ مادی به این مسئله است. هدف این پژوهش، شناسایی و استخراج الگوی شغل از دید اسلام است. در این راستا از روش تحلیل محتوای کیفی استفاده شده و منابع دینی مورد واکاوی قرار گرفته است. الگوی پیشنهادی دارای 43 شاخص و سه گروه شامل رویکرد اسلام به شغل، وظایف متقابل مدیران و کارکنان و در نهایت پیامدهای شغل است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت اسلامی; شغل; الگوی شغل; تحلیل محتوی کیفی

الگوی دانشگاه تراز انقلاب اسلامی - حامد نجاران طوسی; مهدی فاتح راد; محمدعلی برزنونی; محمد رضا حسنی آهنگر; ابوالفضل محمدی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
از ابتدای شروع نهضت اسلامی در ایران، مسئله دانشگاه و ساختن نظام مطلوب دانشگاهی یکی از اولین و مهمترین دغدغه‌ها بوده است. با مراجعة بی‌واسطه به آرا و اندیشه‌های رهبران انقلاب اسلامی، می‌توان الگوی دانشگاه تراز انقلاب اسلامی و ویژگی و کارکردهای آن را تعریف کرد؛ بدین منظور بیانات، پیامها و تدابیر امام خمینی(ره) از سال 1340 تا 1368 و آیت‌الله خامنه‌ای(دام‌ظله) از خرداد 1368 تا خرداد 1396، انتخاب، مطالعه و بررسی شد و با استفاده از روش کیفی «تحلیل مضمون»، الگویی جامع شامل 4335 مضمون اولیه (شناسه‌) مورد شناسایی قرار گرفت که در قالب 328 مضمون سازماندهنده (شاخص) ترکیب گردید. این مضمونها پس از دسته‌بندی در سطوح مختلف درنهایت در 17 مضمون فراگیر (مؤلفه) در پنج بُعد «پیامدها»، «نتایج»، «خروجیها»، «فرایندها» و «سرمایه‌ها و زیرساختها» ساماندهی شد و الگوی نهایی به دست آمد. یکی از ویژگی منحصربه‌فرد الگو این است که علاوه بر جامعیت اندیشه‌های رهبران معظم انقلاب اسلامی به علت تناسب با الگوهای برنامه‌ریزی،‌ مدیریت و ارزیابی راهبردی، امکان اجرا و رصد پیشرفت آن را فراهم می‌آورد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; آموزش عالی در ایران; آیت‌الله خامنه‌ای و دانشگاه; دانشگاه تراز انقلاب اسلامی; رهبران معظم انقلاب اسلامی و دانشگاه; مدیریت راهبردی; منظومه فکری امام خمینی

الگو سازی رهبری حضرت امام خامنه‌ای(مدظله‌العالی) در مهار فتنه 88 - حسین حسینی جیردهی; حمید علوی وفا (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این پژوهش الگو سازی رهبری امام خامنه‌ای (مدظله العالی) در مهار فتنه 88، است. این تحقیق با استناد به بیانات معظم‌له و با استفاده از روش "مفهوم‌سازی بنیادی" انجام گرفته است. منظور از الگوی رهبری در فتنه 88، رهبری معظم انقلاب در راستای حفظ نظام اسلامی و کاهش آسیبهای جامعه از طریق نفوذ و هدایت انسانهایی است که رهبری برای اجرای ماموریت و وظایف شرعی و دینی و پیش‌برد جامعه با آنان در تعامل است. چگونگی رفتار با مخاطبین در مسیر انجام وظایف، نیز متأثر از نوع رهبری است. بنابراین در این تحقیق الگوی تعاملی رهبری با گروه‌های مخاطب مورد بررسی قرار گرفته است. برای یافتن الگو در مرحله شناسهگذاری باز، 65 سخنرانی حضرت امام خامنه‌ای(مدظله‌العالی) در رابطه با فتنه 88 در سالهای شهریور 1387 تا بهمن 1389 مورد مطالعه دقیق قرار گرفت و در مجموع 1594 مضمون از آنها استخراج گردید. این مضمونها در قالب 246 مفهوم دسته‌بندی شد و سپس این مفاهیم، 18 مقوله (فرعی) و نیز 15 مقوله (اصلی) را به‌وجود آورد. در مرحله شناسهگذاری محوری، مقوله تعامل با بازیگران به‌عنوان مقوله محوری انتخاب شد. در مرحله شناسهگذاری انتخابی هر یک از الگو‌های رفتاری با گروه‌های مورد خطاب رهبری به‌صورت مشروح تشریح و تبیین شد به‌طوری که رفتارهای شایسته رهبری معظم انقلاب با هر یک از مخاطبان بیان گردید. در رهبری مورد نظر امام خامنه‌ای(مدظله‌العالی) اجرای تکلیف برای جلب رضایت خداوند اصل و مبنا قرار گرفته و متناسب با مخاطب و موضوع، رفتار مدبرانه مشاهده می‌شود. در این الگو به ویژگی اعتقادی رهبری نیز توجه شده و در واقع این بُعد رهبری است که او را در تعامل با دیگران به رعایت رفتار و اخلاق شایسته تشویق و هدایت می‌کند و در نهایت با این الگوی رفتاری، پیروزی و موفقیت در وظیفه و هم‌چنین رضایت حق تعالی به‌دست خواهد آمد. در انتهای پژوهش، پیشنهادهایی برای محققان، مراکز آموزشی و دانشگاهی و نیز مسئولان ارائه شده است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; امام خامنه‌ای; الگوی رهبری; فتنه 88; مهار

درآمدی بر آینده‌پژوهی در نظام مدیریت اسلامی از طریق مطالعه روش‌شناسی آینده‌پژوهی و اجتهاد در فقه امامیه - محمدرضا عرب بافرانی; محمدرحیم عیوضی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
نظام مدیریت اسلامی، مانند هر نظام مدیریتی دیگری، نیازمند آینده‌نگری و پرداختن به موضوع آینده است و تأکید دین مبین اسلام به آینده‌نگری نیز اهمیت این موضوع را دوچندان می‌‌کند. در عموم نظام‌های مدیریتی برای پرداختن به موضوع آینده از علم آینده‌پژوهی استفاده می‌شود. به‌منظور استفاده از آینده‌پژوهی در نظام مدیریت اسلامی، باید ابتدا مبانی این علم (از جمله روش‌شناسی آن) برای امکان‌سنجی آینده‌پژوهی اسلامی مورد مداقه قرار گیرد. هدف این مقاله، اجرای بخشی از امکان‌سنجی آینده‌پژوهی اسلامی (در نظام مدیریت اسلامی) از طریق بررسی روش‌شناسی آینده‌پژوهی (از حیث الزامات روش‌شناسی) و مطالعه تطبیقی آن با اجتهاد در فقه امامیه است. به‌منظور پژوهش از روشهای فراترکیب، مطالعه تطبیقی و پانل خبرگان استفاده، و در نهایت نتیجه‌گیری شد که اولاً روش‌شناسی اجتهاد می‌تواند بخش زیادی از الزامات روش‌شناسی آینده‌پژوهی را (حتی بیش از دیگر پارادایمها) پاسخ گوید. در ثانی در مسیر تحقق آینده‌پژوهی در نظام مدیریت اسلامی، حد مورد نیاز از تناسب و تناظر در لایه روش‌شناسی بین مطالعات آینده‌پژوهی و روش اجتهاد در مطالعات اسلامی وجود دارد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت اسلامی; آینده‌پژوهی; روش‌شناسی آینده‌پژوهی; روش‌شناسی اجتهاد

پویایی شناسی سیره حضرت علی علیه‌السلام در مدیریت بحران جنگ جمل - مجید حسنی; ولی الله نقی پور فر (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
سیره حضرت علی علیه‌السلام با توجه به آن شخصیت والای عرفانی، انسانی و دلیرانه سرشار از نکات آموزنده و پندآمیز بوده که میتواند سالها بعد نیز با الگوهای نوین علمی مقایسه و به‌عنوان سرمشقهای برتر و سرآمد مورد بررسی قرار گیرد. سیره مدیریت ایشان در جنگ جمل از بُعد مدیریت بحران سرشار از آموزه‌هایی است که با متدلوژیهای مدیریت بحران هماهنگ بوده، با این ویژگی که علاوه بر بهره‌برداری از تمامی ظرفیتها و فن‌های مدیریت بحران علمی، از ظرفیتهای اسلامی و قرآنی نیز بهره‌برداری حداکثری صورت پذیرفته است. این پژوهش بر اساس مطالعه ادبیات موضوع و با رویکرد توصیفی و با بهره‌گیری از نظر خبرگان حوزه و دانشگاه صورت پذیرفته و رویکردهای مدیریت بحران عصر حاضر را مورد توجه و مقایسه قرار داده است و سیر عملی مدیریت بحران حضرت را در جنگ جمل معرفی می‌کند. در این مقاله با بهره‌گیری از نگرش پویایی سیستم حلقه‌های پویایی مدیریت بحران در جنگ جمل شناسایی، و نظریه تعادلی در بحران جمل بررسی ‌شده است. سیره عملی حضرت بر بهره‌گیری کامل و حداکثری از استعداد و توانمندیهای دینی، فرهنگی و اجتماعی تأکید دارد و رویکردی یادگیرنده و آموزشی به‌منظور پیشگیری از بحرانهای آینده و بازسازی روانی، اجتماعی و زیرساختی را به‌منظور ارتقای سطح سلامت جامعه مد نظر قرار می‌دهد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت بحران; پویایی سیرۀ حضرت علی علیه‌السلام; تاریخ اسلام; جنگ جمل; حضرت علی علیه‌السلام

نقش پنج عامل بزرگ شخصیت در پیش‌بینی سبکهای مدیریت با واسطه‌گری مؤلفه‌های صبر - اباذر ظهرابی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این پژوهش ارائه الگویی در مورد نقش پنج عامل بزرگ شخصیت در پیش‌بینی سبکهای مدیریت با واسطه‌گری مؤلفه‌های صبر بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمام مدیران واحدهای مختلف سازمانها و ادارات دولتی شهر شیراز بود. از میان این افراد، 258 مدیر به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای به عنوان گروه نمونه انتخاب شدند و با تکمیل فرم کوتاه پرسشنامه پنج عامل بزرگ شخصیت، مقیاس صبر و پرسشنامه سبک رهبری رابطه/ وظیفه مدار در این پژوهش شرکت کردند. نتایج این پژوهش نشان داد که این الگو از برازش خوبی برخوردار است. هم‌چنین نتایج تحلیل بعد از برازش کامل داده‏های الگوی مورد نظر نشان داد پنج عامل بزرگ شخصیت به‌طور مستقیم و غیر مستقیم پیش‌بینی‌کننده معنادار سبکهای مدیریت است. مؤلفه‌های رضایت و استقامت صبر نیز در ارتباط میان شخصیت و سبکهای مدیریت نقش واسطه‌ای نشان داد. از یافته‌های این پژوهش می‌توان این‌گونه نتیجه‌گیری کرد که مؤلفه‌های صبر می‌تواند به عنوان متغیر واسطه‌ای تأثیر ویژگیهای شخصیتی منفی (مانند روان نژندگرایی) بر سبکهای مدیریت را تعدیل، و تأثیرات ویژگیهای شخصیتی مثبت (مانند توافق‌پذیری و گشودگی در تجربه) بر این سبکها را تقویت کند. بنابراین پیشنهاد می‌شود در حوزه مدیریت به منظور بهبود عملکرد مدیران راهبردهای آموزشی صبر مورد استفاده قرار گیرد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت اسلامی; پنج عامل بزرگ شخصیت; سبک رابطه‌مدار; سبک وظیفه‌مدار; صبر و مؤلفه‌های آن

مدیریت و فرماندهی در نیروهای مسلح از دیدگاه حضرت امام خامنه‌ای (مدظلّه‌العالی) - مجید زین الدینی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این مقاله در پی آن است که با استفاده از روش تحلیل مضمون (تماتیک) به تجزیه و تحلیل گفتمان مقام معظم رهبری بپردازد و رهبری نظامی را از دید معظم‌له تبیین کند. در این تحقیق، تمام بیانات، احکام و مکتوبات حضرت امام خامنه‌ای (مدظلّه‌العالی) از سال 1367 تا 1394به صورت تمام‌خوانی مورد مطالعه قرار گرفته است. در ادامه به شناسه‌گذاری اقدام، و 223 مضمون پایه،40 مضمون سازماندهنده و 9 مضمون فراگیر شناسایی شد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد ابعاد مدیریت و فرماندهی در نیروهای مسلح بر اساس گفتمان مقام معظم رهبری عبارت است از: باور به خدا، باور به خود، باور به کارکنان، انقلابیگری، برنامه‌ریزی، بسیج منابع، هدایت و رهبری، هماهنگی و کنترل و نظارت., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت; فرماندهی; رهبری نیروهای مسلح

بازمهندسی ساز و کار اداره مساجد کشور با بهره‌گیری از منطق تحلیل سه لایه ای - امیرحسین بنائی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این پژوهش، بازمهندسی سازوکار اداره مساجد در سازه‌ای نظاممند است. برای این منظور از منطق «تحلیل سهلایهای مسئله» استفاده شده است. این منطق از یک‌سو به کندوکاو در سه لایه انگارههای معرفتی، ساختارها و قواعد، و رفتار کنشگران می‌پردازد و از همینرو سازگاری معناداری با مفهوم «بازمهندسی» دارد و از سوی دیگر به سبب ارتباط علّی میان لایهها، متناظر با مفهوم «نگرش سیستمی» است. به‌علاوه این بازمهندسی به سبب دلالت بر تغییر رویکرد پیشینی در نگاه به مسجد و مدیریت آن، نوعی خطمشیگذاری فرهنگی در حوزه مساجد به‌شمار میرود که با عنایت به دینی بودن حکومت در ایران، ثمره عملی این پژوهش در دستیابی به حکمرانی مطلوب راهگشا خواهد بود. در این تحقیق برای بازآفرینی انگارههای معرفتی مخاطبان بالقوه و بالفعل نسبت به مسجد از الگوی «سازمان یادگیرنده»، برای گردآوری اطلاعات از روشهای مطالعات کتابخانهای، مشاهده مستقیم و مصاحبه عمیق با خبرگان و برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از دو روش تحقیق کیفی تحلیل منطقی و تحلیل محتوا استفاده شده است. یافتههای تحقیق نیز به تأیید خبرگان رسیده است. در پژوهش برای مدیریت درونمسجدی، ساختار سیستمی مطلوب و الزامات اجرایی آن در قالب ساختاری کاملاً منعطف پیشنهاد شده است. این ساختار، کاملاً بومی و مردمی، و بر گروه‌محوری استوار است. برای مدیریت میانمسجدی نیز توسعه سلسلهمراتبی منطقی از مساجد در قالب خردهسامانههای همکاریکننده پیشنهاد شده است. این امر تنها زمانی محقق میشود که هیچ نهاد یا سازمان خارجی میداندار مسجد نباشد. , فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; اداره مسجد; باز مهندسی مساجد; ساختار سیستمی مساجد; سازمان یادگیرنده; مسجد بالنده

مختصات یابی از تصویر مطلوب حکمرانی زمینه‌ساز ظهور - حسین ظفری; علی اصغر پورعزت; محمد مهدی ذوالفقارزاده; محمد هادی همایون (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
استنباطهای عقلی و استنتاج از آیات و روایات نشان میدهد که جهان هدفمند است و کلانروند تاریخ به سمت صلاح، کمال و آیندهای روشن در حال حرکت است. از دید تعالیم شیعی، این حرکت به سمت  استقرار شهر عدل آرمانی مهدوی است و فرجام تاریخ را رقم خواهد زد. لکن جامعه آرمانی مهدوی و حیات طیبه، به خودی خود محقق نخواهد شد و نیازمند زمینه‌سازی است. در این راستا ایجاد یک حکمرانی و نظام حاکمیتی مطلوب میتواند به‌عنوان یکی از مهمترین عوامل زمینهسازی به شمار آید؛ چرا که نقش الگویی حاکمان و نوع تاثیر نظام حکمرانی، میتواند شکلگیری جامعه زمینهساز ظهور را تسریع یا به تاخیر بیاندازد. سؤال مهم و اساسی پیش روی این تحقیق، این است که حکمرانی مطلوب آستانۀ ظهور چه ویژگیهایی دارد. از آنجا که مفهوم حکمرانی دارای معنایی بسیط و گسترده است، لازم بود تا در ابتدا مفاهیم و اجزای آن استخراج، و به صورت الگو ارائه شود. در این راستا با استفاده از شیوه فراترکیب، مقالات و کتابهای مرتبط با موضوع این تحقیق مورد بررسی قرار گرفت و مفاهیم حکمرانی زمینهساز استخراج و شناسه‌گذاری شد؛ سپس، این مفاهیم در الگوی تصویرپردازی زمینهساز ظهور، جایابی، و با استفاده از آیات و روایات، تصویر حکمرانی زمینهساز، ترسیم گردید. شایان ذکر است که الگوی تصویرپردازی زمینهساز ظهور در جلسات و نشستهای خبرگی مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفته است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; حکمرانی مطلوب; آینده پژوهی; تصویرپردازی; آستانه ظهور; حکومت حق مدار

طراحی الگوی چند سطحی عقلانیت در سازمان با رویکرد اسلامی - عادل آذر; عباس مقبل باعرض; ولی الله نقی پور فر; عبدالحسین نیسی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
عقلانیت، یکی از پیچیده‌ترین و مهم‌ترین مباحث معرفت‌شناسی است. در مورد عقلانیت و مفاهیم مرتبط با آن آثار و نوشته‌های زیادی وجود دارد. با این وجود عقلانیت و شاخص‌های تعقل صحیح همواره مورد بحث و مناقشه بوده و هست و احتمالا خواهد بود. بر این اساس و با توجه به بافت فرهنگی اجتماعی سازمانهای کشور این پژوهش با هدف طراحی الگوی چند سطحی عقلانیت در سازمان با رویکرد اسلامی انجام شده است. روش این پژوهش بر حسب داده، کیفی و برحسب نتیجه، بنیادی و برحسب هدف، اکتشافی است. منابع دینی مورد استفاده قرآن و احادیث معصومین(ع) است. با استفاده از راهبرد تحلیل محتوا، که یکی از راهبردهای پژوهش کیفی است، تمام آیات و احادیثی که به تعقل، تفکر، تدبر و موضوعات مرتبط با آنها مربوط می‌شود، مورد مطالعه قرار گرفت و با استفاده از روش نظریه‌پردازی داده بنیاد شناسه‌گذاری شد. به‌منظور گردآوری داده‌ها از تفاسیر المیزان، نور و راهنما برای تحلیل محتوای آیات و برای تحلیل محتوای احادیث از کتابهای گرانبهای اصول کافی، میزان الحکمه و نرم‌افزار جامع الاحادیث استفاده شد. نتیجه این پژوهش نشان داد که الگوی عقلانیت در سازمان با رویکرد اسلامی از یازده بعد تشکیل می‌شود که در سه سطح نهادی، سازمانی و عملیاتی طبقه‌بندی شد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; عقلانیت; سازمان; رویکرد اسلامی; تئوری انتقادی; تئوری نهادی; رویکرد چند سطحی

ارائه نظریه وزن‌کشی ساحات انسانی در تحلیل الگوی تصمیم‌گیری بر مبنای آرای فلاسفه متعالیه - مهران رضائی; سیدمهدی امامی‌جمعه; محمد بیدهندی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
«تصمیم‌گیری» از مهمترین محورها در زندگی انسان است؛ ولیکن در مباحث فلسفی، کمتر مورد توجه بوده است. مسئله این پژوهش این است که بر مبنای تحلیل آرای فلاسفه متعالیه (با محوریت ملاصدرا، علامه طباطبایی و استاد مطهری)، چه الگویی از تصمیم‌گیری، قابل طراحی و ارائه است. روش گردآوری داده‌ها، کتابخانه‌ای و روش پژوهش، تحلیل محتوای کیفی است. طبق یافته‌های پژوهش، مؤلفه‌های مختلف اعم از ساحات سه‌گانه انسانی (ساحتهای شناختی، عاطفی و رفتاری) و ابعاد آنها در تصمیم‌گیری انسان تأثیرگذار است، اما تحلیل الگوی تصمیم‌گیری، باید جامع و با لحاظ همه این مؤلفه‌ها در معیت یکدیگر باشد. هر کدام از این مؤلفه‌ها، مطلوب مخصوص به خود را دارد و در «فاعل تصمیم» به سمت آن، کشش ایجاد می‌کند؛ کشش‌هایی که بعضی همسو و بعضی غیر همسو (متعارض) است و هم‌چنین از لحاظ شدت و قدرت متفاوت است. در نهایت، طبق الگو و نظریه پژوهش، موازنۀ «مجموع کشش‌ها»، تعیین‌کنندۀ تصمیم است؛ آن گزینه‌ای که مؤلفه‌های حامیِ آن، از قدرت و وزن بیشتری برخوردار، و در نتیجه «مجموع کشش‌های ایجاد شده مؤلفه‌های حامیِ آن» بیشتر باشد، تصمیم خروجی خواهد بود. این تحلیل از تصمیم‌گیری در قالب الگوی مفهومی ارائه شده است که می‌توان آن را «نظریه وزن‌کشی ساحات و ابعاد انسانی در تحلیل الگوی تصمیم‌گیری» نامید., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; علامه طباطبایی; حکمت متعالیه; استاد مطهری; الگوی تصمیم‌گیری; فلسفۀ ملاصدرا

الگوی رهبری شهید سید مرتضی آوینی در فعالیتهای رسانه‌ای - سیاوش صلواتیان; غلامرضا گودرزی; میثم حق وردی طاقانکی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
الگوی رهبری شهید سید مرتضی آوینی از جمله تجربیاتی است که پس از انقلاب اسلامی در عرصۀ سازمانهای رسانه‌ای در دست است. دستیابی به این الگو می‌تواند پیش‌قدمی برای دستیابی به الگوی رهبری بومی سازمانهای رسانه‌ای باشد. هدف این پژوهش «شناسایی الگوی رهبری شهید آوینی» است. روش نظریه‌پردازی داده‌بنیاد به دلیل سازگاری با موضوع و روند پیش رو به‌عنوان روش این پژوهش انتخاب شده است. مصاحبه باز و عمیق و روش اسنادی، ابزار گردآوری داده‌ها بوده است. جامعۀ مورد بررسی این پژوهش آثار شهید آوینی و نوشته‌ها و مصاحبه‌هایی است که اطلاعاتی دربارۀ رهبری شهید آوینی در اختیار قرار بدهد و نیز همراهان و همکاران شهید آوینی است. نمونه‌های این پژوهش با استفاده از «نمونه‌برداری نظری» انتخاب شده‌ است. طی تحقیق، مصاحبه‌ها و اسناد به روش نظریه‌پردازی داده ‌بنیاد مطالعه و داده‌ها به روش شناسه‌گذاری کیفی و با کمک فن مقایسه دائمی در سه مرحله شناسه‌گذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شد. در مجموع، طی این تحلیل‌ها ۱۹۷ مفهوم مشخص شد. این مفاهیم نیز طی روند انتزاع در ۶۶  زیرمقوله، ۱۲ مقوله و در آخر سه مقولۀ محوری دسته‌بندی شد. نهایتاً طی این مراحل الگوی رهبری شهید آوینی در قالب یک الگوی مفهومی طراحی شد. «نظر و عمل دینی»، «نظر و عمل تشکیلاتی» و «ولایت داشتن» مقولات محوری این الگو است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; الگوی سازمانهای رسانه‌ای; رهبری سازمان رسانه‌ای; رهبری و الگوی رهبری; شهید سید مرتضی آوینی

بررسی اثر سبک زندگی اسلامی بر نگرش شغلی کارکنان - حسین عظیمی; نبی اله شاکرمی; فاطمه اونق (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
سبک زندگی کارکنان و تأثیر آن بر نگرش شغلی آن‌ها و شاخص‌های زیر‌مجموعه آن از قبیل (رضایت شغلی، وابستگی شغلی و تعهد سازمانی) از جمله مسائل مهم در کیفیت زندگی کاری به‌شمار می‌رود. این موضوع در جوامع اسلامی، زمانی اهمیت دو چندان می‌یابد که تأثیر سبک زندگی اسلامی بر نگرش شغلی مورد بررسی قرار گیرد. در این پژوهش ضمن بررسی تأثیر سبک زندگی اسلامی بر نگرش در حالت کلی، تأثیر آن بر هر یک از مؤلفه‌های نگرش شغلی (رضایت شغلی، وابستگی شغلی و تعهد سازمانی) و هم‌چنین اثر مؤلفه میانجی ارزشهای درون سازمانی در میزان تأثیرگذاری سبک زندگی اسلامی بر نگرش شغلی کارکنان 12 سازمان منتخب مراکز استانهای لرستان و زنجان سنجیده شد. داده‌های تحقیق از طریق پرسشنامه با روش نمونه‌گیری طبقه‌ای تصادفی، بین 430 نفر از کارکنان، توزیع و نتایج از طریق الگوی معادلات ساختاری و با نرم‌افزارهای 23Spss و PLS2 تجزیه و تحلیل شد. در این پژوهش سه پرسشنامه به‌منظور سنجش نگرش شغلی کارکنان، سبک زندگی اسلامی و تبیین ارزشهای درون سازمانی طراحی شد. اعتبار این سه پرسشنامه با استفاده از ضریب همسانی درونیِ آلفای کرونباخ به ترتیب برابر با 966/0 و 94/0 و 947/0 تأیید شد که از 7/0 بیشتر بود. ضمن اینکه روایی پرسشنامه و برازش الگو از طریق نرم‌افزار PLS2 تأیید شد. در این پژوهش، هشت فرضیه از نه فرضیه تأیید و نشان داده شد که سبک زندگی اسلامی می‌تواند بر نگرش شغلی و سازمانی کارکنان تأثیر مثبتی داشته باشد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; سبک زندگی اسلامی; تعهد سازمانی; رضایت شغلی; ارزشهای درون سازمانی; نگرش شغلی; وابستگی شغلی

طراحی چارچوب تبلیغات اجتماعی برای جلب کمک‌های مردمی مبتنی بر الگوی دینی - سعید مسعودی پور; بهروز قاسمی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
امروزه بازاریابی به‌عنوان دانشی فراتر از حوزه کسب و کار شناخته می‌شود. کاربست اصول و ابزارهای این رشته علمی در موضوعات غیر تجاری گسترش یافته است. یکی از این حوزه‌ها استفاده از دانش بازاریابی در حل مسائل اجتماعی است که از آن با عنوان بازاریابی اجتماعی یاد می‌شود. به جرأت می‌توان فقر و محرومیت را یکی از مهمترین معضلات جوامع انسانی دانست. رشته‌های گوناگون علمی از ابعاد مختلف سعی کرده‌اند راهکارهایی برای این مسئله ارائه کنند. یکی از این رشته‌های علمی که توانایی ارائه راه حل برای مسئله فقر دارد، بازاریابی اجتماعی است که تلاش می‌کند با استفاده از ابزارهای خود اقدام به جلب مشارکت‌های عمومی و مردمی برای کمک به محرومین نماید. این پژوهش به‌دنبال طراحی الگویی برای تبلیغات اجتماعی به‌منظور جلب کمک‌های مردمی در حل مسئله فقر است. برای این کار با استفاده از روش تحلیل مضمون، همه آیات قرآن با کلیدواژه انفاق مورد بررسی قرار گرفت تا چارچوب تبلیغی قرآن در موضوع دعوت برای محرومان مشخص شود. در گام دوم با استفاده از شیوه تحلیل سلسله مراتبی به وزن‌دهی و اولویت‌بندی ابعاد اقدام شد. در نهایت مشخص شد پرداختن به مؤلفه‌های دانشی و نگرشی برای دعوت به خیر و نیز پرداختن به نیت و چرایی رفتار به‌عنوان دو مؤلفه اصلی محتوایی برای ساخت تبلیغات اجتماعی انفاق است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; بازاریابی اجتماعی; الگوی دینی برطرف کردن فقر; تبلیغات اجتماعی سازمان‌های خیریه; حل مسئله فقر

بررسی تأثیر مدیریت منابع انسانی اسلامی بر عدالت سازمانی، رضایت شغلی و ترک خدمت کارکنان - محرم عباسی; حسین خنیفر; مائده السادات واعظ موسوی; میثم صمیمی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش به دنبال بررسی تأثیر مدیریت منابع انسانی اسلامی بر عدالت سازمانی، رضایت شغلی و ترک خدمت کارکنان است. این پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ روش، توصیفی ـ پیمایشی از نوع معادلات ساختاری است. جامعه آماری پژوهش، کارکنان سازمانهای اسلامی شهر قم هستند که با استفاده از روش نمونه‌گیری دو‌مرحله‌ای، ابتدا با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای شش سازمان انتخاب، و در مرحله دوم از میان 1960 نفر، طبق فرمول کوکران 322 نفر به صورت تصادفی انتخاب شد. گردآوری داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های استاندارد با مقدار پایایی پیش آزمون عدالت توزیعی830/0، عدالت رویه‌ای 854/0، عدالت مراوده 781/0، رضایت شغلی 791/0، ترک خدمت کارکنان751/0 و مدیریت منابع انسانی اسلامی 801/0 انجام شد. نتایچ این پژوهش نشان می‌دهد که بین مدیریت منابع انسانی اسلامی با عدالت توزیعی، رویه‌ای و رضایت شغلی رابطه مثبت و معنادار وجود دارد و بین مدیریت منابع انسانی اسلامی با ترک خدمت کارکنان رابطه منفی و معنادار وجود دارد و برخلاف فرض پژوهش، رابطه معناداری بین مدیریت منابع انسانی اسلامی و عدالت مراوده‌ای یافت نشد. هم‌چنین عدالت توزیعی و رویه‌ای نقش میانجی میان مدیریت منابع انسانی اسلامی و رضایت شغلی دارد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت منابع انسانی اسلامی; عدالت سازمانی; رضایت شغلی; ترک خدمت کارکنان; سازمان اسلامی

پیامدهای اخلاق کار اسلامی - حسین صیادی تورانلو; سپیده ثقفی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این پژوهش تببین پیامدهای اخلاق کار اسلامی در سازمان است و بدین منظور ابتدا با بررسی ادبیات تحقیق و مصاحبه با خبرگان دانشگاهی و حوزوی شهرستان کرمان پیامدهای اخلاق کار اسلامی در سازمان شناسایی گردید. پس از شناسایی پیامد‌ها، پرسشنامه تحقیق طراحی و بین جامعه مورد مطالعه توزیع گردید. جامعه آماری تحقیق را کارکنان دانشگاهی شهرستان کرمان تشکیل می‌داد.  این جامعه در زمان پژوهش حدوداً‌ شامل 740 کارمند بود. بدین منظور نمونه‌ای تصادفی مشتمل بر 350 نفر از کارکنان دانشگاهی شهرستان کرمان براساس جدول مورگان انتخاب و درنهایت 216 پاسخ معتبر پس از چندین بار پیگیری گردآوری شد. پس از گردآوری داده‌های تحقیق روایی و پایایی پرسشنامه پژوهش با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ و تحلیل عاملی تأییدی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاکی از تأیید پایایی و روایی پرسشنامه تحقیق بود. به‌منظور پاسخ‌دهی به فرضیات تحقیق از تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد. یافته‌ها حاکی بود ‌که پیامد‌های اخلاق کار اسلامی در دو حوزه فردی و اجتماعی محقق می‌شود. در حوزه فردی پیامدهای اخلاق کار اسلامی برای افراد در سازمان شامل حفظ کرامت انسانی، آرامش فردی و آرامش در محیط کار است. در حوزه اجتماعی پیامدهای اخلاق کار اسلامی برای جامعه‌ مورد نظر، تقویت ارتباطات اجتماعی و عدالت اجتماعی را در پی دارد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; اخلاق کار اسلامی; اخلاق و کار; کار و اسلام

طراحی الگوی سازمان ارزش بنیان با رویکرد اسلامی - اسماعیل رستم زاده گنجی; مجید ضماهنی; لطف الله فروزنده دهکردی; علیرضا موغلی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش، تلاشی‌است در ادامه‌ مسیر حرکت اندیشمندان اسلامی به منظور ارائه‌ الگویی از سازمان ارزش‌بنیان با رویکرد اسلامی. در این پژوهش با توجه به کیفیت منابع از روش آمیخته‌ کمّی ـ کیفیِ دلفی به همراه تحلیل عاملیِ اکتشافی استفاده شد. ابتدا با مروری بر پژوهشهای پیشین و مصاحبه‌های اکتشافی، 360 شناسه اوّلیّه شناسایی و با دسته‌بندی و پالایش آنها نهایتاً 68 شاخص اوّلیّه در قالب 22 مؤلفه‌ استخراج شد. سپس به ارائه‌ شاخصها و مؤلفه‌های پیشنهادی و نظرسنجی از 44 نفر از خبرگان در قالب شیوه دلفی اقدام گردید که با استفاده از روش گلوله برفی انتخاب شده بودند. پس از آن با تحلیل عاملی اکتشافی روی داده‌ها 9 بُعد استخراج گردید. نهایتاً، شاخصهای تعدیل شده، مؤلّفه‌های پیشنهادی و ابعاد استخراج شده به همراه بازخورد نتایج دور اول دوباره در اختیار خبرگان قرار گرفت که پس از جمعآوری نظر آنها، الگوی سازمان ارزش‌بنیان با رویکرد اسلامی شامل ابعاد 9 گانه‌ رهبری مردمدار، فرهنگ توسعه‌ پایدار، منابع انسانی عاطفی، راهبرد رشد‌محور، تشکیلات‌سازی اعتدالگرا، نظارت انعطاف‌پذیر، واگذار‌گری، کنترل زیر‌ساختی و تدیّن، طرّاحی شد. مهمترین پیشنهادهای این پژوهش به پژوهشهایی در زمینه‌ کشف شاخصهای  جدید و نیز طرّاحی ابزارهایی برای سنجش عملیّاتی شاخصهای سطح سازمانها و نیز بررسی امکان تعمیم یافته‌ها به دیگر انواع سازمان مربوط بوده است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; تحلیل عاملی اکتشافی; روش دلفی; سازمان ارزش‌بنیان با رویکرد اسلامی

شناسایی مؤلفه‌های فرهنگ دینی مؤثر بر ارتقای سلامت سازمانی در نظام آموزش عالی ایران - علی یاسینی; فاطمه ایدی; هادی آقایی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش با رویکرد اسلامی و با تأکید بر قرآن کریم و نهج‌البلاغه و بررسی متون اسلامی به شناسایی مؤلفه‌های فرهنگ دینی و ارتباط آن با سلامت سازمانی می‌پردازد. تحقیق از نظر هدف، کاربردی، و از جهت روش گردآوری داده‌ها ترکیبی است که بخش کیفی آن با روش تحلیل محتوای کیفی و بخش کمّی آن با روش توصیفی ـ همبستگی انجام شد. واحد تحلیل در بخش کیفی، کلمات و مضمونها بود و در بخش کمّی تمامی کارکنان و مدیران دانشگاه ایلام به عنوان جامعه انتخاب شدند که با استفاده از جدول کرجسی و مورگان (1997) و شیوه نمونهگیری تصادفی ساده، 140 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. در بخش کیفی از ابزار فیش‌برداری و روش شناسه‌گذاری و در بخش کمّی از دو پرسشنامه محقق ساخته فرهنگ دینی با 18 گویه و پرسشنامه استاندارد سلامت سازمانی لایدن و کلینگل (2002) با 31 گویه استفاده شد. در گام نخست، با تمرکز روی کلیدواژهها و نشانگرهای مرتبط با مفاهیم فرهنگ دینی، 177 نشانگر شناسایی شد و پس از پالایش 53 نشانگر، 18 خرده مؤلفه، و 3 مؤلفه اصلی به دست آمد که با عناوین معیارهای تخصصی، معیارهای ارزشی و معیارهای مکتبی نامگذاری شد. در نهایت تأثیر مستقیم فرهنگ دینی  بر متغیر سلامت سازمانی با استفاده از الگویابی معادلات ساختاری آزمون شد و میزان ضریب تاثیر برابر با 51 درصد بدست آمد که به لحاظ آماری این تأثیر مثبت، معنادار و متوسط است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; تحلیل محتوای کیفی; سلامت سازمانی; فرهنگ دینی; آموزش عالی

هدایت و رهبری از دیدگاه قرآن و راهبردهای آن - محمدباقر بابایی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این مقاله با هدف تبیین هدایت، رهبری و راهبردهای شکوفاسازی نهادههای ذاتی انسان از دید قرآن نوشته شده و روش تحقیق آن کیفی است که از طریق روش تحلیل مضمون با محوریت آیات قرآن کریم انجام شده است. حاصل پژوهش بیان میکند که تمام نیازهای رشد و کمال انسان در نهاد انسان نگاشته شده است و تنها هدایت الهی می‌تواند موجبات شکوفاسازی صحیح آنها را فراهم سازد و چون انسان، نوع واحد است تنها یک برنامه که از آن به دین اسلام یاد می‌شود، می‌تواند انسان را بدرستی به مقصد مطلوب در تراز فطرت هدایت کند. هیچ زمانی خالی از امام و هادی الهی نبوده است و هر کدام به تناسب وضعیت زمانی و مکانی، هدایت مردم را به عهده گرفته‌اند که از آن به شریعت یاد می‌شود تا به مقتضای زمان و مکان با راهبردهای متفاوت مانند راهبرد ابراهیمی، راهبرد موسوی و راهبرد عیسوی به روشنگری مردم بپردازند تا راهبرد محمدی برای همه انسانها تا روز قیامت معرفی شد و صیانت آن از تحریف لفظی و معنوی را خدا بر عهده گرفت و این نتیجه کلی به دست آمد که تمام مشکلات انسانها به عدم پایبندی آنان به شیوه‌ها و روشهای پیامبران در مقابل راهبرد و شیوه شیاطین بر می‌گردد. راهبرد اساسی او برای رهایی از این مشکلات شناخت حقیقی جایگاه و مراتب انسان و پایبندی نسبت به آموزه‌های دینی تحت قیومیت و رهبری رهبر الهی است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; رهبری; مدیریت; رهبر; راهبرد; هدایت قرآنی

واکاوی و فهم اصول اسلامی خط‌مشی‌گذاری فرهنگی مبتنی بر سیره حکومتی پیامبر اکرم(ص) - میثم آقداغی; حسین خنیفر; حسن دانایی فرد; مصطفی دلشاد تهرانی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
خط‌مشی‌گذاری فرهنگی محل تلاقی خط‌مشی‌گذاری عمومی و فرهنگ است که به دلیل اهمیت فزاینده‌اش در کانون توجه پژوهشگران و اندیشه‌ورزان قرار گرفته است. در این مقاله با رویکردی اسلامی به این حوزه نظری پرداخته، و تلاش شده است با تکیه بر سیره پیامبر گرامی اسلام(ص) به عنوان اسوه حسنه، اصول خط‌مشی‌گذاری فرهنگی با رویکرد اسلامی استخراج و ارائه شود؛ به عبارت دیگر مسئله این پژوهش پرسش از دلالتهای عملی سیره حکومتی پیامبر اسلام(ص) در خط‌مشی گذاری فرهنگی است. برای پاسخ به این مسئله مجموعه‌ای از منابع سیره به صورت هدفمند انتخاب شد و با روش تحلیل مضمون مورد مطالعه و شناسهگذاری قرار گرفت. شناسهها در قالب مضمونها دسته‌بندی و پالایش، و با توسعه دامنه مطالعه، شواهد بیشتری برای مضمونهای اصلی گردآوری و تحلیل شد. با مراجعه به متن روایات و خطبه‌های پیامبر(ص) شواهدی در جهت تأیید مضمونهای اصلی فراهم آمد. هفت مضمون اصلی استخراج شده از تحلیل متون سیره عبارت است از: هدایتگری، جامعیت فرهنگی، تدریج، تقویت وحدت و انسجام اجتماعی، مسجدمحوری، تقویت جایگاه خانواده و زنان، و رشد دانش و آگاهی. این هفت مضمون، اصول هفت‌گانه خط‌مشی‌گذاری فرهنگی بر اساس سیره پیامبر مکرم اسلام(ص) را تشکیل می‌دهد. , فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; خط‌مشی‌گذاری; سیره نبوی; خط‌مشی عمومی; خط‌مشی فرهنگی; سیره پژوهی

شناسایی مؤلفه‌های فرهنگ سازمانی جهادی با تکیه بر تجربه مدیران جهاد سازندگی - میثم ظهوریان ابوترابی; سعید مرتضوی; محمد لگزیان; محمد مهدی فراحی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
مدیریت جهادی به مثابه تبلور عملی نهادهای جهادی مولود انقلاب اسلامی می‌تواند الگویی برای مدیریت مؤثر در سازمان‌های امروز جامعه ایران باشد. هدف این پژوهش، ارائه الگویی از فرهنگ سازمانی جهادی از طریق کاوش در تجربه مدیران جهاد سازندگی در دهه اول فعالیت این نهاد است. با توجه به ماهیت اکتشافی تحقیق، روش کیفی تحلیل شبکه مضمونها به عنوان مناسبترین راهبرد انتخاب شد و مورد استفاده قرار گرفت.  جامعه مورد مطالعه پژوهش مدیران نهاد جهاد سازندگی در دهه فعالیت این نهاد (بین سالهای 58 تا 67) بود که از طریق نمونهگیری هدفمند و با در نظر گرفتن اصل اشباع با نمونهای شامل 25 نفر از این مدیران مصاحبه عمیق شده است. تجزیه و تحلیل داده‌های پژوهش در نهایت به تولید 209 شناسه باز منجر شد که پس از ترکیب آنها با یکدیگر در نهایت 39 مضمون پایه شناسایی، و با خوشه‌بندی آنها در گروه‌های مشابه، آن مضمونها در قالب هشت مضمون سازمان‌دهنده دسته‌بندی شد. مضمونهای سازمان دهنده تحقیق شامل انعطاف‌پذیری مولد رشد، دین‌محوری، سبک زندگی دینی، الگوی ارتباطی باز، سبک رهبری همدلانه، فرهنگ متعالی کار، همکاری و مشارکت، و مردمداری است. تمام مضمونهای سازمان دهنده نیز تحت مضمون فراگیر «فرهنگ سازمانی جهادی» قابل تعریف است. بر این مبنا این مضمون کانون و هسته شبکه مضمونهای این پژوهش را تشکیل می‌دهد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت جهادی; جهاد سازندگی; انقلاب اسلامی; فرهنگ سازمانی

پیشایندهای بهبود مدیریت تجربه گردشگران پزشکی مسلمان با محوریت مدیریت اسلامی بیمارستانهای ایران - علی قربانی; عباسقلی سنگی نور پور (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف تحقیق، شناسایی پیشایندهای بهبود مدیریت تجربه مشتریان خارجی مسلمان بیمارستانها با محوریت رویکرد اسلامی در بیمارستانها و نقش واسطهای نگرش گردشگران پزشکی خارجی است. دادههای تحقیق از 237 نفر از این گردشگران، که از خدمات درمانی بیمارستانهای شمال غرب ایران بهرهمند شدهاند، گردآوری و در قالب الگویابی معادلات ساختاری و با استفاده از نرم‌افزار لیزرل مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که تجربه درمانی گردشگران پزشکی مسلمان خارجی از رفتارهای مبتنی بر قواعد اسلامی پزشکان و بیمارستانها تأثیر میپذیرد؛ اما رفتارهای اسلامی پرستاران تأثیر معنیداری بر آن ندارد. در این تحقیق همچنین مشخص شده است که نگرش گردشگران خارجی در رابطه رفتارهای مبتنی بر قواعد اسلامی پزشکان و بیمارستان با تجربه درمانی گردشگران نقش واسطه‌ای ایفا میکند. نتایج تحقیق، درک صحیحی از رفتارهای بالینی مبتنی بر قواعد اسلامی به دست میدهد؛ به عبارت دقیقتر، نتایج مورد نظر به بیمارستانهای ایران کمک میکند تا خدمات درمانی با کیفیتی را، که بر قواعد اسلامی مبتنی باشد با نیازهای گردشگران پزشکی مسلمان منطبق سازند و در نتیجه، ضمن بهبود مدیریت تجربه مشتریان به جذب هرچه بیشتر گردشگران پزشکی مسلمان موفق شوند., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; خدمات درمانی; رفتارهای اسلامی; گردشگران پزشکی مسلمان; مدیریت تجربه مشتریان

ابعاد اجتماعی و اقتصادی استفاده از خودرو‌های لوکس با رویکرد پژوهش ترکیبی - محمد حسین فرقانی; علی کاظمی; بهرام رنجبریان; مهسا قندهاری (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
اسراف‌گرایی، تجمل‌گرایی و به دنبال آن تمایل به استفاده از خودروهای لوکس همواره از موضوعاتی است که بزرگان و دلسوزان دین و نظام اسلامی نسبت به آن هشدار داده‌اند. این پژوهش، به دنبال یافتن چرایی تمایل به استفاده از این خودروهای لوکس در ابعاد اجتماعی و اقتصادی است. برای این منظور از روش پژوهش ترکیبی شامل دو بخش استفاده شده است. در بخش اول با استفاده از روش کیفی نظریه داده‌بنیاد، ابعاد اجتماعی و اقتصادی موضوع شناسایی شده‍اند و در بخش دوم با استفاده از الگو، پرسشنامه‌‌ای طراحی، توزیع و به تعداد 320 عدد جمع‌آوری شده است. داده‌های پرسشنامه‌ها، که پایایی آنها توسط ضریب آلفای کرونباخ بررسی و تأیید شده با روش تحلیل عاملی تأییدی مورد آزمون قرار گرفته است. نتایج پژوهش، حاکی از اثرگذاری سه عامل اقتصادی شامل اهمیت قیمت، بورس بازار بودن کالا و تمایل به حفظ ارزش پول و نیز پنج عامل اجتماعی شامل تمایل به ظاهرسازی، کسب طبقه اجتماعی، گروه‌های مرجع، پرستیژ و تغییر رفتار دیگران بوده است. این پژوهش با رویکرد انتقادی ـ دینی به موضوع، راهکارهایی را برای کاهش این آسیبهای اجتماعی و اقتصادی ارائه کرده است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; عوامل اجتماعی; پژوهش ترکیبی; خودروی لوکس; رفتار مصرف‌کننده مسلمان; عوامل اقتصادی

شناسایی و تبیین شاخصهای کلیدی برندسازی اسلامی با استفاده از روش دلفی فازی - سید نجم الدین موسوی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش با هدف شناسایی و تبیین شاخصهای کلیدی برندسازی اسلامی انجام پذیرفت. تحقیق، بنیادی و در زمره تحقیقات کمّی ـ کیفی است. جامعه آماری پژوهش سه طیف مختلف روحانیون، دانشگاهیان و مصرف کنندگان مسلمان در جامعه ایران هستند که اعضای آن با استفاده از نمونه‌گیری به روش احتمالی طبقه‌ای و بر اساس اصل کفایت نظری انتخاب شدهاند. ابزار گردآوری دادهها، مصاحبه نیمه ساختار یافته و پرسشنامه است. روایی و پایایی مصاحبهها با استفاده از روش CVR و آزمون کاپای کوهن مورد تأیید قرار گرفت. دادههای مصاحبه و پرسشنامه به ترتیب با استفاده از روش شناسهگذاری و شیوه دلفی فازی تحلیل شد. نتایج پژوهش نشان می دهد که ترویج آداب و شریعت اسلامی، تقدم رضایت خدا و مشتری، استفاده از عنوان و کلمات اسلامی، تأمین منافع مسلمانان، رعایت اصل صداقت و درستی، مطابقت با موازین و ارزشهای اسلامی، تمرکز توأمان بر ارزشهای دینی و خواسته‌های مشتریان، اجرای بازاریابی اخلاقی، تولید محصولات در کشورهای مسلمان، جلب اعتماد مشتریان نسبت به حلال بودن محصولات، تعیین موضع مناسب در برابر محصولات غیر اسلامی، تمرکز و ارائه محصولات به کشورهای مسلمان، ارائه تبلیغات بر اساس موازین و ارزشهای اسلامی، توجه به فرایند تولید محصولات حلال، توجه به منافع آیندگان، در نظر داشتن مسائل زیست محیطی و مسئولیت اجتماعی، گسترش هویت اسلامی از طریق برندسازی، ارائه تصویر مثبت از اسلام در برندهای مسلمان، استفاده از احادیث در شعارها و تبلیغات برند و گسترش فرهنگ ساده زیستی و پرهیز از مادی‌گرایی شاخصهای اصلی برندسازی اسلامی است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; برند اسلامی; برندسازی; برندسازی اسلامی; جامعه مسلمان

عوامل تأثیرگذار بر برندسازی اسلامی - محمد رضا رستمی; داود فیض; عظیم زارعی; عباسعلی رستگار; مرتضی ملکی مین باش رزگاه (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این پژوهش شناسایی و بررسی عوامل مؤثر بر برندسازی اسلامی در صنایع ایران به منظور ارائه چارچوبی مفهومی برای ورود به بازارهای جهانی است. روش پژوهش از نوع ترکیبی اکتشافی است که پیدرپی در دو بخش کیفی و کمی انجام شده است. در گام اول پژوهش به منظور دستیابی به اهداف پژوهش با استفاده از مصاحبه‌های عمیق نیمه ساختاریافته با 14 نفر از خبرگان، متخصصان و استادان دانشگاهی و صنعت در زمینه‌های بازاریابی، برندسازی و برندسازی اسلامی که به روش نمونهگیری ترکیبی هدفمند قضاوتی و روش گلوله برفی انتخاب شده بودند، مؤلفههای برندسازی اسلامی و همچنین عوامل مؤثر بر آن شناسایی و دستهبندی شد. سپس در مرحله کمی در قالب روش تحقیق توصیفی ـ پیمایشی و از طریق ابزار پرسشنامه محقق ساخته نظر و دیدگاههای 328 نفر از مدیران و کارشناسان بازاریابی در 60 شرکت با نام اسلامی گردآوری شد. سپس، داده با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی و نرمافزار LISREL مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج پژوهش در مرحله نظرسنجی از خبرگان منجر به شناسایی سه مؤلفه اصلی رویکردها، فرصتها و چالشهای برندسازی اسلامی و عوامل اثرگذار بر آن شد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; برندسازی اسلامی; تصویر ذهنی; تقاضای بازارهای اسلامی; وسعت کاربرد برند اسلامی

تبیین ابعاد منزلت کارکنان مبتنی بر دیدگاه‌های مقام معظم رهبری(حفظه الله) - سید عبدالله صالح نژاد امرئی; حسن درویش; سید علی‌اکبر احمدی; لطف‌الله فروزنده (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
یکی از نیازهای اصلی بشر نیاز او به احترام و داشتن منزلت است. همچنین یکی از ریشه‌های به وجود آمدن مشکلات روانی و اخلاقی در سازمانها و کاهش انگیزه، رضایت و تعهد کارکنان، مسائلی مانند بی‌احترامی در روابط بین مدیران و زیردستان و نیز عدم احساس عزت‌نفس در مقایسه با دیگران است که منشأ آن کاهش منزلت و جایگاه اجتماعی کارکنان است. در این پژوهش با استفاده از روش کیفی تحلیل مضمون، ﻣﺠﻤﻮﻋﻪ بیانات ﻣﻘﺎم ﻣﻌﻈﻢ رﻫﺒﺮی ﺑﯿﻦ سالهای 1357 تا 1396 مرور و شناسهگذاری شد. سپس شناسههای باز ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ مفهوم منزلت کارکنان، شناسایی و طبقه‌بندی شد. در ادامه کار، ابعاد منزلت، زمینه‌های ارتقای آن و در نهایت نتایج مستقیم ارتقای منزلت از دیدگاه ایشان در قالب شش ﻣﻀﻤﻮن فراگیر و بیستوشش ﻣﻀﻤﻮن سازمان‌دهنده و 117 مضمون پایه، دسته‌بندی، و به صورت شبکه مضمونهای مرتبط با مفهوم منزلت کارکنان از دیدگاه مقام معظم رهبری (حفظهالله) ارائه شد. از نتایج این تحقیق میتوان برای ارتقای منزلت کارکنان و دستیابی به عزتنفس آنان استفاده کرد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; عزت; تحلیل مضمون; احترام; جایگاه اجتماعی; مقام معظم رهبری (مدظله); منزلت

شناسایی مؤلفه‌های الگوی آموزش و تربیت اسلامی مدیران نهادی در ایران - مهدی محمدی; محمد حکاک; امیرهوشنگ نظرپوری; سید نجم الدین موسوی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
امروزه نیروی انسانی مهمترین سرمایه سازمانی است و مدیران به دلیل جایگاه سازمانی و قدرت و نقش اساسی که در موفقیت یا شکست سازمان دارند، از اهمیت مضاعفی نسبت به دیگر سرمایه‌های انسانی برخوردارند. آموزش و بهسازی کارکنان اقدامی راهبردی است که در سطح فردی باعث ارزشمندی فرد، در سطح سازمانی باعث بهبود و توسعه سازمان و در سطح ملی و حتی فراملی منجر به افزایش بهره‌وری و نتایج مترتب بعدی می‌شود؛ لذا می‌توان گفت یکی از اقدامات زیربنایی که باعث کارامدی سازمانها می‌شود، ایجاد یا در اختیار گرفتن و توسعه پیوسته سرمایه انسانی از طریق آموزش و بهسازی آن است. ایفای رسالت آموزش و بهسازی در سازمان و اثربخشی آن مستلزم اتخاذ خط‌مشی و راهبردی مناسب، متناسب با مقتضیات سازمان است. در این پژوهش، که با هدف بررسی و مشخص کردن مؤلفههای الگوی آموزش و تربیت اسلامی مدیران نهادی (فرماندهان نواحی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی) از طریق مصاحبه عمیق با خبرگان در حوزه‌های آموزش، تربیت، مدیریت و نیروهای مسلح انجام گرفته است، داده‌های لازم استخراج شد و با روش تحلیل مضمون مورد بررسی قرار گرفت که در نهایت 12 مؤلفه اصلی به همراه ویژگیهای آ‌نها در سه بعد سخت‌افزاری، نرم‌افزاری و مغزافزاری طبقه‌بندی شد. همچنین سه مؤلفه استاد، مربی و محتوا به عنوان محورهای اصلی در الگوی آموزش و تربیت اسلامی به دست آمد.  , فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; تحلیل مضمون; تربیت; مدیران نهادی; آموزش

طراحی الگوی مفهومی عوامل پیش برنده و بازدارنده مشارکت شهروندی در نهج‌البلاغه - رضا واعظی; هادی خان محمدی; مصطفی دلشاد تهرانی; حسین اصلی پور (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
مشارکت شهروندی محصول  دموکراسی در دوران جدید و به رسمیت شناختن حق حاکمیت یکایک انسانها در تعیین سرنوشت سیاسی، اقتصادی و فرهنگی خویش است. این در حالی است که بر اساس آموزههای اسلامی، مشارکت مردم جزء دکترین و اندیشههای بنیادین حکومت اسلامی به شمار می‌رود. بنابراین دولتهای اسلامی باید ساز و کار تحقق مشارکت حداکثری مردم را طراحی کنند. مسئله پژوهش این است که چه عواملی در تقویت و یا تضعیف مشارکت مردم در عرصههای مختلف حاکمیتی نقش دارد و یا مؤثر است. برای استخراج این عوامل به یکی از مهمترین منابع معتبر دینی یعنی نهجالبلاغه مراجعه شده است. تحلیل دادهها نیز با استفاده از راهبرد تحلیل مضمون مبتنی بر نرمافزار Maxqda صورت گرفته است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که عوامل مؤثر بر مشارکت شهروندی در دو دسته عوامل پیشبرنده و بازدارنده قرار می‌گیرد که هر یک از آنها می‌تواند منشأ مردمی و دولتی داشته باشد؛ به عبارت دیگر هم دولتها و هم شهروندان در ایجاد مشارکت سهیم هستند. قدرت متقابل نیروی عوامل پیشبرنده و نیروی عوامل بازدارنده حد توازن و تعادل مشارکت  شهروندی را ایجاد خواهد کرد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; نهج‌البلاغه; دولت اسلامی; مردم سالاری دینی; حاکمیت سیاسی; مشارکت شهروندی

الگوی شکل گیری نوآوری اجتماعی در جهاد سازندگی - مهدی روح اللهی; حبیب الله طباطباییان; منوچهر منطقی; جهانیار بامداد صوفی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
محققان حوزه نوآوری معتقدند که نوآوری دیگر تنها ساختار اقتصادی یا فرایند فنی نیست و آن را میتوان در قواره پدیده‌ای اجتماعی دانست. جهاد سازندگی نیز یکی از نهادهای نوظهور انقلاب اسلامی است که توانست در روندی رو به رشد به توسعه خدمات اجتماعی بپردازد و بخشی از نیازهای روز جامعه را در دوره حیات خود به گونه‌های نوآورانه نسبت به ساز و کارهای موجود و بوسیله مردم و سازماندهی مردمی برآورده سازد. لذا از این منظر میتوان جهاد سازندگی را به مثابه یک نهاد نوآور اجتماعی مورد مطالعه قرار داد. بنابراین محقق در این تحقیق به دنبال این است تا مبتنی بر راهبرد تحلیل مضمون و با استفاده از تحلیل بیش از ۳۰ مصاحبههای هدفمند و اسناد و تحقیقات مرتبط انجام شده با این نهاد، الگوی شکلگیری نوآوری اجتماعی در جهاد سازندگی را تشریح کند. همچنین به علت عدم دسترستی به تمامی اعضای مدیران و متخصصان مرتبط در جهاد در این تحقیق از رویکرد نمونهگیری غیر احتمالی و با شیوه گلوله برفی استفاده شد. مبتنی بر نتایج، این الگو فرایندی است که با "ایجاد اضطرار محرک بر محوریت ولی" شروع شد و با "شکلگیری اولیه مبتنی بر نیتمندی جهادی و تربیت نوین اسلامی" ادامه یافت و بر بستر "ساختاری جهادی" و در محیط و فرهنگی با "کنش جهادی" توسعه و قوام پیدا کرد و در نهایت موجب "بسیج عمومی و احیای فرهنگ یاریگری" به منظور رفع نیازهای جامعه توسط آحاد مردم شد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; نوآوری اجتماعی; جهاد سازندگی; نوآوری

نقش و کارکردهای نیت در مدیریت اسلامی - محمد جوادی; اسدالله گنجعلی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
با توجه به تکرار و اهمیت موضوع نیت در مطالعات و آثار حوزه مدیریت اسلامی بویژه ذیل بازتعریف مفهوم عملکرد از دید اسلام، این پژوهش در صدد بررسی و مطالعه دقیق این موضوع در آیینه روایات معصومین (علیهم السلام) است تا بتواند حدود و ثغور و مختصات دقیق این مفهوم اسلامی را در این مطالعات مشخص کند. در این پژوهش برای گردآوری دادهها از روش کتابخانهای و برای تجزیه و تحلیل آنها از روش تحلیل مضمون استفاده شده است. از آنجا که در این تحقیق، مطالعه روایی صورت گرفته است، سعی شد چه در مرحله گردآوری و چه در مرحله تحلیل از روش پژوهش مختص این حوزه یعنی روش فهم حدیث نیز استفاده شود. در نهایت، یافتههای پژوهش، نقش نیت را در دو قسم اهمیت (مثل شرطیت در پذیرش عمل، مترادف و یا مهمتر از عمل بودن) و ریشهها (ولایت، قلب، اخلاص، معرفت و قدرت استنباط شرعی) و کاربرد آن را در سه قسم الزامات (مثل صداقت، خیریت، لزوم تطابق با عملکرد و..)، آثار تکوینی (مثل قوت جسم، اثر در رزق و...) و ارزیابی عملکرد (شامل دو حوزه ارزیابی عندالخلق مثل کارایی و اثربخشی عمل و عدم تأثیر در مباحث اقتصادی و ارزیابی عندالله مثل مبنای جزای الهی بودن)، توضیح داده است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت اسلامی; رفتار سازمانی اسلامی; مدیریت عملکرد; مدیریت عملکرد اسلامی; نیت

بررسی عوامل مؤثر بر مسئولیت‌پذیری اجتماعی شرکتها از دیدگاه اسلامی - قدرت اله طالب نیا; حسین رجب دری; امیررضا خانی ذلان (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این پژوهش، بررسی عوامل مؤثر در مسئولیت‌پذیری اجتماعی شرکتها از دیدگاه اسلامی با روش FANP است. مسئولیت‌پذیری اجتماعی شرکت از دیدگاه اسلامی به اهمیت ابعاد اسلامی در مسئولیت اجتماعی آنان اشاره دارد. در این راستا، ابتدا متغیرهای پژوهش با کاربردی کردن الگوی دیبلا و الفیومی (2016) و همسو کردن آن با محیط ایران تهیه شد. سپس با کسب نظر 17 نفر از متخصصان حوزه حسابداری اسلامی به شیوه دلفی، پاسخها جمع‌آوری و به شیوه فرایند تحلیل شبکه فازی آزمون شد. یافته‌ها نشان داد که از چهار معیار ذکر شده، در ابتدا نظام اخلاقی اسلامی، در مرحله دوم اصول تجارت اسلامی، سپس سامانه سود و زیان و در انتها مقررات حسابداری و حسابرسی اسلامی دارای بیشترین میزان اهمیت است. در نتیجه، لازم است تا با توجه به اهمیت این موارد مسیر گسترش مسئولیت‌پذیری اجتماعی از دیدگاه اسلامی را مورد توجه قرار داد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; حسابداری; مسئولیت‌پذیری اجتماعی شرکت; مسئولیت‌پذیری اسلامی

گردشگری دینی، الزامات، راهبردها و پیامدها - حمید ضرغام بروجنی; مجتبی محمودزاده; علی مروتی شریف آبادی; فائزه اسدیان اردکانی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
گردشگری دینی یکی از اَشکال گردشگری است که امروزه بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته و توسعه آن در دستور کار است. پژوهش حاضر با هدف ارائه مدل نظری توسعه گردشگری دینی در ایران به صورت کیفی و به روش نظریه‌پردازی داده‌بنیاد انجام شده است. برای گردآوری اطلاعات از مصاحبه‌های عمیق و بدون ساختار با 18 خبره آشنا به موضوع (که تا اشباع نظری انتخاب شدند) استفاده شد. حاصل این مصاحبه‌ها، طی فرایند کدگذاری باز، محوری و انتخابی مورد تحلیل قرار گرفت. از درون مجموعه‌ مفاهیم اولیه گردآوری‌شده در این مرحله، مقوله‌هایی استخراج شد. در ادامه، این مقوله‌ها تحت عناوین: عوامل علّی، پدیده محوری، شرایط زمینه‌ای، عوامل مداخله‌گر، راهبردها و پیامدهای توسعه گردشگری دینی، دسته‌بندی شد. عوامل علّی اثرگذار بر توسعه گردشگری دینی کشور در قالب "مدیریت جاذبه‌ها و رویدادها"، "مدیریت تبلیغات" و "توسعه زیرساخت‌ها و خدمات لازم متناسب با نیاز گردشگران دینی ورودی" و عوامل مداخله‌گر شامل "قوانین و مقررات" و "تدوین سیاست‌های کلان گردشگری دینی" شناسایی شد. شرایط زمینه‌ای شامل "شرایط فرهنگی" و "شرایط اقتصادی" و راهبردها نیز شامل "بازاریابی"، "بهبود شرایط زیست‌محیطی"، "منابع انسانی و آموزش"، "تعامل بخش دولتی و خصوصی جهت توسعه گردشگری دینی"، "داشتن نگاه سیستمی" و "جذب سرمایه‌گذار" تعیین شد. پیامدهای شناسایی‏شده عبارتند از "افزایش مدت ماندگاری گردشگران دینی"، "تقویت انگیزه اصلی گردشگران دینی"، "افزایش تعداد گردشگران دینی" و "افزایش درآمد حاصل از ورود گردشگران دینی به کشور"., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی

بررسی تأثیر هوش فرهنگی و توکل بر گرایش زمانی تصمیم‌گیران بخش دولتی - مصطفی جعفری; سمانه نظامی راد (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این تحقیق، تبیین روشمندانه پاسخ این پرسش است که: مفهوم  کلیدی و دینی «توکّل» به‌مثابه «اعتماد به خدا و واگذاری کارهای خویش به او» و هوش فرهنگی بر ابعاد گرایش زمانی یعنی «گذشته‌گرایی، حال و آینده‌گرایی» اتخاذکنندگان تصمیمات راهبردی سازمان‌ها چه‌اندازه و چگونه اثر می‌گذارد؟ داده‌ها ازطریق پرسشنامه با روش نمونه‌گیری طبقه‌ای بین 261 نفر از تصمیم‌گیران راهبردی سازمان‌های منتخب از دو استان گیلان و زنجان توزیع و ازطریق معادلات ساختاری و با نرم‌افزارهای spss21 و PLS2 تجزیه‌وتحلیل شد. در این پژوهش از سه پرسشنامه استاندارد توکّل (نیکنام)، هوش فرهنگی و مؤلفه‌های آن ازطریق پرسشنامه بومی‌شده (آنگ و همکاران) و چشمانداز زمانی (زیمباردو) که توسط محقق بازنگری شده و از مقیاس چهار‌گزینه‌ای برای سنجش متغیرهای تحقیق استفاده شد. اعتبار این سه پرسشنامه با استفاده از ضریب همسانی درونی آلفای کرونباخ به‌ترتیب برابر با 85/0، 77/0و 74/0 تأیید شد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که سه نوع  هوش فرهنگی و سه مؤلفه توکّل به خداوند، بر آینده‌گرایی تصمیم‌گیران اثر می‌گذارد. بیشترین اثرگذاری بر آینده‌گرایی تصمیم‌گیران را توکّل رفتاری با (49 درصد) و هوش فرهنگی فراشناخت با (38 درصد) دارد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; آینده‌گرایی; تصمیم‌گیران; توکّل; گرایش زمانی; هوش فرهنگی

تأثیر فرهنگ ایثار و شهادت بر سرمایه اجتماعی با میانجی‌گری باورهای دینی - اسداله کرد نائیج; فرشته خلیلی پالندی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
فرهنگ ایثار و شهادت، بستر موردنیاز برای شکلگیری عالیترین سطح از سرمایه اجتماعی در جامعه اسلامی را فراهم میآورد. فرهنگ ایثار و شهادت ازطریق پیوند با باورهای دینی، موجب برقراری اعتماد و توجه به ارزش‌های اخلاقی در افراد میگردد، به زندگی آنان معنا میبخشد و باعث تقویت و تحکیم سرمایه اجتماعی می‌شود. هدف پژوهش حاضر؛ بررسی تأثیر فرهنگ ایثار و شهادت بر سرمایه اجتماعی با درنظرگرفتن نقش میانجی باورهای دینی است. این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی و ازنظر نوع گردآوری دادهها توصیفی از شاخه همبستگی است که به‎‌صورت پیمایشی انجام شد. جامعه آماری پژوهش، دانشجویان دانشگاههای تهران هستند که ازطریق نمونهگیری تصادفی ساده تعداد ۳۸۴ نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. دادهها ازطریق پرسشنامه استاندارد جمعآوری شد. فرضیهها با استفاده از مدلسازی معادلات ساختاری به کمک نرمافزار WarpPls6 مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج، نشان داد که فرهنگ ایثار و شهادت بر باورهای دینی تأثیرگذار بوده و باورهای دینی نیز در تحکیم سرمایه اجتماعی مؤثر است و همچنین فرهنگ ایثار و شهادت بر سرمایه اجتماعی نیز تأثیر دارد. به‌عبارتی، پیوند باورهای دینی با سرمایه اجتماعی به‌عنوان نوعی ثروت و دارایی اجتماعی نهفته تلقی میشود که به آمادگی روحی ـ روانی افراد یک جامعه برای صرف‌نظر‌کردن از منافع شخصی و درگیرشدن در عمل جمعی منجر خواهد شد. فرضیههای فرعی آن نیز تأیید شد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; سرمایه اجتماعی; باورهای دینی; فرهنگ ایثار و شهادت

بررسی تأثیر مزاج‌های چهارگانه طب اسلامی بر سبک رهبری - حسین بازرگانی; محسن حاکمی; حمیدرضا تفقدی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
در این پژوهش، اثرگذاری مزاج‌های بلغم، صفرا، سودا و دم، بر سبک‌های رهبری تحول‌گرا، تبادل‌گرا و عدم‌مداخله که متأثر از ویژگی‌های رفتاری افراد است، مورد مطالعه قرار گرفت. بنگاه‌های مستقر در پارک علم‌وفناوری شهر پردیس، به‌عنوان جامعه آماری درنظر گرفته‌ شده و 462 نفر، درقالب 80 شرکت و در دو بخش کارمندان و مدیران، به‌عنوان حجم نمونه، مطالعه شدند. مدل پژوهش ازطریق نرم‌افزار اسمارت پی‌ال‌اس تحلیل شد. براساس یافته‌های پژوهش، مزاج‌های صفرا و سودا بر سبک رهبری تحول‌گرا مؤثرند که البته اثرگذاری این دو مزاج دارای تفاوت معنی‌دار است و  شدت اثرگذاری مزاج صفراوی بیشتر از مزاج سوداست. از‌سوی‌دیگر، مزاج‌های سودا و دم، بر سبک رهبری تبادل‌گرا اثرگذارند. اثرگذاری این دو مزاج نیز دارای تفاوت معنی‌دار بوده و شدت اثرگذاری مزاج سوداوی، بیشتر از مزاج دم است. همچنین، مزاج‌های بلغم، سودا و دم، بر سبک رهبری عدم‌مداخله مؤثرند و نیز دارای تفاوت معنی‌دار در اثرگذاری بوده و به‌ترتیب، مزاج‌های بلغم، دم و سودا، دارای بیشترین اثرگذاری هستند. بنابر نتایج حاصل، تحول در فرایند گزینش مدیران و سنجش مزاج آنها جهت انتصاب مناسب در جایگاه‌های مدیریتی باتوجه‌به ویژگی‌های مزاجی، بسیار ضروری است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; رفتار; سبک رهبری; طب اسلامی; مزاج

طراحی الگوی سرمایه اجتماعی مبتنی بر تعالیم دینی - بهروز رضایی منش; علی پوربهروزان (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این پژوهش، طراحی الگویی از سرمایه اجتماعی مبتنی‌بر تعالیم دینی است. روش انجام این پژوهش، کیفی و با رویکرد استقرایی است. بهمنظور استخراج مطالب، از فن تحلیل مضمون استفاده شد. منابع موردبررسی نیز نامه‌های حضرت علی(ع) در نهج‌البلاغه و همچنین بیانات ایشان در کتاب میزان‌الحکمه است. نتایج به‌دست‌آمده براساس داده‌های پژوهش، بیانگر سه مجموعه الزام است که باید در سه سطح فردی، شبکه‌ای و اجتماعی رعایت شود. با رعایت نکات هر سطح می‌توان به یک سرمایه اجتماعی منسجم و حداکثری دست‌یافت. در سطح فردی، هر شخص باید ظرفیت‌هایی را درون خویش به‌وجود آورد، مانند خیرخواهی و ایثار؛ این‌دست ظرفیت‌ها به نگرش و ذهنیت فرد نسبت به جهان خارج مربوط می‌شود و بستر اولیه خلق سرمایه اجتماعی است. در سطح شبکه‌ای باید تعاملات بین‌فردی (و عموماً روزانه افراد) سامان پیدا کند، مانند بخشندگی و دستگیری از نیازمندان. در سطح اجتماعی نیز توصیه‌هایی برای مدیران و مسئولان قرار دارد که با رعایت آن می‌توان فضای کلی جامعه را سالم و حامی سرمایه اجتماعی کرد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; نهج‌البلاغه; سرمایه اجتماعی; تعالیم اسلامی; سرمایه اجتماعی دینی

سیمای سازمان اسلامی متعالی در پرتو فضیلت‌ سازمانی و رفتار محبت‌آمیز دینی: کهن‌الگوی سازمان شاداب - رحمان غفاری; مژگان قنبری گرمستانی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف پژوهش حاضر، تصویرپردازی از یک سازمان متعالی اسلامی است که در پرتو فضیلت سازمانی و رفتار محبتآمیز و سازمانی شاداب، رقم خواهد خورد. جامعه آماری این پژوهش، شامل مدیران، معاونین و کلیه کارشناسان دانشگاه به تعداد 312 نفر است که با روش تصادفی 173 نفر از آنان به‌عنوان نمونه آماری مورد پژوهش قرار گرفته‌اند. برای جمع‌آوری داده‌ها از چهار پرسشنامه استاندارد استفاده شده است. برای سنجش اعتبار پرسشنامه‌ها از تحلیل عاملی تأییدی و اکتشافی و برای بررسی فرضیه‌ها و برازش مدل پیشنهادی پژوهش از آزمون‌های مدل‌یابی معادلات ساختاری در نرم‌افزارLISREL.8  استفاده شده است. نتایج حاصل از تحلیل داده‌ها برازش مناسب مدل را نشان می‌دهد. همچنین یافته‌ها حاکی از تأیید تأثیر میانجی‌گری سازمان شاداب و اثر فضیلت سازمانی و رفتار محبت‌آمیز مبتنی‌بر آموزه‌های اسلامی بر تحقق سازمان متعالی بوده است. تصویرپردازی از سازمان متعالی اسلامی، به‌جهت قرارگرفتن درمعرض فضیلت سازمانی و آراسته‌شدن کارکنان به رفتارهای محبت‌آمیز دینی به‌واسطۀ سازمان شاداب از موارد دانش‌افزایی این پژوهش است. پیشنهاد می‌شود مدیران دانشگاه به رفتارهای محبت‌آمیز دینی آراسته باشند تا به ارتقای رفتاری اعضا و انگیزه آنها منجر شده و ایجاد احساس مثبت را در سازمان ایجاد نماید تا جو فضیلت‌مأبانه سازمان و نشاط سازمانی به شکل‌گیری بیشتر سازمان متعالی بینجامد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; رفتار محبت‌آمیز دینی; سازمان اسلامی متعالی; سازمان شاداب; فضیلت‌سازمانی

بررسی تأثیر مدیریت جهادی و فضیلت سازمانی بر رفتار سیاسی کارکنان - محمد جواد زارعی محمودآبادی; محمد شاکر اردکانی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف این پژوهش، شناخت اثرات مدیریت جهادی و ابعاد آن بر رفتارهای سیاسی کارکنان در سازمان باتوجه‌به نقش میانجی فضیلت سازمانی، ادراک از سیاست سازمانی و رفتار شهروندی سازمانی است. جامعه آماری این پژوهش 480 نفر از کارکنان بیمارستان امام جعفر صادق(ع) میبد است که باتوجه‌به فرمول کوکران تعداد 214 نفر به‌روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب ‌شدند. برای سنجش متغیرهای پژوهش از پرسشنامه 58 سؤالی استفاده شده است. برای تحلیل مدل و آزمون فرضیه‌ها از مدل‌سازی معادلات ساختاری و با نرم‌افزار Smart pls3 استفاده شده است. نتایج این پژوهش حاکی از تأثیر مستقیم و معنی‌دار (1/96 > t) مدیریت جهادی بر فضیلت سازمانی به میزان 81 درصد، تأثیر معکوس و معنی‌دار  فضیلت سازمانی بر ادراک از سیاست سازمانی به میزان 26 درصد، تأثیر مستقیم و معنی‌دار ادراک از سیاست سازمانی بر رفتارهای سیاسی به میزان 64 درصد و تأثیر ادراک از سیاست سازمانی بر رفتار شهروندی سازمانی معنی‌دار و به میزان 27 درصد بوده است، ولی تأثیر مدیریت جهادی بر رفتار شهروندی سازمانی (0/975=t) و رفتار شهروندی سازمانی بر رفتار سیاسی  (0/023=t) تأیید نشد. درنهایت می‌توان گفت که اجرای اصول مدیریت جهادی در حوزه مدیریت مراکز درمانی،  اثرات مثبتی در ارتقای فضایل سازمانی داشته است و می‌تواند در کاهش رفتارهای سیاسی مخرب کارکنان مؤثر باشد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت جهادی; رفتار سیاسی; فضیلت سازمانی; ادراک از سیاست سازمانی; بیمارستان

سازوکارهای آموزش مردم و مدیران در ارتقای تعامل مردم ـ حکومت: دلالت‌هایی برآمده از تفسیر شریف المیزان - میثم لطیفی; حسن دانایی فرد; فاطمه رحمانی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
تعامل مردم ـ حکومت مرکز ثقل حکومت‌ها بوده و کارگزاران حکومتی همواره درپی کشف سازوکارهایی برای افزایش کمیت و کیفیت تعاملات مردم با حکومت هستند. در این مقاله با رویکرد کیفی و براساس روش دلالت‌پژوهی در تفسیر شریف المیزان و تدبر مسئله‌محور در آیات قرآن کریم، از دل 1921 آیه و 496 مضمون برآمده از آنها، سازوکارهای آموزشی تعامل مردم و حکومت، مفهوم‌پردازی شد. قرآن کریم برای بهبود مشارکت عمومی در جامعه به آموزش توأمان مدیران و مردم پرداخته و برای آن سازوکارهای گوناگونی را درنظر گرفته است. در حوزه آموزش مردم، هیجده سازوکار مانند: آموزش نحوه تعامل با یکدیگر، آموزش نحوه مشارکت عمومی (جهاد، زکات، انفاق)، آموزش مسئولیت‌پذیری و فرمان‌بری، آموزش تلازم ایمان و عمل صالح، آموزش امر به معروف و نهی از منکر و... ارائه شده است. در حوزه آموزش مدیران نیز هفت سازوکار کشف شد که مهم‌ترین آنها عبارتند از: آموزش تقویت رابطه رهبر و مردم مبتنی‌بر انس و الفت، آموزش سعه‌صدر و مشورت‌پذیری مدیر و رهبر، آموزش ساده‌گویی و بیان روان مدیر و رهبر، آموزش زهد و اعراض از مادیات مدیر و رهبر. بدین‌ترتیب براساس آموزه‌های قرانی می‌توان گفت که اولاً آموزش و یادگیری، رکن مهمی در ساخت و بهبود تعامل مردم و حکومت است و ثانیاً این آموزش برای مردم و مدیران در عرصه‌های متنوع، به‌صورت توأمان لازم و ضروری است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت اسلامی; آموزش مدیران; آموزش مردم; سازوکارهای تعامل مردم ـ حکومت

عقلانیت مدیریت جهادی - محمدعلی حسنی نیک; مجید مختاریان پور (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
عقلانیت، به‌عنوان زیربنای هر مکتب مدیریتی میتواند باعث ایجاد تمایزات بسیاری بین آن مکتب و دیگر مکاتب شود. درحال‌حاضر، علی‌رغم پرداخته‌شدن به عقلانیت دینی در تحقیقات موجود، عقلانیت مدیریت جهادی به‌صورت خاص، مورد توجه واقع نشده است. هدف تحقیق حاضر، درک عقلانیت مدیریت جهادی با مطالعه و بررسی مطالب ذیل آیات جهاد در چهار تفسیر المیزان، نمونه، مجمع‌البیان و تسنیم و نیز بیانات رهبر معظم انقلاب درمورد مدیریت جهادی و همچنین نظرات خبرگان است. روش این پژوهش، تحلیل محتوای کیفی قیاسی است. براساس این روش در این تحقیق ابتدا با مراجعه به ادبیات عقلانیت، سه عقل نظری، عملی و کنشی به‌عنوان مقوله‏های فراگیر شکل گرفته و سپس با تحلیل اسناد و مصاحبه‌های متعدد، مقوله‌های ذیل این سه مقوله فراگیر، به‌دست آمد. حاصل تحقیق 791 کد بود که توسط 75 مضمون فرعی در ذیل 12 مضمون اصلی و ذیلِ سه نوع عقل، طبقه‌بندی شدند و مدل نهایی تحقیق را تشکیل دادند. براساس نتایج تحقیق، عقل نظری شامل مؤلفههای اعتقاد به جنگ حق و باطل و رحمت خاص الهی؛ عقل عملی شامل مؤلفه‌های دین‌محوری، توجه به عوامل مافوق طبیعی و مبارزه با دشمن؛ و سرانجام  عقل کنشی شامل مؤلفههای خردمندی، ایثارگری، رابطه سازنده رهبر ـ پیرو، مسئله‌محوری، نظام‌مندی، برخورد صحیح با دشمن و تلاش‌گری است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت جهادی; عقلانیت; جهاد; عقل عملی; عقل کنشی; عقل نظری

شناسایی راهبردهای ارتقای الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت - حمیدرضا اسمعیلی گیوی; سید جلال موسوی خطیر; علی نظر منصوری; احمد فضائلی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
الگوی پایه اسلامی ایرانی پیشرفت پس از هفت سال فعالیت علمی پژوهشی مستمر مرکز الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت تهیه و تدوین شد. مقام معظم رهبری پس از تدوین این الگو در حکمی مراکز علمی، نخبگان و صاحب‌نظران را به بررسی عمیق ابعاد مختلف سند و ارائه نظرات مشورتی جهت تکمیل و ارتقای آن دعوت نمودند. بر این اساس، پژوهش حاضر باهدف بررسی ابعاد و نقد الگوی پایه، جهت تکمیل و ارتقای سند اجرا شده است. در مطالعه پیش رو، بر اساس رویکرد کیفی با استفاده از روش تحلیل مضمون ازطریق مصاحبه با 43 نفر از خبرگان علمی و اجرایی حوزه سیاست‌گذاری اقدام به گردآوری داده‌ها و اطلاعات مطالعه شده است. پس از کدگذاری مصاحبه‌های انجام‌شده، 268 جمله کلیدی و 148 مضمون پایه استخراج گردید که در 16 مضمون سازماندهنده دستهبندی شدند. برای اعتبار سنجی و تنقیح مفاهیم و مضامین استخراج‌شده، پنج جلسه گروه کانونی با حضور خبرگان سیاست‌گذاری برگزار شد و مضامین احصا شده در 4 مضمون فراگیر شامل چالش‌های نهادی ـ ساختاری، روشی، محتوایی، اجرایی ـ نظارتی ارائه شد. براساس مضامین چهارگانه حاصل‌شده از این تحقیق به نظر میرسد، ضرورت دارد مرکز الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت به بازنگری و بازآفرینی این سند جهت رفع این نواقص و تنظیم سند نهایی مطلوب اقدام نماید., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; تحلیل مضمون; پیشرفت; اسلامی ـ ایرانی; الگوی پایه; چالش‌ها و مسائل

تبیین و مدل‌سازی مفهومی کنترل اسلامی از دیدگاه امام علی علیه‌السلام - علی خانی; علیرضا علی احمدی; محمد تقی امینی; ساسان زارع (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
درصورت عدم وجود کنترل صحیح، سازمان از برنامه‌های خود منحرف خواهد شد. باتوجه‌به اینکه کنترل در هر سازمانی ریشه در فرهنگ سازمان و جامعه دارد، نیاز است که نحوه کنترل، متناسب با بوم همان سازمان باشد. در جمهوری اسلامی ایران نیاز داریم که برای کنترل از مفاهیم اسلامی استفاده نماییم. دراین‌راستا یکی از بهترین منابع، بیانات امیر مؤمنان علی علیه‌السلام است که به‌طور خاص در دو کتاب «نهج‌البلاغه» و «غررالحکم و دررالکلم» جمعآوری شده است. در این تحقیق با استفاده از روش تحلیل مضمون که یکی از مهم‌ترین روش‌های کیفی است و با بهره‌گیری از نرم‌افزار MAXQDA 10 انجام شده است. این زمینه، بیش از 2800 مضمون اولیه، شناسایی شد که پس از پالایش نهایی به 2718 مورد رسید. از این تعداد 1088 مضمون اولیه مربوط به نهجالبلاغه و 1630 مورد مربوط به غررالحکم و دررالکلم است. مضامین اولیه درقالب 133 مضمون اصلی دستهبندی و سپس 133 مضمون اصلی درقالب 38 مضمون سازمان‌دهنده سازماندهی شد. 38 مضمون سازمان‌دهنده نیز درقالب هشت مضمون فراگیر قرار گرفتند. این هشت مضمون عبارتند از: ویژگی‌های نیروی انسانی، انواع کنترل، اصول حاکم بر کنترل، تنبیه و تشویق، ضرورت کنترل، بسترسازی، آفات کنترل و پیامدها. درنهایت همه مضامین، ذیل مضمون فراگیر کنترل اسلامی از دیدگاه امام علی علیه‌السلام قرار گرفتند., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; نهج‌البلاغه; تحلیل مضمون; کنترل; غررالحکم و دررالکلم

بررسی تأثیر ارزش‌های اسلامی بر رفتار شهروندی سازمانی با نقش روابط رهبر ـ عضو و تعهد سازمانی - مرتضی مرادی; ایمان حکیمی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
ارزش‌های اسلامی از مباحثی است که در زندگی انسانی و سازمانی مورد توجه افراد در یک جامعه اسلامی است و توجه به آن میتواند تبعات مثبتی برای فرد و سازمان داشته باشد. هدف این پژوهش، بررسی تأثیر ارزش‌های اسلامی بر رفتار شهروندی سازمانی با نقش میانجی روابط رهبر ـ عضو و تعهد سازمانی است. پژوهش ازنظر هدف، کاربردی و ازنظر ماهیت و روش، توصیفی ـ پیمایشی از نوع همبستگی است. جامعه آماری 230 نفر کارکنان اداره تأمین اجتماعی استان همدان بود. حجم نمونه از جدول مورگان به روش طبقهای نسبی 144 نفر برآورد شد. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه است. روایی آن ازطریق تحلیل عاملی تأییدی و پایایی از ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. تجزیه‌وتحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار لیزرل انجام شد. نتایج معادلات ساختاری نشان داد ارزش‌های اسلامی بر رفتار شهروندی سازمانی (72/0)، روابط رهبر ـ عضو (59/0) و تعهد سازمانی (53/0) اثر مثبت و معنیدار دارد. همچنین روابط رهبر ـ عضو و تعهد سازمانی بر رفتار شهروندی سازمانی تأثیرگذار است (به‌ترتیبب 57/0 و 61/0). همچنین روابط رهبر ـ عضو بر تعهد سازمانی (68/0) اثر میگذارد. نتایج، نشان داد که توجه به ارزش‌های اسلامی در سازمان به رفتار شهروندی کمک می‌کند، همچنین رفتار شهروندی سازمانی در افراد متعهد به سازمان و کارکنانی که به روابط رهبر ـ عضو پایبندند، به‌احتمال‌قوی، بیشتر است. پیشنهاد میشود ارزش‌های اسلامی بیشتر مبنای عمل کارکنان قرار گیرد و افرادی که در سازمان به این ارزش‌ها پایبندی بیشتری دارند، مورد تشویق قرار گیرند.  , فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; ارزش‌های اسلامی; رفتار شهروندی سازمانی; تعهد سازمانی; رابطۀ رهبر ـ عضو

طراحی مختصات فرهنگ جهادی در شرکت‌های متوسط و بزرگ - علی اصغر فانی; محمد مهتری آرانی; اصغر مشبکی اصفهانی; عباس عصاری آرانی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
در چند سال اخیر، فرهنگ جهادی ‌به‌عنوان یک الگوی مدیریتی و راهکاری برای عبور از بن‌بست‌ها و مشکلات پیش روی سازمان‌ها و شرکت‌ها در کانون توجه مقام معظم رهبری قرار گرفته است. تحقیق حاضر با هدف طراحی مختصات فرهنگ جهادی در شرکت‌های متوسط و بزرگ شهرک‌های صنعتی شهر آران و بیدگل انجام گرفت. ‌به‌منظور دستیابی به این هدف، مدل فرهنگ جهادی ازطریق اجرای سه مرحله طراحی شده است؛ در مرحله اول، ازطریق مطالعه و مرور ادبیات و پیشینه مرتبط با مفهوم فرهنگ جهادی، شاخص‌های اولیه طراحی مدل، شناسایی شد. در مرحله دوم ازطریق اجرای مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 20 نفر از خبرگان علمی مرتبط با حوزة جهاد و باتوجه‌به پیش‌فرض‌های مدل فرهنگ، مختصات اولیه فرهنگ جهادی به شیوه‌ای کیفی طراحی شد. در مرحله سوم، اعتباریابی مدل ازطریق دو دور دلفی در میان 30 نفر از خبرگان و تحلیل داده‌های حاصل انجام گرفت. درنهایت، مختصات فرهنگ جهادی در شرکت‌های متوسط و بزرگ شهرک‌های صنعتی شهر آران و بیدگل درقالب چهار بعد اصلی (فردی ـ شخصیتی، ساختاری، رفتاری و ارزشی ـ جهادی) و 56 شاخص با تحلیل عاملی اکتشافی طراحی و با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی و فن مدل معادلات ساختاری (نرمافزار لیزرل) پیشنهاد شد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; فرهنگ جهادی; عامل ارزشی ـ جهادی; عامل رفتاری; عامل ساختاری; عامل فردی ـ شخصیتی

تبیین الگوی سرمایه اجتماعی براساس اندیشه مقام معظم رهبری (دامت ظله) - علی عابدینی; حسن زارعی متین; حسین عابدینی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف از این مقاله، تبیین الگوی سرمایه اجتماعی براساس اندیشه مقام معظم رهبری است که بیش از 30 سال رهبری سرمایه اجتماعی کشور را برعهده داشته‌اند. در بررسی اسنادی، متن‌های مکتوب و شفاهی شامل سخنرانی‌ها و بیانات، پیام‌ها و نامه‌های مقام معظم رهبری پیرامون موضوع سرمایه اجتماعی در سایت رسمی ایشان  شامل 430 سخنرانی ایشان از سال 1368 تا سال 1397 بررسی و سعی بر توصیف کیفی محتوای مفاهیم، شده است. پس از کدگذاری سخنرانی‌های ایشان و با استفاده از روش نظریه‌پردازی داده‌بنیاد، الگوی سرمایه اجتماعی براساس اندیشه مقام معظم رهبری طراحی شد. در شرایط علّى مفاهیمی مانند احساس مسئولیت، ازخودگذشتگی و اعتماد، و در شرایط پیش‌برنده مفاهیمی مانند آزادی، تعلیم‌وتربیت و عدالت، در شرایط بازدارنده اختلافات داخلی، دولتی‌بودن اقتصاد و عدم‌حمایت از سرمایه داخلی قرار دارند که در انتخاب راهبردها تأثیر می‌گذارند. پدیده‌ محوری سرمایه اجتماعی، جمعیت جوان کشور و حضور مردم و درصحنه‌ماندن آنهاست که با مشارکت داوطلبانه و نقش‌آفرینی خود به ایجاد یک ثروت ارزشمند برای کشور منجر می‌شوند. راهبردهای سرمایه اجتماعی را نیز راهبردهای اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، علمی ـ فناوری، فرهنگی و قانونی تشکیل می‌دهند. این راهبردها به نتایجی منجر شده است که پیامدهای خارجی همچون سربلندی کشور در جوامع جهانی و مایه ترس و یأس دشمنان و پیامدهای داخلی همچون استقلال و بقای کشور و اعتماد به نظام را شامل می‌شود., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مقام معظم رهبری; سرمایه انسانی; سرمایه اجتماعی; نظریه داده‌بنیاد; نظام جمهوری اسلامی

تدوین الگوی شایستگی‌های دینی رهبران نظامی - صمد اقامحمدی; مجید جهانگیرفرد; فرشاد حاج علیان; تورج مجیبی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
موضوع شایستگی رهبران نظامی که در مواقع بحران و غیرقابل‌پیش‌بینی، تصمیم‌گیری می‌نمایند به‌عنوان یکی از موضوعات و دغدغه‌های اصلی حوزه دفاعی مطرح است. تجربه سالیان دفاع مقدس ثابت کرد فرماندهان نظامی با قابلیت‌های رهبری مناسب و با تأسی از دین مبین اسلام، می‌توانند الگویی موفق از رهبری نظامی را به جهانیان ارائه نمایند. هدف اصلی این تحقیق، تدوین الگوی شایستگی‌های دینی رهبران نظامی است. برای تجزیه‌و‌تحلیل اطلاعات، از روش‌های کمّی و کیفی استفاده شده است. ابتدا مروری بر اسناد بالادستی، کتب و پژوهش‌های پیشین انجام شد و درادامه با استفاده از داده‌های حاصل از این مطالعات، مصاحبه عمیق حضوری در چندین جلسه با 15 نفر از خبرگان نظامی دانشگاهی به‌عمل آمد. پس از دریافت نتایج، داده‌ها به‌صورت تحلیل مضمون مورد تحلیل کیفی قرار گرفت و چارچوب مفهومی و مدل تحقیق، منتج از کدها و مقوله‌های به‌دست‌آمده، طراحی شد. در ادامه نیز جهت وزن‌دهی و اولویت‌بندی مدل، از روش فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی استفاده شد. نتیجه این تحقیق مبین این مطلب است که از مؤلفه‌های احصاشده، به‌ترتیب، مؤلفه‌های معنویت، رفتاری، مکتبی و بینشی، بیشترین تأثیر را در شایستگی‌های دینی رهبران نظامی دارند., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; شایستگی; رهبری; رهبران نظامی; شایستگی دینی

مدل معنویت سازمانی از دیدگاه اسلام در سازمان آموزش‌وپرورش براساس بیانات مقام معظم رهبری (مد ظله‌العالی) - سلیم ثنایی; سارا خلجی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
معنویت، شرایط زیستی انسان را در زمان‌ها و مکان‌های مختلف در یک نظام فرامعرفتی اعتبار بخشیده است. هدف از انجام این تحقیق، ارائه الگویی برای معنویت در سازمان آموزش‌وپرورش است. تحقیق ازنظر نوع، اکتشافی و ازنظر روش، کیفی است. جامعه آماری تحقیق شامل 7 نفر از خبرگان، 20 نفر از کارشناسان ارشد و 240 نفر از کارشناسان آموزش‌وپرورش قزوین بودند. برای شناسایی شاخص‌ها از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان و کارشناسان ارشد استفاده شد. اطلاعات به‌دست‌آمده از مصاحبه‌ها با استفاده از روش تحلیل محتوا در سه مرحله کدگذاری (باز، محوری و گزینشی) شدند. درنهایت، 53 شاخص به‌دست‌آمده در هفت مؤلفه و سه بعد دسته‌بندی شد. براساس پژوهش میلیمن و همکاران (2003)، سه سطح فردی، گروهی و سازمانی و براساس بیانات مقام معظم رهبری به‌نقل از علوی و اسماعیلی (1397) مؤلفه‌های اقامه حق، دینداری، اخلاص عمل، ولایت‌مداری، بصیرت، فرهنگ شهادت، ساده‌زیستی و عدالت‌محوری برای معنویت درنظر گرفته شدند. سپس برای روایی سنجی الگوی به‌دست‌آمده پرسشنامه‌ای تنظیم و بین کارشناسان توزیع شد و با استفاده از فن تحلیل عاملی تأییدی، روایی مدل و کلیه شاخص‌ها مورد تأیید قرار گرفت., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; معنویت سازمانی; ارزش های اسلامی; بیانات مقام معظم رهبری

واکاوی ابعاد بازاریابی داخلی ازمنظر اسلام و سنجش رابطه آن با قصد بازدید مجدد گردشگران اماکن مذهبی - عبادالله بانشی; حمیدرضا بوستانی; مهدی ذکی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
هدف از پژوهش حاضر، تبیین ابعاد بازاریابی داخلی ازمنظر اسلام و سنجش رابطه آن با قصد بازدید مجدد گردشگران اماکن مذهبی است. برای انجام این پژوهش در مرحله اول از روش پژوهش داده‌بنیاد و بررسی اسناد و مدارک استفاده شد. بدین‌منظور، با استفاده از روش پژوهش داده‌بنیاد، داده‌های لازم از منابع اسلامی جمع‌آوری و سپس مؤلفه‌ها معین شد و ازطریق بررسی همکار، مورد تأیید قرار گرفت. مرحله  دوم پژوهش حاضر برحسب نوع تحقیق، کاربردی و ازنظر نحوه گردآوری داده‌ها نیز توصیفی از نوع پیمایشی است. جامعه آماری این تحقیق شامل کلیه  گردشگران و زائران حضرت عبدالعظیم حسنی در شهر ری با تعداد 384 نفر پاسخ‌دهنده برای سنجش قصد بازدید مجدد بودند که باتوجه‌به جدول مورگان به‌عنوان نمونه آماری به‌صورت تصادفی انتخاب شدند. همچنین 112 نفر از کارکنان وابسته به مجموعه، جهت سنجش بازاریابی داخلی به‌صورت تصادفی و برمبنای روش ثرندایک انتخاب شده‌اند. پایایی پرسشنامه با استفاده از روش پایایی گویه‌ها، پایایی ترکیبی هریک از سازه‌ها و میانگین واریانس استخراج‌شده و روایی پرسشنامه ازطریق روایی همگرا و روایی واگرا تأیید شد. همچنین برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها از نرم‌افزار PLS-SEM استفاده شده است. ازمنظر آیات و روایات، ابعاد بازاریابی داخلی، شامل تأمین امنیت کارکنان، آموزش‌های متنوع و گسترده، پاداش‌های سخاوتمندانه، تسهیم اطلاعات، توانمندسازی کارکنان و کاهش تبعیض بین کارکنان می‌باشد. باتوجه‌به پژوهش حاضر، مدیران سازمان‌های گردشگری درراستای ارتقای سطح کمّی و کیفی مشتریان خویش در یک کشور اسلامی باید ابعاد بازاریابی داخلی طراحی‌شده را جهت بهبود خدمت‌رسانی به بازدیدکنندگان مدنظر قرار دهند., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; بازاریابی اسلامی; بازاریابی داخلی; قصد بازدید مجدد; گردشگران اماکن مذهبی

بررسی عوامل رفتاری مؤثر بر اقدام به بخشش ازطریق فناوری نوین (اینترنت) در ایران - محمد حکاک; امیر هوشنگ نظرپوری; بهروز موسی زاده (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
امروزه با گسترش فضای مجازی و فناوری اینترنت، بیشتر امور بشر از این طریق صورت گرفته و حتی بخشی از امور خیریه افراد نیز ازطریق فضای مجازی انجام می‌شود. دراین‌راستا، هدف این پژوهش، بررسی عوامل رفتاری مؤثر بر اقدام به بخشش و انفاق ازطریق اینترنت در ایران است. نمونه موردمطالعه، مشتریان بانک سامان و بانک شهر استان اصفهان می‌باشند که ازطریق نمونه‌گیری خوشه‌ای ساده، تعداد 250 نفر انتخاب شدند. ابزار سنجش، پرسشنامه استانداردی بود که برای هر بخش آن از تحقیقات پیشین استفاده شد. برای بررسی پایایی، از پایایی ترکیبی سازه‌ها استفاده شد که بیشتر از 85 درصد بود. آلفای کرونباخ آن  88 درصد است و برای روایی آن، از روش بررسی روایی همگرا استفاده شده است که مقدار AVE متغیرها بالای 77درصد بود. یافته‌های پژوهش حاکی از تأثیر مستقیم عوامل تأثیرگذاری همچون: سازگاری، مزیت نسبی و تسهیلات، بر بخشش اینترنتی است و عوامل اجتماعی و پیچیدگی، تأثیری معکوس با بخشش اینترنتی دارد. همچنین تأثیر بخشش اینترنتی بر رضایت‌مندی مذهبی، به‌صورت مستقیم و مثبت است و دارای بیشترین تأثیر به‌میزان بتای 62درصد می‌باشد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; عوامل اجتماعی; بخشش اینترنتی; رضایت‌مندی مذهبی; سازگاری; مزیت نسبی

تأثیر وجدان‌ کاری بر سلامت سازمانی با نقش میانجی ‌ارزش‌محوری - حسین عظیمی; لیلا فلاحی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
سلامت سازمانی، از موضوعات مهم جامعه و سازمان‌هاست و از پیش‌نیازهای اولیه برای ظهور آن، پذیرش ارزش‌های محوری سازمان و وجود وجدان‌ کاری می‌باشد. در این پژوهش، ضمن بررسی تأثیر وجدان‌ کاری بر سلامت سازمانی، نقش ارزش‌محوری نیز به‌عنوان متغیر میانجی مورد مطالعه قرار گرفت. این پژوهش کاربردی ازلحاظ روش، توصیفی ـ پیمایشی است و جامعه آماری، مدیران و کارشناسان سازمان‌های منتخب شهرهای مراغه و زنجان به تعداد 2706 نفر می‌باشند. داده‌های تحقیق ازطریق پرسشنامه که با روش نمونه‌گیری طبقه‌ای تصادفی، بین 443 نفر از کارکنان سازمان‌های موردمطالعه توزیع شد، انجام گرفت. پرسشنامه‌ها دارای پایایی و روایی مناسب بوده و پس از گردآوری اطلاعات، جهت آزمون فرضیه‌های پژوهش از مدل‌یابی معادلات ساختاری و نرم‌افزارهای 20SPSS و PLS استفاده شد. نتایج حاصل نشان داد وجدان‌ کاری بر سلامت سازمانی با شدت (218/0) و وجدان‌ کاری با نقش متغیر میانجی ارزش‌محوری بر سلامت سازمانی با شدت (657/0) تأثیرگذار است. همچنین میانگین نمره متغیرهای وابسته وجدان ‌کاری، سلامت سازمانی و ارزش‌محوری مدیران و کارکنان سازمان‌های منتخب با استفاده از آزمون آنووا برابر با 30/4، سلامت سازمانی برابر با 64/3 و ارزش‌محوری برابر با 47/3 است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; سلامت سازمانی; ارزش‌محوری; وجدان‌ کاری

رابطه نگرش دینی با عملکرد شغلی کارکنان (نمونه پژوهش: شرکت دخانیات ایران) - رفیق حسنی; محمد محمدی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این پژوهش با هدف تعیین رابطه بین نگرش دینی با عملکرد شغلی کارکنـان شرکت دخانیات ایران انجام شده است. نوع پژوهش توصیفی- همبستگی است. جامعه آماری شامل کلیه کارکنان شرکت دخانیات ایران به تعداد 2350 نفر که بر اساس جدول مورگان 251 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها از پرسـشنامه‌هـای نگـرش دینـی سراج‌زاده (1377) و عملکرد شغلی پاترسون (1992) استفاده شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که بین بعد اعتقادی، بعد تجربی و بعد مناسکی با عملکرد شغلی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد اما بین بعد پیامدی و عملکرد شغلی رابطه معناداری وجود نداشت. همچنین نتایج نشان دهنده رابطه مثبت و معناداری نگرش دینی و عملکرذد شغلی است. نتایج ضریب رگرسیون نیز نـشان داد کـه از میـان چهـار بعـد متغیـر نگرش دینی تنها بعـد تجربی پیش‌بینی کننده‌ عملکرد شغلی است. براساس نتایج حاصل از پیشنهاد می‌شود که جهت افزایش عملکرد شغلی کارکنان در دوره‌های آموزشی به نگرش دینی توجه شود., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; نگرش دینی; عملکرد شغلی; رگرسیون; شرکت دخانیات ایران

بررسی رابطه بین تعمیق معنویت و عملکرد کارکنان سپاه - محمدرضا سلطانی; مهدی محمدی; مهدی عقیلی عطار (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
امروزه با توجه به تغییرات و دگرگونی‌های پیوسته‌ای که سازمان‌ها با آن مواجه هستند، اندیشمندان دانش مدیریت به این نتیجه دست یافته‌اند که مهم‌ترین عامل کسب مزیت رقابتی در سازمان‌ها منابع انسانی کارآمد و با انگیزه می‌باشد و به همین دلیل توجه به معنویت در سازمان و کاربرد هوش معنوی در سازمان روز به روز افزایش می‌یابد. یکی از مفاهیم مطرح در این زمینه تأثیر معنویت بر رفتار و عملکرد کارکنان و به تبع آن افزایش کارایی و اثربخشی کارکنان و در نتیجه بهره‌وری سازمان می‌باشد. از طرفی تحقق چشمانداز بیست سالهی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در راستای تحقق چشمانداز 1404 جمهوری اسلامی ایران، مستلزم وجود، نیروی انسانی و فرماندهان و مدیران متعالی و توسعه یافته است. حال در این پژوهش به تأثیر معنویت بر عملکرد کارکنان سپاه امام رضا علیه‌السلام خواهیم پرداخت. این تحقیق از نوع کاربردی بوده و از آنجا که در پی ارائه تصویری از تأثیر تعمیق معنویت بر عملکرد می‌باشد، یک تحقیق توصیفی محسوب می‌شود. از طرفی دیگر، با توجه به ماهیت موضوع و اهداف پژوهش، با روش زیرشاخه پیمایشی (SURVEY) انجام شده است. ابزارهای پژوهش شامل دو پرسشنامه معنویت و عملکرد کارکنان است. یافته‌های حاصل از این تحقیق که با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه و نرم‌افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت، نشان می‌دهد که متغیر عملکرد کارکنان با تمام مؤلفه‌های تعمیق معنویت که شامل: اعتقادات (66/0r=)، اخلاقیات (46/0r=)، عبادات (47/0r=) و با خود تعمیق معنویت (63/0r=) رابطه مستقیم معنیداری دارد. به این معنا که با افزایش معنویت و مؤلفه‌های آن، عملکرد کارکنان سپاه امام رضا علیه‌السلام نیز افزایش پیدا می‌کند., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; معنویت; عملکرد; سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران

تبیین استعاری مدل حاکمیت در بیان قرآن کریم - رضا سپهوند; یونس فرقانی; حسن صالحی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
این مقاله در پی آن است تا ضمن بررسی اجمالی انتقادات وارده به نظریات «حکمرانی خوبِ» غربی، و با هدف دستیابی به نظریه‌ای اسلامی از حکمرانی، به مطالعه ی قرآن کریم پرداخته است. نظر به حجم آیات قرآن در توضیح ابعاد حکمرانی فرعونی، سعی شده با استخراج الگویی از آن به‌عنوان «حکمرانی بد»، به روشن شدن سر دیگر طیف که «حکمرانی خوب» پرداخته شود. باروش تحقیق موضوعی در قرآن، آیات مرتبط مورد تدبر قرارگرفته و پس از به دست آوردن مفاهیم اولیه و بازبینی آن‌ها، مدل حکمرانی فرعون با بهره‌گیری از استراتژی استدلال استعاره‌ای استخراج شد. در مدل به‌دست‌آمده روشن شد که حکمرانی از منظر قرآن دارای دو بعد باطنی و ظاهری است و باطن آن که معادل نسبت حکمرانی با خداوند است، ظاهر آن که همانا نسبتش با مردم را شامل می‌شود، متجلی می‌شود. هر یک از این ابعاد دارای سه بخش نگرش، رویکرد و عملکرد هستند که بر یکدیگر اثر می‌گذارند., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; قرآن کریم; استدلال استعاره ای; حاکمیت خوب; روش تحقیق موضوعی

تأثیر مدیریت منابع انسانی اسلامی بر پیامدهای رفتاری کارکنان ادارات دولتی با تمرکز بر نقش میانجی اخلاق کار اسلامی - محمد شاکر اردکانی; منصور نیکنام جو (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
در عصری که مذهب تأثیر بسزایی در زندگی و کار افراد دارد، اتخاذ رویکردی اسلامی در مدیریت منابع انسانی ضروری است. ازاین‌رو، پژوهش حاضر با هدف تحلیل تأثیر مدیریت منابع انسانی اسلامی بر پیامدهای رفتاری با تمرکز بر نقش میانجی اخلاق کار اسلامی صورت گرفته است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش توصیفی-علی مبتنی بر پارادایم اثبات‌گرایی می‌باشد. نمونه آماری پژوهش کارکنان ادارات دولتی منتخب شهرستان فسا است که 210 نفر بر مبنای قواعد سرانگشتی معادلات ساختاری به‌صورت در دسترس انتخاب شده‌اند. داده‌های پژوهش از طریق پرسشنامه‌های محقق ساخته و استاندارد مدیریت منابع انسانی اسلامی، اخلاق کار اسلامی و پیامدهای رفتاری جمع‌آوری شده است و پایایی (آلفای کرونباخ 903/0) و روایی واگرا (همگرا) برای کلیه متغیرها تائید شده است. تجزیه‌وتحلیل داده‌های پژوهش به روش مدل‌سازی معادلات ساختاری با نرم‌افزار Smart-PLS3 نشان داد که مدیریت منابع انسانی اسلامی بر پیامدهای رفتاری شامل رضایت شغلی، درگیری شغلی و رفتار شهروندی سازمانی تأثیر مثبت و بر قصد ترک خدمت کارکنان تأثیر منفی داشته است؛ همچنین مدیریت منابع انسانی اسلامی بر اخلاق کار اسلامی تأثیر مثبت و معناداری داشته است و از طرفی دیگر نقش اخلاق کار اسلامی هم به‌طور مستقیم بر پیامدهای رفتاری و هم به‌عنوان میانجی مورد تأیید قرار گرفت., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت منابع انسانی اسلامی; مدیریت منابع انسانی; اخلاق کار اسلامی; پیامدهای رفتاری

تاثیر هوش معنوی اسلامی و اخلاق کار اسلامی بر تعهد سازمانی و قصد ترک شغل کارکنان (مطالعه موردی: سازمان فرهنگ و ارشاد اسلامی) - یوسف زرنگاریان; جواد عزیزی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
انسان در دنیای کنونی به دلیل تحت تاثیر قرارگیری بر تفکر پست مدرنیست، روز به روز خلا و پوچی بیشتری در فعالیت‌های خود احساس می‌کند. وجود معنویت در محیط کاری منجر به تقویت انگیزش و امید کارکنان می‌شود. این مفهوم در جوامع اسلامی به دلیل بافت فرهنگی و دینی در قالب هوش معنوی اسلامی معرفی شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر هوش معنوی اسلامی و اخلاق کار اسلامی بر تعهد سازمانی و قصد ترک شغل کارکنان در سازمان فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کهگیلویه و بویراحمد می‌پردازد. روش تحقیق آن از نوع توصیفی - همبستگی و از حیث هدف، کاربردی است. جامعه آماری پژوهش 165 نفر از کارکنان سازمان فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کهگیلویه و بویراحمد است که بر اساس فرمول کوکران 115 نفر از آن‌ها به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها پژوهش حاضر پرسشنامه‌ بوده، برای آزمون فرضیه‌ها، از روش حداقل مربعات جزئی مدل (PLS-SEM) به وسیله نرم‌افزار SMART-PLS2 استفاده‌شده است. یافته‌های پژوهش حاکی از تائید تمامی فرضیات در سطح اطمینان 95/0 است. در میان فرضیات اخلاق کار اسلامی با بتای 481/0 بیشترین تأثیر بر تعهد سازمانی داشته است. علاوه بر این در میان فرضیات، هوش معنوی اسلامی با بتای 436/- بیشترین تأثیر بر قصد ترک شغل کارکنان دارد, فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; تعهد سازمانی; اخلاق کار اسلامی; سازمان فرهنگ و ارشاد اسلامی; قصد ترک شغل کارکنان; هوش معنوی اسلامی

شناسایی عوامل مؤثر بر توسعه فرهنگ وقف با رویکرد تحلیل مضمون در آستان قدس رضوی - سید مرتضی غیور باغبانی; مرتضی رجوعی; علی پورنگ; محسن مرادی; هادی نصرابادی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
وقف به عنوان یکی از مصادیق مهم خیرات در دین اسلام و ادیان دیگر به شمار می‌رود. وقف همواره پشتوانه نیرومندی برای تأمین زندگی مادی خصوصاً برای مردم کم‌درآمد و مستضعفان و نیز توسعه فرهنگ دینی، معارف غنی قرآنی و اسلامی و بهبود وضعیت اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی بوده است. پژوهش حاضر در تلاش است با اتخاذ رویکرد کیفی مبتنی بر روش تحلیل مضمون که به دنبال خروجی مضامین پایه،‌ سازمان‏دهنده و فراگیر مرتبط با مسئله تحقیق است به این پرسش پاسخ دهد که آیا می‌توان عواملی را درگستره سطوح فرهنگ شناسایی کرد که باعث توسعه سنت حسنه وقف در آستان قدس رضوی گردد؟ این پژوهش بر اساس هدف تحقیق از نوع اکتشافی و نحوه گردآوری اطلاعات از نوع کتابخانه‌ای و میدانی می‌باشد. جامعه آماری تحقیق جهت انجام مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته شامل اساتید، سیاست‌گذاران، عوامل اجرایی، متولیان و واقفین بودند. نمونه‌گیری به روش گلوله برفی انتخاب گردید و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار MAXQDA صورت پذیرفت که در مجموع 75 مضمون پایه و 13 مضمون سازمان‏دهنده ذیل سه مضمون فراگیر ظواهر، ارزش‏ها و باورها استخراج گردید. در سطح باورها 3 مقوله عامل ایجاد گفتمان وقف، اعتمادسازی و بسترسازی و در سطح ارزش‌ها نیز 3 مقوله تکریم واقفین، تقویت ارزش‌های اجتماعی و دینی توسعه وقف مشارکتی و در سطح ظواهر و مصنوعات 8 مقوله تخصصی کردن مقوله وقف، سیاست‌گذاران ومجریان، گسترش اشکال و زمینه‌های وقف، حذف موانع و تنگناهای وقف، بازسازی موقوفات، اطلاع‏رسانی و تبلیغات شناسایی گردید., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; تحلیل مضمون; ارزش‌ها; پیش‌فرض‌ها و باورها; توسعه فرهنگ وقف; ظواهر و مصنوعات

ارائه الگوی رفتار مصرف در اسلام با رویکرد تحلیل مضمون با تمرکز بر آیات قرآن کریم و روایات معصومین علیهم السلام - سید علی اکبر افجه; غلامرضا مصباحی مقدم; وحید خاشعی ورنامخواستی; احمد ترابی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
الگوی رفتار مصرف در هر جامعه، در تخصیص منابع برای تولید انواع کالا، توزیع آن و همچنین توسعه‌ی اقتصادی، اجتماعی و سیاسی نقشی تعیین کننده دارد. در این مقاله با رویکردی اسلامی به این حوزه پرداخته شده است و تلاش بر این است که با تکیه بر آیات قرآن کریم به عنوان منبع اصلی دینی، الگوی اسلامی رفتار مصرف‌کننده تبیین و ارائه شود؛ به عبارت دیگر مسئله اصلی این پژوهش، پرسش از دلالت‌های عملی آیات قرآن کریم در رفتار مصرف‌کننده است. برای پاسخ به این مسئله همه آیات قرآن کریم، با روش تحلیل مضمون مورد مطالعه و شناسه‌گذاری قرار گرفت. در مرحله‌ی اول 300 آیه از آیات قرآن کریم که به نوعی با موضوع مقاله مرتبط بود جدا و در مرحله تحلیل، 900 شناسه احصا شد. شناسه‌ها در قالب مضمون‌ها دسته بندی و پالایش و با توسعه‌ی دامنه‌ی مطالعه، به تفسیر المیزان مرحوم علامه طباطبایی و روایات تفسیری ذیل آیات، شواهد بیشتری برای مضمون‌های اصلی گردآوری و تحلیل شد. بر این اساس با استخراج 4 مضمون فراگیر، 8 مضمون یکپارچه ساز و 17 مضمون پایه، درخت‌واره مضامین رفتار مصرف در قرآن کریم استخراج و الگوی رفتار مصرف از منظر قرآن کریم ارائه شده است., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی

بازشناسی الگوی خط‌مشی گذاری در نهاد وقف جهت توسعه مدل‌های عمومی ترویج و اشاعه خط‌مشی‌ها - روح الله عباسی; محسن میری; مهدی حسنوند (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
ترویج و اشاعه خط مشی یکی از مهمترین چالش های نظام خط مشی گذاری در کشور است و هزینه های فراوانی را به متولیان این حوزه تحمیل کرده است. در یک بررسی تاریخی می توان دریافت که وقف به عنوان یکی از سنت های مورد تایید شارع مقدس، از ظرفیت ها و قابلیت های بالایی برای نهادینه سازی، حفظ و گسترش نیت واقفان دارد که می تواند به مثابه یک چرخه خط مشی گذاری در نظر گرفته شود. در این تحقیق علاوه بر بررسی تحلیلی- تاریخی وقف و نقش آن در شکل گیری تمدن دوران صفویه، با بیش از 15 نفر از خبرگان وقف مصاحبه گردید و با استفاده از روش تحلیل مضمون مدل اشاعه در وقف احصاء گردید. در مدل نهایی مولفه های اشاعه در وقف شکل گیری تصمیمات (وقف کردن) بر اساس نیاز عمومی پایدار، فرد- خط مشی گذار، مدیریت امینانه، حمایت شبکه ای و عینیت داشتن در کنار قابلیت اعتماد پذیری و بروزشوندگی معرفی شده اند., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; اشاعه خط‌مشی; بروز شوندگی; حمایت شبکه‌ای; عینیت خط‌مشی; فرد- خط‌مشی گذار

شناسایی نگرش‌ها و ذهنیت‌های موجود در حوزه مدیریت جهادی (نمونه پژوهش: مدیران کمیته امداد امام خمینی) - محمد وحیدی; عباسعلی رستگار; سیدعباس ابراهیمی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
مدیریت جهادی الگوی جدیدی نظریات مدیریتی است که پس از انقلاب اسلامی ایران بسط پیدا نمود. مدیریتی که با به کارگیری هنر و علم مدیریت و استفاده توأمان از مفاهیم اسلام توانسته، پنجره‌های جدیدی را به روی سیستم مدیریت کشور بگشاید. هدف این پژوهش بررسی نگرش‌های موجود در حوزه مدیریت جهادی است. در انجام این پژوهش، از روش کیو استفاده‌شده است. مشارکت‌کنندگان این پژوهش، تعداد 10 نفر از مدیران کمیته امداد امام خمینی بودند که با موضوع تحقیق ارتباط مستقیم داشتند. فضای گفتمان پژوهش حاضر از منابع گوناگونی جمع‌آوری گردید و پس از ارزیابی و جمع‌بندی فضای گفتمان، از میان 197 عبارت کیو، درنهایت 70 عبارت به‌عنوان نمونه عبارات کیو(دسته کیو) پس از نظرسنجی از خبرگان انتخاب شد. پس از جمع‌آوری اطلاعات حاصل از مرتب‌سازی کیو، این اطلاعات با روش تحلیل عاملی کیو تحلیل گردید. تحلیل توزیع نشان داد که می‌توان تعداد چهار الگوی ذهنی متمایز را در میان مشارکت‌کنندگان تحقیق در مورد عوامل مؤثر بر تعیین ذهنیت‌های موجود در حوزه مدیریت جهادی شناسایی نمود که جمعاً 91/74 درصد از واریانس کل را تبیین نمودند. این چهار الگوی ذهنی به ترتیب با نام‌های الزامات نظارتی، الزامات رفتاری، الزامات رهیافت، الزامات بنیادی نام‌گذاری گردید., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; مدیریت جهادی; مدیران کمیته امداد; نگرش; ذهنیت; روش کیو

تبیین جایگاه شاخص‌های نرمش و رفق در مدیریت اسلامی - علی آقا پیروز; محمد اسماعیل رستمی نیا (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
بر اساس آموزه های اسلامی، شیوه رهبری دارای دو عنصر «نرمش حداکثری» و «شدّت عمل حداقلی» است. این شیوه رهبری با نظریه های رفتاری شباهت هایی دارد، در مکتب نئوکلاسیک ها «کارکنان» کانون توجه بوده و تلاش می شود تا از طریق کارمندمداری، خروجی بیشتری عاید سازمان شود. این دیدگاه به چه میزان با آموزه های اسلامی قرابت دارد، آیا نرمش و رفق حداکثری همان کارمندمداری است؟ شاخص های نرمش و رفق کدامند؟ بر اساس آموزه های اسلامی، هیچ یک از کارمداری و کارمندمداری پذیرفتنی نیست، زیرا که هر دو در جهت گیری افزایش سودآوری و نگاه ابزاری به انسان مشترک هستند. اما در منابع اسلامی، از آن رو که انسان دارای کرامت ذاتی است، کانون توجه بوده و به همین جهت به نرمش و رفق در باره او سفارش شده است. مهمترین شاخص های نرمش و رفق در مواجه با کارکنان عبارتند از: تفقد، گذشت و تغافل، مشورت، در دسترس بودن، انتقاد پذیری، گوش دادن مؤثّر، گشاده رویی و احترام، تحمل و مدارا، خیرخواهی و امانتداری و رعایت ظرفیت ها. در این تحقیق میزان نرمش و رفق بودن هریک از شاخص ها و نیز تاثیر گذاری هر شاخص بر مطلوبیت رهبری مشخص می شود. نکته جالب آن که حذف و یا کاهش میزان رفتار منفی، تأثیری بیش از ایجاد و افزایش رفتار مثبت در مطوبیت رهبری دارد. هدف این پژوهش استخراج شاخص های نرمش و رفق و اولویت گذاری میان آنهاست. روش پژوهش، آمیخته از اجتهاد حوزوی و روش میدانی است قلمرو پژوهش عمدتاً فرمایشات حضرت علی(ع) می باشد., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; کرامت انسان; رفق; کارمندمداری; مدارا; نرمش

تأملی بر نقش تعدیلگری اخلاق کار اسلامی و سرمایۀ روان شناختی در تأثیر نقش سرپرستی ظالمانه بر رفتارهای انحرافی کارکنان ادارات دولتی استان سمنان - مرتضی ملکی مین باش رزگاه; هوشمند باقری قره بلاغ; محسن عین علی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
رفتارهای انحرافی، یکی از رفتارهای نامطلوب است که به وسیلۀ کارکنان به منظور سرپرستی ظالمانه در محیط کار پاسخ داده می‌شود. کارکنان رفتار پرخاشگری و تلافی-جویانه را در مقابل بدرفتاری بین‌شخصی سرپرستان به نمایش می‌گذارند و در نهایت درگیر رفتارهای انحرافی می‌شوند. هدف از پژوهش حاضر، واکاوی نقش سرپرستی ظالمانه بر رفتارهای انحرافی کارکنان با تأملی بر نقش تعدیلگری اخلاق کار اسلامی و سرمایۀ روان‌شناختی است. مطالعه حاضر با هدف کاربردی و روش توصیفی- همبستگی انجام گرفته است. جامعه آماری پژوهش همۀ کارکنان ادارات دولتی استان‌ سمنان است و روش نمونه‌گیری در دسترس بود که متناسب با حجم جامعه در هر سازمان، حجم نمونه به تعداد 218 نفر تعیین شد. ‌برای سنجش متغیرهای سرپرستی ظالمانه از پرسشنامۀ استاندارد تیپر (2000)؛ رفتار انحرافی از پرسشنامۀ استاندارد بینت و رابینسون (2000)؛ اخلاق کار اسلامی از پرسشنامه استاندارد توفایل و همکاران (2017) و سرمایۀ روان‌شناختی از پرسشنامه استاندارد لوثانز و همکاران (2015) استفاده شد و به کمک مدل‌یابی معادلات ساختاری در نرم‌افزار Pls Smart- مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد سرپرستی ظالمانه بر رفتار انحرافی کارکنان تأثیر مثبت و معناداری دارد. همچنین، اخلاق کار اسلامی و سرمایۀ روان‌شناختی رابطۀ بین سرپرستی ظالمانه با رفتارهای انحرافی کارکنان را تعدیل می‌کند., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; رفتار انحرافی; اخلاق کار اسلامی; ‌ سرمایۀ روان‌شناختی; سرپرستی ظالمانه

رابطه اخلاق حرفه ای اسلامی و مسوولیت‌پذیری اجتماعی بر سرمایه اجتماعی (نمونه پژوهش: دانشگاه شیراز) - محمدحسین رونقی (دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام)
اخلاق اسلامی تعهد به کار را فضیلت می‌شمارد و بر همکاری تاکید دارد. روابط اجتماعی در کار را به عنوان یک نیاز فردی و عامل ایجاد تعادل در زندگی اجتماعی تشویق می‌کند. از طرف دیگر سرمایه اجتماعی می‌تواند دسترسی به اطلاعات و منابع حیاتی را برای پیشرفت عملکرد و استفاده از فرصت‌های محیطی تسهیل کند. سازمان با سرمایه اجتماعی غنی‌تر می‌تواند امکان دسترسی به طیف گسترده‌ای از اطلاعات را برای ایجاد عملکرد نوآورانه داشته باشد. سرمایه اجتماعی یک دارایی نامشهود برای سازمان‌ها است و سازمان‌های موفق می‌توانند از آن به طور مناسب و بجا استفاده کنند. از همین رو در این پژوهش تاثیر بکارگیری اخلاق اسلامی بر سرمایه اجتماعی با نقش میانجی مسوولیت اجتماعی ارزیابی می شود. این مطالعه پیمایشی توصیفی است که در آن از ابزار پرسشنامه جهت جمع آوری اطلاعات استفاده شده است. دانشگاه شیراز به عنوان نمونه مطالعاتی اسلامی انتخاب گردید. از بین کارکنان دانشگاه شیراز به طور تصادفی 273 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از معادلات ساختاری و نرم افزار لیزرل تحلیل گردید. یافته‌ها نشان می‌دهد که تاثیر معناداری اخلاق اسلامی بر مسوولیت اجتماعی و سرمایه اجتماعی در دانشگاه مورد مطالعه دارد. بکارگیری اخلاق اسلامی در دانشگاه زمینه‌ساز دستیابی به سرمایه اجتماعی مناسب می‌شود., فصلنامه مدیریت اسلامی (IM)
Keywords: IM; فصلنامه مدیریت اسلامی; سرمایه اجتماعی; اخلاق حرفه ای اسلامی; دانشگاه اسلامی; مسوولیت اجتماعی