درآمدی بر مبانی مسئولیت سازمانی از نگاه اسلام - اسدالله گنجعلی; مهدی سپهری; سعید مسعودی پور (دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی)
چکیده امروزه سازمان جزء جدایی ناپذیر از زندگی بشر به حساب می آید. پدیده ای که به نحو مستقیم یا غیرمستقیم بر زندگی انسان، اثرگذار شده است. یکی از موضوعهای مورد توجه در مدیریت متعارف، مسئولیت سازمانی و تعبیر خاص آن مسئولیت اجتماعی سازمانی است. در این نوشتار تلاش شده است تا اصل موضوع مسئولیت سازمانی بدون بازخوانی مبانی نظری غربی موجود، از نگاه اسلامی بررسی شده و ابعاد مفهومی آن طراحی شود. بر این اساس مدل اولیه ای بر مبنای مطالعات کتابخانه ای شکل گرفت که برای تایید گزاره های آن به خبرگان حوزه های میان رشته ای مدیریت و معارف اسلامی عرضه شد. در نهایت مدل شکل گرفته در سه بعد چیستی )عناصر محتوایی(، چرایی )عناصر زمینه ای( و چگونگی )عناصر فرآیندی( طراحی شد. در بعد چیستی مسئولیت سازمانی، زیرعنصرهای تشکیل دهنده سائل، مسئول، مسئول عنه و انواع مسئولیت شناسایی و تبیین شد. در بعد چرایی مسوغ سوال به عنوان توضیح دهنده علت مسئول واقع شدن سازمان مورد بحث قرار گرفت که اطلاع و آگاهی، حیطه قلمرو فعالیت سازمان، قدرت و توانایی و آزادی و اختیار از جمله مسوغ های سوال از سازمان تبین شدند. در نهایت در بعد سوم که عناصر فرآیندی است به آداب سوال از سازمان می پردازد. مشارطه، مراقبه، محاسبه، مواخذه و شکر از مراحلی است که در بخش فرآیند سوال کردن باید مورد توجه قرار گیرد, چشم انداز مدیریت دولتی (JPAP), Free Web tutorials
Keywords: مدیریت دولتی; CSS; HTML; JavaScript; XML; سائل; سازماناسلامی31; کلیدواژه ها: مسئولیت سازمانی; مسئول; مسئول عنه; مسوغ سوال

تبیین الگوی شایسته سالاری اسلامی جهت رفع چالش هایشایسته سالاری در سازمان های دولتی ایرانولی - ولی اله نقی پور فر; معصومه حبیبی بدرآبادی; هانیه آرزمجو (دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی)
چکیده استقرار نظام شایستهسالاری در سازمان ها سبب رضایت شغلی، شکوفایی استعدادها، وفاداری و تعهد کارکنان به کار و سازمان می شود. توجه به آموزههای اسلامی میتواند راهگشای جامعه ما برای برای رفع ناهنجاریهای ناشی از عدم رعایت عدالت در سازمان ها و پیادهسازی نظامی کارا مبتنی بر شایسته سالاری باشد. این پژوهش با هدف بهره گیری از آموزههای اسلامی جهت رفع چالش های شایستهسالاری در سازمان های دولتی انجام شده است. بدین منظور، پس از استخراج مؤلفههای شایسته سالاری از متون معتبر دینی، با استفاده از روش دلفی و کسب نظر از خبرگان، چالش های شایسته سالاری در ادارههای دولتی شناسایی شد. سپس در بررسیهای میدانی که در ادارههای دولتی شهر تهران به عنوان جامعۀ آماری انجام شد، میزان تأثیرگذاری مؤلفههای مدل شایستهسالاری اسلامی بر رفع چالش های یادشده، مورد پرسش قرار گرفت و برای آزمون فرضیهها از آزمون باینومیال و آزمون فریدمن استفاده شد. در نهایت بر مبنای اولویت شاخص ها در چهار حوزۀ ترویج فرهنگ شایستهسالاری، جذب و استخدام نیروهای شایسته، آموزش و توسعه شایستگان و مدیریت عملکرد نیروهای شایسته، راهکارهایی جهت غلبه بر چالش های موجود با تکیه بر آموزه های دین مبین اسلام، ارائه شد., چشم انداز مدیریت دولتی (JPAP), Free Web tutorials
Keywords: مدیریت اسلامی; مدیریت دولتی; CSS; HTML; JavaScript; XML; چالش های نظام اداری ایران; کلیدواژه ها: نظام شایسته سالاری

نقش زنان در مدیریت جهادی بهینه‌سازی الگوی مصرف - مریم حمیدزاده; سیده لیلا شمس‌آبادی; الهه همایون والا (دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی)
با توجه به اینکه بیشتر فعالیت‌های اقتصادی بانوان در بخش خانواده است؛ بنابراین زنان با مدیریت صحیح این بخش نقش مهمی در اصلاح الگوی مصرف و امور اقتصادی جامعه و خانواده بر عهده دارند. زنان نه تنها در خرید لوازم و مواد مصرفی نقش مهمی دارند، بلکه در درست مصرف کردن و همچنین نگهداری موارد مصرفی نیز باید مدیریت داشته باشند. اگر احساس وظیفه و حفظ سرمایه‌های کشور در زنان ایجاد شود، آنان در حفظ منابع ملی نیز تأثیر بسزایی دارند و این امر خودبه‌خود عاملی برای ایجاد الگوی مناسب مصرف برای نسل‌های بعدی خواهد بود. در همین راستا مقاله حاضر با هدف بررسی نقش جهادی زنان در محیط خانواده در جهت بهینهسازی الگوی مصرف و ارائه راهکارهای مناسب انجام شده است. برای این منظور ابتدا به تبیین مفهوم مدیریت جهادی بهینهسازی الگوی مصرف پرداخته شده است. این مقاله از نظر نوع هدف کاربردی بوده و با روش مطالعات کتابخانه‌ای و مصاحبه عمقی با خبرگان انجام شده است. یافتههای این مقاله برخی از راهکارهای عملیاتی مدیریت جهادی در اصلاح الگوی مصرف را برای زنان را شناسایی نموده و همچنین برخی از موانع پیش روی خانواده در زمینه بهینهسازی الگوی مصرف را ارائه می‌نماید, چشم انداز مدیریت دولتی (JPAP), Free Web tutorials
Keywords: مدیریت جهادی; زنان; مدیریت دولتی; CSS; HTML; JavaScript; XML; الگوی مصرف; بهینه‌سازی

طراحی و تبیین الگوی تصمیم‌گیری مدیران جهادی - مسلم باقری; محسن جاجرمی‌زاده; مهرداد کیانی (دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی)
طراحی و تبیین الگوی تصمیمگیری مدیران جهادی مسلم باقری*، محسن جاجرمی‌زاده**،مهرداد کیانی***[1] چکیده     در چند سال اخیر و با شدت یافتن تحریم‌های اقتصادی یک جانبه و غیرانسانی غرب علیه جمهوری اسلامی ایران، مقام معظم رهبری بحث اقتصاد مقاومتی را مطرح ساخته و آن را یک روش مهم و مناسب در تغییر مسیر حرکت اقتصادی کشور برای غلبه بر این فشارها عنوان کردهاند. اقتصاد مقاومتی، الگویی بومی برای حل مسائل اقتصادی کشور است که بر اساس آن نظام اقتصادی کشور با هدف ایجاد ثبات، پایداری و آرامش در اقتصاد، اصلاح و متحول میشود و این مهم به وجود نمیآید مگر با مدیریت درست و کارآمد و همچنین بازنگری در ساختارهای اقتصادی و مالی و مهم‌تر از همه نگاه آمایشی به محدودیتها و ظرفیتهای کشور، چه در عرصه داخلی و چه در عرصه بینالمللی که لازمه همه آن‌ها مدیریت جهادی است. مدیریت جهادی تأمینکننده و لازمه اقتصاد مقاومتی بوده و در واقع مکمل آن می‌باشد؛ و از آنجا که تصمیمگیری از مهم‌ترین مسائل در کلیه فعالیتها و اقدامات مدیران بوده و تصمیمگیری مناسب از علل موفقیت هر سازمان و نهادی میباشد لذا شناخت الگویی که مدیران بتوانند بر پایه آن اقدام به تصمیمگیری جهادی نمایند ضروری میباشد. لذا این پژوهش با این هدف و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی به بررسی ادبیات موجود (اعم از مقالات و کتب علمی، سخنان مسئولان و اندیشمندان کشور و دیدگاه‌های فعالین حوزه جهاد سازندگی در سال‌های ابتدایی و دوران دفاع مقدس) در این حوزه پرداخته و بر مبنای آن اقدام به طراحی مدل الگوی تصمیم‌گیری مدیران جهادی در 35 شاخص و در 4 دسته کلی پیشفرضهای تصمیم‌گیری، اصول تصمیم‌گیری، ویژگی‌های تصمیمگیرنده و فرآیند تصمیمگیری نموده است که پیش‌فرض‌ها شامل توجه به منافع ملی، داشتن روحیه خدمتگذاری، تمرکز بر کاهش هزینهها، تمرکز بر ویژگیها و محرومیتهای منطقه، اعتمادبه‌نفس ملی، تمرکز بر مأموریت‌ها و رسالتها و تمرکز بر نتایج و اصول تصمیمگیری شامل حفظ کرامت انسانی، ضابطه‌گرایی، حساسیت نسبت به بیتالمال، عدالت گرایی، امانتداری در تصمیمات، توجه به زیردستان و کارکنان، شهروندگرایی، عدم تمرکز در تصمیمگیریها و نظمگرایی میباشد. همچنین از جمله ویژگی‌های تصمیمگیرندگان میتوان به غلبه انگیزههای معنوی بر انگیزه‌های مادی، مسئولیتپذیری، وفاداری سازمانی، قناعت، التزام شغلی، تواضع، انعطافپذیری، سخاوت، داشتن روحیه ایثار، داشتن روحیه قدرشناسی، داشتن روحیه عفو و گذشت، داشتن سعه‌صدر، اخلاص و بصیرت اشاره کرد و در نهایت فرآیند تصمیمگیری عبارت است از مسئله یابی از طریق مشاهده مستقیم، تصمیمگیری مشارکتی، قاطعیت در تصمیمگیری، توکل و انسجام ارزشی اعضای تیمتاریخ دریافت مقاله: شهریور 1393، تاریخ پذیرش مقاله: مهر 1393.* دانشیار، دانشگاه شیراز (نویسنده مسئول).E-mail: bagherimoslem@shirazu.ac.ir** دانشیار، دانشگاه شیراز.*** دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه شیراز., چشم انداز مدیریت دولتی (JPAP), Free Web tutorials
Keywords: مدیریت جهادی; فرهنگ جهادی; تصمیم‌گیری; مدیریت دولتی; CSS; HTML; JavaScript; XML; تصمیم‌گیری مدیران جهادی

بررسی تأثیر مدیریت جهادی شهرداری تهران بر رفتار شهروندی - علی نجاتبخش اصفهانی; ارمان باقری; احمد یاوری (دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی)
چکیده     مدیریت جهادی به عنوان یک الگو و مدل مطلوب و سازگار با الگوی اسلامی و ایرانی پیشرفت تا کنون بارها از سوی مقام معظم رهبری مطرح شده است چرا که مدیریت جهادی هم ویژگی‌های اثباتی و ایجابی دارد و هم می‌توان برای آن مرزهای معین و مشخصی با الگوهای متعارف و رایج مدیریتی در جهان قائل شد و نکته دیگر توجه به مزیت مطلق الگوی مدیریت جهادی که از یک سو مبتنی و متکی بر علم، تجربه، مهارت و تخصص است و از سوی دیگر مستظهر به توکل و اعتماد به خداوند متعال و با نیت قرب الی الله پیش می رود.  شهرداری  به عنوان یک نهاد عمومی بودجه بسیار زیادی را جهت انجام امور مربوطه به خود اختصاص می‌دهد. لذا استفاده از رفتار شهروندی سازمانی و کمکی کارکنان کمک بسیار زیادی به انجام امور و کارآیی بهتر سازمان دارد. همچنین مدیران شهرداری با آگاهی از چگونگی وضعیت رفتار شهروندی سازمانی کارکنان به تقویت این رفتار و دستیابی به عملکرد بالاتر خواهند رسید. سؤال اصلی تحقیق عبارت است از اینکه آیا مدیریت جهادی بر رفتار شهروندی تأثیر دارد؟ و ابعاد این تأثیرات چیست؟ پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر مدیریت جهادی شهرداری تهران بر رفتار شهروندی سازمانی می‌باشد و داده‌های مورد نیاز برای تحلیل این ادعا با استفاده از ابزار سنجش پرسشنامه محقق ساخته که با نظر اساتید و سوابق تحقیق تالیف شده و طبق شاخصه‌های مدیریت جهادی تنظیم گردیده به دست آمده است. ایده اصلی بکار رفته در این تحقیق طراحی مدلی محقق ساخته از تجمیع مدل پورتر و ادبیات موجود مدیریت جهادی است. در مدل مفهومی پژوهش فوق به دنبال معرفی و سنجش شاخصه‌های مدیریت جهادی در سازمان هستیم و با اندازگیری میزان آن‌ها توسط مشتریان شهرداری، معیاری برای رفتار شهروندی سازمانی شکل می‌گیرد که بیانگر بهره‌وری, چشم انداز مدیریت دولتی (JPAP), Free Web tutorials
Keywords: مدیریت جهادی; شهرداری; الگوی اسلامی پیشرفت; رفتار شهروندی; مدیریت دولتی; CSS; HTML; JavaScript; XML

شایستگی‌های مدیریتی مدیران جهادی؛ تحلیلی داده‌بنیاد - اسد الله گنجعلی; محمدمهدی علی شیری; مجتبی بیدی (دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی)
چکیده     مدیریت جهادی در سال‌های اخیر تبدیل به سبک مورد نظر برای حل بسیاری از بحران‌هایی که کشور با آن مواجه است شده است. از این‌رو، مهیاسازی زمینه‌های مورد نیاز برای پیاده‌سازی این سبک مدیریتی، تبدیل به یکی از دغدغه‌های علمی در حوزه مدیریت شده است. در این میان، شایستگی‌های مدیران جهادی به عنوان یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های لازم در توسعه این نوع از مدیریت شناخته شده است. از این‌رو، شناسایی شایستگی‌های اثرگذار بر این سبک از مدیریت می‌تواند کمک شایانی به شکل‌گیری و توسعه آن در حوزه‌های مختلف نماید. در این پژوهش، شایستگی‌های مدیریتی مورد نیاز برای مدیران جهادی، بر اساس تحلیلی کیفی مورد شناسایی قرار گرفته است., چشم انداز مدیریت دولتی (JPAP), Free Web tutorials
Keywords: مدیریت جهادی; مدیریت دولتی; CSS; HTML; JavaScript; XML; مدیران جهادی; شایستگی مدیریتی; تئوری داده‌بنیاد

ارزیابی مؤلفه‌های مدیریت جهادی بر عملکرد سازمانی با رویکرد کارت امتیازی متوازن - روح‌الله تولایی; سجاد شکوهیار (دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی)
با رویکرد کارت امتیازی متوازنروح‌الله تولایی*، سجاد شکوهیار**[1]چکیدهمدیریت می‌تواند در اشکال گوناگونی خود را نشان دهد؛ اما زمانی می‌تواند دستاوردهای بزرگ مورد انتظار را تحقق بخشد که این مدیریت با مؤلفه‌های جهادی همراه باشد. در صورتی که مدیریت خردمند با رویکرد جهادی به هدایت سازمان بپردازد می‌تواند علاوه بر اهداف مالی به اهداف غیرمالی و متعالی سازمانی نیز نائل گردد. از سوی دیگر رویکرد مدیریت جهادی به عنوان یک رویکرد مدیریتی نیازمند شناخت بهتر توسط سازمان‌های ایرانی می‌باشد. تحلیل و ارزیابی هر رویکرد مدیریتی لازمه شناخت و تبیین بهتر آن رویکرد می‌باشد. لذا هدف این تحقیق، شناسایی و ارزیابی مؤلفه‌های کلیدی مدیریت جهادی بر عملکرد سازمانی با استفاده از کارت امتیازی متوازن (BSC) می‌باشد. در این تکنیک علاوه بر شاخص مالی سه شاخص مشتری، فرایندهای کلیدی و رشد و یادگیری جهت ارزیابی عملکرد سازمان مورد بررسی قرار می‌گیرد. هنگامی‌که هم شاخص‌های مالی و هم شاخص‌های غیرمالی مورد بررسی قرار گیرد، سازمان ترغیب می‌شود تا هم اهداف مالی و هم غیرمالی را دنبال نموده و میان منافع بلندمدت و کوتاه مدت سازمانی تعادل برقرار شود. در این تحقیق با استفاده از تحقیقات پیشین و تکنیک دلفی  شاخص‌های کلیدی عملکرد در مدیریت جهادی توسط خبرگان و مدیران شهرداری تهران و همچنین اساتید حوزه و دانشگاه شناسایی‌شده و سپس با به کار بستن روش ارزیابی کارت امتیازی متوازن، شاخص‌های موثر در هر یک از مناظر چهارگانه طبقه‌بندی شده است. در ادامه از روش  AHP برای مشخص نمودن اهمیت هر یک از ابعاد چهارگانه کارت امتیازی متوازن و همین طور ارزیابی مؤلفه‌های عملکردی شناسایی‌شده مدیریت جهادی استفاده شده است. در نهایت مشخص شده که در هر بعد، کدام مؤلفه‌ها بیشترین اهمیت را دارا می‌باشند و از میان ابعاد چهارگانه کارت امتیازی متوازن کدام ابعاد بیشترین اهمیت و بیشترین میزان تأثیرپذیری را از مؤلفه‌های مدیریت جهادی نسبت به سایر ابعاد دارد.تاریخ دریافت مقاله: شهریور 1393، تاریخ پذیرش مقاله: مهر 1393.* استادیار، دانشگاه شهید بهشتی.** استادیار، دانشگاه شهید بهشتی (نویسنده مسئول).E-mail: s_shokouhyar@sbu.ac.ir, چشم انداز مدیریت دولتی (JPAP), Free Web tutorials
Keywords: مدیریت جهادی; ارزیابی عملکرد; کارت امتیازی متوازن; منطق فازی; مدیریت دولتی; CSS; HTML; JavaScript; XML; تصمیم‌گیری چند‌معیاره

همانندسازی حسینی و همانندسازی سازمانی - علی حسین کشاورزی; محمدرضا یکتایی (دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی)
چکیده در این مقاله ابتدا همانندسازی سازمانی به عنوان یکی از موضوع های مهم مورد توجه پژوهشگران سازمانی، مورد بررسی قرار گرفته است و امکان استفاده از آن توسط مدیران در زمینه بهبود عملکرد و کنترل رفتار کارکنان بحث شده است. سپس با توجه به وجود زمینه های همانندسازی در فرهنگ شیعه و تجلی آن در رفتار شیعیان در قالب همانندسازی با ائمه )ع( و به ویژه همانندسازی با امام حسین )ع( که در بیشتر زمینه های زندگی شیعیان نمود دارد، همانندسازی حسینی معرفی شده و با استفاده از شاخصه ای همانندسازی، چگونگی وجود این شاخص ها را در همانندسازی شیعیان با امام حسین )ع( بررسی نموده و امکان استفاده از همانندسازی حسینی در زمینه تربیتی نتیجه گیری می نماید., چشم انداز مدیریت دولتی (JPAP), Free Web tutorials
Keywords: کنترل; مدیریت دولتی; CSS; HTML; JavaScript; XML; کلیدواژه ها: همانندسازی سازمانی; همانندسازی; همانندسازی حسینی

روایت حکمرانی تعالی‌گرا به‌جای توقف بر فساد - علی اصغر پور عزت; خدیجه روز بهانی (دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی)
چکیده     بیشتر راهبردهای متداول در مواجهه با فساد، بر اتخاذ رویکرد انفعالی از طریق حذف ویژگیهای سازمان فاسد یا مقاومت در برابر فساد تأکید دارند؛ درحالی‌که می‌توان این پدیده را با رویکردی فعال و یا حتی فوق‌فعال، تحت‌کنترل در‌آورد. پژوهش حاضر در پی آن است که با ارائه داستان یک سازمان تعالی‌گرا و فساد‌زدوده، یکی از بهترین راهبردهای مقابله با فساد را بازتعریف کند. درواقع در پاسخ به این پرسش که «مختصات حکمرانی تعالی‌گرا و فسادزدوده چیست؟» در پژوهش حاضر تأکید بر این است که با بهره‌گیری از روش «پیش‌روایت» از طریق تصویرپردازی از حکمرانی و سازمان اداری متعالی، میتوان ظرفیتهای هم‌افزای عناصر سازمانی را برای شکلدهی یک سازمان فساد‌زدوده، یادگیرنده،  و تعالیگرا برانگیخت. در این شیوه با به‌تصویر‌کشیدن یک سازمان و سالم، ارزش‌هایی عمیق در ناخودآگاه افراد ایجاد می‌شود و از دیدگاه هولوگرافیکی، میدان مغناطیسی جدید فعال می‌شود و افراد به‌تدریج به سمت سازمان روایت‌شده، گام برمی‌دارند. بر این اساس، پژوهش حاضر، بنیادی است و از «روش آمیخته» استفاده شده است. نخست، به‌منظور استخراج مفاهیم و مؤلفه‌های حکمرانی تعالیگرا از روش «روایتگری و تحلیل تم» استفاده شده است؛ سپس، به‌منظور ارزیابی و رتبه‌بندی مفاهیم، از روش «نظرسنجی از خبرگان» بهره گرفته شده است. سازمان سالم و متعالی پایبند به قانون است و دموکراسی را در احترام به قانون رصد می‌کند؛ بدین ترتیب، سازمانی شکل میگیرد که با رعایت ویژگی‌های بالا به اسوه سازمان سالم تبدیل شود., چشم انداز مدیریت دولتی (JPAP), Free Web tutorials
Keywords: مدیریت دولتی; CSS; HTML; JavaScript; XML; اخلاق‌گرایی فراقانونی; حساب‌پس‌دهی و پاسخگویی; حکمرانی تعالی‌گرا; سازمان تعالی‌گرا و فساد‌زدوده; عدالت‌گرایی فراقانونی

بررسی ابعاد آواتاریسم و تأثیر آن بر تحولات آینده فرهنگ ایرانی- اسلامی (با استفاده از رویکرد GBN در تدوین سناریو) - روح‌الله تولایی; محمد میلاد احمدی (دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی)
هدف اصلی پژوهش حاضر بررسی ابعاد آواتاریسم و تحلیل تأثیرات آن بر تحولات فرهنگی آینده کشور ایران است. با پیشرفت روزافزون فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی در عصر دانش‌بنیان، یکی از پیامدهای مسلم دیجیتالیشدن جوامع انسانی، شکل‌گیری زندگی دوم یا زندگی در فضای مجازی به موازات زندگی حقیقی است. آواتارها به‌عنوان اعضای جامعه مجازی آینده، ویژگی‌های اساسی انسان آینده را رقم خواهند زد که این امر، شناخت آینده را در گروی شناخت آن‌ها قرار می‌دهد. پژوهش حاضر ازنظر نوع هدف، توسعه‌ای و ازنظر روش اجرا، توصیفی-تحلیلی است، همچنین روش مورداستفاده برای آینده‌پژوهی «سناریوسازی بااستفاده از رویکرد GBN» است که بااستفاده از این ‌روش به ترسیم و تصور آینده با طراحی سناریوهایی فرضی پرداخته شد. جامعه آماری پژوهش را خبرگان دانشگاهی در حوزه مدیریت فناوری اطلاعات و ارتباطات تشکیل میدهند. درنهایت با تشکیل ماتریس دوبعدی که در محور عمودی، مؤلفه‌های فرهنگی و فنی و در محور افقی، مؤلفه‌های هم‌افزایی مثبت، هم‌افزایی مثبت و منفی و هم‌افزایی منفی، قرار گرفته‌اند؛ درمجموع شش سناریو تدوینشده و تأثیرات آواتاریسم بر تحولات فرهنگی آینده ایران در این سناریوها تحلیل شده است., چشم انداز مدیریت دولتی (JPAP), Free Web tutorials
Keywords: مدیریت دولتی; CSS; HTML; JavaScript; XML; آواتار; آواتاریسم; زندگی دوم; فرهنگ ایرانی اسلامی; فضای مجازی

بازشناسی عوامل کلیدی موفقیت در مدیریت نظام اسلامی از منظر نظریه سیستمی - علی رضائیان; علی عبدالهی نیستانی (دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی)
شواهدی از تجربه‌های مستند نشان می‌دهد که برخی از پدیده‌های نظام اسلامی (اسلام به‌عنوان یک سیستم) تأثیر ممتازی بر شکل‌دهی و جهت‌دهی نظام اسلامی دارند. این پژوهش به‌دنبال یافتن این عوامل و توجیه علمی رفتار آن‌ها در یک سیستم است. این پژوهش بنا به ماهیت بین‌رشته‌ای خود همزمان با دو حیطه موضوعی متفاوت (علم مدیریت سیستم‌ها و مباحث اسلامی) مواجه است؛ ازاین‌رو از گام‌های روش تحلیل محتوای کیفی –که یک روش تخصصی تحلیل متن است- استفاده می‌شود و بر اساس مشخصه‌های عمومی عوامل کلیدی موفقیت، احادیث مرتبط را گزینش و محتوای آن‌ها را به‌صورت نظام‌مند کدگذاری و تجزیه‌وتحلیل می‌کند و درنهایت در قالب مدل ارائه می‌نماید. این پژوهش به‌وسیله پیروی گام‌به‌گام از روش تحلیل محتوای کیفی، بررسی صحت سندی احادیث بر اساس اصول علوم حدیث و رجوع به کارشناسان تلاش کرده است تا حداکثر اعتبار علمی لازم را تأمین کند. 10 مورد از عوامل کلیدی موفقیت در نظام اسلامی منطبق با مشخصه‌های عمومی عوامل کلیدی موفقیت شناسایی و نحوه سنجش و ارزیابی مدیریتی آن‌ها نیز بیان شد؛ همچنین به‌منظور افزایش قابلیت استفاده از آن‌ها، هر یک از این عوامل کلیدی موفقیت بر اساس ویژگی‌های بیان‌شده در احادیث و متناسب با مبانی نظری رایج عوامل کلیدی موفقیت مجدداً تعریف شده و درنهایت به‌صورت مدل ارائه شده‌اند., چشم انداز مدیریت دولتی (JPAP), Free Web tutorials
Keywords: مدیریت; مدیریت دولتی; CSS; HTML; JavaScript; XML; نظام اسلامی; خرده سیستم‌های کلیدی موفقیت; عوامل کلیدی موفقیت; ویژگی اهرمی; ویژگی بنیادین

تحلیلی بر سازوکار نظارت و تعادل در روابط بین نهادهای حاکمیتی نظام جمهوری اسلامی ایران - سید محمد میر محمدی; سید مهدی الوانی; حامد زینعلی (دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی)
هدف اصلی این پژوهش شناخت سازوکار نظارت و تعادل در میان نهادهای حاکمیتی در نظام جمهوری اسلامی ایران است. در این راستا، ابتدا به شناسایی و تعریف نهادهای حاکمیتی پرداخته شده است و این مفهوم اولیه با بهره‌گیری از روش گروه‌ کانونی و نظر خبرگان، جرح‌ و تعدیل شده و تعریفی که مورد اِجماع خبرگان بود، بهدست آمد. بر پایه این تعریف، نهادهایی که در قانون اساسی بدان‌ها اشاره شده تصریح و سازوکار نظارت و تعادل در اصول قانون اساسی با استفاده از روش تحلیل‌محتوا مشخص شده است. در پایان پژوهش الگوی حاصل از تحلیل محتوا که به تأیید خبرگان رسیده است، ترسیم شد., چشم انداز مدیریت دولتی (JPAP), Free Web tutorials
Keywords: حکومت; مدیریت دولتی; CSS; HTML; JavaScript; XML; تفکیک قوا; توزیع قدرت; سازوکار حل اختلاف; نظارت و تعادل; نهادهای حاکمیتی

اصول حاکم بر مدیریت جهادی: تحلیلی کیفی از تجربه مدیریت جهادی در کشور - محمد مهدی علی شیری; روح الله تولایی; مجتبی بیدی (دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی)
چکیده     مدیریت جهادی از جمله مفاهیمی است که به واسطه ضرورت‌های انقلاب اسلامی شکل گرفته و آثار و برکات فراوانی را در سالیان گذشته نصیب کشور کرده است. امروزه، با گسترده‌شدن عرصه دشمنی استکبار از سویی و جهت‌گیری رو به پیشرفت «جمهوری اسلامی ایران» از سوی دیگر، احساس نیاز به بهره‌گیری از الگوهای شکل‌گرفته در این مسیر افزایش یافته است؛ از این‌رو هدف از این پژوهش، شناسایی اصول حاکم بر مدیریت جهادی با تحلیلی کیفی از تجربه مدیریت جهادی در کشور است؛ بنابراین با نگاهی گسترده‌تر به مفهوم مدیریت جهادی و پیگیری آن در عرصه‌های مختلف اقتصادی، صنعتی، نظامی و غیره تلاش شده است تا با بهره‌گیری از تجربه‌های فعلان این حوزه‌ها، اصول کلی حاکم بر مدیریت جهادی تبیین شود. پژوهش حاضر از نظر هدف از نوع پژوهش‌های توسعه‌ای است که با روش کیفی تحلیل مضمون مصاحبه‌های عمقی با 12 نفر از خبرگان انجام شده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که آرمان‌گرایی واقع‌گرایانه در مدیریت جهادی، شامل مضامین اصلی مدیریت دانش، نگاه غیر‌ماشینی یا انسانی به نظام‌سازی، رهبری و نه اداره، نوآوری، عدم‌تقلید، نگاه سیستمی، آرمان‌خواهی و چشم‌انداز وسیع و عمیق است., چشم انداز مدیریت دولتی (JPAP), Free Web tutorials
Keywords: مدیریت جهادی; پویایی; مدیریت دولتی; CSS; HTML; JavaScript; XML; آرمان‌خواهی; واقع‌نگری

شناسایی شایستگی‌های نمایندگان مجلس شورای اسلامی با استفاده از روش دلفی فازی - محمود رضا اسماعیلی; رضا سپهوند; حجت وحدتی; محسن عارف نژاد (دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی)
دغدغه‌ای که ذهن فرهیختگان و دلسوزان جامعه‌ی ایران را با خود درگیر کرده این است که از میان نامزدهای مختلف انتخاباتی، چه کسانی قرار است به‌عنوان نماینده مردم در «مجلس شورای اسلامی» انتخاب شوند؛ به عبارتی قرار است تعیین سرنوشت یک ملت در متن حوادث بزرگ آینده به دست چه کسانی سپرده شود؛ همچنین حضور افراد مختلف در رقابت‌های انتخاباتی و شروع دوباره وعده‌های آنچنانی و ادعاهای هیجانی که طبعاً با بالابردن انتظارهای همگانی و امیدواری‌های ناگهانی برخی از اقشار جامعه همراه خواهد بود، اهمیت و ضرورت شناسایی شایستگی‌های موردنیاز نمایندگان مجلس را دوچندان می‌کند. هدف پژوهش حاضر، شناسایی شایستگی‌های نمایندگان «مجلس شورای اسلامی» با استفاده از روش دلفی فازی است. جامعه آماری این پژوهش را نمایندگان دوره‌های مختلف «مجلس شورای اسلامی» و استادان رشته مدیریت و علوم سیاسی دانشگاه‌ها تشکیل می‌دهند. با توجه به هدف پژوهش، نمونه‌گیری به روش گلوله‌برفی صورت گرفت. حجم نمونه با توجه به روش نمونه‌گیری گلوله‌برفی 30 نفر بود. پس از بررسی نظرها، 54 مؤلفه به‌عنوان شایستگی‌های موردنیاز نمایندگان شناسایی شد که از میان آن‌ها مؤلفه‌های صداقت، ظلم‌ستیزی، قاطعیت، اخلاص،‌ وظیفه‌شناسی، مسئولیت در برابر اختیارات نمایندگی، قدرت چانه‌زنی و آگاهی سیاسی، مؤلفه‌های بودند که همه خبرگان اهمیت آن‌ها را برای شایسته‌بودن یک نماینده به‌کرات بیان کرده بودند., چشم انداز مدیریت دولتی (JPAP), Free Web tutorials
Keywords: شایستگی; مدیریت دولتی; CSS; HTML; JavaScript; XML; روش دلفی فازی; شایستگی نمایندگان مجلس

تبیین ‌و ارزیابی مؤلفه‌های مؤثر بر بُعد سیاسی نظام اداری ایران - حامد محمدی; سید مهدی الوانی; غلام رضا معمار زاده تهرانی; ناصر حمیدی (دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی)
هدف اصلی پژوهش حاضر، تبیین و سنجش مؤلفه‌های مؤثر بر بُعد سیاسی نظام اداری ایران است. در همین راستا، بُعد سیاسی نظام اداری ایران از طریق شش مؤلفه، شامل پاسخگویی، ترویج جامعه‌پذیری سیاسی، ارتقای حاکمیت کثرت‌گرا، ارتقای سلامت نظام اداری، توسعه مشارکت عمومی و ایجاد اعتماد عمومی موردسنجش قرار می‌گیرد. پژوهش حاضر، کاربردی، از نظر راهبرد، پیمایشی و از لحاظ هدف، توصیفی است. جامعه آماری پژوهش را مدیران وزارتخانه‌های ایران تشکیل می‌دهد که برای نمونه‌گیری از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای استفاده شده است. در این پژوهش به‌منظور تحلیل داده‌ها از روش فازی استفاده شد و بدین‌ترتیب، دادههای لازم در قالب زبان طبیعی از خبرگان (مدیران) اخذ شده و موردتحلیل قرار می‌گیرد. نتایج پژوهش نشان میدهد که هر شش مؤلفه بر بُعد سیاسی نظام اداری ایران مؤثر هستند و بین وضعیت موجود و مطلوب بُعد سیاسی در نظام اداری ایران تفاوت معناداری مشاهده می‌شود, چشم انداز مدیریت دولتی (JPAP), Free Web tutorials
Keywords: مدیریت دولتی; CSS; HTML; JavaScript; XML; پاسخگویی; ارتقای حاکمیت کثرت‌گرا; ارتقای سلامت نظام اداری; ایجاد اعتماد عمومی; ترویج جامعه‌پذیری سیاسی; توسعه مشارکت عمومی

بازشناسی مفهوم عملکرد در اندیشه قرآنی: با تأکید بر رویکرد سازمانی - سعید مسعودی پور; عرفان مصلح (دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی)
چکیده     کلیدیترین مفهوم در حوزه مدیریت و ارزیابی عملکرد، شناخت چیستی عملکرد است که در غرب، حاکمیت اندیشه پراگماتیسم به این حوزه کاملاً مشهود است. در این مطالعه تلاش شده است تا از منظر اسلامی مدلی برای تبیین مفهوم عملکرد ارائه شود. بدین منظور پس از بررسی مبانی نظری غرب در این حوزه، ابتدا آیاتی از قرآن کریم که در آنها از ریشه عمل کلماتی بهکار رفته است؛ احصا شدند و موردبررسی و تدبر قرار گرفتند؛ درنهایت مدل مفهومی عمل در بیان قرآن بهدست آمد که دارای سه بُعد موضوعهای مربوط به عمل، موضوعهای مربوط به عامل و موضوعهای مربوط به ناظر عمل شکل گرفت. بعد از مشخص‌شدن مبانی عملکرد از منظر قرآن کریم، مدل مفهومی عملکرد صالحانه طراحی شد. این مدل دارای دو بُعد حُسن فعلی و حُسن فاعلی است. مهم‌ترین تفاوت مدل عملکرد صالحانه سازمانی با الگوهای متعارف، توجه به حُسن فاعلی است که تبعات قابل‌توجهی را در حوزه مدیریت عملکرد بهدنبال خواهد داشت., چشم انداز مدیریت دولتی (JPAP), Free Web tutorials
Keywords: قرآن; اسلام; سازمان; ارزیابی عملکرد; عمل; مدیریت دولتی; CSS; HTML; JavaScript; XML; مدیریت عملکرد

مولفه های ارزشی محوری چارچوب خط مشی گذاری کارآفرینی در مجموعه های روائی میزان الحکمه و الحیات - داود حسین پور; وجه الله قربانی زاده; حسن علی اکبری; حسن زارع (دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی)
بومی نبودن الگوهای خط مشی گذاری کارآفرینی لزوم شناسایی و استخراج مولفه های ارزشی بومی و طراحی چارچوب خط مشی گذاری کارآفرینی با هدف تسری مضامین ارزشی به اسناد بالا دستی در این زمینه را ضروری می نماید . در این پژوهش تلاش شده مولفه های ارزشی محوری چارچوب خط مشی گذاری کارآفرینی از متن احادیث و روایات مندرج در مجموعه های روایی میزان الحکمه و الحیات استخراج شود برای این کار با استفاده از روش تحلیل مضمون و نرم افزارMAXQDA متن احادیث و روایات کد گذاری و تحلیل گردد . نتایج حاصله نشان می دهد مولفه های ارزشی محوری چارچوب خط مشی گذاری کارآفرنی در کتب میزان الحکمه و الحیات مشتمل بر بیست مضمون فرعی آخرت محوری ، وجوب ارزش آفرینی مستمر برای خود و دیگران در حال نیاز و بی نیازی ، کسب از راه حلال و مصرف در راه حلال ، ممنوعیت انحصار ، نقش حکومت در ایجاد ارزش ، توجه به نیاز و کفاف در تولید و مصرف ، ممنوعیت کنز، عدالت ، تعلق مالکیت زمین به خدا ، رسول و مردم و... میباشد . در نهایت با استفاده از مضامین استخراج شده شبکه مضامین مولفه های ارزشی چارچوب خط مشی گذاری کارآفرینی ارائه شده است این مولفه ها می تواند توسط بازیگران عرصه خط مشی ( مجلس شورای اسلامی ، مجمع تشخیص مصلحت و .. ) در تدوین و اجرای خط مشی های کارآفرینی مورد استفاده قرار گیرد . , چشم انداز مدیریت دولتی (JPAP), Free Web tutorials
Keywords: تحلیل مضمون; کارآفرینی; مدیریت دولتی; CSS; HTML; JavaScript; XML; ارزش های محوری; واژگان کلیدی:خط مشی گذاری

بررسی سطح وجدان کاری و عوامل سازمانی مؤثر بر آن - امیرحسین مختاری (دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی)
پژوهش حاضر به‌منظور بررسی سطح وجدان کاری و عوامل سازمانی موثر بر آن در میان کارکنان حوزه ستادی وزارت نیرو انجام شد. جامعه آماری در این پژوهش 591 نفر از کارکنان حوزه ستادی وزارت نیرو بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی و فرمول نمونه‌گیری کوکران، تعداد نمونه‌ای برابر با 234 نفر انتخاب گردید. ابزار جمع‌آوری اطلاعات در این تحقیق پرسشنامه بود. جهت سنجش روایی سازه از تحلیل عاملی استفاده شد. تمامی بارهای عاملی مربوط به سازه‌های تحقیق همگی در سطح پنج درصد معنادار بود. جهت سنجش پایایی، ضرایب پایایی مرکب، همه از 0.7 بزرگ‌تر بوده و شاخص‌ها به‌خوبی توسط متغیرهای پنهان‌شان توضیح داده شده‌اند. به‌منظور تجزیه ‌و تحلیل داده‌‌ها، از مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر رویکرد واریانس و نرم‌افزار PLS استفاده شد. نتایج نشان داد رابطه بین «وجدان کاری» با رضایت شغلی، سبک مدیریت، پایگاه شغلی، عدالت سازمانی و مشارکت سازمانی معنادار و مثبت و با یگانگی از کار به‌صورت معکوس معنادار است. وجدان کاری قوی‌ترین رابطه را با «بیگانگی از کار» دارد؛ یعنی هر چه بیگانگی از کار بیشتر شود، منجر به کاهش وجدان کاری می‌شود. از میان شاخص‌های مربوط به ویژگی‌های پاسخگو تنها شاخص مربوط به سطح تحصیلات به صورت منفی معنادار شد یعنی هرچه تحصیلات بیشتر می‌شود، وجدان کاری کم‌تر است. سایر متغیرهای زمینه‌ای تحقیق؛ مدت سابقه کار، تجربه، سمت و تخصص و جنسیت رابطه معناداری با وجدان کاری ندارند., چشم انداز مدیریت دولتی (JPAP), Free Web tutorials
Keywords: مدیریت دولتی; CSS; HTML; JavaScript; XML; ـ ارتقای شغلی; ـ رضایت شغلی ـ مدل ساختاری حداقل مربعات جزئی

کاوشی در روش اجتهادی و کاربست آن در مدیریت اسلامی - محسن منطقی (دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی)
در سالیان اخیر برخی از اندیشمندان مدیریت اسلامی، در آثار خود، خواهان استفاده از روش اجتهاد هستند. این تحقیق، تلاش دارد، تصویر جامعی از مفهوم اجتهاد و به کارگیری آن به عنوان یک روش تحقیق، در دانش مدیریت ارائه کند. روش اجتهاد در مدیریت اسلامی با تکیه بر دو دسته منابع علمی، یعنی منابع درون دینی و منابع برون دینی، کاربستی را فراهم ساخته که در عین استفاده از دانش روز در حوزه مدیریت، از منابع ارزشمند دینی نیز برای اعتلای دانش مدیریت استفاده شود. بر اساس این روش، یک فرآیند نُه مرحله‌ای برای استنباط مدیریت اسلامی ارائه شده است., چشم انداز مدیریت دولتی (JPAP), Free Web tutorials
Keywords: مدیریت اسلامی; مدیریت دولتی; CSS; HTML; JavaScript; XML; روش اجتهادی; منابع برون دینی; منابع درون دینی

دستورکار خط مشی های اصلاح نظام اداری در ایران - احمد ابوالحسنی رنجبر; کرم اله دانش فرد; ابوالحسن فقیهی (دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی)
این پژوهش با هدف ارائه الگوی دستورکار خط مشی های اصلاح نظام اداری در ایران و با استفاده از نظریه داده بنیاد انجام شده است. 16 مصاحبه با خبرگان ادبیات موضوع انجام شد. داده ها توسط کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل و قضایای پژوهش ارائه گردید. نتایج نشان می دهد شرایط علّی اثرگذار بر دستورکار خطمشی های اصلاح نظام اداری شامل حوزه های ساختاری و سازماندهی، بهره وری، سرمایه انسانی، مدیریتی، قوانین و مقررات و ارتباطات بین المللی است. عوامل مداخله گر عبارتند از: شبکه های اجتماعی، کانون های تفکر، عدم تخصیص بهینه بودجه و فقدان انگیزه و تعهد مستمر مدیران و کارگزاران که با توجه به عوامل زمینه ای شامل: جریان های سیاسی، اجتماعی - فرهنگی، اقتصادی - فناوری، بین المللی و سازمانی - اداری بر دستورکار خط مشی های اصلاح نظام اداری تاثیر گذارند. همچنین راهبردهای ارائه شده شامل: انطباق قابلیت ها، ظرفیت ها، و توانمندی های نظام اداری با نقش و وظایف یک دولت ایده آل و مطلوب، و فرهنگ سازی برای ایجاد تحول و اصلاح در نظام اداری منجر به پیامدهای مثبت اصلاح نظام اداری می شوند., چشم انداز مدیریت دولتی (JPAP), Free Web tutorials
Keywords: نظام اداری; خط مشی گذاری; مدیریت دولتی; CSS; HTML; JavaScript; XML; تحول اداری; دستورکار

طراحی و اعتبار یابی نشاط سازمانی مبتنی بر ارزش های اسلامی با رویکرد اکتشافی - مریم بیانی; سامره شجاعی; محمود رضا مستقیمی; حسین دیده‌خانی (دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی)
هدف: هدف از این پژوهش، ارائه مدل نشاط سازمانی بر اساس مؤلفه‌های ارزش‌های اسلامی با رویکرد آمیخته در دانشگاه آزاد اسلامی شمال کشور بوده است.طراحی/ روش‌شناسی/ رویکرد: روش تحقیق به لحاظ داده ترکیبی با رویکرد اکتشافی بوده است. در این راستا، در بخش کیفی خبرگان دانشگاهی و سازمانی به شیوه غیرتصادفی و روش گلوله برفی به تعداد 30 نفر انتخاب شده‌اند. در بخش کمی هم مدیران و معاونان و اعضای هیئت‌علمی به تعداد 3062 نفر و حجم نمونه از جدول کرجسی و مورگان به تعداد 342 نفر برآورد گردید. برای پیشگیری از کاهش تعداد و اطمینان بیشتر و برگشت‌پذیری پرسش‌نامه‌ها نمونه به تعداد 370 نفر با روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای تعیین شد. شاخص‌های شناسایی‌شده از طریق تحلیل محتوا با روش دلفی‌فازی توسط خبرگان تأیید شد.یافته‌های پژوهش: در این پژوهش با تحلیل عاملی اکتشافی مشخص شد ابعاد ارزش‌های اسلامی شامل ارزش‌هایی فردی، اجتماعی و سازمانی و ابعاد نشاط سازمانی شامل عوامل کاری، احساسات مثبت و علاقه‌مندی به‌کار می‌باشد. نتایج مدل‌یابی ساختاری نشان داد ارزش‌های فردی، اجتماعی و ارزش‌های سازمانی به‌عنوان پیشایندهای ارزش‌های اسلامی بر نشاط سازمانی در دانشگاه آزاد اسلامی تأثیرگذارند.محدودیت‌ها و پیامدها: ازآنجاکه پژوهش در دانشگاه‌های شمال کشور انجام شده است، موجب کاهش تعمیم‌پذیری به سایر استان‌ها می‌شود. پیشنهاد می‌گردد در پژوهش‌های آتی با انتخاب حجم نمونه بزرگ‌تر، نتایج دقیق‌تری به‌دست آید.پیامد‌های عملی: گسترش نشاط در سازمان می‌تواند به بهبود سلامت کارکنان آن سازمان کمک کند.ابتکار یا ارزش مقاله: از منظر بنیادی، نتایج این پژوهش در حوزه مدیریت رفتار سازمانی می‌تواند چارچوبی برای مطالعات آتی در زمینه نشاط سازمانی و ارزش‌های اسلامی محیط کار فراهم آورد. از منظر کاربردی نیز می‌تواند به تعیین وضعیت نشاط سازمانی بر اساس مؤلفه‌های ارزش‌های اسلامی محیط کار در همه مراکز آموزشی، نهادها و دستگاه‌های اجرایی بپردازد., چشم انداز مدیریت دولتی (JPAP), Free Web tutorials
Keywords: ارزش‌های اسلامی; مدیریت دولتی; CSS; HTML; JavaScript; XML; احساسات مثبت; علاقه‌مندی به کار; عوامل کاری; نشاط سازمانی

طراحی مدل ارزیابی عملکرد نظام مالیاتی کشور با رویکرد رعایت اصول اخلاقی - سیدکمال واعظی; علی عفری; عباس نرگسیان; عبدالحمید شمس (دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی)
هدف: امروزه توجه بسیار کمی به رعایت اصول اخلاقی در بسیاری از سازمان ها و از جمله نظام مالیاتی کشور صورت می گیرد،  در این پژوهش، سعی خواهد شد تا از دریچه رعایت اصول اخلاقی و عرفی جامعه، به شناسایی، دسته بندی و وزن دهی شاخص های ارزیابی عملکرد نظام مالیاتی با رویکرد اخلاقی پرداخته شود.طراحی/روش شناسی/ رویکرد: روش تحقیق توصیفی و پیمایشی از نوع اکتشافی است،که به صورت کیفی و کمی انجام شده است. مشارکت کنندگان تحقیق در بخش کیفی شامل 35 نفر از افراد خبره می باشند. در بخش کمی جامعه آماری شامل  کلیه مودیان مالیاتی که در زمان انجام تحقیق به سازمان مالیاتی مراجعه کرده بودند،  با توجه به  نامحدود بودن جامعه با روش نمونه گیری تصادفی ساده و از طریق جدول مورگان – گرجسی 384 نفر به عنوان حجم نمونه انتخاب شدند،جهت گردآوری داده های مورد نیاز  از روش مصاحبه در فاز کیفی و پرسشنامه بسته در فاز کمی استفاده گردید که روایی آن با نظرات خبرگان و پایایی نیز با آلفای کرونباخ   بررسی شد  که مقدار  آلفای بدست آمده  برابر شد با 0.78 و مورد تائید قرار گرفت.برای تجزیه و تحلیل داده ها ازمدل سازی معادلات ساختاری ،نرم افزار اموس بهره گرفته شد.یافته های پژوهش :نتایج نشان داد که طی مصاحبه های انجام شده با خبرگان  چهار مقوله زیر ساخت های اخلاقی سازمان،زیر ساخت های اخلاقی اجتماعی و فرهنگی،زیر ساخت های اخلاقی تولید ،زیر ساخت های اخلاقی قوانین و مقررات به عنوان ابعاد اصلی مدل شناسایی شدند که هر یک دارای زیر مقوله هایی بوده است که مدل سازی شدند و نتایج برازش مدل نیز نشان از مناسب بودن مدل ارائه شده است.                                                                                                                                              محدودیتها و پیامدها:ممکن است بخش آمار استنباطی پژوهش (مدل ارائه شده) با گذشت زمان و تغییر نگرش ها و شرایط دچار تغییراتی جزئی و یا عمده شده که نمی توان نتایج را به آینده تعمیم داد و در واقع مدل ارائه شده برای شرایط فعلی می باشد                          پیامدهای عملی:خروجی این پژوهش مدلی است که محققان آینده می توانند به عنوان یک الگو جهت ارزیابی عملکرد نظام مالیاتی از آن استفاده نمایند.                     .                                                                                         ابتکار: مقاله ضمن نشان دادن چگونگی تاثیر اخلاقیات بر افزایش عملکرد  سازمانی، به توسعه مدلهای ارزیابی عملکرد کمک می کند., چشم انداز مدیریت دولتی (JPAP), Free Web tutorials
Keywords: مدیریت دولتی; CSS; HTML; JavaScript; XML

شناسایی و اولویت بندی عوامل اثر گذار بر حسادت سازمانی با استفاده از رویکرد دلفی فازی - سید نجم الدین موسوی; معصومه مومنی مفرد; مهناز مهرابی (دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی)
حسادت سازمانی احساس منفی است که در تمامی سطوح سازمانی به چشم می خورد. پیامدهایی همچون تضعیف روابط بین فردی، از بین بردن پیوندهای دوستی و آسیب رساندن به تبادل دانش را برای سازمان به همراه دارد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اولویت بندی عوامل تأثیرگذار بر حسادت سازمانی در سازمان های دولتی انجام پذیرفت. این تحقیق از نظر روش ترکیبی و از نظر نوع پژوهش تحقیقی قیاسی ـ استقرایی است. جامعه آماری پژوهش، مدیران عالی و میانی سازمان های دولتی شهرستان خرم آباد هستند که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند 27 نفر از آنان به عنوان اعضای نمونه انتخاب گردیده است. در پژوهش حاضر با استفاده از ترکیب روش کمی و کیفی، ابتدا با استفاده از داده های کیفی بدست آمده از مطالعات اکتشافی شامل بررسی متون اکتشافی و انجام  مصاحبه های اکتشافی عوامل موثر بر حسادت سازمانی مشخص گردیدسپس با استخراج عوامل، از طریق تحقیق زمینه یابی این عوامل مورد ارزیابی و بررسی قرار گرفت. نتایج پژوهش مشتمل بر دو بخش است، که در بخش اول مجموعه ای از عوامل موثر بر حسادت سازمانی شناسایی و در بخش دوم میزان اهمیت و اولویت این عوامل مشخص شد. نتایج حاکی از آن است که اشاعه فرهنگ بی عدالتی، ضعف شخصیتی، تبعیض در محیط کار، تخریب اجتماعی، قیاس فرد با دیگران، عدم توجه به مهارتها و قابلیت های فرد، ارتقاء یافتن همکاران و تبادل پایین رهبر ـ عضو مهمترین عوامل موثر بر حسادت سازمانی هستند., چشم انداز مدیریت دولتی (JPAP), Free Web tutorials
Keywords: سازمان های دولتی; مدیریت دولتی; CSS; HTML; JavaScript; XML; حسادت; حسادت سازمانی; رویکرد دلفی فازی

الگوی بهره‌وری سرمایه‌ی انسانی در نهادهای انقلابی - مصطفی زارعی; محسن احمدی; محمد سلگی (دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی)
هدف: هدف پژوهش تدوین الگوی بهره‌وری سرمایۀ انسانی در نهادهای انقلابی است، که از نظر هدف کاربردی - توسعه‌ای و از نظر روش آمیخته اﮐﺘﺸﺎفی طبقه‌بندی می‌شود.طراحی/ روش‌شناسی/ رویکرد: جامعۀ آماری در بخش کیفی، خبرگان سازمانی حوزۀ منابع انسانی و در بخش کمی شامل مدیران و کارشناسان منابع انسانی به تعداد 33 نفر است. محدودیت جامعۀ هدف و قابلیت دسترسی سبب استفاده از روش سرشماری شده است. در بخش کیفی از ابزار مصاحبه و در بخش کمی از ابزار پرسش‌نامه برای گردآوری داده ها و برای آزمون فرضیه ها و برازش مدل، روش معادلات مسیری - ساختاری استفاده شد.یافته‌های پژوهش: براساس مقادیر پایایی مرکب و آلفای کرونباخ برای همۀ سازه‌ها (بیشتر از 0.7) و مقادیر واریانس متوسط (بزرگ‌تر از 0.5)؛ پایایی و روایی ابزار تحقیق در سطح مقبولی است. براساس یافته‌ها، بار عاملی همۀ معرف‌ها در 14 مؤلفۀ مدل، بزرگ‌تر از 0.4 و در سطح خطای 5 درصد معنی‌دار است که بارهای عاملی مدل اندازه‌گیری تحقیق تأیید می‌شود. براساس مقادیر شاخص اشتراک، متوسط مشترک و متوسط افزونگی مدل برای همۀ متغیر‌ها، نشان می‌دهد که ارزیابی کیفی مدل در سطح مطلوبی بوده و مدل تأیید می‌شود.محدودیت ها و پیامدها: ازجمله محدودیت‌های این پژوهش عدم امکان مصاحبه با کارکنان همۀ نهادهای انقلابی به‌منظور غنای بیشتر نتایج است.پیامدهای عملی: الگوی تحقیق با احصای همۀ ابعاد ممکن تأثیرگذار بر بهره‌وری و با بهره‌گیری از تکنیک مدل‌سازی مسیری - ساختاری، ضمن شناسایی عوامل به بررسی تأثیرات غیرمستقیم ابعاد و مؤلفه‌های الگوی طراحی‌شده می‌پردازد. این الگو با رویکردی سیستمی، با تمرکز بر عوامل سیستمی به بررسی محیط فراگیر و تأثیرات محیطی می‌پردازد.ابتکار یا ارزش مقاله: تاکنون مقاله‌ای به این صورت به بهره‌وری سرمایۀ انسانی در نهادهای انقلابی  نپرداخته که از‌این‌رو دارای نوآوری است., چشم انداز مدیریت دولتی (JPAP), Free Web tutorials
Keywords: بهره‌وری; مدیریت دولتی; پژوهش آمیخته; سرمایۀ انسانی; نهادهای انقلابی; CSS; HTML; JavaScript; XML

شناسایی عوامل تشکیل دهنده رهبری فضیلت گرا در بانک ملی ایران به منظور ارائه مدل - فریدون رشیدی; تورج مجیبی; مجید جهانگیرفرد; علی مهدی‌زاده اشرفی (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل تشکیل دهنده رهبری فضیلت گرا در بانک ملی ایران انجام شده است. پژوهش به لحاظ هدف، بنیادی- کاربردی و همچنین، به لحاظ نوع داده‌ها، از نوع کیفی بود. جامعۀ آماری پژوهش، شامل خبرگان دانشگاهی و صاحبنظران بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران بودند که بر اساس نمونه گیری هدفمند، 21 نفر انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ ها از مصاحبه استفاده شد. برای حصول اطمینان از روایی ابزار در بخش کیفی پژوهش، ازنظرات اساتید آشنا با این حوزه و متخصصان دانشگاهی استفاده شد. از پایایی بازآزمون و روش توافق درون موضوعی برای محاسبه پایایی مصاحبه‌های انجام گرفته استفاده شد که همگی مورد تایید قرار گرفتند. روش تجزیه و تحلیل داده در پژوهش حاضر، کدگذاری نظری برگرفته از روش نظریه‌پردازی داده بنیاد بود. نتایج حاصل از پژوهش نشان دادند که مولفه‌های رهبری فضیلت گرا در بانک ملی ابران شامل، مولفه ‌ های فردی، مدیریتی و ارتباطی بود., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; بانک ملی ایران; رهبری فضیلت گرا; مولفه های ارتباطی; مولفه‌های مدیریتی

شناسایی و عارضه یابی ابعاد کارکردی نمازخانه های دانشگاهی با رویکرد فازی - سیدمحمود زنجیرچی; حسین صیادی تورانلو; فاطمه شاکری (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: ‌در این تحقیق تلاش شده تا کارکردهای مختلف مساجد دانشگاهی در حوزه‌های مختلف بررسی و اولویت آنها از دیدگاه دانشجویان به عنوان هدف اصلی این مراکز معنوی مورد کنکاش قرار گیرد. مساجد به عنوان پایگاهها و پناهگاههای مطمئن مسلمانان، در ایجاد همگرایی انگیزه‌ها و تمرکز افکار و وحدت رفتارهای جامعه، نقش محوری دارند. این محور وحدت، زمانی که در بستر جامعة جوان قرار بگیرد، دارای اهمیت دوچندان شده، لزوم برنامه‌ریزی دقیق و حساب شده برای آن بیشتر رخ می‌نمایاند. روش: به منظور دقت بیشتر تحلیل، اندازه‌گیری سازه‌های تحقیق با استفاده از عبارات کلامی به عنوان یکی از حوزه‌های علم فازی انجام شده تا انحراف ارزیابی‌های انسانی را پوشش دهد. یافته‌های تحقیق، «کارکردهای دینی و معنوی» را دارای بیشترین اهمیت و «کارکردهای فوق برنامه» را دارای کمترین اهمیت معرفی کرد.  نتیجه‌گیری: نتایج رتبه‌بندی ابعاد تحقیق، بعد مراسم دینی را دارای بیشترین اهمیت معرفی می‌کند. پس از آن به ترتیب، ابعاد روحانی و مسئولان نمازخانه، امکانات فیزیکی و مراسم فوق برنامه قرار دارند. این امر، هوشیاری، آموزش مناسب و ساختار ذهنی دقیق دانشجویان را نشان می‌دهد؛ چرا که بیشترین اهمیت را به انجام واجبات دینی در حوزة مساجد اختصاص داده‌اند., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مسجد; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; تاپسیس فازی; عبارات کلامی; کارکردهای مساجد دانشگاهی

شایستگی‌های محوری دانشگاه مطلوب با تأکید بر اندیشه های مقام معظم رهبری - بهمن حاجی پور; مصطفی بهادران شیروان (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: هدف مقاله بررسی «دانشگاه مطلوب در نظام اسلامی» در سه بعد «استاد»، «دانشجو» و «فضای حاکم بر آن» به عنوان سه مؤلفه اصلی تحقق اقتدار علمی یک کشور بوده است وبرای تبیین این مهم در قالب بیانیه مأموریت دانشگاه مطلوب جمهوری اسلامی ایران، بیانات مقام معظم رهبری را در جایگاه ولی فقیه و سیاست‌گذار کلان کشور طی دوره بیست ساله رهبری ایشان به عنوان مبنا برگزیده است. روش: روش مقاله تحلیل اسنادی -روش تئوری پردازی داده بنیاد(Grounded Theory) می باشد. یافته ها: یافته ها نشانگرآن است که در سه حوزه مربوط به سؤالات اصلی تحقیق پیرامون شایستگیهای محوری دانشگاه مطلوب در  اندیشه‎های مقام معظم رهبری؛ یعنی دانشجو، استاد و فضای دانشگاهی، نهایتاً تمامی کدها ما را به سه رکن ریشه‎ای دانشگاه مطلوب در نظامی اسلامی رهنمون می‎سازد که عبارت است از: فضیلت، علم وبصیرت. براین اساس،شایستگیهای محوری که سبب تمایز دانشگاه اسلامی با دیگر دانشگاههاست، عبارتند از:جهاد علمی و عملی، تهذیب، معنویت و تربیت صحیح، بصیرت افزایی، حضور با انضباط در صحنه‎های نظام، نقش آقرینی در سازندگی آینده آن. نتیجه گیری: با توجه به اینکه انقلاب اسلامی از نظر ذات و هویت، در تعارض با استکبار و استعمار است بنابراین، همیشه تهدیدهایی در مسیر حرکت آن وجود داشته است؛ چه از جانب دشمن درونی و چه از جانب دشمن بیرونی. از این رو، شناخت تهدیدها، دشمن‎شناسی و توجه به نشانه های آن و مقابله با دشمن و شناخت مؤلفه‎های دشمن‎ستیزی بر رهروان راه انقلاب، به ویژه دانشگاهیان به عنوان قشر نخبه جامعه ضروری است. , مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; دانشجو; اندیشه های مقام معظم رهبری; استاد; دانشگاه مطلوب; شایستگی محوری; فضای دانشگاه

بررسی تطبیقی سبکهای رهبری موجود دنیا با سبک رهبری امام خمینی(ره) بر مبنای رشد و تعالی انسان - لطف الله فروزنده; میرزاحسن حسینی; محمد ترکمنی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف ؛  این مقاله در صدد مقایسه سبک رهبری امام خمینی با سایر سبکهای رهبری موجود  و ارائه یک الگوی رهبری سازمانی است.  روش؛ روش تحقیق مقالة حاضر مبتنی بر روشهای مطالعه اسنادی و توصیفی تحلیلی آثار و سیره عملی و مدیریتی امام خمینی است. یافته ها؛  طراحی مدلی سه بعدی، شامل نیت و ارضای درونی، رفتار فردی، رفتار گروهی و سازمانی، از یافته های این تحقیق است. در بسیاری از تئوریهای رهبری، ذاتاً به انسانها توجه نمی‎شود، بلکه توجه به انسانها به خاطر افزایش کارآیی و بهره‎وری است. در الگوی رهبری امام خمینی که سرشار از نکات ظریف و لطیف مدیریتی بوده، بر پایه عشق الهی و خود مدیریتی و ایمان سرشار به ذات اقدس الهی، تزکیه نفس و تقوای الهی بنا شده، افزایش کارآیی و در نتیجه افزایش رفاه انسانها، وسیله‎ای برای تکامل، رشد و بلوغ فکری، انسانی و اخلاقی است.  نتیجه گیری؛ رمز موفقیت امام در رهبری و مدیریت، خودسازی فردی ایشان بود. لذا بر هر مدیری در فرهنگ اسلامی است که ابتدا از خود شروع کند تا پس از خودسازی، شایسته رهبری و مدیریت در سازمان و جامعه شود., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: سبک رهبری; رفتار فردی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; رشدوتعالی انسان; رفتارسازمانی; سیره امام خمینی

بررسی تأثیر مؤلفه های رهبری معنوی بر قابلیت یادگیری سازمانی در پژوهشگاه حوزه و دانشگاه - حسن زارعی متین; سحر نیکمرام; مریم احمدی; فائزه حیدری (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: این مقاله تلاش می کند تا تأثیر رهبری معنوی بر قابلیت یادگیری سازمانی در پژوهشگاه حوزه ودانشگاه موردبررسی قرار دهد. روش: روش مقاله پیمایشی(survey) می باشد. یافته ها: بر این اساس، یافته های تحقیق نشان داد که بین مؤلفه های رهبری معنوی و قابلیت یادگیری سازمانی ارتباطی معنادار وجود دارد. هم چنین، از میان مؤلفههای رهبری معنوی، چشم‌انداز بیشترین تأثیر را بر قابلیت یادگیری سازمانی دارد و عشق به نوع‌دوستی نیز از این نظر در آخرین مرتبه قرار دارد. نتیجه گیری: بر اساس یافته های تحقیق، رهبری معنوی برای سازمانهای امروز از اهمیت شایانی برخودار است و رهبران معنوی با اقداماتی نظیر: خلق چشم انداز مشترک برای کارکنان، و هم‌چنین، تلاش برای استقرار فرهنگ سازمانی مبتنی بر ارزش های انسانی می‌توانند به خلق و تقویت فضای یادگیری در سازمان کمک کرده، از این طریق به پویایی سازمان در فضای رقابتی امروز یاری رسانند, مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: رهبری معنوی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; پژوهشگاه حوزه و دانشگاه; قابلیت یادگیری سازمانی

رفع موانع تسهیم دانش در سازمان بر پایه آموزه های اسلامی - علی حسین کشاورزی; محمد رضا یکتایی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: هدف مقاله بررسی و دسته بندی موانع بالقوه تسهیم دانش، بر اساس این مهم که اسلام به عنوان خاتم ادیان، پاسخگوی تمامی پرسش‌ها و نیازهای همة نسل‌ها و همة عصرها بوه است، با تأکید بر آموزه های اسلامی به شناسایی راهکارهای رفع موانع تسهیم دانش در سازمان‌ها بپردازد. در این راستا، ابتدا مبانی مدیریت دانش معرفی شده و با تمرکز بر موضوع تسهیم دانش به عنوان یکی از مهمترین فرایندهای آن، 35 مانع بالقوه تسهیم دانش شامل 14 مورد موانع فردی ( زمان، کاهش امنیت شغلی، عدم آگاهی دارنده دانش از ارزش و فایده آن، غالب بودن تسهیم دانش صریح، سلسله مراتب سازمانی، و ...)و 13 مورد موانع سازمانی (استراتژی نامشخص مدیریت دانش، عدم هدایت مدیریتی، کمبود فضاهای تسهیم دانش، نبود سیستمهای پاداش، فرهنگ سازمانی، و...) و 8 مورد موانع تکنولوژیکی (نبود آموزش، نبود پشتیبانی فنّی، انتظارات غیر واقعی درخصوص تواناییهای فنّاوری، و...) معرفی شده اند.  روش: با استفاده از روش تحلیل اسنادی  منابع اسلامی،  و بر اساس آموزه های اسلامی، راهکارهای رفع این موانع در جهت بهبود تسهیم دانش در سازمانها ارائه شده اند. یافته ها:  این تحقیق 14 راهکار را که مبنای آنها آموزه های اسلامی است، معرفی می‌کند که عبارتند از: مدیریت زمان، دانش سودمند، انفاق دانش، تجربیات کاری، اعتماد سازی،ارتباطات، تقوا مداری، نظم همه جانبه، عدالت محوری، نسبی نگری، قدر شناسی، گذشت، تواضع و حسادت گریزی. نتیجه گیری: با توجه به یافته ها و با مراجعه به جدول شماره (1)، راهنمای راهکارهای آموزه‌های اسلامی؛ این حقیقت روشن می‌شود که همة این راهکارها مانند «ظروف مرتبطه» هستند، و یک شبکه منظم و مرتب را ایجاد کرده‌اند و عمل به آن‌ها، برای افراد، و سازمان‌‌ها و همة جوامع، به ویژه در رفع موانع آسیب‌های تسهیم دانش در زمینه های فردی، سازمانی و فناوری، مفید خواهند بود., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; آموزه های اسلامی; تسهیم دانش; رفع موانع تسهیم دانش; موانع تسهیم دانش

ارائة الگوی مؤلّفه‌های فرهنگ سازمانی با رویکرد اسلامی و مبتنی بر نهج‌البلاغه - علی عسکری وزیری; حسن زارعی متین; علی نقی امیری (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: پژوهش حاضر با رویکردی اسلامی و با تأکید بر کتاب گرانقدر نهج‌البلاغه، به بررسی و شناسایی مؤلّفه‌های فرهنگ سازمانی می‌پردازد ،به همین منظور، محقق ،مطالعات خود را در منابع اسلامی، به خصوص نهج‌البلاغه متمرکز کرد. روش: روش کار در نهج‌البلاغه چنین بود که محقق با جستجوی کلیدواژه‌هایی که معرّف فرهنگ سازمانی بودند، ابتدا به 500 مؤلّفه دست یافت. در مرحلة بعد با روش اجتهادی که در حوزه‌های علمیه مرسوم است، به بررسی مواردی از قبیل اشتراک و ترادف، اطلاق و تقیّد، عام و خاص، شأن صدور جملات و میزان دلالت آنها پرداخت. یافته ها: حاصل این فعالیتها که گام به گام و با راهنمایی، مشورت و مصاحبه با استادان و خبرگان حوزه و دانشگاه همراه بود، استخراج و شناسایی 80 مؤلّفه بود که به پیشنهاد استاد راهنما به صورت پرسشنامه تنظیم و در معرض نظرسنجی و آزمون قرار گرفت؛ به علاوه در کنار نظرسنجی و پرسشنامه، نشستی با حضور جمعی از صاحب‌نظران حوزه و دانشگاه برگزار شد که در آن نشست، زوایای مختلف مباحث مطرح شده در تحقیق، نقد و بررسی شد. نتیجه گیری: بعد از جمع‌آوری نظرات، پیشنهاد‌ها و انتقادها، محقق با راهنمایی استادان و کارشناسان دانش مدیریت، به تحلیل موارد و نقطه‌نظرهای به دست آمده پرداخت که حاصل آن به صورت الگوی نهایی فرهنگ سازمانی نمود یافته است., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: فرهنگ اسلامی; فرهنگ; سازمان; الگو; فرهنگ سازمانی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; رویکرد اسلامی; مؤلّفه‌ها

ارتقای قابلیتهای پویا در دانشکده‌های مدیریت جمهوری اسلامی ایران (مورد مطالعه: دانشکده معارف اسلامی و مدیریت دانشگاه امام صادق(ع)) - خلیل نوروزی; مصباح‌الهدی باقری کنی; جواد آزادی احمدآبادی; محمد نوروزی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف : هدف این نوشتار، شناسایی قابلیتهای پویای دانشکده‌های مدیریت است که می‌توان آنها را مجموعه استعدادهای هر سازمان در راستای حل نظام‌مند مسائلی دانست که از وجود فرصتها و تهدیدهای محیطی ناشی می‌شود. روش : این پژوهش به روش کیفی و نظریة داده‌بنیاد انجام شده است. پژوهشگران پس از انجام مطالعات کتابخانه‌ای و انجام مصاحبه‌ با استادان گرایشهای مختلف دانشکدة معارف اسلامی و مدیر یت دانشگاه امام صادق(ع) به استخراج قابلیتهای پویای این دانشکده پرداخته‌اند. یافته‌ها : یافته‌ها بیان می‌دارند که ترکیب منابع گوناگون موجود در این دانشکده‌ها می‌تواند نتایج بسیار مفیدی برای سازمان به دنبال داشته باشد. نتیجه گیری: امکان تألیف کتب درسی و عمومی، برگزاری دوره‌های آموزشی کوتاه‌مدت، تأسیس مؤسسات مشاوره‌ای و پاسخگویی به مسائل بازرگانی و تجارت با رویکرد فقهی- اسلامی، راه‌اندازی تارنمای پاسخگویی به مسائل دینی حوزة تجارت، امکان طراحی دروس جدید و تعریف گرایشهای کاربردی، برگزاری دوره‌های دانش‌افزایی مدیران و هیئت علمی دانشگاه، امکان اصلاح فضای مالی- اقتصادی کشور با رویکرد اسلامی، تأسیس اتاق فکر مسائل مدیریتی نظام، تأسیس گروه رصد فعالیتهای مدیریتی کشور، امکان انجام کارهای اقتصادی و تأسیس شرکتهای تحقیقاتی- تجاری، اسپین‌آف‌ها و مراکز رشد، انجام مطالعات پروژه‌های ملی با رویکرد حل مسائل نظام، شبکه‌سازی علمی- فرهنگی در دانشگاهها و سطح کشور، حضور و ارتباط با سایر کشورهای اسلامی، راه‌اندازی پژوهشکده مسائل مدیریت و راه‌اندازی و ادارة سازمانهای اثربخش، از قابلیتهای پویای شناسایی شده برای دانشکده معارف اسلامی و مدیریت هستند., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; دانشکده معارف اسلامی و مدیریت; دانشکده‌های مدیریت; قابلیت‌ساز; قابلیتهای پویا

ترویج فرهنگ کارآفرینی با رویکرد اسلامی در دانشگاههای استان کردستان - فریدون احمدی; فرانک مفاخری‌نیا; بهیه فرجی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف : هدف مطالعة حاضر، مطالعه و بررسی عوامل مؤثّر بر ترویج فرهنگ کارآفرینی با رویکرد اسلامی در بین دانشجویان دانشگاههای کردستان بوده است. بدین منظور، 431 نفر از دانشجویان رشته‌های مختلف در دانشگاههای دولتی و غیر دولتی استان کردستان به عنوان نمونة آماری انتخاب شدند. روش: مطالعة حاضر بر حسب هدف، کاربردی و بر اساس شیوة گردآوری داده‌ها، توصیفی از نوع پیمایشی(survey) و از ابزار پرسشنامه برای جمع‌آوری اطلاعات استفاده شده است.یافته ها: یافته ها نشان می دهدحمایت از پایان‌نامه‌ها و پژوهشهای مرتبط با کارآفرینی اسلامی، برگزاری مسابقات و نمایشگاههایی در ارتباط با موضوعات کارآفرینی و بینش اسلامی و برگزاری سمینار و ارائة سخنرانی علمی مرتبط با موضوع کارآفرینی اسلامی، به ترتیب رتبه‌های اول تا سوم را دارند و مناسب‌ترین روش ترویجی اجرا شده در دانشگاهها محسوب می‌شوند. نتیجه گیری : نتایج تحقیق نشان می‌دهد میزان روحیة کارآفرینی دانشجویان دانشگاههای کردستان بر اساس شاخصها و معیارهای اسلامی در سطح به نسبت مناسبی قرار دارد و برخورداری دانشجویان این دانشگاهها از مؤلّفه‌های مربوط به عوامل ارزشی و آموزشگاهی، مانند داشتن بینش مذهبی و بینش اجتماعی در سطح مناسب، آموزشهای ارائه شدة مرتبط با فرهنگ کارآفرینی توسط استادان در مراکز رشد این دانشگاهها که برگرفته از مبانی دینی و ارزشی بوده، بر میزان روحیة کارآفرینی آنان تأثیرگذار بوده است. اغلب دانشجویان دانشگاههای استان کردستان معتقدند بومی‌سازی علوم انسانی بر اساس رویکردهای اسلامی، تدوین دروس بر اساس متون اسلامی و وحدت در مبنای علم و دین، می‌تواند بر تقویت فرهنگ کارآفرینی آنان تأثیرگذار باشد., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; عوامل آموزشگاهی; عوامل ارزشی; فرهنگ کارآفرینی; محتوای آموزشی

طراحی الگوی شایستگی‌های دانش‌آموختگان دانشگاه اسلامی برای خدمت‌محوری و تأمین نیازهای جامعه - امین باقری کراچی; عباس‌ عباس‌پور; احمد آقازاده (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
ما در حال وارد شدن به عصر جدیدی به نام عصر دانش هستیم. در این عصر منبع مورد نیاز رفاه؛ دانش، کارکنان آموزش‌دیده و ایده‌هایشان است که تأمین این منابع، بخشی از وظایف دانشگاه اسلامی محسوب می‌شود. در واقع؛ دانشگاهها دانش و نوآوری را تولید و از طریق دانش‌آموختگان و دیگر فرمهای انتقال دانش، به جامعه منتقل می‌کنند. در میان همة فرمهای انتقال دانش، دانش‌آموختگان با صلاحیت، بالاترین تأثیر و اهمیت را در فرایند انتقال دانش دارند. در واقع؛ دانش‌آموختگان با دانش، بایستی راه حلی برای مسائل جامعه باشند. هدف : هدف این مقاله پرداختن به تشریح مهارتها و خصایص ضروری‌ای است که دانشگاه اسلامی بایستی در دانشجویان برای خدمت به جامعه در این عصر پرورش دهد. روش : روش انجام پژوهش، نظریة برخاسته از داده‌هاست. یافته‌ها: خصوصیت و مهارتهای(شایستگی‌های) مورد نیاز دانش‌آموختگان دانشگاه اسلامی برای تأمین نیازهای جامعه در این عصر عبارتند از: تقوا و روحیة وظیفه‌شناسی و مسئولیت، هوشمندی، انطباق‌پذیری و توانایی کار میان‌وظیفه‌ای و میان‌رشته‌ای، خلّاقیت و نوآوری و کارآفرینی، انعطاف‌پذیری، روحیة کار تیمی و گروهی. نتیجه‌گیری: دانشجویان از طریق مشارکت در آموزش دانشگاهی باید خصوصیات و مهارتهای لازم را کسب، آنها را به جامعه منتقل و در سرتاسر جامعه و اقتصاد به کار ببرند., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; دانشگاه اسلامی; توانایی‌ها; دانش‌آموختگان; قابلیتها; مهارتها

بررسی و تبیین الگوی مدیریت بحران از دیدگاه امام خمینی(ره) - سید حسین اخوان علوی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف:«بحران»، یکی از مسائل مهم سازمانهای امروز است. حوزۀ معرفتی مدیریت بحران، معرفت و مهارت لازم برای ادارۀ بحران را ارائه می‌‌کند. الگو‌سازی، یکی از انواع نظریه‌پردازی‌ها در این حوزه است. فرض اساسی الگوی مدیریت بحران این است که برای ادارۀ بحران، بهترین الگو برای عمل وجود دارد. بخش قابل توجهی از نظریه‌ها و الگو‌ها در مدیریت بحران بر اساس تجربۀ رهبران و مدیران موفق تدوین شده است. امام خمینی(ره) یکی از موفق‌ترین مدیران بحران در قرون اخیر است. تبیین الگوی مدیریت بحران امام(ره) ضروری و مهم است. دیدگاه امام خمینی(ره) در بارۀ بحران، مبتنی بر دیدگاه قرآنی است. روش :در این مقاله، با استفاده از روش‌ موردکاوی و تحلیل محتوا، مدیریت امام خمینی(ره) در 11 بحران بزرگ بررسی شده است. اطلاعات لازم برای مطالعۀ بحرانها از مجموعۀ 22 جلدی صحیفۀ امام به دست آمده است.یافته‌ها : با استفاده از نتایج تحلیل بحرانها، الگوی مدیریت بحران امام خمینی(ره) در قالب الگوی سه مرحله‌ای قبل، حین و بعد از بحران تبیین شده است. نتیجه گیری: الگوی کلی مدیریت امام خمینی‏(ره) در بحران را می‏توان در سه مرحلۀ قبل از بحران (پیش‌بینی،‌ تحلیل و تبیین، پیشگیری)، حین بحران (کنترل، مقابله) و پس از بحران (حفظ آمادگی، بهره‌برداری از نتایج، جلوگیری از بهره‌برداری دشمن، تلاش برای کم کردن تبعات) معرفی کرد., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; بحران; مدیریت بحران; الگوی مدیریت بحران امام خمینی(ره)

طراحی و تبیین الگوی سازمانی متعالی براساس نهج‌البلاغه (مطالعة موردی: موسسات آموزش عالی شهر مشهد) - محمد موسوی; امیرحسین امیرخانی; آیت الله سید صمصام الدین قوامی; احمد عربشاهی کریزی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: هدف این تحقیق، دستیابی به الگویی برای سازمان متعالی با توجه به تعالیم ارزشمند نهج‌البلاغه بوده است. روش : روش تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، پیمایشی- تحلیلی و مبتنی بر الگوی معادلات ساختاری است. ابتدا به استخراج ابعاد و عوامل متناسب با سازمان متعالی از نهج‌البلاغه اقدام و با استفاده از فن دلفی به نظرخواهی خبرگان گذاشته شد. پس از طراحی پرسشنامه، نمونه‌ای 154 نفره از جامعۀ آماری انتخاب و به جمع‌آوری اطلاعات اقدام شد.  یافته‌ها: مقدار شاخص KMO (0.911) نشان‌دهندۀ کافی بودن تعداد نمونه برای تحلیل عاملی است. مقدار آلفای کرونباخ برابر 0.957 و پرسشنامه از پایایی قابل قبول برخوردار است. برای دستیابی به الگو، الگوی معادلات ساختاری و تحلیل مسیر با نرم‌افزار لیزرل 8.50 مورد استفاده قرار گرفت. خروجی‌های نرم‌افزار نشان می‌دهند شاخصها در اندازه‌گیری متغیّرهای پنهان مؤثرند و تمامی فرضیه‌های تحقیق مورد تأیید واقع شده است.نتیجه گیری: با توجه به یافته‌های الگو، ‌تأثیر شاخصها در اندازه‌گیری متغیّرهای پنهان و تأیید فرضیه‌ها، می‌توان گفت الگو مورد تأیید واقع شده و بین ارتباط با خدا، ارتباط با دیگران و ارتباط با خود و سازمان متعالی با توجه به شاخصهای برگرفته شده از نهج‌البلاغه، ارتباط مستقیم، مثبت و معناداری برقرار است., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: تعالی سازمانی; سازمان متعالی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; : نهج‌البلاغه; الگوی معادلات ساختاری; لیزرل

رویکرد توصیفی به نشانه‌ها و نمودهای اسلامی بودن مدیریت در دانشگاه - محمد حسین رحمتی; فاطمه نجفی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: مقالۀ حاضر با هدف بررسی نشانه‌ها و تأثیرات اعتقادات اسلامی (نمودهای اسلامی) بر نحوۀ مدیریت در دانشگاههای ایران (به عنوان مظهر بارز مدیریت دانشگاه اسلامی) انجام شده است. روش : داده‌های مورد نیاز این تحقیق که از حیث هدف، نوعی تحقیق بنیادی و از حیث روش، اکتشافی است، از طریق مصاحبۀ ساختاریافته با جامعۀ آماری تحقیق (30 نفر از خبرگانی که علاوه بر اشراف بر مباحث اسلامی، با مفاهیم مدیریت و سازمان آشنایی داشته و در دانشگاه تحصیل یا تدریس کرده‌اند) گردآوری شده و تحلیل یافته‌های حاصل از مصاحبه‌ها با روش تحلیل محتوا بوده است. یافته‌ها: در خلال مصاحبه‌های صورت گرفته به طور کلی 135 اثر و نشانه در دانشگاههای اسلامی در ایران شناسایی شده که پس از حذف موارد تکراری، به طور خالص 38 اثر و نشانه، شناسایی و آمار تفصیلی نشانه‌ها در مقاله ارائه شده است. همچنین در مصاحبه‌ها بر توسعۀ شناسایی نمودها و نشانه‌های حاکم بر دانشگاه‌ها(که ناشی از باورهای اسلامی است) تأکید شده است. نتیجه گیری: یافته‌های حاصل از تحقیق نشان می‌دهد که می‌توان نشانه‌ها و آثار اعتقادات اسلامی(نمودهای اسلامی) بر نحوۀ مدیریت در دانشگاهها را به طورکلی در پنج دسته، شامل فرهنگ سازمانی حاکم بر دانشگاه اسلامی، برنامه‌ریزی در دانشگاه اسلامی، ساختار فیزیکی، استفاده از فنّاوری و سیستمهای ارتباطی و ساختار سازمانی رسمی خلاصه کرد., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: اسلام; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; دانشگاه اسلامی; عقاید اسلامی; مدیریت دانشگاه اسلامی

تأثیر انواع رسانه‏ بر دینداری دانشجویان دانشگاه‏های سراسر کشور - یونس نوربخش; محمد مهدی مولایی; حامد طالبیان (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف:هدف این پژوهش سنجش تأثیر رسانه بر نگرش به دین و انواع دینداری بوده است. تصور می‏شود تغییر نگرش به دین، به دنبال تغییراتی که حضور رسانه‌های جهانی و محلی به آن دامن می‌زنند، در کوتاه‏مدت و درازمدت منجر به تغییراتی در انواع دینداری دانشجویان در جامعة معاصر ایران خواهد شد. اما با وجود رشد فزایندة فرایند رسانه‌ای شدن در جامعة ایران، هنوز عوامل مختلف دیگر نیز بر نگرش به دین و انواع دینداری نقش قابل‏توجه و غیر قابل اغماضی دارند. لذا به نقش متغیّر‌های دیگر و فرایندی که در آن رسانه‌ها به شکل‌گیری انواع دینداری کمک می‌رسانند نیز توجه شده است. ‌روش:در این پژوهش در بخش مطالعۀ اکتشافی، انواع دینداری موجود در میان دانشجویان، شناسایی و عوامل مؤثر بر دینداری دانشجویان مشخص شده‏اند. سپس از طریق روش تحلیل مسیر، اثرات مستقیم و غیر مستقیم مجموعه عوامل مؤثر بر انواع دینداری مشخص شده است. یافته‏ها و ‌نتیجه‏گیری:هر چند انواع رسانه‏ها بر انواع دینداری اثرگذارند، اما عوامل اثرگذارتری از رسانه‏ها از جمله نهاد آموزش و خانواده وجود دارند که شکل‎گیری انواع دینداری دانشجویان را تبیین می‏کنند., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: خانواده; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; دانشجویان; دینداری; اینترنت; رسانه‏ها; نهاد آموزش

تحلیلی بر عوامل مؤثر در تحقق دانشگاه تمدن‌ساز با استفاده از تکنیک دیماتل فازی - سعید سعیدا اردکانی; سید محمد موسوی; محمد طه انوری علی آباد; مسعود رضا خدایاریان (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف:مقاله حاضر با هدف معرفی شاخصهای دانشگاه تمدن‌ساز از منابع پژوهشی و تأیید شاخصها از نظر خبرگان دانشگاهی، به اولویت‌بندی مهم‌ترین شاخصهایی که در ایجاد و شکل‌گیری دانشگاه تمدن‌ساز نقش عمده‌ای دارند، پرداخته است.روش: برای شناسایی علت یا معلول بودن شاخصها، از تکنیک دیماتل فازی بهره گرفته شد. یافته‌ها: پژوهش‌محور، دانش‌گرا، تخصص‌گرا، معرفت‌ساز و پاسخگو در برابر نیازهای جامعه، فن‌گرا، تخصص‌محور و مهارت‌ساز، به ترتیب با ضرایب تأثیر 10.89، 10.48 و 10.11 تأثیرگذارترین شاخصها و عوامل در راستای تحقق یک دانشگاه تمدن‌ساز می‌باشند. نتیجه‌گیری: هر 20 عامل شناسایی شده به عنوان عوامل دانشگاه تمدن‌ساز در آموزش عالی ایران، بحرانی و اساسی بوده و نقش پر اهمیتی در تحقق آن دارند., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: دانشگاه; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; تکنیک دیماتل فازی; تمدن‌ساز; شاخصهای موفقیت

دانشگاه مسئولیت‏پذیر و چشم ‏انداز آن در آموزه ‏های دینی - سهراب مروتی; امیر فتاحی; فرحناز وحیدنیا (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: پژوهش حاضر در پی پاسخ به این سؤال است که: بر پایۀ آموزه‏های دین اسلام، چه چشم‏اندازی برای نهاد دانشگاه مسئولیت‏پذیر قابل ترسیم است که مسیر دستیابی به جایگاه شایستۀ این نهاد الهی را برای ما روشن و هموار سازد؟ روش: این پژوهش با روش کتابخانه‏ای- اسنادی به تحلیل محتوای کیفی انجام گرفته است. یافته‏ها: پژوهش حاضر، دانشگاه مسئولیت‏پذیر را نهادی با سه مشخصة ذاتی یا سه مؤلفۀ بنیادین هویت علمی، هویت دینی و خدمتگزاری معرفی می‏کند و با طرّاحی چشم‏انداز مطلوب آن، که متشکّل از شاخصها‏ی دانایی، توانایی، نیکویی و زیبایی است، به الگوسازی و ترسیم پیکر و چارچوب اسلامی‏اش پرداخته است. نتیجه‏گیری: از آنچه گزارش شد به دست می‏آید که جریان تعلیم و تربیت در دانشگاه مسئولیت‏پذیر به گونه‏ای است که هر فردی در مسیر آن‏ قرار گیرد، متّصف به صفات دانایی، توانایی، نیکویی و زیبایی می‏شود., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: دانشگاه; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; چشم‏ انداز; دانشگاه مسئولیت ‏پذیر; مسئولیت‏ پذیری

ارائه الگوی نظری سلامت سازمانی دانشگاه بر مبنای آموزه‌های دین اسلام - نصرالله قشقایی زاده; بهزاد محمدی; پریسا مسعودیان (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: هدف اصلی این تحقیق، ارائۀ الگوی مناسب سلامت سازمانی در دانشگاهها بر اساس آموزه‌های دین اسلام بود.روش: تحقیق حاضر از نظر هدف، بنیادی است. شیوۀ گردآوری اطلاعات، ترکیبی از روش کتابخانه‌ای و میدانی و ابزار گردآوری اطلاعات، فیش‌برداری، مصاحبه و پرسشنامه بود. جامعۀ آماری تحقیق، افراد خبره و آگاه به موضوع بودند که از طریق نمونه‌گیری گلوله برفی تعداد 44 نفر انتخاب شدند. یافته‌ها: یافتۀ اصلی تحقیق، دستیابی به الگوی سلامت سازمانی بر اساس آموزه‌های دینی بود که از نظر خبرگان مورد تأیید قرار گرفت. مؤلفه‌های اصلی الگو عبارت بودند از: شفافیت(مشخص بودن انتظارات)، نظام پاداش عادلانه، حل مشکل، ارتباط سازنده، رفتار حمایتی، هدفمندی، همبستگی، نوآوری، بهره‌وری از منابع، انعطاف‌پذیری، معنویت در کار، توجه به روحیۀ افراد و کیفیت‌گرایی. نتیجه‌گیری:در تمامی مؤلفه‌های خروجی الگو جهت ارتقای سلامت سازمانی، مصادیق اسلامی و دینی وجود دارد، لذا مدیران اجرایی دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی می‌بایست با الهام از مبانی عظیم دین اسلام، از آنها بهره‌گیری کرده، برای ارتقای سلامت سازمانی آن مراکز تلاش کنند., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: دانشگاه; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; آموزه‌های دینی; الگوی سلامت سازمانی

ارائه الگوی تعالی سازمانی متناسب با دانشگاه اسلامی بر اساس قرآن کریم و نهج‌البلاغه - احمد عربشاهی کریزی; محمد موسوی; امیرحسین امیرخانی; سید صمصام‌الدین قوامی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: ارائۀ الگوی تعالی سازمانی متناسب با دانشگاه اسلامی بر اساس قرآن کریم و نهج‌البلاغه. روش: نخست به مطالعه و بررسی کامل قرآن کریم و نهج‌البلاغه اقدام شد. در تعیین مؤلفه‌ها بیشتر مواردی مورد توجه قرار گرفت که در آیات قرآن کریم یا فرازهای مختلف خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمتهای نهج‌البلاغه به صورت امر و نهی خطاب به انسان مطرح شده بود و در نهایت، الگوی تعالی سازمانی متناسب با دانشگاه اسلامی ارائه شد. یافته‌ها: در این مقاله مؤلفه‌های مرتبط با دانشگاه اسلامی به عنوان یک سازمان متعالی از قرآن و نهج‌البلاغه استخراج و در قدم بعدی از نگاه قرآن کریم و نهج‌البلاغه به بحث و توضیح راجع به هر کدام از مؤلفه‌ها پرداخته شد. مؤلفه‌های سازمان متعالی(که در اینجا از آن به دانشگاه اسلامی تعبیر می‌شود) در سه دستۀ ارتباط با خدا، ارتباط با دیگران و ارتباط با خود، تقسیم و در قالب الگوی نهایی پژوهش ارائه شده است. نتیجه‌گیری: می‌توان تأکید کرد که با نهادینه‌سازی و در نتیجه، عملیاتی کردن اصول و مؤلفه‌های یاد شده در ارتباط با خدا، دیگران و خود، سازمانی متعالی شکل خواهد گرفت که نتایج مؤثری را برای سازمان در ابعاد مختلفی چون: نتایج منابع انسانی، نتایج مشتری، نتایج جامعه و نتایج کلیدی عملکرد پدید خواهد آورد., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: نهج‌البلاغه; قرآن; تعالی سازمانی; سازمان متعالی; تعالی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; دانشگاه اسلامی

آینده در قلمرو مدیریت و رهبری حضرت مهدی(عج) - علی نجاتبخش اصفهانی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: هدف از این تحقیق، «بررسی آینده در قلمرو مدیریت و رهبری حضرت مهدی(عج)» بوده است. روش:تحقیق حاضر از نظر هدف، کاربردی و از منظر روش گردآوری داده‌ها، از نوع توصیفی- همبستگی است. جامعۀ آماری تحقیق 100 نفر بوده که از بین آنها تعداد 30 نفر به صورت تصادفی انتخاب و با استفاده از پرسشنامۀ محقق‌ساخته و توزیع در بین جامعۀ آماری، داده‌ها جمع‌آوری شدند. در جمع‌آوری مطالب، از اطلاعات و اسناد کتابخانه‌ای، نظر محققان و سایر منابع هم استفاده شده است. برای تحلیل داده‌ها از روشهای آمار توصیفی و استنباطی بهره گرفته شده و برای بررسی سؤالات پژوهش از توصیف وضعیت و برای تحلیل فرضیه‌ها نیز از ضریب رگرسیون استفاده شده است. یافته‌ها: در بین کشورهای جهان اسلام، جمهوری اسلامی ایران الگوی تعاملی مطلوب برای مدیریت الهی، نبوی و اسلامی برای آینده است. نتیجه‌گیری: مدیریت اسلامی، سایر مدیریتها را در بعضی از کشورهای سکولار تحت تأثیر قرار داده است و لذا رابطۀ بسیار تنگاتنگی بین شاخصهای مدیریت اسلامی با سایر مدیریت‌ها وجود دارد., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مدیریت اسلامی; آینده‌پژوهی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; الگوی تعاملی مطلوب; مدیریت غربی; مدیریت مهدوی

شناسایی و اولویت‌بندی قابلیت‌های چابکی در دانشگاه اسلامی (مطالعه موردی در دانشگاه‌های تهران) - احمد ودادی; مرتضی امامی کوشا; ندا کوشان (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: تحقیق حاضر با هدف بررسی و اولویت‌بندی قابلیتهای چابکی مورد نیاز در دانشگاه اسلامی ‌صورت گرفته است. روش: جامعۀ آماری این پژوهش، مدیران دانشگاههای تهران بودند که به روش تصادفی، حجم نمونه‌ای به تعداد 196 نفر انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات پرسشنامه بوده و از آزمون دو جمله‌ای، تحلیل عاملی و رگرسیون تحلیل مسیر استفاده شده است. یافته‌ها: 10 قابلیت در قالب یک الگوی رگرسیون تحلیل مسیر (معادله ساختاری) به صورت مستقیم و غیر مستقیم تعاملی بر متغیّر مذکور مؤثرند و بیشترین اثرگذاری مربوط به قابلیت (عامل) «رهبری بصیر» بوده و قابلیتهای «ارزشها و فرهنگ سازمانی قوی، شایستگی‌های اساسی، نوآوری، کیفیت بالا، پاسخگویی، انعطاف‌پذیری، سرعت، یکپارچگی و رهبری هزینه»، به ترتیب در درجات بعدی اولویت قرار دارند. نتیجه گیری: اولویت‌بندی صورت‌گرفته نشان می‌دهد که ابعاد نرم و فرهنگی قابلیتها در مقایسه با ابعاد سخت قابلیتها، از اهمیت بیشتری در چابکی دانشگاه اسلامی برخوردارند., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; دانشگاه اسلامی; چابکی سازمانی; رهبری بصیر; قابلیت‌های چابکی

تدوین شاخص‌های کرامت انسانی در سازمان ( با تأکید بر نگرش اسلامی) - حسین افخمی روحانی; علی شیرازی; سعید مرتضوی; عبدالحمید واسطی; میثم لطیفی; جهانگیر مسعودی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: کشف نگرش‌ها، احساسات، باورها، تجربه‌ها و واکنش صاحب‌نظران و منتخبین علوم اسلامی در موضوع کرامت انسانی در سازمان. روش: تحلیل محتوای کیفی از طریق گروههای کانونی با هفت گروه سه تا چهار نفره در سه نوبت و کد‌گذاری گزاره‌های کلامی و تبیین مفاهیم و مقوله‌ها در سه بعد سازمان کرامت‌مدار، شاخصهای کرامت‌مداری و تعریف کرامت انسانی برای سازمان. یافته‌ها: ارائۀ تعریفی جدید از کرامت انسانی در سازمان و طبقه‌بندی مفاهیم در سه  بُعد فردی، گروهی و سازمانی با هشت مؤلفه و 34 شاخص. نتیجه‌گیری: کرامت انسانی در سازمان یعنی حالتی درونی و پایدار برای اعطای حداکثری خدمت همراه با عزت و احساس رضایت به ذی‌نفعان سازمان که حاصل درک صحیح انسان از خود و هدفش در زندگی است و منجر به فعلیت رسیدن افعال پسندیده و احساس ارزشمندی، اعتماد به نفس و احترام متقابل می‌شود. این حالت، زمینه را برای رشد و تعالی شخصی و سازمانی فراهم می‌کند, مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: کرامت انسانی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; سازمان کرامت‌مدار; شاخص‌های کرامت انسانی; نگرش اسلامی

تأثیر باورهای توحیدی بر چشم‌انداز سازمان - محمدسعید تسلیمی; محمدعلی شاه حسینی; محمدحسین نقوی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های رهبران استراتژیک، خلق یک چشم‌انداز مؤثر است که مبتنی بر باورهای افراد و متجلی در رفتار بلندمدت سازمان باشد. مقالۀ حاضر به تبیین چارچوب مفهومی فرایند تأثیر باورهای توحیدی رهبران بر چشم‌انداز سازمان پرداخته است. روش: برای دستیابی به هدف پژوهش، با مدیران صنایع مختلف کشور، مصاحبه اکتشافی صورت گرفت و چشم‌انداز، مأموریت و ارزش‌های سازمانی چندین شرکت برتر دنیا بررسی شد. مصاحبه شوندگان با استفاده نمونه‌گیری هدفمند و با کمک روش گلوله برفی برگزیده شدند. داده‌های گردآوری شده با استفاده از نظریۀ داده‌بنیاد (رویکرد گلیزر) تحلیل شدند. یافته‌ها: پس از انجام مراحل گردآوری داده‌ها و تحلیل با کمک نظریه داده‌بنیاد،33 مفهوم و در نهایت 10 مقوله به عنوان متغیّرهای مؤثر در فرایند تأثیر باورهای توحیدی رهبران بر چشم‌انداز سازمان شناسایی شدند. نتیجه‌گیری: علاوه بر شناسایی رابطه میان متغیّرهای فرایند تأثیر باورهای توحیدی بر چشم‌انداز سازمان، نتایج دیگری نیز حاصل شد: در این پژوهش ماهیت واحدی برای چشم‌انداز شناسایی نشد؛ یعنی چشم‌انداز می‌تواند یک سبک، فرایند، یک محتوا یا زمینه باشد؛ دیگر آنکه توجه به موضوعاتی چون: زمان، مکان و حرکت در فلسفۀ اسلامی برای تبیین چشم‌انداز توحیدی بسیار حائز اهمیت است و چشم‌انداز توحیدی، چشم‌انداز سازمان یا انسان موحّد است و روش اصلی پردازش آن اکتشافی است. در نهایت اینکه، موضوع باورهای معنوی و توحیدی با موضوعات حکمت و برکت در ادبیات اسلامی ارتباط تنگاتنگی دارند که در این مقاله تا حدی تبیین شده است., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; چشم‌انداز سازمان; باورهای توحیدی; چارچوب شناختی; رهبر سازمان

تبیین مبانی رفتار سازمانی در سیرة نبی اکرم(ص) - امین نیک‌پور; رستم پوررشیدی; سمیه نوبری آیدیشه (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
پیچیدگی‌های رفتار انسان، نیازهای گوناگون بشری و نحوۀ برآوردن آنها در سازمان، هر یک موضوع جداگانه‌ای است که امروزه به یاری علم مدیریت شتافته و رفتار سازمانی نام گرفته است. تکریم مخاطب، کاربست روشهای درست، رضایت از کار، دوستی با مشتری و ... از جمله اصولی‌اند که جزء بایدهای این حرفه (رفتار سازمانی) محسوب می‌شوند و دست‌اندرکاران سازمان موظفند که در فعالیتهای خود به آنها مؤمن و عامل باشند. حال آن که بررسی سیرة پیامبر اعظم(ص) مبیّن کاربرد این اصول به شکلی کامل و متعالی در فعالیت‌های رفتاری ایشان بوده و امید است بررسی سیرة پیامبر اعظم(ص) ما را از غفلتی که تاکنون در پرداختن به بررسی علمی آن دامنگیرمان شده است، رهایی بخشد.هدف: هدف از این پژوهش، شناسایی عناصر رفتار سازمانی در سیرة نبی اکرم(ص) است. روش: روش انجام این پژوهش، تحلیل اسنادی به شیوۀ توصیفی- تحلیلی بوده است و برای این منظور، از قرآن کریم، منابع حدیثی و سایر منابع معتبر در زمینه سیرة نبی اکرم(ص) استفاده شده است. یافته‌ها:در این پژوهش، 42 مؤلفه رفتار سازمانی در سه سطح فرد، گروه و سازمان شناسایی شد.نتیجه‌گیری: در این پژوهش بعد از جمع‌بندی مطالب، الگوی رفتار سازمانی برگرفته از سیرۀ نبی اکرم(ص) ارائه شد., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: سازمان; رفتار سازمانی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; سیرة نبوی; فرد; گروه

شناسایی عوامل مؤثر بر توانمندسازی اعضای هیئت علمی از منظر اسلام - نیره رحمانی; میترا عزتی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: شناسایی عوامل مؤثر بر توانمندسازی اعضای هیئت علمی از منظر اسلام. روش: این پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی و جامعۀ آماری آ« شامل متخصصان حوزۀ مدیریت آموزشی و معارف اسلامی است که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند، 21 نفر از متخصصان هر دو حوزه انتخاب شده‌اند و از طریق مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته، داده‌های لازم جمع‌آوری و از طریق بررسی اسناد و تحلیل متن مورد تحلیل قرار گرفته‌اند. یافته‌ها: این پژوهش حاکی از آن است که نظام پاداش‌دهی، مدیریت مشارکتی، الگوسازی، رشد حرفه‌ای کارکنان و اعتمادسازی، از جمله عوامل مؤثر بر توانمندسازی اعضای هیئت علمی از نظر متخصصان دانش مدیریت می‌باشند. نتیجه‌گیری: در حالی که از دیدگاه اسلام، علاوه بر عوامل مذکور، تحقق کرامت انسانی و اخلاق کاری مدیران نیز در زمرۀ عوامل مؤثر بر توانمندسازی اعضای هیئت علمی تلقی می‌شوند, مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: توانمندسازی; آموزه‌های اسلامی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; اعضای هیئت علمی; محیط‌های آموزشی

سازمان عادل (واکاوی عدالت سازمانی در پرتو قرآن و روایات) - حبیب محمدنژاد چاوشی; عبدالحسین خسروپناه; علی‌اصغر پورعزت (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: هدف از این پژوهش، استفاده از منابع اسلامی مانند قرآن و روایات برای بازفهمی عدالت سازمانی است. عدالت، اصلی‌ترین دغدغۀ ادیان الهی بوده است. عدالت در یک سازمان به عنوان یک نظام اجتماعی می‌تواند در منابع اسلامی موضوع تحقیق و مطالعه قرار گیرد. روش: روش این پژوهش، کتابخانه‏ای با رویکرد اکتشافی است و ابزار مورد استفاده فیش‏برداری بوده، بر مطالعۀ آیات شریف قرآن کریم متمرکز شده و برای فهم معنای آیات، در قسمت استخراج دیدگاه قرآن و احادیث، روش تفسیر موضوعی قرآن به قرآن و قرآن به احادیث و استظهار و استنباط استنطاقی متون مقدس قرآن و روایات بوده و در مواردی نادر، از تحلیل محتوا استفاده شده است. یافته‏ها: از دیدگاه قرآن و روایات معتبر، عدالت سازمانی بر وحدت کامل اجزای سازمان با محوریت اوامر خداوند دلالت دارد. . نتیجه گیری: رویکرد، سازمان عادل، سازمانی متعبد و مؤمن به خداوند است و ولایت انسان کامل را(که در هر عصر و زمانی شخصی از سوی خداوند تعیین می‌شود) می‌پذیرد؛ سلطۀ کافر ظالم را نمی‌پذیرد و همۀ رفتارهای خود را برای حاکمیت حق در چارچوب قوانین الهی انجام می‌دهد., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; الگوی توسعۀ عدالت سازمانی; جامعۀ عادل; سازمان عادل; قرآن و روایات

کاربست رویکرد مدل‌سازی ساختاری تفسیری در ارائۀ مدل مفهومی مبانی اخلاق در مدیریت راهبردی تولید از دیدگاه اسلام - مهرداد مدهوشی; مهدی شاملی; مهدی محمدی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: در دنیای امروز مسئلۀ تولید در راستای بهره‌گیری بهینه از امکانات و منابع به منظور ارائۀ خدمات و تولیدات بیشتر است. مسئلۀ این پژوهش پاسخ به این سؤالات است که: آیا در تولید محصولات، ابعادی مانند توجه به جامعه، مشتری، محیط زیست، قدرت خرید مردم، نیازهای واقعی جامعه و... مدّ نظر قرار می‌گیرند؟ مؤلفه‌های مورد توجه اخلاق اسلامی در حوزۀ مسائل مربوط به تولید چیست؟ ارتباط این مؤلفه‌ها با یکدیگر چگونه است؟ که در نهایت، با هدف طراحی مدل مفهومی «اخلاق اسلامی در تولید» بر اساس آموزه‌ها و تعالیم دینی یکپارچه‌سازی شده است. روش: در طراحی مدل، از رویکرد مدل‌سازی ساختاری- تفسیری استفاده شده است. پس از استخراج مفاهیم اولیه از متون معتبر دینی همچون: قرآن، نهج‌البلاغه و دیگر کتب روایی، مؤلفه‌های مذکور در ماتریس‌های مقایسۀ زوجی به 10 نفر از خبرگان صاحب‌نظر در دو رشتۀ معارف اسلامی و مدیریت تولید و عملیات که به صورت غیرتصادفی هدفمند انتخاب شدند، ارائه شد. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش در قالب مدلی متشکل از ده معیار و در پنج سطح با تعیین ارتباط بین مؤلفه‌های مستخرج ارائه شده است.  نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد اگر تعالیم اسلامی در رابطه با تولید درونی شوند، می‌تواند مبنای مناسبی در اختیار مدیران به منظور تغییر نگرش و رفتارهای اخلاقی آنها در عرصۀ تولید قرار دهد, مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: اسلام; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; پارادایم‌های تولید; مدل‌سازی ساختاری- تفسیری; مدیریت راهبردی تولید و عملیات

ترسیم روابط علت- معلولی شایستگی‌های مدیریتی حضرت موسی(ع) با به کارگیری دیماتل خاکستری - سیدرضا سیدجوادین; بهاره ماه‌بانویی; روح‌اله قاسمی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: هدف پژوهش، شناسایی شایستگی‌های مدیریتی حضرت موسی(ع) و تعیین روابط علت- معلولی آنها جهت استفادۀ دانش‌پژوهان و مدیران است. روش:برای شناسایی شایستگی‌ها از روش راهبرد نظریۀ برخواسته از داده‌ها استفاده شد و تعیین میزان اثرات علت و معلولی این شایستگی‌ها بر یکدیگر با دیماتل خاکستری صورت گرفته شد. یافته‌ها: بر اساس نتایج بخش اول، هشت شایستگی مدیریتی؛ شامل مهارت ارتباطی، قدرت تصمیم‌گیری، هوش معنوی، مدیریت استعداد، قدرت تنبیه، قدرت رهبری، مدیریت بحران و ویژگی‌های شخصیتی به عنوان شایستگی‌های مدیریتی حضرت موسی(ع) استخراج شدند و بر اساس یافته‌های روش دیماتل خاکستری، ابعاد «ویژگی‌های شخصیتی» و «قدرت رهبری»، تأثیرگذارترین و ابعاد «مدیریت بحران» و «قدرت تصمیم‌گیری»، تأثیرپذیرترین شایستگی‌ها معرفی شدند. نتیجه‌گیری: شایستگی‌های مدیریتی حضرت موسی(ع) و روابط شناسایی شدۀ آنها می‌توانند راهنمای مناسبی برای آموزش مدیریتی اسلامی در دانشگاه‌ها و کاربرد آن توسط مدیران در جامعۀ اسلامی باشند., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: قرآن کریم; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; حضرت موسی(ع); دیماتل خاکستری; شایستگی مدیریتی; نظریۀ برخواسته از داده‌ها

تدوین و اعتباریابی چارچوبی برای ارزیابی شایستگی‌های مدیران دانشگاهی با توجه به آموزه‌های اسلامی - جعفر ترک‌زاده; سمیه انصاری (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: این پژوهش در پی تدوین و اعتباریابی چارچوبی برای ارزیابی شایستگی‌های مدیران دانشگاهی با توجه به آموزه‌های اسلامی بوده است. روش: روش پژوهش، ترکیبی و از نوع اکتشافی متوالی است. در مرحلۀ کیفی با استفاده از روش همسوسازی منابع چندگانه مشتمل بر سه ضلعِ الف) جمع‌آوری مبانی نظری، اصول زیربنایی مربوط به متغیّر پژوهش، ب) تحقیقات انجام شده در حوزۀ شایستگی مدیران و ج) پیمایش نظرات آگاهی‌دهندگان کلیدی، چارچوب نظری اولیه تدوین و اعتباریابی شد. سپس در مرحلۀ کمّی، روایی و پایایی چارچوب تدوین شده با استفاده از روشهای آماری تحلیل عامل تأییدی و آلفای کرونباخ بررسی و تأیید شد. یافته‌ها: در این پژوهش چارچوبی مشتمل بر ابعاد سه‌گانۀ ارزشی- منشی، دانشی- بینشی و مهارتی- روشی و مؤلفه‌های مربوط به هر بعد برای ارزیابی شایستگی‌های مدیران دانشگاهی با توجه به آموزه‌های اسلامی، تدوین و اعتباریابی شد. بعد ارزشی- منشی شامل مؤلفه‌های تقوا، تعهد، کرامت، عدالت و ولایتمداری؛ بعد دانشی- بینشی شامل مؤلفه‌های آگاهی از احکام و آموزه‌های دینی، آگاهی از قوانین و مقررات عمومی و حدود وظایف و اختیارات شغلی، برخورداری از دانش تخصصی و حرفه‌ای مدیریت، شناخت وضعیت درونی و بیرونی سازمان مربوطه و بعد مهارتی- روشی شامل مؤلفه‌های مهارتهای فنی، انسانی و ادراکی می‌باشد. نتیجه‌گیری: ارزیابی شایستگی‌های مدیران در ابعاد سه‌گانۀ ارزشی- منشی، دانشی- بینشی و مهارتی- روشی می‌تواند باعث ایجاد تحول در جذب و بهسازی نیروی انسانی در نظام آموزش عالی جمهوری اسلامی و انتصاب مدیران آن شود., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مدیریت اسلامی; شایستگی مدیران; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; بهسازی مدیریت; مدیریت دانشگاهی

الگوی شایستگی‌های مدیران دولتی جمهوری اسلامی ایران بر اساس سند چشم‌انداز 1404 - ناصر عسگری; غلامحسین نیکوکار; حسین صفری; مهرداد غلامی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: یکی از الزامات اساسی دستیابی به اهداف و مقاصد تعریف‌شده در سند چشم‌انداز ج.ا.ا در افق 1404، برخورداری مدیران و کارگزاران عمومی از شایستگی‌های مورد نیاز برای اجرای راهبردها و برنامه‌های تدوین شده در این مسیر است. از این رو، پژوهش حاضر به تدوین الگوی شایستگی‌های مورد نیاز مدیران دولتی برای دستیابی به این اهداف پرداخته است. روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر نوع داده‌ها، آمیخته (کیفی- کمّی) است. ارائۀ الگو به روش کیفی تحلیل تم، طی سه مرحلۀ توصیف، تحلیل و تفسیر داده‌ها انجام شده و برای آزمون الگو نیز از روش تحلیل عاملی تأییدی با کمک نرم‌افزار لیزرل استفاده شده است. یافته‌ها: شایستگی‌های شناسایی شده در این الگو، در سه بعد فردی (نگرشی و رفتاری)، شغلی (دانشی و مهارتی) و ارزشی (اسلامی و سازمانی) دسته‌بندی شده‌اند. در این میان، شایستگی‌های ارزشی، شغلی و فردی با برخورداری از ضریب تأثیر 92/0، 85/0 و 78/0 به ترتیب از بیشترین اثر تبیین‌کنندگی در این الگو برخوردار بوده‌اند. نتیجه‌گیری: توسعۀ شایستگی‌های مدیران و کارگزاران عمومی نقش بسزایی در تحقق اهداف چشم‌انداز 20 ساله دارد. ارزیابی و توسعۀ این شایستگی‌ها باید به عنوان اولویتی اساسی در انتخاب، انتصاب و ارزیابی عملکرد مدیران دولتی تبدیل شود, مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: شایستگی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; الگوی شایستگی; مدیران دولتی; سند چشم‌انداز

بررسی و تبیین مؤلفه‌های مدیریت راهبردی دانشگاه اسلامی مبتنی بر الگوی اقتصاد مقاومتی - سید کمال واعظی; محمد فدایی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
خاستگاه نهادی دانشگاه، رفع نیازهای توسعه‌ای جامعه است و دانشگاهی می‌تواند در این مسیر موفق باشد که خود را باور کرده، به دنبال راه حلهای بومی برای مسائل واقعی کشور باشد. اقتصاد مقاومتی، الگوی بومی درون‌زای توسعۀ کشور است. در نتیجه، دانشگاهی می‌تواند برای جامعۀ اسلامی- ایرانی کارکردهای واقعی خود را ایفا کند که منطبق با الگوی اقتصاد مقاومتی ساماندهی شود. هدف: تحقیق حاضر تلاشی است در جهت یافتن مؤلفه‌های مدیریتی که بتواند به دانشگاه برای درک و اجرای گفتمان اقتصاد مقاومتی کمک کند. روش: با توجه به جدید بودن موضوع، از روش تحقیق کیفی و خبره‌سنجی استفاده و با 20 نفر از خبرگان علمی و اجرایی مصاحبه باز شد و در ادامه گزاره‌های برآمده از مصاحبه‌ها با تکنیک تم مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: 10 تمِ ادراک اهمیت بهبود مدیریت راهبردی، ادراک اهمیت رجوع به الگوی اقتصاد مقاومتی، برنامه‌ریزی و عقلانیت اداره، نظام‌سازی، توسعۀ آموزش، مردم‌گرایی، نیازمحوری، خودکفایی، کارآفرینی و برون‌گرایی استخراج شد. نتیجه‌گیری: تم‌های به دست آمده در قالب سه مؤلفۀ ادراکی، نگرشی و ساختاری، در کنار 12 پیشنهاد کاربردی برای سیاستگذاران علم و فنّاوری کشور ارائه شد., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: دانشگاه; اقتصاد مقاومتی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; مدیریت راهبردی; توسعۀ علمی

شناسایی و رتبه‌بندی سنجه‌های هوش اخلاقی در مدیران گروه‌های آموزشی مبتنی بر نهج‌البلاغه (مطالعه موردی دانشگاه یزد) - غلامرضا بردبار; نگار میرزاد; زهره فرزین‌فر (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: دانشگاهها جزء مهم‌ترین مؤسسات جامعۀ انسانی محسوب می‌شوند که جامعه از آنها توقع هوش اخلاقی بالا دارد. مقالۀ حاضر با هدف شناسایی و اولویت‌بندی سنجه‌های هوش اخلاقی و تأثیر دو عامل تحصیلات و سابقۀ کار مدیران بر هوش اخلاقی مدیران آموزشی دانشگاه انجام شده است. روش: این پژوهش از لحاظ روش، توصیفی- پیمایشی و از لحاظ ماهیت، کاربردی است. جامعۀ این تحقیق، کل مدیران گروههای آموزشی دانشگاه یزد است. همچنین برای جمع‌آوری اطلاعات مورد نیاز پرسشنامه‌ای بر اساس مبانی نظری و روش ویکور طراحی شده است. تحلیل داده‌های گردآوری شده با استفاده از روش ویکور انجام شد. یافته‌ها: سنجۀ «رازداری» در شاخص صفت ذاتی، «خوش‌خُلقی» در شاخص اخلاق اکتسابی، «عفو و بخشش» در شاخص برخورد فردبه فرد، «ارج نهادن به سنّتهای نیکو» در شاخص عملکرد در جامعه، «احترام به زیردستان» در شاخص مدیریت‌محور، «مهربانی به زیردست» در شاخص اخلاق اکتسابی در رفتار فرد به فرد، رتبه‌های اول را به خود اختصاص داده‌اند, مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: دانشگاه; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; مدیران آموزشی; ویکور; هوش اخلاقی

ساخت مقیاس (بومی) برای سنجش دینداری - رضا محبوبی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: تهیه مقیاس استاندارد برای اندازه‌گیری میزان دینداری؛ به خصوص در جامعۀ ایران که دینداری یکی از شاخصهای اصلی توصیف وضعیت اجتماعی است، یکی از ضرورتهای انکارناپذیر است؛ به ویژه اینکه اکثر شاخص‌هایی که برای سنجش دینداری ارائه شده‌اند، عمدتاً بر مبنای الگوهای غربی و دیدگاههای مسیحی‌گرا ساخته شده‌اند. لذا هدف اصلی این پژوهش، ساخت الگوی مفهومی و ابزار اندازه‌گیری بومی برای سنجش میزان دینداری بوده است. روش: این مطالعه به صورت میدانی و با استفاده از تکنیک مصاحبه در قالب پرسشنامۀ محقق‌ساخته به انجام رسیده و نتایج آن به وسیلۀ نرم‌افزار spss تجزیه و تحلیل شده‌اند. یافته‌ها: دراین تحقیق، یک الگوی مفهومی جدید مشتمل بر وجوه سه‌گانه و ابعاد چهارگانۀ دین(اعتقادات، ایمان، اخلاق و شریعت) برای سنجش دینداری طراحی و ارائه شد و نتایج آزمونهای آماری نشان داد که مقدار KMO محاسبه شده ابزار سنجش بیش از 7/0 بود(780/0) و نتیجه آزمون بارتلت نیز درسطح خطای کوچک‌تر از 01/0 معنادار بوده است. همچنین محاسبۀ ضریب آلفای کرونباخ برای ابزار سنجش دینداری نشان داد مقدار این ضریب بیش از 7/0 بوده است. لذا مقیاسها و ابزارِ محقق‌ساخته برای سنجش دینداری از اعتبار/روایی واعتماد/پایایی لازم برخوردار شد. نتیجه‌گیری: معمولاً یکی از دغدغه‌های محققان، دستیابی به ابزاری است که اعتبار و روایی آنها به ویژه در جامعۀ ایران مورد ارزیابی و تأیید قرار گرفته باشد و این امر، به خصوص در تحقیقاتی که برای سنجش دینداری انجام می‌شوند، از اهمیت بیشتری برخورداراست. به نظر می‌رسد با تکیه بر نتایج تحقیق حاضر بتوان از مقیاس و ابزار سنجش دینداری که در این پژوهش معرفی شده است برای کارهای پژوهشی مشابه استفاده کرد؛ چرا که اعتبار این ابزار در این پژوهش به تأیید رسید, مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; اعتبار ابزار سنجش دینداری; پایایی ابزار سنجش دینداری; مقیاس دینداری

فهم پدیده راست‌کرداری مدیران و شناسایی عوامل شکل‌دهندۀ آن - مژگان ضرغامی فرد; حسن دانایی فرد (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: هدف این پژوهش، فهم ماهیت و عوامل شکل‌دهندۀ راست‌کرداری مدیران در سازمانهای دولتی است. روش: روش پژوهش،کیفی با راهبرد داده‌بنیاد بوده است که به این منظور، 22 مصاحبه با مدیران سازمانهای دولتی انجام شد. یافته‌ها: به اتکای تحلیل داده‌ها، ماهیت و ابعاد پدیدۀ مورد مطالعه روشن شد و دو مضمون صداقت رفتاری (راستگویی، عمل به وعده‌ها، ثبات و سازگاری گفتار و رفتار) و رفتار اخلاقی (تلاش در جهت کسب رضای خدا، قابلیت اعتماد، مهربانی، احترام به دیگران، عدالت، احساس مسئولیت و پیروی از قوانین و مقررات) به عنوان ابعاد اصلی راست‌کرداری مدیران مشخص شد. علاوه بر این، مهم‌ترین عوامل شکل‌دهندۀ آن: ویژگی‌های شخصیتی، باورهای مذهبی اسلامی، هوش اخلاقی، اسوه‌های اخلاقی، فرهنگ سازمانی و رهبری اصیل کشف شد. نتیجه‌گیری: برای دستیابی به اعتماد، تعهد سازمانی، رفتار شهروندی، بهروزی زیردستان، رضایت شغلی، کاهش رفتارهای انحرافی و ...، بهبود راست‌کرداری مدیران ضرورتی بدیهی است که در آموزه‌های دینی اسلام هم مورد تأکید و تشویق بوده است., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: رفتار اخلاقی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; راست‌کرداری مدیران; صداقت رفتاری; نظریة داده‌بنیاد

مولفه‌های تصویر سازمانی دانشگاه اسلامی از منظر رهنمود‌های اسلام - منیر تجلی; میترا عزتی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: امروزه با توجه به نقش دانشگاه اسلامی در پیشرفت و تعالی جامعه، مدیریت تصویر دانشگاه اسلامی نقش بسزایی در پیشبرد جامعه دارد. لذا هدف مقالۀ حاضر، شناسایی مؤلفه‌های تصویر سازمانی دانشگاه اسلامی از منظر رهنمودهای اسلامی بوده است. روش: برای انجام این پژوهش از روش پژوهش کیفی و بررسی اسناد و مدارک و برای تحلیل داده‌ها از روش تحلیل محتوا و کدگذاری باز استفاده شد. در این راستا ضمن بررسی پیشینۀ نظری مرتبط با مؤلفه‌های تصویرسازمانی از دیدگاه صاحب‌نظران دانش مدیریت، سعی شده است این موارد از منظر رهنمودهای اسلامی نیز شناسایی شود. جامعه و نمونۀ پژوهش شامل آیات و روایات مرتبط با موضوع پژوهش است. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که در مکتب اسلام مقوله‌های خدمات آموزشی، ارتباطات، محصولات، شهرت، هویت اسلامی، ارزشهای فرهنگی، راهبردها، بیان اهداف اسلامی، اوصاف مدیریت و محیط فیزیکی به عنوان مؤلفه‌های سازندۀ تصویر دانشگاه هستند. نتیجه‌گیری: نتایج بیان می‌کند که در مؤلفه‌های شناسایی‌شده در متون اسلام، مفاهیمی چون: جایگاه مسیر شغلی و کیفیت تسهیلات اعطایی در مقولۀ خدمات آموزشی به چشم نخورد. از سوی دیگر، در متون بررسی‌شده در دانش مدیریت، مفهوم تنوع رشته‌ها در مقولۀ خدمات آموزشی، روشهای آموزشی مورد استفاده در مقولۀ راهبردها و تولید اندیشۀ فرهنگی در مقولۀ محصولات یافت نشد. اما سایر مؤلفه‌های مشترک در دانش مدیریت و متون اسلامی، از نظر مبنایی با یکدیگر متفاوتند., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: تصویر; تصویرسازمانی; دانشگاه اسلامی; رهنمودهای اسلامی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU

مولفه‌های رفتار فرانقشی در سازمانهای آموزشی از منظر آموزه‌های اسلام - نیکو دیالمه; مونا افضلی قادی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف این پژوهش، شناسایی مؤلفه‌های رفتار فرانقشی در سازمانهای آموزشی از منظر اسلام است. رفتار فرانقشی رفتاری داوطلبانه است، از انتظارات رسمی نقش فراتر رفته و مستقیماً به وسیله سیستم‌های پاداش رسمی سازمان شناسایی نمی‌شود. روش: روش پژوهش، بررسی اسناد و مدارک و تحلیل محتوای کیفی به شیوۀ استقرایی- قیاسی است. بدین منظور با استفاده از کدگذاری باز، داده‌های لازم از منابع اسلامی جمع‌آوری و مؤلفه‌ها معیّن شده است. یافته‌ها:مهم‌ترین مؤلفه‌های به دست آمده عبارتند از: وساطت معطوف به خیر، واکنش متعالی، اهتمام به نیکی مضاعف، اهتمامات معنوی، مساعدت پیش از طلب، همیاری هدفمند، تقویت روحیه و نشاط کاری، پرهیز از بزرگنمایی مشکلات، نقش سازنده در انتقاد و پیشنهاد و... . مبانی این مؤلفه‌ها نیز بر سه محور اساسی اعتقاد به حضور خداوند، باور معاد(ثبت اعمال) و محدودیت فرصت استوار است. نتیجه گیری: رفتارهای فرانقشی در دو شکل ایجابی و اجتنابی و به صورت فراکنشی، واکنشی و گاهی دوگانه بروز می‌یابند. نیت خالصانه و جلب رضای الهی نیز از شرایط مطلوبیت رفتار فرانقشی است؛ رفتارهایی که علاوه بر مد نظر داشتن افزایش اثربخشی در سازمان، بر رشد و تعالی فردی نیز تأکید می‌ورزند., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: آموزه‌های اسلام; رفتار شهروندی سازمانی; رفتار فرانقشی; سازمان آموزشی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU

بررسی پیشایندها و پیامدهای اخلاق کار اسلامی - ابوالفضل قاسم زاده علیشاهی; زهرا حیدری زاده; محمد حسنی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
زیربنای همۀ ارزشها در سازمان، ارزشهای اخلاقی است؛ همچنین رفتارهای اخلاقی فردی، گروهی یا سازمانی، تحت تأثیر ارزشهای اعتقادی، نگرشهای فلسفی و باورهای بنیادین انسانی، که در یک طیف خطی که یک سر آن سلامت اداری و سر دیگر آن فساد اداری می‌باشد، قابل تحلیل است. این ارزشها به استقرار و حفظ استانداردهایی کمک می‌کنند و در نهایت به موفقیت سازمانی منجر می‌شوند. بنابر این، پژوهش پیش‌رو با هدف بررسی پیشایندها و پیامدهای اخلاق کار اسلامی در میان کارمندان دانشگاه‌های تبریز و شهید مدنی آذربایجان انجام شده است. روش: روش تحقیق، توصیفی از نوع همبستگی بود و برای گردآوری اطلاعات از پرسشنامه‌های استاندارد استفاده شد. جامعۀ آماری تحقیق شامل کلیۀ کارکنان دانشگاه تبریز و شهید مدنی آذربایجان بود که از میان آنها 200 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. به منظور ارزیابی روابط بین متغیّرهای مکنون اندازه‌گیری شده در مدل مفهومی، از روش مدل‌یابی معادلات ساختاری استفاده شد. یافته‌ها: یافته‌های حاصل از تحلیل همبستگی میان متغیّرهای پژوهش نشان می‌دهد که میان این متغیّرها (به جز رابطۀ بین فرهنگ خدمتگزاری و مسئولیت اجتماعی) همبستگی مثبت و معناداری وجود دارد. نتیجه‌گیری: نتایج حاکی از اهمیت رعایت اخلاق در محیط‌های سازمانی است که باید از سوی مدیران مورد توجه قرار گیرد., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مسئولیت اجتماعی; رفتار شهروندی سازمانی; اخلاق کار اسلامی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; پاسخگویی فردی; : فرهنگ خدمتگزاری; با وجدان بودن; هنجارهای غیر رسمی

طراحی مدل شایستگی مدیران دانشگاهی بر اساس الگوهای اسلامی: مطالعه‌ای تطبیقی - پریسا قربان‌نژاد; احمد عیسی‌خانی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
این پژوهش با هدف طراحی مدل شایستگی مدیران دانشگاهی بر اساس الگوهای اسلامی با تأکید بر کتاب ارزشمند نهج‌البلاغه امام علی(ع) انجام شده است. روش: در فرایند پژوهش نخست با بررسی ادبیات پژوهش، مطالعات قبلی به طور عمیق مورد بررسی قرار گرفته‌‌اند و سپس همۀ خطبه‌ها، نامه‌ها و حکمتهای حضرت به طور دقیق بررسی شده‌اند و سپس مطالب مستخرج بر اساس الگوی کدگذاری باز برگرفته از رویکرد نظریه‌پردازی داده‌بنیاد کدگذاری شده‌اند. در مرحلۀ بعد، این کدها در قالب طبقات اصلی و فرعی شایستگی‌ها طبقه‌بندی شده‌اند. به منظور حصول اطمینان از صحّت و درستی استنباط محققان از شایستگی‌ها، الگوی شناسایی شده توسط 24 نفر از افراد خبره و صاحب‌نظر دانشگاهی مورد ارزیابی قرار گرفته است و پس از انجام آزمون آماری، شایستگی‌های نهایی مشخص شده‌اند. یافته‌ها: شایستگی‌های تقوامداری، رفتاری- اخلاقی، امانتداری، عدالت‌ورزی و انصاف و تصمیم‌گیری، به عنوان شایستگی‌های اصلی مدیران شناسایی شده‌اند. نتیجه‌گیری: با مطالعه‌ای تطبیقی به تبیین تفاوت بین رویکردهای متعارف در الگوهای شایستگی در تطبیق با الگوی اسلامی شناسایی‌شده پرداخته شده و بر اساس الگوی اسلامی پیشنهادهایی برای به کارگیری در مراکز آموزش عالی و دانشگاهها ارائه شده است, مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: نهج‌البلاغه; شایستگی; مدیریت اسلامی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; پژوهش تطبیقی; مدیران دانشگاهی

طراحی مدل فرهنگ جهادی مبتنی بر مبانی دینی و ارزش‌های انقلاب اسلامی در دانشگاه اسلامی (مورد مطالعه دانشگاه علامه طباطبایی (ره) تهران) - جواد معدنی; داود حسین پور; معصومه یاری (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف از این تحقیق، طراحی مدل فرهنگ جهادی مبتنی برمبانی دینی و ارزش‌های انقلاب اسلامی در دانشگاه اسلامی است. روش: روش تحقیق حاضر ترکیبی (شامل دو طیف مطالعه کیفی-کمی) با رویکرد متوالی اکتشافی است: در بخش اول از روش تحقیق توصیفی–تحلیلی (اسنادی-کتابخانه ای) و فراترکیب در بخش دوم از روش پژوهشی میدانی-پیمایشی محدود استفاده شده است. در این تحقیق، برای رسیدن به اجماع نظر خبرگان در مورد ابعاد فرهنگ جهادی در دانشگاه اسلامی (دانشگاه علامه طباطبایی (ره) تهران)، تعداد قابل توجهی از خبرگان تعداد 36 پرسشنامه به شیوه غیرتصادفی بین آنان توزیع شد و 30 نسخه جمع آوری و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: در این پژوهش، با تحلیل و بررسی پژوهش ها، سه فرهنگ جهادی در دانشگاه اسلامی و 23 شاخص شناسایی و تبیین شدند. نتیجه‌گیری:بر اساس نتایج، فرهنگ تعهد محور رتبه اول و فرهنگ دانش محور رتبه سوم را از نظر خبرگان تحقیق بدست آورده است.بین شاخصها، مهم‌ترین عاملی که خبرگان تحقیق، بیشترین اهمیت را نسبت بدان قائل شده اند، ویژگی ولایت مداری است. در نتیجه از 23 عامل (ویژگی و معیار) و 92 شاخص، مجموعا 23 شاخص بعنوان ویژگی ها و شاخص های فرهنگ جهادی در دانشگاه اسلامی (دانشگاه علامه طباطبایی (ره) تهران) تعیین و مشخص شدند, مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مدیریت جهادی; فرهنگ; فرهنگ جهادی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; دانشگاه اسلامی

بررسی تأثیر ابعاد نظارت سازمانی با رویکرد اسلامی بر فساد اداری در سازمانهای دولتی ایران از دیدگاه کارکنان - امین نیک‌پور (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر ابعاد نظارت سازمانی با رویکرد اسلامی بر فساد اداری در سازمانهای دولتی ایران از دیدگاه کارکنان بوده است. روش: این پژوهش از نوع پژوهشهای توصیفی- همبستگی می‌باشد که به روش پیمایشی انجام شده است. جامعۀ آماری پژوهش، شامل کارکنان سازمانهای دولتی ایران و نمونه‌گیری به روش خوشه‌ای چندمرحله‌ای بوده و تعداد 3021 نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه‌های نظارت سازمانی با رویکرد اسلامی و فساد اداری می‌باشند و به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش آمار توصیفی و استنباطی استفاده شده است. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که ابعاد نظارت سازمانی با رویکرد اسلامی، بر فساد اداری در سازمانهای دولتی ایران تأثیر منفی می‌گذارند. یافتۀ دیگر پژوهش نشان داد که از بین ابعاد نظارت سازمانی با رویکرد اسلامی، اعتقاد به نظارت الهی بالاترین رتبه را در سازمانهای دولتی ایران داشته است و ابعاد نظارت مدیریتی، نظارت درونی و نظارت عمومی به ترتیب در رده‌های بَعدی قرار داشته‌اند. نتیجه‌گیری: همۀ ابعاد نظارت سازمانی با رویکرد اسلامی بر فساد اداری در سازمانهای دولتی ایران اثر کاهنده دارند و از بین این ابعاد، بُعد نظارت مدیریتی بیشترین اثر کاهنده را بر فساد اداری داشته است, مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; فساد اداری; نظارت عمومی; اعتقاد به نظارت الهی; نظارت درونی; نظارت مدیریتی

تبیین مؤلفه‌های فرهنگ سازمانی اسلامی در پرتو اصول عقاید برگرفته از آیات قرآن کریم - جواد عطاران; سیدمهدی الوانی; علی نقی امیری; مرضیه شوشتری (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه‌های فرهنگ سازمانی اسلامی در پرتو اصول عقاید برگرفته از آیات قرآن کریم و در ادامه، طراحی ابزار استاندارد برای سنجش این مؤلفه‌ها در سازمان انجام شد. روش: جامعۀ آماری این تحقیق، خبرگان مذهبی و فقهای برگزیدۀ دینی بودند که از بین آنها، پنج نفر برای‌گردآوری اطلاعات در مرحلۀ اول (مصاحبه عمیق و تشکیل گروههای کانونی) و 10 نفر در مرحلۀ دوم (توزیع پرسشنامه و تست روایی محتوا) برگزیده شدند. یافته‌ها: تجزیه و تحلیل داده‌ها منجر به محاسبۀ روایی محتوایی هر یک از شاخصهای استخراج شد. نتیجه‌گیری: پس از کنار گذاشتن شاخصهایی که میزان روایی محتوی آنها پایین‌تر از حد استاندارد تعیین‌شده بود، ابزاری که از روایی‌بالایی برخوردار است با 17 شاخص استاندارد برای اصل توحید، 68 شاخص استاندارد برای اصل عدل، 91 شاخص استاندارد برای اصل معاد و 57 شاخص استاندارد برای اصل نبوت و امامت ارائه شد., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: فرهنگ سازمانی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; فرهنگ سازمانی اسلامی; روایی محتوا; مؤلفه‌های فرهنگ سازمانی

ارائۀ مدل فرهنگ سازمانی احسان‌محور: با استفاده از راهبرد نظریۀ داده‌بنیاد - عبدالله توکلی; علی حمیدی زاده; احسان رهبر (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: با توجه به خلأ نظری موجود در زمینۀ مفهوم احسان در مدیریت و به تبع آن، نبود تعریف و تشریح فرهنگ سازمانی مبتنی بر اصل احسان، هدف این مقاله ارائۀ مدل فرهنگ سازمانی احسان‌محور با بهره‌گیری از سطوح فرهنگ سازمانی شاین بود. روش: در این پژوهش از روش نظریۀ داده‌بنیاد و مدل پارادایمی اشتراوس و کوربین استتفاده شد که بر سه مرحلۀ کدگذاری باز، محوری و انتخابی متکی است. در مرحلۀ کدگذاری باز، برای پدیدۀ محوری به منابع معتبر شیعی رجوع شد و برای سایر عوامل، از مدل پاردایمی اشتراوس و کوربین برای مصاحبه با خبرگان استناد شد. یافته‌ها: در مرحلۀ اول و به منظور شناخت پدیدۀ محوری با جستجو در منابع معتبر شیعی، در مجموع 19 مفهوم و 9 مقوله شناسایی شد. همچنین از طریق انجام مصاحبه‌های عمیق با خبرگان، سایر عوامل اثرگذار و اثرپذیر نیز احصا شد. در مرحلۀ بعد بر مبنای مدل پارادایم اشتراوس و کوربین، ارتباط بین پدیدۀ محوری و سایر پدیده‌ها مشخص و در نهایت، شرح الگوی فرهنگ سازمانی احسان‌محور ارائه شد. نتیجه‌گیری: چنانچه سازمان با تکیه بر عوامل اثرگذار مطروحه در مدل پارادایمی اشتراوس به توسعۀ رفتارهای احسان‌محور بپردازد، به بهره‌وری و موفقیت دست می‌یابد., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: احسان; آموزش; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; احترام; حمایت مالی; فداکاری; فرهنگ سازمانی احسان‌محور; گشاده‌رویی; نظریۀ داده‌بنیاد

اولویت‌بندی مؤلفه‌های فرهنگ سازمانی از منظر نهج‌البلاغه در دانشگاه اسلامی - حمیدرضا بوستانی; عبادالله بانشی; آحمد شاکری (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: هدف پژوهش حاضر، ﺷﻨﺎﺳﺎﻳﻲ مؤلفه‌های فرهنگ سازمانی از منظر نهج‌البلاغه و رﺗﺒﻪﺑﻨﺪی آنها برای اعضای هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس از منظر دانشجویان مقطع دکتری این دانشگاه بود. در این پژوهش، فرهنگ سازمانی از منظر نهج‌البلاغه و 9 مؤلفۀ آن شامل اخلاص، یادگیری و دانش‌افزایی، وجدان کاری، بهبود مستمر، مردم‌داری، نظم و انضباط، مشورت و هم‌اندیشی، خود ارزیابی و عدالت در نظر گرفته شد. روش: پژوهش حاضر، کاربردی و از نظر نحوۀ گردآوری داده‌ها نیز توصیفی از نوع پیمایشی است. برای اولویت‌بندی مؤلفه‌های فرهنگ سازمانی از آزمون فریدمن استفاده شده است. جامعۀ آماری تحقیق، شامل کلیۀ دانشجویان مقطع دکتری دانشگاه تربیت مدرس تهران بود. نمونۀ آماری تعداد 270 نفر از دانشجویان بودند که به صورت تصادفی و از طریق فرمول کوکران به دست آمد. پایایی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرانباخ، روایی محتوا با استفاده از نظر متخصصان آشنا به موضوع پژوهش و روایی سازه نیز با بهره‌گیری از معادلات ساختاری تأیید شد. همچنین برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار SPSS و PLS استفاده شد. یافته‌ها: نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده‌ها نشان داد که یادگیری و دانش‌افزایی به عنوان مهم‌ترین مؤلفه و ابعاد مختلف عدالت در ردۀ دوم اهمیت مؤلفه‌های فرهنگ سازمانی از منظر دانشجویان دانشگاه تربیت مدرس قرار دارند. نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش برای ارتقای فرهنگ سازمانی مبتنی بر نهج‌البلاغه باید بر یادگیری و دانش‌افزایی اساتید و همچنین رعایت عدالت، بیش از سایر موارد تأکید کرد., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: نهج‌البلاغه; دانشگاه; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; دانشجویان; فرهنگ سازمانی اسلامی

بررسی جایگاه سرمایۀ اجتماعی در دانشگاه اسلامی از منظر قرآن کریم - نرگس شکربیگی; سهراب مروتی; یارمحمد قاسمی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: این پژوهش با هدف شناخت جایگاه سرمایۀ اجتماعی در دانشگاه اسلامی از منظر قرآن کریم انجام شد. روش: در تدوین مقاله از روش ترکیبی بهره گرفته شده است؛ بدین معنی که با استفاده از روش تحلیل ثانویه، داده‌های موجود در خصوص مؤلفه‌های سرمایۀ اجتماعی در میان دانشجویان بررسی شد. همچنین با استفاده از شیوۀ اسنادی به شناسایی مؤلفه‌های سرمایۀ اجتماعی در قرآن مبادرت شده است. در نهایت با استفاده از مدل مقایسه‌ای، به تبیین جایگاه و چگونگی ارتباط مؤلفه‌های موجود سرمایۀ اجتماعی در دانشگاه با تعالیم گرانقدر قرآن کریم پرداخته شده است. یافته‌ها: بنابر بررسی‌های صورت گرفته، چهار حیطۀ: اعتماد اجتماعی، مشارکت اجتماعی، همبستگی اجتماعی و مدارای اجتماعی، مهم‌ترین مؤلفه‌های سرمایۀ اجتماعی در میان دانشجویان است. نتیجه‌گیری: با تحلیل نتایج مقالات نگارش یافته در این خصوص و مقابلۀ آنان با مؤلفه‌های قرآنی سرمایۀ اجتماعی، این‌گونه می‌نماید که دانشگاهها چنان که باید، نتوانسته‌اند به تقویت و گسترش سرمایۀ اجتماعی مبادرت کنند., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: سرمایۀ اجتماعی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; دانشگاه اسلامی; اعتماد اجتماعی; همبستگی اجتماعی; مدارای اجتماعی; مشارکت اجتماعی

استخراج یک چارچوب بر اساس تحلیل مضمون رهبری معنوی در آموزش عالی - ژاله سلطانی سروستانی; مسلم صالحی; عباس قلتاش; محمدعلی نادی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: این نوشتار در پی استخراج چارچوبی بر اساس تحلیل مضمون رهبری معنوی در آموزش عالی بود. روش: پژوهش از نوع آمیختۀ اکتشافی و متوالی بود که با همسوسازی داده‌ها، به تدوین و اعتباریابی چارچوب نظری اولیه بر اساس تحلیل مضمون و تحلیل عاملی تأییدی پرداخته شد. محیط پژوهش منابع در دسترس دست اول پایگاههای اینترنتی و بانکهای اطلاعاتی علمی معتبر در گسترۀ زمانی 2016-1990 در حوزۀ رهبری معنوی در آموزش عالی با نمونه‌گیری هدفمند بود. جامعۀ آماری پژوهش شامل رؤسا و معاونان کلیۀ واحدهای جامع دانشگاه آزاد اسلامی ایران به تعداد 46 واحد و رؤسا و معاونان دانشکده‌های آن به تعداد 736 نفر بود. بر اساس روش نمونه‌گیری تصادفی ساده، 530 نفر در پژوهش مشارکت کردند. یافته‌ها: مدل رهبری معنوی در سازمان آموزش عالی شامل پنج بُعد و 22 مؤلفه بود. نتیجه‌گیری: مدل حاضر می‌تواند مبنای مناسبی برای شناخت رهبران معنوی در جایگاه خود و همچنین سنجش و ارائۀ راهکارهای بهبود رهبری معنوی سازمانها و به خصوص نظام آموزش عالی بر اساس معرّفهای تعریف‌شده در این مدل باشد. پیشنهاد می‌شود جمعیت دانشگاه و نظام آموزش عالی به مدل رهبری معنوی در آموزش عالی ایران توجه ویژه‌ای کند و این دیدگاه نوین به همۀ اعضای دانشگاه آموزش داده شود., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: رهبری معنوی; معنویت; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; آموزش عالی; معنویت الهی; معنویت وجودی

آسیب‌شناسی فرهنگ و مدیریت جهادی با استفاده از روش فراترکیب - معصومه الماسی; عبدالله توکلی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: هدف مؤلفان در این مقاله، شناسایی شاخصهای آسیب‌شناسی مدیریت جهادی بود. روش: با روش تحقیق فراترکیب، داده‌های اصلی مقالات منتخب، تفسیر و دسته‌بندی و به صورت شبکۀ مضامین نمایش داده شد. این تحقیق از نظر نتایج، در زمرة تحقیقات توسعه‌ای و از حیث داده‌ها، کیفی است. یافته‌ها: یافته‌های تحقیق در دو گروه آسیبهای درونی و بیرونی عبارتند از: آسیبهای درونی، شامل دوری از خدا، وابستگی به دنیا و تغییر هدف؛ آسیبهای بیرونی، شامل دوری از شایسته‌سالاری، حاکمیت روابط به جای ضوابط، بوروکراسی، نفوذ فرصت‌طلبان و سست‌عنصران، جدایی و برون‌رفت سرمایۀ اصلی، ضعف نظارت و ارزشیابی، سستی در کادرسازی، بی‌توجهی به جایگاه نمایندگی ولی فقیه، عدم مشارکت مردم، عدم هماهنگی در امور و اهداف، عدم پایبندی به قانون و قانون‌گریزی، عدم تدوین مبانی و شاخصهای فرهنگ جهادی و سانسور. نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش بیانگر این است که در تقسیم‌بندی منطقی می‌توان آسیبهای مدیریت جهادی را به دو دسته آسیبهای درونی و بیرونی تقسیم کرد. با توجه به ماهیت آفات درونی و بیرونی، آفات درونی نسبت به آفات بیرونی اهمیت بیشتری دارند؛ در میان ابعاد آفات بیرونی نیز بوروکراسی از بیشترین اهمیت برخوردار است. آسیبهای شناسایی شده در این مقالات در دو دسته آفات درونی و بیرونی، شامل 16 بُعد و 122 شاخص است., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مدیریت جهادی; فرهنگ; فرهنگ جهادی; آسیب‌شناسی; فراترکیب; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU

بررسی و تحلیل لبۀ تاریک رفتارهای سازمانی از دیدگاه امیرالمؤمنین(ع) - ریحانه فروزنده جونقانی; عبدالله توکلی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: هدف محقق در این مقاله، بررسی مفهوم لبۀ تاریک رفتار سازمانی از نگاه اسلامی با مطالعۀ مدلها و الگوهای جهانی آن و تأکید بر نامه‌های امیرالمؤمنین علی(ع) بوده است. روش: تحلیل محتوای کیفی. بر اساس پژوهشهای انجام شده، رفتارهای انحرافی به دو دستۀ مثبت و منفی دسته‌بندی می‌شوند. پدیدۀ لبۀ تاریک رفتارسازمانی در دستۀ رفتارهای انحرافی منفی قرار دارد که به دلیل ایجاد هزینه‌های مالی و غیر مالی هنگفت سالیانه برای سازمانها، مورد توجه و بررسی قرار گرفته است. یافته‌ها: در متون دینی به ویژۀ متون اسلامی و نامه‌های نهج‌البلاغه که اغلب خطاب به فرماندهان و مدیران است، این رفتارها به طور مکرر توسط امیرالمؤمنین گوشزد شده است که در مطالعۀ انجام‌شده، 49 کد شناسایی و در دو سطح فردی و سازمانی طبقه‌بندی شد. نتیجه‌گیری: حضرت برای پیشگیری از این رفتارها، راهکارهایی همچون: شفافیت، عدالت سازمانی، عدم ایجاد اصطکاک اجتماعی، جلوگیری از رقابتهای ناسالم، شایسته‌سالاری و ایجاد فرهنگ سازمانی را بیان می‌کنند که برای این رهنمودها به مصداقهایی برگرفته از نامه‌های امیرالمؤمنین اشاره شده است., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: رفتار سازمانی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; انحرافات فردی و سازمانی; لبه‌های تاریک رفتار سازمانی; نامه‌های نهج‌البلاغه

بررسی تأثیر تقوای الهی بر عدالت سازمانی مدیران (مورد مطالعه: کارکنان دانشگاه محقق اردبیلی) - احمد شجاعی; ناصر رحمانی; پریسا بقال اصغری (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: پژوهش حاضربه منظور بررسی تأثیر تقوای الهی بر عدالت سازمانی مدیران دانشگاه محقق اردبیلی انجام شد. روش: در این پژوهش تعداد 104 نفر از کارکنان دانشگاه محقق اردبیلی، به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. برای سنجش عدالت سازمانی، از پرسشنامۀ استاندارد عدالت سازمانی(مورمن و نیهوف، 1993) و برای سنجش تقوا، از پرسشنامۀ محقق‌ساخته که روایی آن توسط اساتید و صاحب‌نظران تأیید و پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ 78/0 تعیین شد، بهره گرفته شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روشهای آماری، ضریب همبستگی و رگرسیون استفاده شد. یافته‌ها: بین تقوای مدیران با عدالت سازمانی همبستگی مثبت معنادار وجود دارد و فرضیۀ اصلی پذیرفته شد. نتیجه‌گیری: تقوا با عدالت مراوده‌ای، بر خلاف عدالت توزیعی و رویّه‌ای، رابطۀ همبستگی مثبت و معنادار دارند و فرضیۀ آن نیز تأیید شد. با تحلیل نتایج مقاله می‌توان نتیجه گرفت که تقوای مدیران در دانشگاهها چنان‌که باید به تقویت و گسترش سازمانی کمک کند ، مورد توجه قرار نگرفته است., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: عدالت; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; تقوای الهی; دانشگاه محقق اردبیلی; رفتار مدیران

طراحی الگوی مفهومی اسلام برای عدالت در نظام جبران خدمات، مبتنی بر آموزه‌های نهج‌البلاغه - محمد حکاک; حسن صالحی; یونس فرقانی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: نیروی انسانی از مهم‌ترین ارکان سازمان در پیشبرد اهدافش است؛ لذا در ازای خدمتی که به سازمان ارائه می‌دهد، سازمان وظیفه دارد خدمت او را به نحوی شایسته جبران کند. هدف از نگارش پژوهش حاضر، استخراج الگوی عدالت در جبران خدمات در ادبیات مدیریت اسلامی بود. روش: روش تحقیق، تحلیل مضمون بود. با کمک نرم‌افزار Maxqda، از بین 473 عبارت، 196 کد بدون تکرار انتخاب شد که منجر به تولید 17 مضمون پایه و در نهایت، در سه مضمون سازمان‌دهنده جمع‌بندی شد. یافته‌ها: با تأکید بر مفهوم فراگیر و گستردۀ جبران خدمات(اعم از مؤلفه‌های مادی و معنوی)، مؤلفه‌های جبران خدمت عادلانه از متن نامه‌ها و خطبه‌ها و حکمتهای نهج‌البلاغه استخراج شد و الگوی شبکۀ مفهومی آن شکل گرفت.  نتیجه‌گیری: نگاه امیرالمؤمنین(ع) در نهج‌البلاغه به جبران خدمت، در پرداخت خلاصه نمی‌شود. برای ایجاد نظام جبران خدمات عادلانه، باید همۀ ابعاد جبران خدمت اعم از رفتارها و تعاملات و همچنین رویّه‌های سازمانی نیز عادلانه باشند تا عدالت در جبران خدمت برای زیردستان به طور کامل محقق شود., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: نهج‌البلاغه; تحلیل مضمون; عدالت; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; جبران خدمت

مسجد و نماز جماعت، استعاره‌ای از سازمان از دیدگاه اسلام؛: تفسیرها و برداشتهای مدیریتی و سازمانی از مسجد و نماز جماعت در مورد دانشگاه اسلامی - احمد عربشاهی کریزی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: هدف از انجام این مقاله، بررسی جوانب مختلف مسجد و نماز جماعت و استنباط برداشتهای مدیریتی و سازمانی در خصوص دانشگاه اسلامی بود. روش: برای دستیابی به هدف، ابتدا سعی شد با رجوع به منابع مختلف اسلامی، با احکام و مسائل مربوط به مسجد و نماز جماعت آشنا شویم و سپس با دیدگاه جامع شکل‌گرفته، ابعاد دانشگاه اسلامی تبیین شود. یافته‌ها: با توجه به تعالیم اسلامی و احکام مطرح شده راجع به مسجد، ابعاد و کارکردها و مدل مطلوب دانشگاه اسلامی بیان شد. ویژگی‌ها و ابعاد وجودی امام جماعت و معیارهای انتخاب امام جماعت، مبنای مناسبی برای تعیین ملاکهای انتخاب افراد در دانشگاه اسلامی است. ایجاد رضایت در نیروی انسانی در مسجد و دانشگاه اسلامی برای اثربخشی و دستیابی به اهداف ضروری به نظر می‌رسد. احکام مسجد و نماز جماعت می‌تواند در ادارۀ امور و چگونگی انجام فعالیتها و فرایندها دانشگاه اسلامی راهگشا باشد. نتیجه‌گیری: تجزیه و تحلیل تطبیقی نماز جماعت، مسجد و دانشگاه اسلامی، ما را در شناخت ابعاد دانشگاه اسلامی و دستیابی به مدل مطلوب یاری می‌دهد. برداشتهای مدیریتی و سازمانی از احکام مسجد و نماز جماعت، اصول کاربردی دقیقی را به دست می‌دهد که می‌توانند روند توسعه و تعالی را در دانشگاه اسلامی تسهیل کنند و تسریع بخشند., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مسجد; اسلام; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; دانشگاه اسلامی; نماز جماعت

شناسایی مؤلفه های شناختی سرمایه اجتماعی از دیدگاه امام خمینی(ره) - عباس زمانی; اکبر رستمی خوراسگانی; سید‌هاشم گلستانی; آذر قلی زاده (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفه های سرمایه اجتماعی در بعد شناختی(ذهنی) از دیدگاه حضرت امام خمینی(ره) در کتاب صحیفه نور انجام گرفت. روش: روش پژوهش کیفی، از نوع تحلیل محتوای استقرایی بود. بدین منظور از مجموع کتاب22 جلدی صحیفه امام خمینی(ره)، تعداد 15 جلد انتخاب و  با استفاده از فیش برداری به روش کتابخانه ای از طریق فرایندهای طبقه بندی نظام مند، کدبندی، و تم سازی مورد تحلیل قرار گرفت. یافته ها: نتایج نشان داد که "خدا محوری"، "اسلام محوری"، "اعتماد"، "قانون گرایی" و "خدمت برای خدا و اعتقاد به نظارت الهی"، مهمترین مؤلفه های بعد شناختی(ذهنی) سرمایه اجتماعی در بیانات امام خمینی(ره) بود که در این مقاله بدان پرداخته شده است. نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان داد که حضرت امام(ره) همواره مردم و مسؤولان را به خدمت به خلق و توجه به دستورات الهی و سیره پیامبر(ص) و ائمه(ع) سفارش و بر ضرورت افزایش اعتماد و انسجام در پرتو عمل به قوانین تأکید نموده بود., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: اعتماد; سرمایه اجتماعی; امام خمینی(ره); مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; مشارکت اجتماعی; انسجام اجتماعی; نهادهای اجتماعی

به‌گزینی راه حلهای رفع مسائل در فرایند خط‌مشی‌گذاری فرهنگی بر پایۀ تقوا در آموزه‌های قرآنی - جواد عطاران; سیدمهدی الوانی; حسن زارعی متین; علی نقی امیری; علی راد (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی، دسته‌بندی و اولویت‌بندی راه حلهای رفع مسائل در‌ فرایند خط‌مشی‌گذاری فرهنگی بر پایۀ تقوا در آموزه‌های اجتماعی قرآن کریم انجام شد. روش: جامعۀ آماری این تحقیق را خبرگان و فقهای برگزیدۀ دینی تشکیل می‌دهند که از بین آنها بر اساس روش ترکیبی (کیفی- کمّی)، 21 نفر برای‌گردآوری اطلاعات در مرحلۀ اول (هفت نفر برای مصاحبه عمیق و 14 نفر برای تشکیل پنج جلسۀ کانونی) و 12 نفر در مرحلۀ دوم (توزیع پرسشنامه و شناسایی اهمیت و اولویت راه حلها) برگزیده شدند. یافته‌ها: تجزیه و تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی مهم‌ترین راه حلهای رفع مسائل فرهنگی در پرتو آیات قرآن کریم و تفاسیر معتبر شیعی شد. بر این اساس، 1659 آیۀ بیانگر راه حلهای رفع مسئله در قالب 97 کد و دو بُعد نظری و عملی ارائه شد. نتیجه‌گیری: پس از انجام آزمونهای دوجمله‌ای و فریدمن در نرم‌افزار اس.پی.اس.اس نسخۀ 20، 82 کد به عنوان مهم‌ترین راه حلها برای رفع مسائل فرهنگی مستخرجه از آیات قرآن کریم شناسایی و اولویت‌بندی شدند, مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: قرآن; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; خط‌مشی‌گذاری فرهنگی; راه حلهای مسائل فرهنگی; مسائل فرهنگی

طراحی الگوی رهبری خدمتگزار با رویکرد اسلامی در آموزش عالی (مورد مطالعه: دانشگاه ایلام) - صید مهدی ویسه; محمد تابان; سجاد علی کریمی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: پژوهش حاضر با هدف ارائۀ الگوی رهبری خدمتگزار در آموزش عالی(دانشگاه ایلام) انجام شده است. روش: روش تحقیق پژوهش حاضر از نوع تحقیقات آمیختۀ اکتشافی است. از نظر هدف، کاربردی بوده و برای گردآوری داده‌ها از روش میدانی استفاده شده است. ابزار گردآوری داده‌ها، مصاحبه و پرسشنامه بود. جامعۀ آماری تحقیق حاضر، دانشگاه ایلام است. تعداد نمونۀ آماری به ترتیب برای بخش کیفی، هشت نفر و برای بخش دلفی، 20 نفر از خبرگان آموزش عالی بودند که به صورت غیر تصادفی و گلوله‌برفی انتخاب شدند. یافته‌ها: تجزیه و تحلیل یافته‌های بخش دلفی با آزمونهای آماری میانگین، انحراف معیار و ضریب هماهنگی کندال انجام شد. یافته‌ها نشان داد که ابعاد خدمتگزاری، صلاحیت رهبر خدمتگزار، پیامدهای رهبری خدمتگزار، اعتماد، انسان‌گرایی، تواضع و فروتنی، تعهد، نوع‌دوستی و آینده‌نگری، الگوی رهبری خدمتگزار با رویکرد اسلامی در آموزش عالی را شکل می‌دهند. نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که نهادینه‌سازی سبک رهبری خدمتگزار، پیامدهای فردی و سازمانی مختلفی مانند بصیرت‌بخشی، رشد معنوی و شخصیتی کارکنان، وحدت‌بخشی، توانمندسازی، بهبود ارتباطات سازمانی و فراهم کردن برنامه‌های آموزشی را برای کارکنان به همراه دارد., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: پارادایم; رهبری خدمتگزار; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; آموزش عالی; تکنیک دلفی; خدمتگزاری

ارائۀ الگوی ساختاری تفسیری رهبری جهادی مبتنی بر دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای - مهدی عبدالحمید; مهدی محمدی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: پژوهش پیش رو، با هدف ارائۀ الگوی ساختاری تفسیری رهبری جهادی مبتنی بر دیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای انجام شده است. در این راستا، ضمن توصیف وضعیت آشفته‌حال نظریات رهبری سازمان، به نقد نظریۀ رهبری کوانتومی به عنوان آخرین راهکار مطرح، پرداخته شد. روش: بیانات آیت‌الله خامنه‌ای به عنوان منبع پژوهش، از طریق روش تحلیل محتوا، تحلیل و مفاهیم فرعی و کلی خط‌مشی‌های مطلوب رهبری در قالب نظریۀ رهبری جهادی ارائه شد. در ادامه، از طریق کاربست روش‌شناسی مدلسازی ساختاری تفسیری و در قالب رجوع به خبرگان، الگوی نهایی رهبری جهادی ارائه شد. یافته‌ها: نتایج پژوهش حاضر، به صورت الگوی ساختاری تفسیری رهبری جهادی در قالب خط‌مشی‌های هفت‌گانۀ خط‌مشی‌ ظلم‌ستیز، خط‌مشی کریمه، خط‌مشی بصیرت‌بخش، خط‌مشی عزت‌مدار، خط‌مشی هویت‌بخش، خط‌مشی درون‌زا و خط‌مشی جذاب ارائه شده است. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش، حاکی از جایگاه والای خط‌مشی‌های بصیرت‌بخش و پس از آن، خط‌مشی‌های هویت‌بخش در الگوی نهایی خط‌مشی‌های رهبری جهادی است., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: رهبری جهادی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; آیت‌الله خامنه‌ای; رهبری کوانتومی; مدلسازی ساختاری تفسیری

معیارهای شایسته‌گزینی مدیران دانشگاهی بر اساس آموزه‌های اسلامی (مورد مطالعه دانشگاه پیام نور) - محمدمهدی دوالی; مجید ضماهنی; حسن درویش; عادل آذز (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: هدف این تحقیق، شناسایی معیارهای گزینش مدیران شایستۀ دانشگاهی بر اساس آموزه‌های اسلامی به منظور انتخاب و انتصاب مدیران لایق و کارامد بود. روش: پژوهش از نظر هدف، کاربردی است و از آنجا که موضوع پژوهش مبحث کیفی است و دیدگاه خردگرایانۀ کمّی نمی‌تواند مبنای تحقیق قرار گیرد، رویکرد کیفی به شیوۀ تکنیک دلفی در دستور کار پژوهش قرار گرفت. با تشکیل پانل صاحب‌نظران دانشگاهی، متشکّل از خبرگان و نخبگان دانشگاه پیام نور، روش دلفی طی دو راند(دور) اجرا شد. یافته‌ها: بر اساس تحلیل عاملی اکتشافی، 22 شاخص مستخرج از منابع اسلامی پس از تأیید خبرگان، در سه دسته معیارهای اخلاقی، مکتبی و سازمانی تقسیم‌بندی شدند. نتیجه‌گیری: انتخاب و انتصاب مدیران شایستۀ اسلامی، به خصوص برای مراکز آموزش عالی و دانشگاهی، باعث خواهد شد نهادی که مرکز تعلیم و تربیت مدیران آیندۀ کشور است، نیروهای علمی لایق و کارامد را تحویل جامعه دهد و از این طریق بتواند زمینه‌های اصلاح، آبادی و پیشرفت را برای مملکت فراهم آورد, مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: شایستگی; آموزه‌های اسلامی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; گزینش; شایسته‌گزینی

طراحی چارچوب مفهومی دانشگاه بین‌المللی‌ اسلامی: مطالعه‌ای کیفی - حامد زمانی منش; علیرضا عصاره; غلامعلی احمدی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: پژوهش حاضر با هدف طراحی چارچوب مفهومی دانشگاه بین‌المللی‌ اسلامی انجام شده است. روش: روش پژوهش کیفی بوده و ده خبره دانشگاهی به صورت هدفمند و شبکه‌ای انتخاب و از طریق مصاحبه‌های عمیق، کدها، مفاهیم و مقوله‌های دانشگاه بین‌المللی اسلامی با روش تحلیل تم شناسایی شدند. یافته‌ها: نتایج نشان‌دهندۀ آن بود که بر اساس میزان تشابه مفهومی کدها، 66 کد استخراج و با توجه به وجه اشتراک آنها در قالب 12 مفهوم و دو مقولۀ اصلی دسته‌بندی شدند و در نهایت با بهره‌گیری از نتایج گامهای گذشته، چارچوب مفهومی دانشگاه بین‌المللی اسلامی مبتنی بر زیست‌بوم ایران طراحی شد. نتیجه‌گیری: چارچوب مفهومی دانشگاه بین‌المللی‌ اسلامی مشتمل بر دو مقولۀ محوری است: 1) مقولۀ برون‌دانشگاهی به سازوکارهایی اشاره دارد که در کنترل رؤسا و مدیران دانشگاهی نیستند و خارج از محیط دانشگاهی بر بین‌المللی‌سازی فشار وارد می‌کنند. 2) مقولۀ درون‌دانشگاهی به سازوکارهایی اشاره دارد که جزیی از کارکردهای ذاتی دانشگاه است و مدیران دانشگاهی بر آنها کنترل دارند و می‌توانند با تقویت، بهبود و نظارت بر آنها دانشگاه را به سمت بین‌المللی‌سازی سوق دهند., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; دانشگاه اسلامی; آموزش عالی; بین‌المللی‌سازی; پژوهش کیفی

طراحی مدل بازدارندۀ فساد اداری با اتکا به آموزه‌های نهج‌البلاغه - سیدمهدی الوانی; مهدی اسلام پناه (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: تحقیق حاضر با هدف طراحی مدل بازدارندگی فساد اداری با اتکا به آموزه‌های نهج‌البلاغه انجام شد. روش: روش این تحقیق، کیفی از نوع اکتشافی بود. برای رسیدن به هدف تحقیق از تحلیل مضمون کتاب نهج‌البلاغه دکتر دلشاد تهرانی استفاده شد. برای انجام مصاحبه‌ها و همچنین تأیید یافته‌های کیفی نیز به صورت هدفمند از 15 نفر از خبرگان حوزوی بهره گرفته شد. یافته‌ها: بر اساس یافته‌های حاصل از تحلیل مضمون، تعداد 402 تم فرعی با رعایت اصل معناشناسی در سه طبقۀ تعالی‌بخشی، پیشگیری و درمان در خصوص بازدارندگی از فساد اداری استخراج شد. درصد فراوانی تم‌های فرعی در طبقۀ تعالی‌بخشی: 17.7 درصد، پیشگیری: 73.8 درصد و درمان: 8.5 درصد بود. سپس با توجه به همپوشانی‌ها، تم‌های فرعی به ۴۰ تم اصلی تلخیص و در نهایت، در هفت محور دسته‌بندی شدند. نتیجه‌گیری: مدل بازدارندگی فساد اداری با اتکا به آموزه‌های نهج‌البلاغه بر اساس تم‌ها طراحی شد., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; فساد اداری; طراحی مدل; پیشگیری; آموزه‌های نهج‌البلاغه; بازدارندگی

تدوین مدل اسلامی شهود در تصمیم‌گیری راهبردی - مهدی حدادزاده (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: در سالهای اخیر مسئلۀ شهود و تصمیم‌گیری شهودی به عنوان عامل مؤثر مدیریت، توجه فزاینده‌ای را در محافل علمی و پژوهشها در سطح دنیا به خود جلب کرده است. لذا هدف اصلی این مقاله، شناسایی مؤلفه‌ها و طراحی مدل مفهومی شهود در تصمیم‌گیری راهبردی بر اساس رویکرد اسلامی بود. روش: در مرحلۀ اصلی پژوهش که رویکردی قرآنی دارد، با استفاده از راهبرد کیفی نظریه‌پردازی داده‌بنیاد و با استفاده از تفسیر المیزان، مضامین و مفاهیم و مقوله‌های مرتبط با شهود شناسایی شد. یافته‌ها: نتایج حاصل از تحقیق، پیدایش 86 مفهوم بود که با استفاده از نظرات خبرگان حوزوی و دانشگاهی در قالب 18 مقولۀ فرعی و هفت مقولۀ اصلی دسته‌بندی شدند. در نهایت بر اساس قضایا و مفاهیم مستخرج، الگویی مفهومی برای شهود در تصمیم‌گیری راهبردی بر اساس آموزه‌های قرآنی پیشنهاد شده است. نتیجه‌گیری: استفاده از شهود در برخی از شرایط می‌تواند اثربخش‌تر باشد، به جای اینکه صرفاً از عقلانیت و تحلیلهای کمّی استفاده شود. در مدل اسلامی این تحقیق، عوامل معنوی نقش پر رنگی در افزایش مهارتهای شهودی مدیران دارد. از نتایج این تحقیق، تبیین شهود اسلامی به صورت الهام، رؤیت قلب، قوۀ تشخیص و نور الهی است., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: قرآن; مدل‌سازی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; تئوری داده‌بنیاد; تصمیم‌گیری شهودی; شهود اسلامی

کشف، شناسایی و تحلیل شاخصهای ارزیابی سبکهای مدیریت اسلامی رویکرد تلفیقی کیفی و کمّی - علی نقی امیری; روح الله حسینی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: هدف پژوهشگران این پژوهش، بررسی شاخصهای ارزیابی سبکهای اسلامی مدیریت بر اساس رویکرد کیفی و کمّی بوده است. روش: در گام نخست، با استفاده از ابزار‌های پژوهش کیفی نظیر فرا ترکیب، به تبیین و اکتشاف معیارهای تحقیق پرداخته شده و در گام دوم، برای ارزیابی عوامل و انتخاب مهم‌ترین شاخص اثرگذار بر سبک مدیریت، با استفاده از تکنیک تصمیم‌گیری چند‌شاخصۀ شانون، شاخصهای با اهمیت شناسایی و رتبه‌بندی شده‌اند. با توجه به هدف پژوهش، جامعۀ آماری پژوهش شامل کلیۀ دانشجویان دورۀ دکتری مدیریت صنعتی پردیس فارابی دانشگاه تهران است. در تحقیق حاضر به دلیل پیچیدگی ماتریس تصمیم طرح‌شده و برای اطمینان افراد جامعۀ مدّ نظر، هشت نمونه از جامعۀ آماری به صورت نمونه‌گیری نظری و گلوله برفی انتخاب شدند. یافته‌ها: در فاز فراترکیب، شاخص ارتباطات مقوله‌ای مهم در مدل ارزیابی سبکهای مدیریت اسلامی شناخته شده است. نتیجه‌گیری: معیار تقویت ارتباطات و افزایش تلاش و کوشش، دو معیاری‌اند که در رتبه‌بندی سبکهای اسلامی مدیریت، بالاترین ضریب اهمیت را دارند و معیار تعهد سازمانی و انگیزش دارای کمترین ضریب اهمیت است., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مدیریت اسلامی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; الگوریتم شانون; سبک مدیریت اسلامی; شاخصهای مدیریت اسلامی

تبیین نقش آگاهی در رابطۀ رهبر و پیرو بر اساس قرآن - علی اصغر پورعزت; زهرا ستاری; صفی اله صفایی; مریم موسیوند (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: هدف از انجام این پژوهش، تبیین نقش آگاهی در رابطۀ رهبر و پیرو در پرتو قرآن و عترت بود. روش: تحقیق حاضر از لحاظ نوع، تحقیق کیفی به صورت تحلیل محتواست و با استفاده از روش تحقیق موضوعی قرآن کریم درباره واژۀ «آگاهی» بررسی و تببین شده است. روایی و پایایی مفاهیم استخراج شده به تأیید متخصصان این حوزه رسید. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: یافته‌های مستخرج از جامعۀ بررسی(ساحت مقدس قرآن کریم و ترجمه آیات متن از مجموعه کتب تفسیر المیزان)، به تقسیم مقولۀ آگاهی در پنج عنوانِ جایگاه و ارزش آگاهی، عوامل و زمینه‌های آگاهی، موانع آگاهی، بازتاب آگاهی در عملکرد رهبران و بازتاب آگاهی در عملکرد پیروان منجر شد., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: رهبری; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; آگاهی; اطاعت; پیرو; روابط رهبر و پیرو

شناسایی مؤلفه‌های شایستگی اساتید اثربخش از منظر آموزه‌های اسلامی(رویکردی به دانشگاه انقلاب اسلامی) - نیکو دیالمه (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: اساتید اثر‌بخش، مربیانی‌اند که توانایی تعمیق یا تغییر در ساحتهای شناختی، عاطفی و عملکردی متربیان را در جهت حیات طیبه دارند. هدف از نگارش پژوهش حاضر، دستیابی به مؤلفه‌های شایستگی این اساتید از خلال رهنمودهای اسلامی بود. روش: روش این پژوهش، تحلیلی- استنتاجی به شیوۀ تحلیل متن و جامعۀ پژوهش، کتب معتبر حدیثی از مکتب اهل بیت(ع) است. در این راستا، مؤلفه‌های اثربخشی از متن روایاتی که مستقیم یا غیر مستقیم ناظر بر آداب تعلیم و تعلم بود، استخراج و در قالب مفاهیم و مقولات طبقه‌‌بندی و الگوی مفهومی ارائه شد. یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان‌دهندۀ 27 مؤلفه در پنج حیطۀ نگرش، ارزش، دانش، منش و کنش از صلاحیتهای شناختی، عاطفی و وظیفه‌ای بود. نتیجه‌گیری: در مدل اسلامی نگرش و ارزش، لایه‌های زیرین شایستگی و دانش و منش و کنش، لایه‌های رویین به شمار می‌روند که هر یک متضمن زیرمقوله‌‌هایی از جمله: نگاه موهبتی و امانتی به علم، شوق به انسان‌سازی، کارامدی دانش، انگیزۀ الهی، اعتماد‌آفرینی، آزاد‌منشی، نقّادپروری، پرهیز از خود‌ستایی، اعتراف به عجز علمی و ... در اساتید اثربخش است., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: آموزه‌های اسلامی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; اساتید اثربخش; شایستگی‌های روبنایی; شایستگی‌های زیربنایی

بازشناسی مفهوم خودکارامدی منابع انسانی از منظر نهج‌البلاغه - محمدرضا بهبودی; عباداله بانشی; محمد نبی زاده (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: هدف از انجام این پژوهش، بازشناسی مفهوم خودکارامدی بر مبنای کتاب ارزشمند نهج‌البلاغه بوده است. روش: در این پژوهش از روش‌ کیفی تحلیل مضمون استفاده شد که شامل گردآوری و تحلیل داده‌های کیفی است. مضمون استفاده شده در این پژوهش، متن نهج‌البلاغه بود که با تفحص در آن، روایات مربوطه استخراج و سپس با مراجعه به کتاب شرح نهج‌البلاغه(پیام امام) به تجزیه و تحلیل آنها پرداخته شد. یافته‌ها: در این پژوهش 358 پیام از 38 خطبه، 13 نامه و 78 حکمت کدگذاری شد. این پیامها در مراحل بعد در 19 مفهوم، شش مقوله و دو بُعد دسته‌بندی شدند. نتیجه‌گیری: مفهوم خودکارامدی از منظر نهج‌البلاغه دارای دو بُعد است. بُعد اول، مقدمات؛ شامل سه مقولۀ خودشناسی و خودسازی، توکل به خداوند در کارها و دانش‌اندوزی و بُعد دوم، پیامدهاست که سه مقولۀ عملگرایی و استقامت در کار، حسابرسی و مراقبه و سعۀ صدر و شکیبایی در برابر مشکلات را در بر می‌گیرد و با مفهوم غربی آن در برخی ابعاد تفاوت دارد., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: نهج‌البلاغه; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; ابعاد خودکارامدی; خودکارامدی در اسلام; سرمایۀ روان‌شناختی

شناسایی مسائل فرهنگی در فرایند خط‌مشی‌گذاری در پرتو آیات قرآن کریم و بر پایۀ تقوا - جواد عطاران; سید مهدی الوانی; حسن زارعی متین; علی‌نقی امیری; علی راد (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: هدف محققان در این پژوهش، شناسایی، دسته‌بندی و اولویت‌بندی مسائل فرهنگی در‌ فرایند خط‌مشی‌گذاری با توجه به آموزه‌های اجتماعی قرآن کریم بود. روش: جامعۀ آماری تحقیق را خبرگان و فقهای برگزیدۀ دینی در مقطع خارج فقه تشکیل می‌دهند که از بین آنها بر اساس روش ترکیبی(کیفی- کمّی)، هفت نفر برای‌گردآوری اطلاعات در مرحلۀ اول(مصاحبۀ عمیق و تشکیل گروههای کانونی) و 12 نفر برای مرحلۀ دوم(توزیع پرسشنامه و شناسایی اهمیت و اولویت مسائل) برگزیده شدند. یافته‌ها: تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی مهم‌ترین مسائل فرهنگی در پرتو آیات قرآن کریم و تفاسیر معتبر شیعی شد. لذا، 2201 آیۀ بیانگر مسئله، در قالب هفت دسته، 170 کد و دو بُعد نظری و عملی ارائه شد. پس از انجام آزمونهای دو جمله‌ای و فریدمن در نرم‌افزار اس.پی.اس.اس.20، مهم‌ترین مسائل فرهنگی مستخرجه از آیات قرآن کریم در قالب 144 کد، شناسایی و اولویت‌بندی شدند. نتیجه گیری: به منظور شناسایی و برنامه‌ریزی برای برطرف کردن مسائل فرهنگی در سطوح ملی و سازمانی از نتایج به دست آمده در این پژوهش استفاده شود., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: قرآن; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; خط‌مشی‌گذاری فرهنگی; مسائل فرهنگی

تأملی بر منش رهبری امام علی(ع) به استناد سیرۀ حضرت در نهج‌‌البلاغه و تطبیق آن با مبانی فکری رهبری در قرآن کریم - عباداله بانشی; عبدالحسین خسروپناه; حسن بیابانی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: هدف از انجام این پژوهش، بررسی منش و سبک مدیریت و رهبری امام علی(ع) به استناد سیرۀ آن حضرت در نهج‌‌البلاغه و تفحص در اقوال و سلوک ایشان، همچنین تطبیق سبک مستخرجه با مبانی رهبری سازمانی موجود در قرآن کریم بود. روش: این پژوهش از حیث هدف، جزء تحقیقات بنیادی طبقه‌بندی شده و از حیث جمع‌آوری داده‌ها، کیفی است و با روش تحلیل محتوا و از طریق واکاوی متن نهج‌‌البلاغه انجام شده است. یافته‌ها: در این بررسی، 430 گزارۀ متناسب با موضوع، انتخاب و مطالعه شد و در نهایت، 216 شاخص، 34 مفهوم، هشت مقوله و چهار بُعد کلی شناسایی شد. نتایج نشان داد می‌توان منش مدیریتی امام علی(ع) را متأثر از چهار بُعدِ اصول(نگرشی و حقوقی)، اهداف(واسطه‌ای و غایی)، ارزشها(بایدها و نبایدها) و بسترها(راهبردهای ساختاری و انسانی) دانست. نتیجه‌گیری: اصول نگرشی و حقوقی زیربنای همۀ رفتارهای حضرت بوده و در حکم اعتقادات بنیادین و اصول ثابت، همواره مدّ نظر ایشان بوده‌اند و اهداف رهبری و مدیریت در جامعه و نیز بایدها و نبایدهای رهبری(ارزشها) منبعث از این اصول‌اند. اهداف و ارزشهای رهبری نیز بر تدوین راهبردها و بر وضع همۀ رویّه‌ها، خط مشی‌ها، سیاستها و قوانین و مقرارت سایه انداخته، حاکمیت می‌کنند؛ به طوری که اصول زیربنایی مطروحه به عنوان اصول راهبردی، نقش هماهنگ‌کنندگی در رفتارهای مدیریتی جامعه را ایفا می‌کنند. بر اساس نتایج این تحقیق، اصول برگرفته از سیرۀ حضرت با اصول منبعث از قرآن کریم(اصول بینشی و اصول منشی) مطابقت دارد., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مدیریت; سیره; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; امام علی(ع); منش رهبری; نهج‌‌البلاغه

رابطۀ بین سعۀ صدر و تواضع آموزشی با عدالت آموزشی (مورد مطالعه؛ دانشجویان دانشگاه آزاد محلات) - ناهید مریخی; فرهاد شفیع‌پور مطلق (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: پژوهش حاضر به منظور مطالعۀ رابطۀ بین سعۀ صدر و تواضع آموزشی با عدالت آموزشی انجام شده است. روش: این پژوهش به روش توصیفی از نوع همبستگی انجام شده و جامعۀ آماری آن، شامل کلیۀ دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی واحد محلات در سال تحصیلی 96-1395 به تعداد 1340 نفر است. با استفاده از شیوۀ نمونه‌گیری طبقه‌بندی متناسب با حجم، در نهایت 302 نفر به طور تصادفی برای تحقیق انتخاب شدند. ابزار پژوهش عبارت است از: پرسشنامۀ عدالت آموزشی شفیع‌پور مطلق(1395)(92/0=α)، پرسشنامۀ محقق‌ساختۀ سعۀ صدر(94/0=α) و پرسشنامۀ محقق‌ساختۀ تواضع آموزشی(91/0=α). برای تجزیه وتحلیل داده‌ها از آزمون همبستگی پیرسون، تحلیل رگرسیون چندگانۀ گام به گام و مدل معادلۀ ساختاری استفاده شده است. یافته‌ها: بین سعۀ صدر و تواضع آموزشی با عدالت آموزشی، در سطح 05/0>P، رابطۀ معنادار و مثبت وجود دارد. بهبود نگرش دانشجویان، رابطۀ بین سعۀ صدر و تواضع آموزشی با عدالت آموزشی را در سطح 05/0>P واسطه‌گری می‌کند. نتیجه‌گیری: برای بهبود عدالت آموزشی ادراک شده نزد دانشجویان باید اساتید از سعۀ صدر و تواضع آموزشی برخوردار باشند., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; تواضع آموزشی; سعۀ صدر آموزشی; عدالت آموزشی

تبیین مفهوم اشتیاق کارکنان در پرتو رهنمودهای قرآنی - وحید نجفی کلیانی; حسین دامغانیان; میثم لطیفی; عباسعلی رستگار (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: هدف محققان در این پژوهش، شناسایی و دسته‌بندی ابعاد و مؤلفه‌های اشتیاق کارکنان مبتنی بر دانش بومی و اصیل با توجه به رهنمودهای قرآن کریم و ترجمه تفسیر شریف المیزان بود. روش: در این پژوهش با استفاده از روش کیفی تحلیل مضمون و بهره‌گیری از نرم‌افزار مکس‌کیودا-11، تفسیر 20 جلدی المیزان در نرم‌افزار جامع نور، مرور و شناسه‌گذاری شد. یافته‌ها: در این زمینه بیش از 284 مضمون اولیه شناسایی شد که پس از پالایش نهایی، به 104 مورد تقلیل یافت. مضامین اولیه در قالب 29 مضمون اصلی دسته‌بندی و سپس در قالب هشت مضمون سازمان‌دهنده، سازماندهی شد. هشت مضمون سازمان‌دهنده نیز در قالب دو مضمون فراگیر اشتیاق فردی و اشتیاق سازمانی دسته‌بندی شدند. نتیجه‌گیری: اشتیاق از منظر قرآن به جنبۀ خود فردی اشاره دارد و توجه ویژه‌ای به فطرت انسان دارد. بنابر این، توجه به سیستم اعتقادی افراد و پرورش آن منطبق با فطرت و سرشت انسان منجر به شکل‌گیری باورها و تعلقات درونی در فرد برای رسیدن به رضای پروردگار می‌شود و خشنودی و اشتیاق فرد را به دنبال دارد., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مدیریت اسلامی; تحلیل مضمون; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; اشتیاق سازمانی; اشتیاق فردی; اشتیاق کارکنان

‌معیار‌ و شاخصهای «نقش‌آفرینان در گفتمان‌سازی فرهنگ انقلاب اسلامی» در دانشگاهها از منظر آیت‌الله خامنه‌ای - محمدحسین وفائیان; سید جلال موسوی خطیر; حمیدرضا اسماعیلی گیوی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: هدف پژوهش حاضر، شناسایی و استخراج معیارها و شاخصهای نقش‌آفرینان و گفتمان‌سازان فرهنگ انقلاب اسلامی در دامنة دانشگاه بر اساس نظرات و دیدگاههای رهبر انقلاب اسلامی بود. روش: روش تحقیق با توجه به وسعت بیانات رهبری، تحلیل مضمون بود. بر اساس این روش، 112 سخنرانی از بیانات رهبر انقلاب اسلامی در محور دانشگاه و دانشگاهیان مورد مطالعة دقیق قرار گرفت. یافته‌ها: استخراج ۱۱۲ مضمون پایه به عنوان شاخص و معیار، در قالب دو مضمون سازمان‌دهندۀ «شاخصهای فعالیتهای فرهنگیِ گفتمان‌ساز» و «فاعلان و گفتمان‌سازان فرهنگی»، که هر یک با توجه به مخاطبانی همچون: اساتید، روحانیان نهاد نمایندگی رهبری در دانشگاه و دانشجویان، دسته‌بندی و الگویی کلان در پاسخ به این مسئله ترسیم و ارائه شد. نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که بیشتر شاخصهای ارائه شده در بخش فعالیتها، ناظر به فعالیتهای دانشجویان و تشکّلهای دانشجویی است. بنابر این، به نظر می‌رسد که از نگاه مقام معظم رهبری، فعالیتهای خودجوش و از پایین به بالا در دانشگاه، نقش بیشتری در گفتمان‌سازی فرهنگ انقلاب اسلامی در دانشگاه دارد., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: دانشگاه; تحلیل مضمون; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; آیت‌الله خامنه‌ای; فرهنگ انقلاب اسلامی; گفتمان‌سازی

تدوین و تبیین الگوی بومی اخلاق حرفه‌ای مدیران دانشگاهها مبتنی بر آموزه‌های نهج‌البلاغه - هادی رحمدل; اذر کفاشپور; محمد مهدی فراحی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: هدف این پژوهش طراحی و تبیین الگوی بومی اخلاق حرفه‌ای مدیران دانشگاهها و شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های آن بر اساس آموزه‌های نهج‌البلاغه بود. روش: راهبرد این پژوهش، روش تحلیل مضمون بود. از طریق مطالعة عمیق و سطر به سطر کتاب گرانقدر نهج‌البلاغه، مصادیق اخلاق حرفه‌ای در آن با کمک نرم‌افزار Maxqda10 استخراج شد. یافته‌ها: در بررسی اولیة متن، 386 مضمون پایه شناسایی شد. مضمونهای دارای همپوشانی مفهومی، در 33 مضمون سازمان‌دهنده جمع‌بندی و در نهایت، با سه مضمون فراگیر سازماندهی شدند. حاصل نهایی تحلیل متن نهج‌البلاغه، منجر به ظهور الگوی بومی ایرانی- اسلامی، به عنوان «اخلاق حرفه‌ای مدیران دانشگاهها» شد. مهم‌ترین مؤلفه‌ها عبارتند از: آزادی بیان و استقلال رای؛ خدمتگزاری؛ اعتدال و میانه‌روی؛ شفافیت و حق‌مداری، شایسته‌سالاری. نتیجه‌گیری: این پژوهش الگوی کامل و جامع اخلاق حرفه‌ای را برای مدیران دانشگاهها ارائه کرد. رهنمودهای امام علی(ع) در این الگو می‌تواند به عنوان منشور اخلاقی مدیران دانشگاهها، استفاده شود., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: نهج‌البلاغه; اخلاق حرفه‌ای; منشور اخلاقی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; مدیران دانشگاه

شناسایی و تحلیل مؤلفه‌های مدیر اثربخش فرهنگی از منظر قرآن کریم - محمد کریمی زاده; رضا ابراهیم زاده دستجردی; علی نجفی نژاد (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: مقالۀ حاضر، شناسایی و تحلیل مؤلفه‌های مدیر اثربخش فرهنگی از منظر قرآن کریم برای رسیدن به شبکۀ مضامین بود. روش: به منظور پاسخ به سؤال اصلی پژوهش از روش تحلیل مضمون استفاده شد که پنج مضمون کلان با عناوین رهبری اثربخش، اقدامات مدیریت منابع انسانی مدیراثربخش، ویژگی‌های مدیر اثربخش، وظایف مدیریتی مدیر اثربخش و توجه به یادگیری فردی، شناسایی شده است. حوزۀ پژوهش، کلیۀ آیات قرآن کریم بود. یافته‌ها: بر اساس رویکرد تحلیل مضمون تلاش شد مضامین مرتبط با مدیر اثربخش فرهنگی از آنها استخراج شود که پس از خوشه‌بندی، تلفیق و حذف کدهای مشترک؛ 231 مضمون کلیدی، 69 مضمون یکپارچه‌کنندۀ سطح دو، 19 مضمون یکپارچه‌کنندۀ سطح یک و پنج مضمون کلان به دست آمد. برای تبیین روایی تحقیق از رویکرد لینکولن و گوبا استفاده شد که نشان از روایی قابل قبول نتایج حاصل است. برای ارزیابی پایایی نیز از روش هولستی استفاده شد که بر مبنای آن، میزان پایایی محاسبه‌شده 911/0 و بالاتر از مقدار استاندارد 7/0 بود. نتیجه‌گیری: نتایج حاصل در قالب شبکۀ مضامین، تحلیل و منجر به تدوین مدل نهایی پژوهش شد., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: رهبری اثربخش; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; اثربخشی مدیریتی; توجه به یادگیری فردی

فهم فرایند تصمیم‌گیری اخلاقی در سازمانهای مردم‌نهاد آموزشی - وحید قنبری; میثم لطیفی; علیرضا اسلامبولچی; علی اصغری صارم (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: تصمیم‌گیری اخلاقی، ضرورتی برای شایستگی‌های مدیریت و کمک به توانمندسازی منابع انسانی تلقی می‌شود. به دلیل نقش سازمانهای مردم‌نهاد در اقتصاد مقاومتی و توسعة کارآفرینی، هدف پژوهش حاضر، فهم فرایندتصمیم‌گیری اخلاقی و ارائة مدل بومی برای این سازمانها بود. روش: ماهیت این پژوهش، اکتشافی بوده و با استفاده از نظریة داده‌بنیاد انجام شده است. جامعة آماری شامل مدیران و افراد خبره‌ در سمن‌های آموزشی استان همدان بود که به روش نظری و با استفاده از تکنیک گلوله‌برفی و با توجه به اصل اشباع، در مجموع با 19 نفر مصاحبه شد. یافته‌ها: یافته‌های حاصل از طراحی مدل پارادایمی منجر به شناسایی 17 مؤلفة اصلی شد که در شش بُعد دسته‌بندی شدند. نتیجه‌گیری: تصمیم‌گیری اخلاقی تحت تأثیر مجموعه‌ای از عوامل بین فردی، سازمانی، فراسازمانی و مذهبی صورت می‌گیرد و پیامدهای چنین تصمیماتی، منعکس‌کنندة رفتار اخلاقی مثبت، ایجاد انگیزة مثبت در فراگیران و مردم، انضباط اقتصادی و راهکار توسعة مدیریت دانش و کارآفرینی در شرایط اقتصاد مقاومتی در جامعه است. , مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: تصمیم‌گیری; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; تصمیم‌گیری اخلاقی; رویکرد داده‌بنیاد; سمن‌های آموزشی

ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخصهای شایستگی‌های مدیران دانشگاه تمدن‌ساز اسلامی از دیدگاه اساتید مدیریت و اساتید تمدن اسلامی - مرجان جوان‌بخش; سیف‌اله فضل‌الهی قمشی; محمود ابوالقاسمی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: هدف پژوهش حاضر، شناسایی ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخصهای مؤثر و ارائة الگوی شایستگی مدیران دانشگاه تمدن‌ساز اسلامی بود. روش: این تحقیق از نظر هدف، کاربردی است و از روش ترکیبی از نوع اکتشافی، بر مبنای طرح تدوین ابزار در دو بخش کیفی و کمّی استفاده شده است. در بخش کیفی، از نظریة داده‌بنیاد و از طریق مطالعة مبانی نظری و مصاحبة عمیق با ۱۶ نفر از خبرگان حوزة مدیریت و تمدن اسلامی، با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند و به شیوة گلوله برفی بهره گرفته شد. یافته‌ها: ۹۴ مؤلفه از طریق فرایند کدگذاری باز، شناسایی و بر اساس وجوه تمایز و تشابه و از طریق فرایند کدگذاری محوری و انتخابی، در قالب سه مؤلفة اصلی(شایستگی‌های فردی، میان‌فردی و سازمانی) مفهوم‌سازی و الگوی مؤلفه‌های مؤثر بر شایستگی مدیران دانشگاه تمدن‌ساز اسلامی تبیین شد. در بخش کمّی، مؤلفه‌های اصلی، زیرمؤلفه‌ها و الگوی تدوین‌شده، با بررسی دیدگاه ۲۷۰ نفر از مدیران دانشگاه آزاد اسلامی و بهره‌گیری از روشهای تحلیل عاملی تأییدی و اکتشافی، اعتباریابی و تأیید شد. نتیجه‌گیری: مدل نهایی در سه بعد شایستگی‌های فردی(شخصیتی، اخلاقی، توانایی، نگرشی/بینشی، ادراکی)، میان‌فردی(کارآفرینی، ارتباطی، رهبری) و سازمانی(مدیریتی، عقیدتی/سیاسی، عملیاتی، فنی) تأیید و طراحی شد. با توجه به اهمیت نقش دانشگاه امروز در تمدن‌سازی اسلامی و شایستگی‌های مدیران برای ادارة چنین دانشگاهی، مدل مذکور برای تصمیم‌گیرندگان، به منظور انتخاب مدیران این دانشگاه کاربرد دارد., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; دانشگاه اسلامی; دانشگاه تمدن‌ساز; شایستگی‌های مدیران

بررسی تأثیر سبک زندگی اسلامی بر سلامت روانی با توجه به نقش تعدیل‌گری هوش معنوی - احمد عربشاهی کریزی; آمنه فلاحتی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: هدف این پژوهش، بررسی تأثیر سبک زندگی اسلامی بر سلامت روانی کارکنان با توجه به نقش تعدیل‌گری هوش معنوی بود. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی- تحلیلی و همبستگی است. جامعة آماری، ۱۴۰ نفر ازکارکنان معاونت دانشجویی و فرهنگی دانشگاه علوم پزشکی مشهد بودند که با فرمول کوکران و به روش تصادفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه بود که در تدوین آن، از پرسشنامه‌های سبک زندگی اسلامی مهدی‌زاده(1396)، سلامت روانی کارکنان کیز(2002) و هوش معنوی هیلدبرانت(2011) بهره گرفته شد. روایی پرسشنامه با نظرخواهی از استادان و پایایی آن با محاسبة آلفای کرونباخ، تأیید شده است. برای تحلیل داده‌ها نیز از آمار توصیفی و استنباطی به کمک نرم‌افزار اسمارت پی.ال.اس استفاده شد. یافته‌ها: سبک زندگی اسلامی(با مؤلفه‌های عبادت، تعهد و فعال بودن) تأثیر مستقیم و معناداری بر سلامت روانی کارکنان دارد و هوش معنوی(با مؤلفه‌های تفکر انتقادی وجودی و تولید معنای شخصی) رابطة بین سبک زندگی اسلامی و سلامت روانی کارکنان را تعدیل می‌کند. نتیجه‌گیری: در سبک زندگی اسلامی، خدامحوری و حاکمیت ارزشهای اسلامی از مهم‌ترین معیارها به شمار می‌آیند. اگر اعتقادات، رفتارها و اخلاق افراد بر مبنای ارزشهای اسلامی و رهنمودهای قرآنی باشد، سلامت روانی در سازمان افزایش می‌یابد. تقویت هوش معنوی افراد در سازمان باعث ایجاد خودآگاهى، باورهای مثبت و هدفمندی می‌شود.  , مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: سبک زندگی اسلامی; هوش معنوی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; سلامت روانی کارکنان

تبیین کارکردهای مدیریت منابع انسانی در سیرة مدیریتی نبوی (رویکردی تحلیلی) - امین نیک‌پور (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
امروزه با وجود اینکه بخش عمده‌ای از توان مدیران صرف حوزة منابع انسانی می‌شود، اما همچنان مشکلات زیادی در این حوزه وجود دارد. عدم سازگاری و تناسب الگوهای مدیریت منابع انسانی موجود با شرایط و محیط سازمانهای کشور ما که بر اساس ارزشهای انسانی و اسلامی بنا شده‌اند، از جملة این مشکلات است. اگر بتوان کارکردهای مدیریتی پیامبر اکرم(ص) در زمینة منابع انسانی را به صورت علمی و منسجم دسته‌بندی کرد، می‌توان الگوی جدیدی از مدیریت منابع انسانی را که با شرایط و محیط سازمانهای ما همخوانی و سازگاری داشته باشد، ارائه داد. هدف: هدف از این پژوهش، شناسایی وظایف مدیریت منابع انسانی در سیرة مدیریتی پیامبر اکرم(ص) و ارائة الگو بود. روش: روش انجام پژوهش، تحلیل اسنادی هدفمند به شیوۀ توصیفی- تحلیلی است و برای این منظور، از منابع معتبر حدیثی و سایر منابع معتبر در زمینه سیرة پیامبر اکرم(ص) استفاده شده است. یافته‌ها: در این پژوهش، 25 وظیفه در شش دستة کلی شناسایی شد. نتیجه‌گیری: بعد از جمع‌بندی مطالب، الگوی مدیریت منابع انسانی برگرفته از سیرۀ مدیریتی پیامبر اکرم(ص) ارائه شد., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مدیریت منابع انسانی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; سیرة مدیریتی نبوی; وظایف مدیریت منابع انسانی

بررسی نقش تقوا در بهبود عملکرد کارکنان - مجتبی رفیعی; هادی غفاری; حسین کریمی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: هدف از این پژوهش، مطالعه و بررسی نقش تقوا در بهبود عملکرد کارکنان بود که برای رسیدن به آن، یک فرضیة اصلی و چهار فرضیة فرعی بر اساس پنج متغیّر شناسایی‌شده در مطالعات اکتشافی، تدوین شد. روش: جامعة آماری پژوهش، کارمندان سازمان تأمین اجتماعی شهرستان اراک و نمونة آن، 141 نفر از کارمندان سازمان مزبور بود که به صورت تصادفی انتخاب شدند. به منظور پاسخگویی به سؤالات و آزمون فرضیه‌های تحقیق، دو پرسشنامه طراحی و پایایی آنها به وسیلة ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. از آزمون اف برای شناخت وضعیت متغیّر‌های پژوهش، از آزمون کولموگروف- اسمیرنوف به منظور بررسی نرمال بودن داده‌ها، از آزمون دوربین واتسون برای استقلال خطاها و از همبستگی و ضریب همبستگی برای سنجش رابطة بین متغیّرها با کمک نرم‌افزار آماری اس.پی.اس.اس۲۴ استفاده شد. یافته‌هاونتیجه گیری: پس از بررسی داده‌های به دست آمده، تمام پنج فرضیة پژوهش تأیید شد. یافته‌ها نشان‌دهندة تأثیر معنادار و مثبت شاخصه‌های تقوا، تقوای فردی، تقوای اجتماعی، تقوای اقتصادی و تقوای سیاسی بر عملکرد کارکنان بود؛ ولی شدّت و قوّت این رابطه با توجه به متغیّرهای مختلف، متفاوت بود., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: تقوای سیاسی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; تقوا; تقوای اجتماعی; تقوای اقتصادی; تقوای فردی; عملکرد کارکنان

بازآفرینی رهبری معنوی: الگویی مبتنی بر تعالیم اسلامی بر اساس کتاب شریف میزان‌الحکمه - محمد شهبازی; عبدالله توکلی; سعید کاظم پوریان (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: رهبری معنوی با ایجاد احساس عضویت و معنا در کار و بینش و بصیرت ایجاد شده ناشی از آن، از مهم‌ترین عوامل ارتقای بهره‌وری و سلامتی روانی کارکنان در دنیای پر تلاطم و ناپایدار کنونی محسوب می‌شود. هدف این مقاله، استخراج الگویی از رهبری معنوی بر پایۀ آموزه‌های اسلامی بود. روش: روش این پژوهش، کیفی و با رویکرد استقرایی است. به منظور استخراج مطالب از منابع اسلامی- که در این پژوهش به طور خاص کتاب میزان‌الحکمه استفاده شده است- تکنیک تحلیل مضمون به کار رفته است. یافته‌ها: نتایج پژوهش در مرحلۀ کیفی نشان داد که الگوی رهبری معنوی اسلامی مشتمل بر سه سطح فردی، گروهی و سازمانی بوده که مؤلفه‌های شخصیتی و اعتقادی در بعد فردی، مؤلفه‌های منشی و اعتقادی در بعد گروهی و مؤلفه‌های بینشی و کنشی در بعد سازمانی اجزای تشکیل‌دهندۀ آن است. نتیجه‌گیری: الگوی نهایی این پژوهش می‌تواند مبنای مناسبی برای شناخت رهبران از جایگاه خود و همچنین سنجش و ارائۀ راهکارهای بهبود نقش مدیران سازمانی به عنوان رهبران معنوی در سازمان خویش باشد و بر اساس مؤلفه‌های تعریف شده در این الگو، آموزشهای متناسب برای ایفای هرچه بهتر آنها ارائه شود.هدف: رهبری معنوی با ایجاد احساس عضویت و معنا در کار و بینش و بصیرت ایجاد شده ناشی از آن، از مهم‌ترین عوامل ارتقای بهره‌وری و سلامتی روانی کارکنان در دنیای پر تلاطم و ناپایدار کنونی محسوب می‌شود. هدف این مقاله، استخراج الگویی از رهبری معنوی بر پایۀ آموزه‌های اسلامی بود. روش: روش این پژوهش، کیفی و با رویکرد استقرایی است. به منظور استخراج مطالب از منابع اسلامی- که در این پژوهش به طور خاص کتاب میزان‌الحکمه استفاده شده است- تکنیک تحلیل مضمون به کار رفته است. یافته‌ها: نتایج پژوهش در مرحلۀ کیفی نشان داد که الگوی رهبری معنوی اسلامی مشتمل بر سه سطح فردی، گروهی و سازمانی بوده که مؤلفه‌های شخصیتی و اعتقادی در بعد فردی، مؤلفه‌های منشی و اعتقادی در بعد گروهی و مؤلفه‌های بینشی و کنشی در بعد سازمانی اجزای تشکیل‌دهندۀ آن است. نتیجه‌گیری: الگوی نهایی این پژوهش می‌تواند مبنای مناسبی برای شناخت رهبران از جایگاه خود و همچنین سنجش و ارائۀ راهکارهای بهبود نقش مدیران سازمانی به عنوان رهبران معنوی در سازمان خویش باشد و بر اساس مؤلفه‌های تعریف شده در این الگو، آموزشهای متناسب برای ایفای هرچه بهتر آنها ارائه شود., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: رهبری; رهبری معنوی; معنویت; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; رویکرد اسلامی; میزان‌الحکمه

طراحی شبکۀ مضامین تصمیم‌گیری در مدیریت جهادی مبتنی بر تجربۀ دفاع مقدس - محسن رضائی میر قائد; سید علی اکبر افجه ء; حامد دهقانان; حسین اصلی پور; میثم دهقان توران پشتی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: تصمیم‌گیری در مدیریت به منزلۀ کلید مهم پیچیدگی‌های سازمان است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی الگوی تصمیم‌گیری مدیریت جهادی بود. روش: رویکرد این پژوهش، کیفی و راهبرد آن، تحلیل مضمون است. روش جمع‌آوری داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه ساختارمند بود. نوع انتخاب مشارکت‌کنندگان در پژوهش حاضر مبتنی بر هدف یا نظری بوده است. یافته‌ها: پس از طی فرایند تحلیل داده‌ها، مدل پژوهش در پنج قسمت، منابع حمایت‌کننده مؤلفه‌های بُعد محیط تصمیم‌گیری، ظرفیت و توان تصمیم‌گیری، ماهیت تصمیم، فرایند تصمیم‌گیری و تصمیم‌گیرنده به دست آمد. نتیجه‌گیری: الگوی ارائه‌شده قابلیت تطبیق با شرایط تصمیم‌گیری در هر نظام مدیریتی را دارد و به عنوان الگوی مبتنی بر مدیریت جهادی و نظام ارزشی اسلام، می‌تواند در سازمانهای نظامی و غیر نظامی کشور استفاده شود., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مدیریت جهادی; مدیریت اسلامی; دفاع مقدس; تحلیل مضمون; تصمیم‌گیری; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU

طراحی الگوی تربیت معنوی مدیران بر اساس آموزه‌های نهج‌البلاغه با استفاده از روش مدل‌سازی ساختاری تفسیری(ISM) - محمد حکاک; محمدامین آئینی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: هدف از مطالعة حاضر، بررسی تأثیر دوره‌های آموزش الکترونیکی بر توانمندسازی استادان معارف دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب بود. روش: روش این پژوهش، توصیفی پیمایشی از نوع همبستگی است. جامعة آماری پژوهش، کلیة استادان معارف اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب در سال تحصیلی 98-1397 به تعداد 83 نفر است که به روش سرشماری مشارکت شده بود. ابزار جمع‌آوری داده‌ها، پرسشنامة توانمندسازی روان‌شناختی اسپریتزر و میشرا و پرسشنامة محقق‌ساخته اهمیت تدریس و مزایای آموزش الکترونیکی بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از مدل‌یابی معادلات ساختاری، با روش کمترین مربعات جزیی اسمارت پی.ال.اس۳ انجام شد. یافته‌ها: تحلیل ساختاری آموزش الکترونیکی بر توانمندسازی استادان معارف و ابعاد آن، تأثیر مثبت و معناداری دارد(001/0>p). نتیجه‌گیری: افزایش آموزش الکترونیکی، منجر به افزایش توانمندسازی استادان می‌شود. بنابر این، توجه به آموزش الکترونیکی حائز اهمیت است., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: توانمندسازی; آموزش الکترونیکی; آموزش ضمن خدمت; استاد معارف; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU

بررسی تأثیر فروتنی رهبران بر رفتارهای اخلاقی پیروان با نقش میانجی معنویت در کار - اکبر بهمنی; حسین بلوچی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: از عوامل مؤثر بر بروز رفتارهای اخلاقی کارکنان، وجود معنویت در فضای کاری و فروتنی رهبران است. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر فروتنی رهبران بر رفتارهای اخلاقی پیروان با نقش میانجی معنویت در کار بود. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر جمع‌آوری داده‌ها، توصیفی از نوع پیمایشی بود. جامعۀ آماری پژوهش، 370 نفر از کارکنان دانشگاه پیام نور مازندران بودند که با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای، نمونه‌ای به حجم 113 نفر انتخاب شدند. ابزار پژوهش، پرسشنامۀ استاندارد بود که روایی آن با استفاده از روش اعتبار محتوا و پایایی آن از طریق آلفای کرونباخ تأیید شد. در این پژوهش برای تحلیل داده‌ها از رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری و نرم‌افزار آموس استفاده شد. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش مشتمل بر چهار فرضیه بود که تمامی آنها در سطح خطای 95 درصد تأیید شدند. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش نشان داد فروتنی رهبران تأثیر مثبت و معناداری بر معنویت در محیط کار و اخلاق کاری پیروان دارد. همچنین معنویت در محیط کار، اثر مثبت بر اخلاق کاری کارکنان دارد؛ بنابر این، توصیه می‌شود مسئولان سازمانها برای ارتقای اخلاق کاری، به معنویت در محیط کار و فروتنی مدیران و سرپرستان در مقابل کارکنان توجه داشته باشند. همچنین با توجه به فرضیۀ حاضر می‌توان نتیجه گرفت که سازمانها می‌توانند با ارتقای مؤلفه‌های معنویت سازمانی، باعث افزایش رفتارهای اخلاقی کارکنان شوند., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: رفتار اخلاقی; معنویت در کار; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; فروتنی

طراحی الگوی عوامل بنیادین (ژنوم) شکل‌دهندۀ اخلاق کار در بخش دولتی ایران - صدیقه بحیرایی; اکبر اعتباریان خوراسگانی; مهربان هادی پیکانی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف این پژوهش، شناسایی عوامل بنیادین(ژنوم) شکل‌دهندۀ اخلاق کار در بخش دولتی ایران بود. روش: به کمک مدل هفت مرحله‌ای فراترکیب سندلوسکی و بارسو، در مجموع تعداد پنج بعد اصلی، 27 بعد فرعی و 109 گویه به عنوان عوامل بنیادین شکل‌دهندۀ اخلاق کار در بخش دولتی ایران از بخش نظری استخراج شد. برای کنترل گویه‌های استخراجی از شاخص کاپا با استفاده از نرم‌افزار اس.پی.اس.اس در سطح اطمینان 95 درصد، مقدار 849/0 به دست آمد که بسیار مطلوب ارزیابی شد. به کمک تکنیک دلفی، پانل 40 نفره خبرگان دانشگاهی و نخبگان اداری در سازمانهای دولتی تشکیل شد که در نهایت 32 نفر از آنها تا پایان مراحل دلفی در پانل باقی ماندند. خروجی نهایی دلفی مدل سه سطحی از پنج بعد اصلی، 24 بعد فرعی و 89 گویه را پیشنهاد کرد. به کمک نرم‌افزار اسمارت پی.ال.اس، تحلیل عاملی تأییدی سه مرحله‌ای روی مدل پیشنهادی پانل خبرگان انجام شد. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: با توجه به بارهای عاملی ابعاد اصلی به ترتیب نظام اجتماعی(92/0)، نظام فرهنگی(90/0)، نظام سیاسی(88/0)، نظام اقتصادی(85/0) و نظام علمی و فنّاورانه(81/0) تعیین شدند. شاخص برازش مطلق جی.او.اف، 62/0 به دست آمد که بیانگر برازش مناسب مدل آزمون‌شده است., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: نظام سیاسی; بخش دولتی; نظام فرهنگی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; نظام اجتماعی; اخلاق کار; عوامل بنیادین(ژنوم); نظام اقتصادی; نظام علمی و فنّاورانه

چارچوب مفهومی پاسخگویی در سیستم‌های اجتماعی مبتنی بر قرآن کریم؛ توسعۀ یک دیدگاه اسلامی: اعتباریابی در دانشگاهها - مهدی امیری; جعفر ترک زاده; رحمت اله مرزوقی; محمدجواد سلمانپور; جعفر جهانی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: این پژوهش با هدف توسعۀ چارچوب مفهومی پاسخگویی مبتنی بر قرآن کریم و از طریق یک طرح ترکیبی چندمطالعه‌ای انجام شده است. روش: در فاز اول پژوهش، با روش فرایند چرخه‌ای تحلیل که مشتمل بر چهار مرحلۀ گردآوری داده‌ها و اطلاعات، تقلیل داده‌ها، سازماندهی داده‌ها و تفسیر بود، چارچوب مفهومی اولیه به دست آمد. جامعۀ آماری پژوهش در این مرحله، کلیۀ آیات قرآن کریم بود و پیامها و مفاهیم مرتبط با مفهوم پاسخگویی در آیات قرآن کریم بررسی شد. در فاز دوم، چارچوب مفهومی به دست آمده برای اعتباریابی در اختیار اساتید دانشگاهی قرار گرفت. جامعۀ آماری شامل 20 نفر از صاحب‌نظران متخصص و مجرّب در حوزۀ آموزش عالی بود که با توجه به مشخص شدن حجم مشارکت‌کنندگان بالقوه، با استفاده از روش رویکرد نمونه‌گیری هدفمند از نوع معیار و با در نظر گرفتن ملاک اشباع یافته‌ها، از میان اعضای هیئت علمی انتخاب شدند. در بخش کمّی، 616 نفر از اعضای هیئت علمی برای اعتباریابی چارچوب مفهومی به دست آمده انتخاب شدند و چارچوب مد نظر طی یک فرایند تحقیق کمّی و کیفی همزمان و از طریق همسوسازی، اعتباریابی شد. یافته‌ها: حاصل این بررسی، گردآوری و احصای 306 مفهوم فراگیر و سپس دسته‌بندی و مفهوم‌سازی این کدها و مفاهیم، ذیل 92 کد محوری بر اساس قرابت محتوایی و در نهایت شکل‌گیری طبقه‌بندی نهایی مبانی، موانع و عوامل زمینه‌ساز با 21 گویه پاسخگویی در سه حوزۀ شناختی(ادراکی ذهنی)، عاطفی(بینشی نگرشی) و رفتاری(عملی) به عنوان چارچوب مفهومی پاسخگویی در سیستم‌های اجتماعی مبتنی بر قرآن کریم شد. نتیجه‌گیری: این پژوهش چارچوب مفهومی جدیدی را پیش روی سازمانها و سیستم‌های اجتماعی مختلف ترسیم کرد که با توجه به دلایل عقلی و شواهد مرتبط با لزوم توسعۀ علوم انسانی اسلامی بومی و نیز تجربۀ حاصل از این پژوهش و چارچوب حاصل شده و قابلیتهای ساختاری و کارکردی آن می‌تواند برای پاسخگویی در سیستم‌های اجتماعی در طیف وسیعی از سازمانها، به خصوص دانشگاهها به کار گرفته شود., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: قرآن کریم; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; پاسخگویی; چارچوب مفهومی; سیستم‌های اجتماعی

بررسی نیازهای اساسی انسان به عنوان عامل درونی انگیزش از دیدگاه امام سجاد(ع) در دعاهای صحیفۀ سجادیه - نسیم افشارکاوه; عبدله توکلی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: این پژوهش با هدف شناسایی نیازهای انسانی بر اساس دعاهای امام سجاد(ع) در صحیفۀ سجادیه تدوین شد. روش: برای دستیابی به هدف تحقیق، با بهره‏گیری از روش کیفی- توصیفی و روش تحلیل مضمون، به بررسی داده‏های موجود پرداخته شد. بر این اساس، از نرم‏افزار MAXQDA برای کدگذاری و تخصیص کدها به مضامین استفاده شد. یافته‏ها: با بررسی کل 54 دعای امام سجاد(ع) در صحیفۀ سجادیه و تجزیه و تحلیل آنها، 402 کد توصیفی استخراج شد. کدهای استخراج‏شده در مرحلۀ بعد، در قالب 18 کد تفسیری دسته‏بندی و در نهایت، سه کد رابطه‏ای حاصل شد. نتیجه‏گیری: نیازهای اساسی انسان در سه دستۀ نیازهای معنوی(شامل توبه، عبادت، بخشش و آمرزش، عافیت، ...)، نیازهای معنوی سطح بالاتر با عنوان نیازهای الهی(اعتقاد به توحید و اعتقاد به آخرت) و نیازهای مادی(رزق و روزی، سلامتی و باران) شناسایی و معرفی شدند., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: انگیزش; نیاز; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; امام سجاد(ع); صحیفۀ سجادیه; نیازهای معنوی

رویکرد اسلامی به الگوی انگیزش دانشگاهیان(مبتنی بر روایات کتاب میزان‌الحکمه) - سیدحسین خاکسار; کرامت محمدی (پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی وابسته به نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها)
هدف: محیط‌های خاص سبک مدیریت و سائقه‌های انگیزشی متفاوتی دارند. انگیزش کارکنان دانشی در محیط‌های آموزشی، فرای تمامی نظریات موجود در زمینۀ انگیزش در رفتار سازمانی، می‌تواند دارای ابعاد و مؤلفه‌های خاص خود باشد. شرح این نوع انگیزه‌‌ها در توصیفات علم، علم‌آموزی، عالم و جویای علم در بیان روایات فراوان است؛ ضمن اینکه انسان‌شناسی اسلامی، انسان را موجودی نه تنها مادی، بلکه دارای ابعاد معنوی می‌داند. توجه به این مؤلفه‌ها در محیط‌های علمی و آموزشی، موجب زمینه‌سازی مدیریت اسلامی از یک سو و رخداد پیامدهای صحیح علم‌آموزی در جامعه اسلامی از سوی دیگر خواهد شد. روش: در پژوهش پیش رو، با تکیه بر روش‌شناسی کیفی تحلیل مضمون با منبع قرار دادن روایات باب علم و رزق کتاب میزان‌الحکمه به احصای ابعاد و زمینه‌های انگیزش کارکنان دانشی و اساتید به دسته‌بندی آنها پرداخته شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان می‌دهد می‌توان پنج الگو را در انگیزش محیط‌های علمی و پژوهشی به کار بست. نتیجه‌گیری: راهبردهای تجلیل، ترغیب، تکلیف، تبشیر و تنذیر و تحکیم، به عنوان راهکارهای مؤثر در انگیزش سه ساحت فردی، اجتماعی و ذی‌نفعان محیط علمی کشف و تبیین شده‌اند., مدیریت در دانشگاه اسلامی (MIU)
Keywords: مدیریت اسلامی; انگیزش; منابع انسانی; مدیریت در دانشگاه اسلامی; MIU; مدل انگیزشی; مدیریت دانشگاه

نقش ساختار سیاسی در سیاست‌گذاری فرهنگ مقاومت - عباس مصلی‌نژاد (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
رویکردهای مختلفی در تبیین نشانه‌های سیاست‌گذاری فرهنگ مقاومت در ایران ارائه شده است. برخی از تحلیلگران چنین رابطهای را بر اساس قالبهای تفکر جامعه‌شناسی پارسونزی تبیین نمودهاند. بر اساس چنین نگرشی، نهادهای مدرن به گونهای تدریجی جایگزین سازوکارهای کنش اجتماعی سنتی می‌شوند. نوسازی نه تنها زمینههای لازم برای تغییر در ساختار تولید اقتصادی را به وجود می‌آورد بلکه آثار و پیامدهای آن را می‌توان در حوزه کنش گروههای اجتماعی نیز مورد ملاحظه قرار داد. درک شاخصها و نشانه‌های سیاست‌گذاری فرهنگ سیاسی مقاومت از این جهت اهمیت دارد که زمینه‌های لازم برای ایفای نقش سیاسی و راهبردی مؤثر در ایران را امکان‌پذیر می‌سازد. رویکرد پارسونزی به ساختار سیاسی ایران، بخشی از واقعیت اجتماعی و ساختاری را منعکس می‌کند. بر اساس چنین نگرشی، اثربخشی مستقیم و آشکار دین در سیاست که تا چند دهه پیش پدیدهای منسوخ یا رو به زوال تلقی می‌شد، در ربع آخر قرن بیستم، ابعاد تازهای پیدا کرده است. تا چندی پیش بسیاری از جامعه‌شناسان سیاسی و حکام بر آن بودند که نهادهای مذهبی و علمای دینی چندان اهمیتی از نظر سیاسی ندارند و می‌توان آنها را نادیده گرفت. از آنجایی که مقاومت را می‌توان انعکاس ظهور ادبیات اسلامی دانست، در این مقاله تلاش می‌شود تا رابطه بین فرهنگ دینی و همچنین سیاست‌گذاری فرهنگ مقاومت در ایران مورد بررسی قرار گیرد. بهره‌گیری از رهیافت پارسونز و همچنین درک واقعیتهای جامعه‌شناسی تفهمی ماکس وبر می‌تواند زمینه‌های لازم برای تبیین چنین فرایندی را فراهم سازد. سیاست‌گذاری فرهنگ مقاومت در ایران، از این نظر اهمیت دارد که می‌توان رابطه‌ای بین فرهنگ سیاسی، سیاست خارجی و نشانه‌هایی از اسلام سیاسی در محیط منطقه‌ای و بین‌المللی را مشاهده نمود. نشانه‌های اصلی فرهنگ مقاومت را می‌توان در مفاهیم و نشانه‌هایی از جمله مبارزه با سلطه، خوداتکایی، پایداری، بازدارندگی، دفاع مؤثر و کنش نامتقارن در برابر تهدیدات دانست. در چنین فرایندی برای تبیین نشانه‌های فرهنگ مقاومت در ایران تلاش می‌شود تا از رهیافت کارکردگرایی در روند سیاست‌گذاری فرهنگی استفاده گردد., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مقاومت; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; اسلام سیاسی; سیاست‌گذاری فرهنگی; فرهنگ سیاسی; جامعه‌شناسی تفهمی

ارائه مدلی برای انجام پژوهشهای بنیادی در حوزه مطالعات مدیریت اسلامی (مورد مطالعه: عدالت توزیعی در سازمان) - سید علی اکبر افجه; ولی‌الله نقی پورفر; محمود جعفرپور (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
واقعیت آن است که در حال حاضر، نظریه‌های موجود علوم انسانی در حوزه‌هایی همچون مدیریت، اگرچه مفید اما راهگشا نیستند و مبانی فلسفی آنها با فرهنگ جامعه اسلامی همخوانی و انطباق ندارد. از سوی دیگر، روش تحقیق کارآمدی نیز برای اکتشاف و استخراج نظریه‌های مدیریت از متون دینی، موجود نیست. بر این اساس، هدف اصلی در مقاله حاضر، ارائه مدلی برای انجام پژوهشهای بنیادی در حوزه مطالعات مدیریت اسلامی بوده است؛ ازاین‌رو ضمن نقد روشهای تحقیق موجود و تبیین مفهوم علم دینی و آشنایی با روش‌شناسی علوم قرآنی، مدلی برای اجرای پژوهشهای بنیادی به‌منظور استخراج و احصای نظریه‌های علوم انسانی اسلامی ارائه شد. مدل ارائه ‌شده مشتمل بر یازده گام بدین شرح بوده است: 1- مرور و تدبر در قرآن و شناسایی آیات مرتبط با موضوع پژوهش؛ 2- استخراج مضامین و پیامهای مرتبط از تفسیر قرآن؛ 3- استفاده از دو کدگذار برای اعتبارسنجی مضامین و پیامهای استخراج‌ شده؛ 4- اعتبارسنجی مفاهیم استخراج‌ شده بر اساس تفسیر المیزان؛ 5- تبیین نهایی مفاهیم شناسایی‌شده؛ 6- کدگذاری مفاهیم (پیامها) استخراج‌ شده؛ 7- استخراج مقوله‌ها؛ 8- استخراج مقوله‌های اصلی؛ 9- تعیین روابط بین مقولات و ارائه مدل مفهومی اولیه؛ 10- اعتبارسنجی مدل بر اساس نظرات خبرگان و 11- آزمون مدل مفهومی نهایی پژوهش در محیط واقعی. همچنین برای ارائه مثالی از کاربرد مدل تبیین شده، مدل در حوزه عدالت توزیعی در سازمان به‌کار گرفته شد و شاخصهای موردنظر از قرآن شناسایی و استخراج شد., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: علم دینی; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; روش‌شناسی علوم قرآنی; رویکرد استنباطی- اجتهادی; مطالعات مدیریت اسلامی

بررسی عملکرد پایگاه بسیج مساجد در اسلامی‌سازی فضای محله - نوروز هاشم زهی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
این مقاله عملکرد پایگاه بسیج مساجد در اسلامی‌سازی فضای محله در ایران را مورد بررسی قرار می‌دهد. ارزیابی عملکرد از منظر تعالیم اسلامی به جلوگیری از خطا و جلوگیری از ضایع شدن منابع و امکانات و پیشگیری از فساد و انتخاب احسن در برنامه‌ریزی‌ها و سیاستگذاری‌ها کمک می‌کند. با رویکرد کارکردگرایی مؤلفه‌های عملکرد پایگاه بسیج مرکب از شاخصهای مدیریتی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. این مطالعه با روشهای‌ پیمایش و مشاهده انجام گرفت. حجم نمونه شامل۳۸۰ پایگاه، ۳۸۰ فضای محله، ۴۴۱۶ شهروند در ۱۰ استان و ۲۵ شهر ایران و ۲۰ نفر از کارشناسان بسیج محلات بودند که با روشهای مختلف نمونه‌گیری به دست آمد. پایگاه بسیج مساجد محلات، واحد اصلی تحلیل است. نتایج نشان می‌دهد، ارزیابی شهروندان از عملکرد پایگاه در اسلامی‌سازی  فضای محله از سطح متوسط به بالا است. معدل میزان مذهبی بودن شهروندان، نمره ۴۴/۱۵ از ۲۰ می‌باشد. میانگین ارزیابی از میزان آسیبهای موجود در محله در ماه از نمره ۲۰، ۲۲/۵ به دست آمده است که در حد کم است. شدت همه نمادهای اسلامی‌ساز از ۷۵% به بالا و میانگین حضور مردم در نماز جماعت محله‌ها ۱۰۲ نفر بوده است. متوسط رفتارهای اسلامی شهروندان در این محله‌ها، نمره ۳۳/۱۵ از ۲۰ می‌باشد. اغلب شهروندان، اجرایی شدن برنامه‌های پایگاه بسیج مسجد در اسلامی‌سازی را خوب ارزیابی کرده‌اند و به میزان برگزاری۱۰ برنامه از۲۰ برنامه به‌طور متوسط نمره‌ای بالاتر از ۱۰ داده‌اند.۷۸% از پایگاه‌ها، میزان هماهنگی امام جماعت و پایگاه را از متوسط به بالا ارزیابی کرده‌اند.۸۱% از پایگاه‌ها از متوسط به بالا با هیئت‌امنای مسجد تعامل داشته‌اند. حدود ۸۲% از شهروندان گفته‌اند فرمانده پایگاه در بین مردم «خیلی زیاد» یا «زیاد» یا «تا حدودی» مقبولیت دارد. ۷۷% از شهروندان گفته‌اند بسیجیان پایگاه در بین مردم «خیلی زیاد» یا «زیاد» یا «تا حدودی» مقبولیت دارند. هرچه ارزیابی شهروندان از میزان اجرای برنامه‌های بسیج محلات مثبت‌تر می‌شود، گرایش مذهبی آنان نیز افزایش می‌یابد., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; دینداری; آسیب اجتماعی; اسلامی‌سازی; برنامه پایگاه مقاومت; بسیج مسجد; عملکرد پایگاه مقاومت; فضای محله

طراحی الگوی مفهومی معنویت از دید حضرت امام خمینی(ره) با توجه به توصیههای معنوی ایشان به دست اندرکاران دفاع مقدس - محمد جواد الوندی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
معنویت و معنویت‌گرایی، یکی از مقوله‌های تربیتی اسلامی است که سراسر اندیشه و عمل امام خمینی(ره) را در بر گرفته و ملکه ذهنی و عملی او شده بود. به اعتراف بسیاری از اندیشمندان، ایشان یکی از شارحان بزرگ اسلام در زمان معاصر و یکی از تربیت‌شدگان این مکتب می‌باشد که اعتقاد، اندیشه و عمل فردی و اجتماعی او بر آموزه‌های اسلامی یا به تعبیر خودشان اسلام ناب محمدی (ص) منطبق و استوار است. با این مفروض، در این مقاله نگارنده به دنبال پاسخ به این سؤالات است که معنویت و معنویت‌گرایی از منظر امام خمینی چیست، ابعاد و شاخص‌های آن کدامند و دارای چه الگوی مفهومی است؟ بر این مبنا شناخت و تبیین اندیشه و رفتارهای معنوی امام خمینی (ره) از نیازهای اساسی مجامع علمی می‌باشد؛ چراکه با نظریه‌پردازی و تولید ادبیات در حوزه ایده‌ها و دیدگاه‌های معنوی حضرت امام(ره)، زمینه مناسب برای انتشار آن در جامعه فراهم می‌شود؛ و این در حالی است که مکاتب معنوی جدید، با سوءاستفاده از اعتقادات و نیازهای معنوی مردم و جوانان و خلق عرفان‌های کاذب، اساس انحرافات معنوی را ایجاد کرده‌اند، چنین فضایی ایجاب می‌کند که دیدگاه‌های اصیل اسلامی با استفاده از روش‌های علمی تبیین گردد؛ بنابراین شناخت معنویت و معنویت‌گرایی اصیل اسلامی بر گرفته از آرا، اندیشه و رفتارهای معنوی امام خمینی، می‌تواند ضمن آشنا ‌ساختن جویندگان با معنویت در اسلام، معارف معنوی اسلامی را به همه اقشار جامعه، به‌خصوص جوانان کشور و به‌ویژه افراد در معرض خطر عرضه کند, مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: دفاع مقدس; امام خمینی; معنویت; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; الگو، تربیت اسلامی

طراحی الگوی رهبری اثربخش سازمانی به استناد سیره پیامبر اسلام(ص) - سید علی اکبر افجه ای; عباداله بانشی; عبدالحسین خسروپناه; مقصود امیری (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
این مقاله با هدف طراحی الگوی رهبری اثربخش پیامبر اسلام(ص) و با روش تحقیق کیفی تحلیل تم و با استفاده از متون منتخب در سیره نبوی(ص) انجام شده است. در این بررسی، تعداد 351 روایت به عنوان گزاره انتخاب و مطالعه شده که در نتیجه، تعداد 195 پیام، 33 مفهوم، 7مقوله و 3 بعد کلی شناسایی گردید. نتایج نشان می‌دهد، سبک رهبری پیامبر اسلام(ص) بیشتر بر سه محور رابطه خود با خدا (تحول اعتقادی)، رابطه خود با افراد (تحول فردی) و رابطه خود با جامعه (تحول سازمانی اجتماعی) استوار بوده است. یافتهها نشان می‌دهد که اقوال و افعال حضرت در حوزه عمل تابعی از مبانی اعتقادی بوده و این مهم از جمله عوامل تأثیرگذار بر پیروان و کسب محبوبیت از سوی آنان بوده است. تحول اجتماعی و فردی رهبری می‌تواند تابعی از تحول اعتقادی اخلاقی وی باشد. همچنین می‌توان گفت، دو متغیر تألیف قلوب (مدیریت بر قلب‌ها) و عقلانیت، دارای بیشترین فراوانی و تکرار در میان شاخص‌های مشاهده شده در سیره رهبری ایشان بوده و بر همین اساس می‌توان سبک رهبری آن حضرت را به رهبری رحمانی تعبیر نمود. بر اساس نتایج این تحقیق، با توجه به ضریب تأثیرگذاری تحول درونی و اعتقادی بر سایر جنبه‌های فعالیتی فرد رهبر، می‌توان پیشنهاد نمود که مدیران سازمان‌های کشورمان برای افزایش اثربخشی، باید هر نوع تحول را ابتدا در خود ایجاد و آنگاه نسبت به تحول در دیگران و سازمان اقدام کنند., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: رهبری; رهبری اثربخش; سیره; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; مدل; پیامبر اسلام(ص)

طراحی و تبیین الگوی مفهومی شایستگی‌های منابع انسانی در نهج‌البلاغه با استفاده از تکنیک تحلیل مضمون و ISM - سیدعلی اکبر احمدی; حسن درویش; محمد جواد سبحانی فر; حامد فاضلی کبریا (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
امروزه الگوهای شایستگی ‌یکی از موضوعات اثرگذار و در واقع هسته مرکزی تمامی فعالیت‌های مدیریت منابع انسانی سازمانها میباشد. این الگوها ضمن ایجاد گفتمان جدیدی در ادبیات مدیریت با عنوان مدیریت منابع انسانی مبتنی بر شایستگی(CBHRM ) در قالب شیوه‌ای نو برای یکپارچه کردن اقدامهای مختلف حوزه نیروی انسانی به کار میرود. در این مقاله با توجه به پرسش اساسی «الگوی مفهومی شایستگی نیروی انسانی در نهج البلاغه کدام است؟ » و با استفاده از روش ترکیی(کیفی تحلیل مضمون و کمی ISM)، مطالعه دقیق و جامع کتاب شریف نهج البلاغه، تکمیل پرسش نامه توسط 40 تن از نخبگان و متخصصان حوزه مدیریت و نهج البلاغه، سعی شده ضمن استخراج مولفه های شایستگی، الگوی مفهومی تحقیق تدوین گردد. در نهایت با توجه به مطالعه متن و روش تحلیل مضمون، 332 کد باز، 48 مضمون پایه و شش مضمون سازمان دهنده با عناوین( خدا محوری، عدالت محوری، معرفت، درایت، قوت و سلامت) از متن استخراج و بر اساس تکنیک ISM الگوسازی، رتبه بندی و سرانجام الگوی شایستگیهای منابع انسانی در نهج البلاغه ارائه و تشریح شد., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: شایستگی; نهج البلاغه; تحلیل مضمون; منابع انسانی; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; شایسته‌سالاری; ISM

تبیین ویژگی های کلیدی مدیران فرهنگی از منظر اسلام (با کنکاشی در قرآن و نامه 53 نهج البلاغه) - محمد رضا سلطانی; غلامحسین نیکوکار (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
قرآن کریم کتابی است که از سوی پروردگار عالم برای رستگاری، رشد و تعالی و تکامل انسان ها نازل شده است. این کتاب آسمانی به همراه احادیث موثق منقول از اهل بیت علیهم السلام (کتاب و سنت) می تواند برای همیشه تاریخ و برای تمامی زمان ها ومکان ها، مشعلی هدایتگر و سراجی منیر برای انسان ها قلمداد شده و پاسخگوی نیازهای زندگی بشری باشد. مقاله حاضر با هدف توصیف و تبیین صفات و ویژگی های مدیران فرهنگی، انجام شده است و به این سوال اساسی پاسخ می دهد که مهمترین ویژگی های مدیران فرهنگی از منظر قرآن کریم و نهج البلاغه، کدامند؟ این مقاله از نظر هدف، کاربردی و با استفاده از روش تحقیق کیفی انجام و داده ها به شیوه توصیفی بیان شده اند. سطح تحلیل یافته ها حکایت از آن دارد که در حوزه تمایلات، اندیشه و رفتار به ترتیب 12، 18 و 20 ویژگی و در بخش باور، بصیرت و رفتار به ترتیب 9 ، 7 و 12 شاخص و در عرصه معیارهای عمومی20 عامل، معیارهای تخصصی 11 عامل و معیارهای مکتبی 12 عامل، شناسایی و معرفی گردید., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: قرآن; نهج البلاغه; اسلام; مدیریت; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; مدیران فرهنگی

بررسی ویژگیهای جهادگران در قالب مؤلفههای هوش معنوی (مطالعه موردی جهادسازندگی در دهه نخستین انقلاب اسلامی ایران) - حمیدرضا قائدعلی; محمدحسین مشرف جوادی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
مدیریت جهادی در دهه نخستین انقلاب اسلامی در جهاد‌سازندگی که استوار بر ارزش‌های اسلامی بود، با وجود محدودیت در منابع و سرمایه‌های مادی، با تکیه بر نیروی انسانی خود (جهادگران) توانست بهره‌وری بالاتری نسبت به دیگر سازمان‌های کشور ارائه دهد؛ از این رو بررسی نقش نیروی انسانی و ویژگی‌های جهادگران در تبیین موضوع مدیریت جهادی باید مورد توجه قرار گیرد. به همین منظور، هدف از ارائه مقاله حاضر، بررسی و استخراج ویژگی‌های جهادگران و مقایسه آن با مؤلفه‌های هوش معنوی است. با استفاده از روش تحقیق تجزیه و تحلیل تم(مضمون)، 57 مقاله مرتبط با موضوع تحقیق که در مجموعه مقالات همایش‌های ملی فرهنگ و مدیریت جهادی 1386،1387و 1388 به چاپ رسیده و حداقل یکی از نگارندگان آن از جهادگران جهادسازندگی بوده، به بررسی ویژگی‌های جهادگران جهادسازندگی پرداخته شده است. یافته‌های پژوهش بر اساس کد‌گذاری‌های صورت گرفته روی مفاهیم و استخراج تم‌های فرعی نشان داد: ویژگی جهادگران با آنچه به نام هوش معنوی در ادبیات علمی جهان مطرح است، قرابت‌های بسیاری دارد و قابل طبقه‌بندی بر اساس مدل هوش معنوی ایمونز است. همچنین در مجموع 46 تم فرعی شناسایی و به‌عنوان ویژگی جهادگران معرفی شد و در قالب 5 تم اصلی طبقه‌بندی کلی‌تری صورت پذیرفت., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مدیریت جهادی; مدیریت اسلامی; دفاع مقدس; فرهنگ جهادی; هوش معنوی; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ

الگو و راهبردهای شناسایی و کشف استعدادهای درخشان در بسیج - محمدجواد تیموری; ابراهیم نجفی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
تحقق آرمان‏های مقدس نظام جمهوری اسلامی ایران، به ویژه دست‌یابی به رتبه اول منطقه‏ای در عرصه علم و فناوری تعیین شده در سند چشم انداز بیست ساله نظام منوط به شناسایی، پرورش و هدایت استعدادهای درخشان، توسط نهادهای متولی، از جمله سازمان بسیج برای بسیجیان است. سوال اصلی در این مقاله عبارت است از این که مناسبترین الگوی شناسایی و سنجش استعددهای درخشان در بسیج چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟ و راهبردهاو راهکارهای پرورش و هدایت استعدادهای درخشان در بسیج کدامند؟ تحقیق از نوع کاربردی – توسعه‌ای می‌باشد و روش تحقیق موردی- زمینه‌یابی است. مدل طراحی شده دارای  هفت عنصر اصلی نظام تقدیر الهی، عوامل طبیعی وذاتی در افراد مستعد ، فرایند پرورش‌استعدادها ،عوامل تعدیل کننده شخصی پرورش استعدادها، عوامل تعدیل کنندة محیطی (غیر شخصی) پرورش استعدادها، حوزه‌های عملکرد و مصادیق نخبگی استعدادهای پرورش‌یافته و کمال قرب الهی است که در یک نظام ارتباطی فرایندی و سیستمی باهم تعامل دارند.هم چنین با بهره گیری از ماتریس TOWS  و QSPM  ، توسعه فعالیت ها در انواع استعدادها،در  همه اقشار و تمام سطوح، افزایش کیفیت فعالیت ها با تجارب، منابع و امکانات سازمان ها و مراکز پژوهشی، اصلاح و بهبود نظام شناسایی و پرورش استعدادها و زمینه سازی اشتغال استعدادها با توسعه مهارت‌های کارآفرینی و کسب‌و‌کاربه عنوان مهمترین راهبردها انتخاب شدند, مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: الگو; بسیج; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; راهبرد; پرورش; استعداد درخشان; کشف و شناسایی

بازتعریف کارکردهای اصلی دانشگاه در جامعه بر اساس آرمان‌های اسلامی در اندیشه امام خمینی(ره) - محمد مهدی ذوالفقار زاده; علی اصغر سعدآبادی ارانی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
در عصر جدید، کارکرد دانشگاه‌ها تنها در آموزش، پژوهش، کارآفرینی و مانند آن خلاصه نمی‌شود؛ بلکه در نقش یک پایگاه معرفتی به فرهنگ‌سازی و تمدن‌سازی نوین می‌پردازند. این مقاله سعی بر دارد  تا با تبیین و تعریف لوازم و شاخص‌های لازم برای این مهم، نظریه‌پردازی مناسب صورت پذیرد. از میان انواع راهبردهای پژوهش کیفی، راهبرد «نظریه‌پردازی داده‌بنیاد» (به طور خاص راهبرد نظریه داده‌بنیاد متنی) به عنوان راهبرد تحقیق انتخاب گردیده است. منابع مورد استفاده، با توجه به مسیر پژوهش در رجوع به منابع اسلامی و نیز جهت‌گیری بنیادی آن از یک سو و اقتضائات سیاستی و راهبردی پژوهش از سوی دیگر، اندیشه بنیانگذار انقلاب اسلامی، امام‌خمینی(ره) است. از مجموع 336 کدباز شناسایی شده، 100 کد مربوط به سؤال تحقیق، یعنی کارکرد و رسالت دانشگاه در جامعه بر اساس آرمان‌های اسلامی یا همان نظام آرمانی اسلام، تشخیص داده شد. پس از کدگذاری گزینشی صورت گرفته براین 100 کد محوری از بیانات امام خمینی (ره)، پنج مقوله اصلی شامل انسان‌سازی، استقلال فکری و تحقق فرهنگ توانستن، پی‌ریزی و ساختن آینده، تضمین سعادت ملت‌ها و  هدایت‌گری جامعه و حفظ و تداوم انقلاب اسلامی به عنوان کارکردهای اصلی و رسالت دانشگاه بر اساس آرمان‌های اسلامی در اندیشه امام خمینی (ره) شناسایی شد., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: امام خمینی (ره); مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; آرمان‌های اسلامی; روش نظریه داده‌‌‌‌‌بنیاد; کارکردهای دانشگاه

سیاستگذاری فرهنگی مطلوب مسجد از دیدگاه مقام معظم رهبری در جمهوری اسلامی ایران - میثم فرخی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
مقاله پیش رو در پاسخ به این سؤال که سیاستگذاری فرهنگی مطلوب مسجد از دیدگاه مقام معظم رهبری چیست، نگاشته شده است. در این راستا، تلاش شده با شیوه طبقه‌بندی، دیدگاه‌های ایشان در حیطه مسجد با سه رویکرد توصیفی، تطبیقی و تجویزی مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرد. یافته‌های پژوهش، حاکی از این است که مبتنی بر رویکرد توصیفی، مقام معظم رهبری ضمن انتقاد از وضعیت مساجد در کشور، خواستار بازگشت این سنگرهای الهی به مساجد صدر اسلام می‌باشند. «محوریت مسجد در سیره نبوی»، «چندمنظوره بودن مسجد در عصر پیامبر (ص)» دیگر محورهای موضوعی در این رویکرد است. ایشان در تبیین رویکرد تطبیقی، به مقایسه مسجد و کلیسا به‌مثابه نهادهای مهم دینی در اسلام و مسیحیت پرداخته و در نهایت، بر اساس رویکرد تجویزی، مسئولان و دست‌اندرکاران و روحانیون مساجد را در راستای حصول به مساجد ایده‌آل و مطلوب مخاطب قرار می‌دهند تا آنها محورهایی شامل «حفظ و رونق مساجد»، «حضور و مشارکت فعال در مسجد» و «اداره امور مسلمانان ذیل مسجد» را در جمهوری اسلامی ایران تحقق بخشند, مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مسجد; مقام معظم رهبری; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; سیاستگذاری عمومی; سیاستگذاری فرهنگی

اخلاق مشارکت در سازمان‌های مردم‌نهاد (مطالعه موردی؛ بسیج مستضعفان انقلاب اسلامی) - مهدی براتعلی پور (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
پژوهش حاضر با هدف بررسی «بایسته‌های نظری اخلاق مشارکت در سازمان‌های مردم‌نهاد (مطالعه موردی؛ بسیج مستضعفان انقلاب اسلامی)» انجام شده است. این پژوهش به لحاظ هدف، بنیادی و به لحاظ روش، تفسیری (هرمنوتیک متن‌محور) بوده و گردآوری داده‏ها نیز به شیوه اسنادی، شامل دو سند بالادستی اساسنامه واحد بسیج مستضعفان و برنامه پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران صورت گرفته است. به لحاظ چارچوب نظری، این پژوهش بر بنیان‌های معرفت‌شناختی و اجتماعی کامیونتاریانیسم اتزیونیایی در بستر سیاسی دولت‌های ملی دارای فرهنگ گوناگون استوار است. بر اساس یافته‌های پژوهش، اخلاق مشارکت در بسیج مستضعفان انقلاب اسلامی تأمین امنیت روانی و سخت‌افزاری، فعالیت در زمینه‌های آموزشی، بهداشتی، فرهنگی و عمرانی و امدادرسانی هنگام بروز بلایای طبیعی را دربر می‌گیرد. مطالعه موردی نشان می‌دهد این اخلاق به درجات متفاوت بر پایه‌گذاری مفاهیم خیر بر بنیان‌های مشترک جماعت‌های خاص و انتخاب‌های فردی در ارزشگذاری مؤثر ابتنا دارد. بر این اساس، در کنکاش از درون‌مایه‌های اصلی اخلاق مشارکت در سازمان‌های مردم‌نهاد، همنوایی جماعتی بیش از شناسایی تفاوت‌ها تأکید می‌گردد., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: انقلاب اسلامی; اخلاق مشارکت; بسیج مستضعفان; سازمان‌های مردم‌نهاد; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ

شناسایی، اولویت‌بندی و تعیین عوامل موثر بر انگیزه‌ها و نیازهای گردشگری دفاع مقدس - مهدی احمدی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
بازدید از یادمان‌های دفاع مقدس و به عبارتی گردشگری دفاع مقدس، کمک شایانی به ترویج  و نشر ارزش‌های والای دفاع مقدس و انتقال صحیح آن به نسل‌های آینده است. در همین راستا، بررسی انگیزهها و نیازهای مؤثر بر تداوم این رفتار، به عنوان مسئله اصلی این مقاله مطرح است. این مقاله سطح توصیفی- تحلیلی، به روش پیمایشی با استفاده از پرسشنامه محقق‌ساخته و جامعه آماری افراد بالای 15 سال کشور و روش نمونه گیری سهمیه‌ای با تکنیک هدفمند، با حجم نمونه 1200 نفر انجام شده است. یافتهها بیانگر این است که بر اساس تعریف منتخب، گویه های تعیین شده به عنوان نیاز مطرح بوده و در عین حال قابلیت تعمیم به جامعه را دارند. نیازهای دارای اولویت به ترتیب عبارتند از: سرویس‌های بهداشتی مناسب در محل یادمان‌ها؛ محل اسکان و استراحت مناسب، ارزان و در دسترس؛ تعمیرگاه و مراکز خدمات وسایل نقلیه؛ جاذبه‌های گردشگری و تفریحی دیگر؛ محل فروش سوغاتی و صنایع دستی محلی؛ محل فروش محصولات فرهنگی مرتبط با دفاع مقدس؛ پاسخ به سؤالات و شبهات درباره دفاع مقدس؛ مسیرهای تردد مناسب؛ افزایش آگاهی و شناخت نسبت به توانایی‌های دفاعی کشور؛ وجود ایستگاه‌های صلواتی با خدمات مختلف. عوامل و متغیرهای زمینه ای تاثیر نظام مند معناداری در انگیزه ها و نیازهای افراد نداشت و می توان گفت که نیازهای افراد مختلف در گردشگری دفاع مقدس همانند و شبیه به هم هستند., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: انگیزه; نیاز; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; راهیان نور; گردشگری جنگ; گردشگری دفاع مقدس

نقش بسیج سازندگی در امنیت پایدار - هادی عبدالملکی; علی محمد احمدوند (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
توسعه اقتصادی و اجتماعی ناموزون، شکاف و میزان بهرهمندی اقتصادی مرکز- پیرامون، عوارض ناگواری بر زندگی اجتماعی، امنیت اقتصادی، مناطق محروم و دورافتاده داشته  و دارد. بر همین اساس و در راستای کمک به رفع عقب‌ماندگیهای این مناطق، ایده و طرح بسیج سازندگی به عنوان یکی از راهبردهای محرومیت‌زدایی در مناطق محروم از سوی مقام معظم رهبری بیان شده است که از سه جنبه: کمک به توزیع عادلانه امکانات در مناطق محروم و  جلب مشارکت، هدایت نیروی جوانان وخدمات داوطلبانه عمومی و در نهایت تأثیر بر توسعه زیرساختهای امنیت پایدار، قابل بررسی و تحلیل است. این مقاله با هدف «تحلیل و تبیین نقش فعالیتها و اقدامات بسیج سازندگی در امنیت پایدار»  به روش توصیفی – تحلیلی انجام شده است. نتایج بررسی نشان میدهد، فعالیتها و اقدامات انجام شده در عرصههای «اشتغالزایی و کارآفرینی،  عمران و آبادانی، بهداشت و درمان، آموزش، کشاورزی و منابع طبیعی، محیط‌زیست و فرهنگی» با بیش از صد میلیون نفر ساعت در یک دوره ده ساله در تسریع و تسهیل فرایند توسعه پایدار و حمایت از طبقات محروم  مؤثر واقع شده است. بسیج در این فرایند با ارائه چهره کارآمد از نظام اسلامی در پاسخ به نیازهای اولیه مناطق محروم، مقابله با فقر و محرومیت، جلب مشارکت مردمی، بهبود رضایت اجتماعی، تقویت سرمایه اجتماعی، تولید قدرت و امنیت نرم در سطح ملی، امنیت همهجانبه و فراگیر را به ارمغان آورده است. نگارنده بر این باور است که توسعه دامنه فعالیتهای بسیج سازندگی به عنوان یک راهبرد ملی میتواند ضمن تقویت زیرساختهای امنیت پایدار( در ابعاد مختلف اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی، روانی ، فیزیکی، ملی و محلی) امکان تحقق رسالت و مأموریتهای حفاظت و حراست از انقلاب و پاسخگویی به خلأهای پیشروی نظام اسلامی را با مشارکت و همکاری آحاد مردم تسهیل نماید., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; قدرت نرم; بسیج سازندگی; امنیت پایدار; امنیت نرم

مقایسه‌ گفتمانهای مصرف با تأکید بر نظرات مقام معظم رهبری - ابوالفضل ذوالفقاری; ابولفضل احمدی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
این مقاله به واکاوی مسئله مصرف در جامعه پرداخته و ضمن بررسی کلی گفتمان مصرف از منظر برخی جامعه‌شناسان و دین اسلام، درصدد تبیین و تفسیر وجوه تمایز و تشابه مصرف نمایشی با مصرف دینی با تأکید بر نظرات مقام معظم رهبری برآمده است. به‌این منظور، ابتدا نظریه‌های جامعه‌شناسان -به‌ویژه مصرف نمایشی تورستین وبلن[1] - اندیشه اسلامی با تأکید بر نظرات مقام معظم رهبری درباره‌ مصرف را مورد بررسی و مداقه قرارداده است؛ این بررسی با روش تحلیل گفتمان انتقادی فرکلاف[2] براساس مفاهیم و نشانه‌های مصرف که در چارچوب مفهومی بیان گردیده، نظرات مقام معظم رهبری با تکنیک فیش‌برداری استخراج و مورد مقایسه قرارگرفته است. از یافته‌های این مقاله می‌توان به استخراج نظرات مقام معظم رهبری درباره‌ گفتمان مصرف و مفاهیم مرتبط با آن اشاره نمود که‌ ایشان مدیریت مصرف را یکی از ارکان اصلی اقتصاد مقاومتی معرفی و به میانه‌روی و اعتدال، قناعت و صرفه‌جویی درمصرف توصیه کرده‌اند که درخصوص کلیات مصرف نمایشی باوبلن دارای تشابه می‌باشد. از یافته‌‌های دیگر این مقاله می‌توان به دسته‌بندی وجوه تمایز گفتمان مصرف در اندیشه اسلامی و نظرات جامعه‌شناسان، بر اساس چهار شاخص اهداف،کارکردها، روشها و اندیشه نام برد که درخصوص تفاوت در اهداف، درجامعه‌شناسی کسب اعتبار و منزلت اجتماعی... و در دین اسلام برآوردن نیازهای واقعی و ضروری؛ درخصوص کارکردها، درجامعه‌شناسی برکارکردهای اجتماعی و فرهنگی و در دین اسلام بر کارکردهای زیستی؛ درباره‌ اندازه مصرف، درجامعه‌شناسی، مصرف‌گرایی و مصرف انبوه و در دین اسلام، قناعت، صرفه‌جویی و میانه‌روی و نهایتاً در انگیزه مصرف، در جامعه‌شناسی، بر خودخواهی (مصرف بخیلانه)، مصرف مسرفانه و مصرف نمایشی و در اندیشه اسلامی نیز دیگرخواهی، مصرف عاقلانه و انفاق و ایثار تأکید می‌کنندکه از وجوه تمایز این دو اندیشه به شمار می‌روند. Veblen Thorstein-3 4-Fairclugh, مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مقام معظم رهبری; اقتصاد مقاومتی; مصرف; گفتمان; اندیشه اسلامی; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; جامعه‌شناسی

چشم‌انداز گفتمان تمدن‌گرایی اسلامی ‌در اندیشه مقام معظم رهبری - نبی اله روحی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
اعتقاد به ضرورت رجوع به مبانی دینی و تفسیر روابط اجتماعی و سیاسی و اقتصادی بر پایه قابلیتهای عظیم دین اسلام، رخدادی بود که با آغاز قرن بیستم در جهان اسلام توانست همه گفتمانهای حاکم را به مبارزه بطلبد. نهضت اسلامی ‌در سیر تطور خود به صورتهای مختلف و گفتمانهای گوناگون خود را نشان داده است؛ به‌طوری‌که هر یک از این گفتمانها متأثر از نظام معنایی خود، چشم‌انداز خاصی ترسیم کرده است. به نظر می‌رسد بررسی نظرات و اندیشه‌های علمای اسلامی در قالب گفتمانهای اسلام سیاسی و تبیین نظام معنایی هر یک، ما را در دستیابی به ترسیم نقشه راهی مبتنی ‌بر چشم‌انداز مشخص یاری می‌رساند. بر این اساس، این مقاله با استفاده از روش تحلیل گفتمانی، نظام معنایی گفتمانهای اسلام سیاسی را در قالب گفتمانهای تمدن‌گرایی، شریعت‌گرایی و تجدد‌گرایی با تأکید بر گفتمان تمدن‌گرایی اسلامی و با بهره‌گیری از نظر علمای برجسته هر یک از گفتمانها، مورد بررسی قرار داده و چشم‌انداز هریک از گفتمانها را ارائه کرده است.  بر اساس نتایج این تحقیق، از منظر گفتمان تمدن‌گرایی اسلامی ، غرب در قالب نظام سرمایه‌داری و متأثر از خوی استکباری، مانع پیشرفت جهان اسلام و خود دچار جاهلیت است. این گفتمان با مفصل‌بندی همزمان عقلانیت و فلسفه از یک سو و سنت و نصوص اسلامی ‌از سوی دیگر، نظام معنایی خود را با تلفیقی از نشانه‌های اصلی موجود در دو گفتمان شریعت‌گرا و تجدد‌گرا شکل می‌دهد. در این گفتمان، ضمن آنکه بر ضرورت نهضت نرم‌افزاری تولید علم و اسلامی‌سازی علوم و نوسازی تمدن اسلامی تأکید می‌شود، استفاده محتاطانه و مصلحتی از علم مدرن تجویز می‌گردد. چشم‌انداز مطلوب این گفتمان برای نهضت اسلامی ، تحقق تمدن نوین اسلامی ‌است و این گفتمان برای تحقق چشم‌انداز مطلوب خود، راهبردهای مقابله با نظام سلطه و بهره‌مندی از مواهب علم مدرن (در عرصه علوم تجربی) و اسلامی‌سازی علوم (به‌ویژه علوم انسانی) بر مبنای نصوص اسلامی ‌را ارائه می‌کند., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مقام معظم رهبری; گفتمان; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; اسلام سیاسی; تجددگرایی; تمدن‌گرایی اسلامی; چشم‌انداز

مقدمه‌ای بر نقشه راه پیاده‌سازی سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی جمهوری اسلامی ایران - اله مراد سیف (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی ابلاغ شده از جانب رهبر معظم انقلاب به عنوان راهنمای سیاستی برای هرگونه سیاستگذاری اقتصادی، نیازمند نقشه راه برای پیاده‌سازی در عرصه‌های مختلف است. این نکته را معظم‌له در ابلاغیه مذکور، مورد تأکید جدّی قرار داده‌اند. تهیه نقشه راه، خود نیازمند داشتن تصویر درست و روشن از سیاستهای مذکور در اهداف کلان و اهداف موضوعی است که در این مقاله توسط نویسنده با استفاده از روش فرا تحلیل و تحلیل محتوا و نیز بهره‌گیری از تجربیات دانشی محقق که چند سالی در حوزه اقتصاد مقاومتی تتبُّع داشته، مورد کنکاش قرار گرفته است. سؤال محوری مقاله این است که سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی ابلاغ شده مشتمل بر کدام اهداف کلان و موضوعی بوده و ارتباط این اهداف در قالب یک نقشه راه چگونه است؟ نتایج نشان می‌دهد که سه سطح کلان در پیاده‌سازی اقتصاد مقاومتی، شامل سطح زیرین یا توانمندسازی درونی و سطح میانی یا پایدارسازی ذاتی و سطح زبرین یا الهام‌بخشی جهانی، به ترتیب در این ابلاغیه مورد تأکید بوده و در میان اهداف موضوعی، بیشترین تأکید بر فنریّت اقتصادی است., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: اقتصاد مقاومتی; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; اقتصاد ریاضتی; الهام‌بخشی جهانی; پایدارسازی ذاتی; توانمندسازی درونی; فنریّت اقتصادی

بررسی دلالت‌های مدیریتی سیره امیرالمؤمنین علی علیه السلام در عرصه سازماندهی: مطالعه موردی شرطه الخمیس - میثم لطیفی; مهدی عزیزی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
شرطه الخمیس عنوان سازماندهی و ساختار خاصی است که حضرت امیرالمؤمنین علی علیه السلام در سازماندهی سپاه خود مورد استفاده قرار می‌دادند. این ساختار ابداعی و نوآورانه، دارای ویژگی‌ها و خصیصه‌هایی است که آن را از سایر شیوه‌های سازماندهی متمایز می‌کند. مقاله پیشرو با رویکرد کیفی و راهبرد تاریخی-تطبیقی به گردآوری و تحلیل دادهها پرداخته و برای اعتبار بخشی به یافتهها با افراد صاحبنظر در تاریخ اسلام مصاحبههای تکمیلی و تأییدی انجام شده است. با بررسی تفصیلی جایگاه نوآوری در مدیریت و به‌خصوص در سازماندهی، ویژگیهای اصلی یک سازماندهی از نوع شرطه الخمیس شامل: 1- وجود قرارداد خاص 2- نوآورانه بودن 3-انعطاف‌پذیری 4- یادگیرندگی  5- بصیرت‌بخشی به‌عنوان روش اصلی هماهنگی، احصا شدند. در ادامه ویژگی‌های این سازماندهی با پیکربندیهای مشابه شرطه الخمیس مقایسه شده و به تبیین مزایای این پیکربندی پرداخته ‌شده است. نتیجه اینکه سازماندهی شرطه‌ الخمیس در شرایط کنونی برای اداره سازمان‌های با شرایط پیچیده و پویا، رقابتی، با ریسک و حساسیت بالا  قابل توصیه است., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مدیریت اسلامی; سازماندهی; امام علی (ع); مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; سازماندهی نوآورانه; شرطه‌ الخمیس

شناسایی عوامل مؤثر بر مشارکت نخبگان در تدوین الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت - سید احمد حسینی; رسول عباسی; رویا رضایی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
نیل به موفقیت در تدوین و اجرای الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت به‌عنوان یک طرح ملی که بعد از قانون اساسی، والاترین سند راهنمای حرکت نظام است نیازمند مشارکت همه آحاد جامعه خصوصاً نخبگان است زیرا نخبگان هر جامعه مبدع و محرک تحولات بزرگ محسوب می‌شوند. پژوهش حاضر به شناسایی عوامل مؤثر بر مشارکت نخبگان در تدوین الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت می‌پردازد. دادههای پژوهش به روش مصاحبه عمیق با اساتیدی از گروه‌های مختلف علمی که همکاریهایی در موضوع الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت داشتهاند جمعآوری و با روش داده‌بنیاد، تحلیل و سپس نظریه نهایی پژوهش ارائه شده است. در این پژوهش تعداد 623 کد اولیه به دست آمد که در 9 طبقه اصلی درج و روابط علّی بین آن‌ها مشخص شد. بر اساس یافته‌های پژوهش، عوامل موثر بر مشارکت نخبگان، به سه دسته کلی الف- عوامل زمینه‌ای مشتمل بر ایجاد بسترهای قانونی همسو با ترغیب نخبگان به مشارکت با مرکز الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت، تقویت فرهنگ ملی مشوق مشارکت در جامعه، و اصلاح رفتار سیاسی- اجتماعی در سطح ملی؛ ب- عوامل ساختاری شامل تدبیراندیشی مرکز الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت، هماهنگسازی برنامه و تصمیمات دانشگاهها در سوق دادن نخبگان به مرکز الگو، هماهنگسازی برنامه و تصمیمات حوزه‌های علمیه در سوق دادن نخبگان به مرکز الگو، و حمایت حاکمیت و دستگاه‌های اجرایی از اهداف مرکز الگو و ج- عوامل رفتاری شامل برنامه‌ریزی جهت به‌سازی خصوصیات فردی نخبگان، و اصلاح ادراک و نگرش نخبگان جامعه است., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: توسعه; مشارکت; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; الگوی اسلامی- ایرانی پیشرفت; نخبگان

بررسی تأثیر گرایش به مساجد بر گرایش به ایثارگری (مورد مطالعه: شهرنشینان استان کهگیلویه و بویراحمد در سال 1393) - اصغر میرفردی; هومان دانشپذیر; فروغ فرجی; افسانه رشیدی زاده (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
هدف کلی: هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه بین گرایش به مسجد و گرایش به ایثارگری در مناطق شهری استان کهگیلویه و بویراحمد بوده است.روش: در این پژوهش که از روش پیمایشی استفاده شده است با استفاده از جدول مورگان تعداد 384 نفر از افراد 18 ساله و بالاتر مناطق شهری استان کهگیلویه و بویراحمد به‌عنوان نمونه، تعیین و با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی از نوع طبقهای- چند مرحلهای در سه شهر یاسوج، دهدشت و گچساران انتخاب شدند. ابزار گردآوری، پرسشنامه محققساخته بوده است(نامفهوم است) که جهت تعیین اعتبار آن از اعتبار صوری و جهت تعیین پایایی از همسانی درونی به روش آلفای کرونباخ استفاده شد. داده‌ها در سال 1393 گردآوری شدند. برای تجزیه و تحلیل دادهها از نرمافراز SPSS استفاده شده‌است. یافتهها: نتایج این پژوهش با استفاده از همبستگی پیرسون نشان داد که بین گرایش به مسجد و گرایش به ایثارگری در سطح 99 درصد رابطه معنادار و مستقیم وجود دارد. در رگرسیون چندمتغیره نیز 23 درصد از واریانس متغیر گرایش به شهادتطلبی و ایثارگری، به‌وسیله عامل گرایش به مسجد تبیین شده است. همچنین رابطه بین میزان تحصیلات پاسخگویان و گرایش به ایثارگری معنادار و معکوس بوده است. رابطه بین سن پاسخگویان و میزان گرایش به ایثارگری معنادار نبوده است. ضمن اینکه بین میزان گرایش به ایثارگری و شهادتطلبی با توجه به وضعیت تأهل و جنسیت افراد تفاوت معناداری وجود نداشت., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مسجد; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; ایثارگری; شهادت‌طلبی; کهگیلویه و بویراحمد

الگوی مفهومی دانشگاه اسلامی از منظر مقام معظم رهبری مد ظله العالی - مهران کشتکار; خلیل نوروزی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
اقتدار و مرجعیت علمی جمهوری اسلامی ایران، جز در پناه به وجود آمدن نهادهای اسلامی و برخاسته از دغدغههای انقلاب اسلامی محقق نمی‌شود. شناسایی ابعاد دانشگاه اسلامی گامی به سمت اصلاح نهاد دانشگاه برای تحقق اقتدار و مرجعیت علمی است. پژوهش حاضر که از نوع کیفی بوده و از راهبرد نظریه‌پردازی داده بنیاد استفاده شده، به دنبال پاسخ به این سؤال اساسی است که دانشگاه مطلوب اسلامی از نگاه مقام معظم رهبری مدظله‌العالی دارای چه ابعاد اصلی، سطوح تحلیلی و ساست گذاری، ملاحظات کلی و شاخص‌های اساسی است؟ برای این منظور، بیانات قابل‌دسترس معظم له در سایت الکترونیکی ایشان، مبنای کار قرار گرفته است. تجزیه و تحلیل داده‌ها در راهبرد نظریه‌پردازی داده بنیاد، سه مرحله کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی را شامل می‌شود. هم‌زمان با جمع‌آوری داده‌ها، کدگذاری باز بر روی آن‌ها انجام گردید و با بخش‌بندی داده‌ها و اطلاعات، مفاهیم و مقوله‌ها شکل گرفت. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد مدل نهایی حرکت به سمت دانشگاه اسلامی مشتمل بر سه محور «دانشجوی انقلابی»، «استاد متقی و عالم» و «اهداف انقلاب اسلامی» است که در بستر همافزا و تکاملی اهداف، چشمانداز و رسالت دانشگاه ارائه گردید. نوآوری و وجه تمایز این پژوهش، ترسیم نمایی جامع از دانشگاه اسلامی و برخاستن مدل از مضامین مستخرج از بیانات مقام معظم رهبری بوده و از دخالت دادن مدلهای پیشساخته در فرایند استخراج و دستهبندی مضامین خودداری شده است., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: دانشگاه; تحلیل مضمون; مقام معظم رهبری; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; دانشگاه اسلامی; رسالت دانشگاه

ویژگی های مربی صالح در پرورش و مدیریت استعداد ها ؛ پژوهشی قرآنی - محمد امین پهلوان شریف; سیدرضا سیدجوادین; علی اصغر پورعزت; محمد علی لسانی فشارکی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
مربی‌گری یکی از بهترین و مؤثرترین موضوعاتی است که می‌تواند موجب توسعه و پرورش استعدادهای سازمانی شود که از این طریق، پیشرفت شغلی آن‌ها را نیز در پی خواهد داشت. برخی از پژوهش‌های انجام‌شده با هدف اثربخش‌تر کردن رابطه مربی‌گری، بر ویژگی‌هایی متمرکز شده‌اند که مربی بایستی داشته باشد تا تأثیرگذارتر و مفیدتر باشد. پژوهش حاضر نیز با اتخاذ رویکردی مشابه و با هدف مبنایی، بر بومی‌سازی مفاهیم مدیریتی از طریق محور قرار دادن قرآن کریم تأکید کرده و در پی معرفی ویژگی‌های مربی صالح می‌باشد. روش مورداستفاده، تدبری سیاق محور است که روش تحقیق موضوعی در قرآن نام گرفته است. پژوهشگران به‌منظور شناسایی ویژگی‌های مربی صالح در قرآن، پس از تعیین کلیدواژه مرتبط، آیات متناسب با آن و تدبر در این آیات نورانی، به مفاهیمی مرتبط هدف پژوهش دست یافته‌اند. سپس مفاهیم مذکور که مربی را در مسیر رشد و پرورش افراد یاری می‌دهد در دسته‌بندی پنج‌گانه‌ای که شامل ویژگی‌های اعتقادی، اخلاقی-رفتاری، شخصیتی، روشمندی و هدفمندی می‌باشد معرفی کرده‌اند. درنهایت پیشنهاد شده است به‌منظور تکمیل و تقویت این بحث، پژوهش‌هایی با هدف مشابه از طریق استفاده از کلیدواژه‌های مشابه در قرآن کریم یا استفاده از سایر منابع اصیل اسلامی طرح‌ریزی و اجرا شود., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مدیریت استعداد; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; توسعه استعداد ها; روش تحقیق موضوعی در قرآن; مربی گری

ارائه الگوی عملکرد برای تشکل‌های دانشجویی بر اساس بیانات مقام معظم رهبری (دام‌ظله) - رضا طهماسبی بلوک آباد; سید مجتبی کمیلی فرد (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
در این مقاله، الگویی برای فعالیت تشکل‌های دانشجویی به‌منظور نیل به اهداف و آرمان‌های انقلاب اسلامی ایران ارائه شده است؛ لذا هدف مقاله طراحی الگوی مطلوب برای عملکرد تشکل‌های دانشجویی است. نوع تحقیق کیفی بوده و روش تحلیل داده‌ها استفاده از روش نظریه‌پردازی داده بنیاد می‌باشد. بدین منظور تمامی سخنرانی‌های مربوط به مقام معظم رهبری از آغاز دوران رهبری ایشان تا آخر مردادماه ۱۳۹۵٫ مورد مطالعه قرار گرفته و مفاهیمی که مرتبط با موضوع موردنظر می‌باشد، جمع‌آوری شده است؛ سپس در ادامه از طریق کدگذاری‌های باز، محوری و انتخابی، الگویی از فعالیت‌های موردنظر ایشان برای تشکل‌های دانشجویی طراحی شده است. بررسی بیانات مقام معظم رهبری منجر به استخراج 228 مضمون، 78 مفهوم، 31 مقوله فرعی شد که درنهایت در قالب 13 مقوله اصلی جای گرفت. نتایج به دست آمده از تحلیل داده و کدگذاری انجام گرفته در قالب 6 دسته به‌صورت مقوله محوری (خاصیت تحرک، تربیت و تعالی بخشی تشکیلات)، مقوله علی یا زمینه‌ساز (توجه به بعد اندیشه‌ای و نظری در تشکیلات و عرصه‌های فعالیت تشکیلات)، مقوله واسطه‌ای (خودباوری و هم‌افزایی تشکل‌ها)، مقوله محیطی (روحیه نظم و قانون مداری و ویژگی‌های روحی و اخلاقی حاکم بر تشکل و روحیه مطالبه گری همراه باانصاف و عوامل اثرگذار خارجی)، مقوله راهبردی (چارچوب اندیشه‌ای و تحلیلی صحیح و آرمان‌خواهی؛ عامل تحرک تشکیلات)، مقوله پیامدی (شناخت نیازهای کشور، مسئولیت‌پذیری و اثرگذاری، توجه به عرصه پیکار با باطل و دفاع از ارزش‌ها در مقابل دشمنان و اثرگذاری بر افراد خارج از مجموعه) دسته‌بندی شده است., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: بسیج دانشجویی; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; بیانات مقام معظم رهبری (دام‌ظله); تشکل دانشجویی; دانشگاه انقلابی; ویژگی‌های تشکل‌های دانشجویی

شناسایی ویژگی‌های شخصیتی سیاست‌گذاران مبتنی بر مدیریت جهادی - میثم کیانی زاده; علیرضا گلشنی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
هدف پژوهش حاضر شناسایی ویژگی‌های شخصیتی سیاست‌گذاران عمومی مبتنی بر مدیریت جهادی است. سؤال اصلی پژوهش آن است که ویژگی‌های شخصیتی سیاست‌گذاران در راهبرد مدیریت جهادی کدام است؟ و اولویت‌بندی این ویژگی‌های شخصیتی چگونه است؟ مدیریت جهادی مدیریتی است مبتنی بر مبانی، ارزش‌ها و اهداف اسلامی که مؤلفه‌های اصلی آن عبارت است از: روحیه ایثارگری، کار و تلاش مضاعف، مسئولیت‌پذیری، شایسته‌سالاری، وجدان کاری، شجاعت و قاطعیت در امور، خودباوری، از جنس مردم بودن، قناعت و ساده زیستی و حسن خلق که به‌عنوان متغیرهای مستقل پژوهش محسوب می‌شوند. در پژوهش حاضر به دلیل اینکه موضوع مدیریت جهادی و مؤلفه‌های آن، غالباً کیفی است، از ابزار مصاحبه‌های حضوری و روش دلفی استفاده شد و درنهایت برای تجزیه‌وتحلیل داده‌های به‌دست‌آمده از روش کمی استفاده شده و درمجموع روش تلفیقی (آمیخته) با غلبه کیفی روش انجام این مقاله است. براساس یافتههای مقاله رتبه‌ی اهمیت مؤلفه‌های مدیریت جهادی یکسان و مساوی نیست. مؤلفه‌ی شایسته سالاری مهم‌ترین مؤلفه در مدیریت جهادی و بعد از آن مؤلفهها‌ی مسئولیت‌پذیری،  وجدان کاری و  حسن خلق در رتبههای بعدی اهمیت قرار دارند., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مدیریت; جهاد; روش تلفیقى; سیاستگذارى عمومى; مدیریت جهادى; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ

مولفه‌های الگوی مقاوم‌سازی اقتصادی- اجتماعی جمهوری اسلامی ایران (مطالعه موردی سیاست‌های کلی ابلاغی مقام معظم رهبری) - یاسر سلیمانی; عادل پیغامی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
مسئله اصلی این مقاله آن است که با در نظر گرفتن الگوی مفهومی ارکان اقتصاد مقاومتی شامل: قرآن و سنت، آراء و اندیشه رهبران انقلاب اسلامی، دانش و تجارب بشری و شرایط و اقتضائات زمانی اقتصاد ایران؛ مؤلفه‌های الگوی مقاوم سازی اقتصادی- اجتماعی جمهوری اسلامی ایران، مبتنی بر سیاست‌های کلی ابلاغی از سوی مقام معظم رهبری کدامند؟  به منظور پاسخ به این سئوال در بخش مرور ادبیات از شیوه گردآوری کتابخانه‌ای و به روش توصیفی ـ تحلیلی و در استخراج مولفههای الگو از سیاست‌های کلی ابلاغی، از روش نظریه داده‌بنیاد استفاده ‌شده است. برهمین اساس الگوی مقاوم‌سازی اقتصادی- اجتماعی جمهوری اسلامی ایران، شامل هفت مولفه اصلی (مقوله) حاصل از 195 مفهوم استخراج شده از سیاستهای کلی است که این مولفهها عبارت‌اند از: توسعه و پیشرفت اقتصادی؛ زیرساخت‌های فیزیکی و اطلاعاتی-ارتباطاتی؛ مباحث جمعیتی؛ مسائل و امور فرهنگی/اجتماعی؛ مباحث اجرایی-تقنینی؛ توسعه و تحول آموزش، علم و فناوری؛ منابع طبیعی، زیست‌محیطی و اکولوژیکی. , مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: روش داده بنیاد; سیاست‌های کلی نظام; مطالعات راهبردی بسیج; مقاوم سازی اقتصادی- اجتماعی; مقاوم‌سازی; BSRQ

شناسایی ویژگی‌های شخصیتی کارآفرینان جهادی: بررسی موردی یک تجربه بومی واقعی - رضا محمدرضابیکی; محمد نوروزی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
این پژوهش اکتشافی با استفاده از روش تحلیل مضمون و با هدف تبیین ویژگی‌های شخصیتی کارآفرینانی که از سبک مدیریت جهادی پیروی می‌کنند، انجام‌شده است. در این راستا پژوهشگران ابتدا با بررسی منابع کتابخانه‌ای به تدوین ویژگی‌های شخصیتی کارآفرینان پرداختند. سپس با مراجعه به آراء صاحب‌نظران از طریق توزیع پرسشنامه و مصاحبه‌های تأییدی، ویژگی‌های کارآفرین جهادی تبیین شد. همچنین، پژوهشگران، برای تدقیق این ویژگی‌ها، به بررسی موردی یک کارآفرین جهادی پرداختند. در انتخاب این نمونه، پژوهشگران، ویژگی بومی بودن نمونه و ارزش محوری دینی نمونهی مورد بررسی را مدنظر داشتند. نتایج این پژوهش که در قالب الگوی مفهومی ارائه‌شده که ویژگی‌های «دانش مالی و اقتصادی، اعتقاد به کار عملی، دانش مدیریتی، ارزش‌های ملی، توفیق طلبی و نوآوری و خلاقیت» را برای کارآفرین جهادی معرفی و در این بین ویژگی «ارزش‌محوری دینی» به‌عنوان مفهوم محوری شناسایی شد., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مدیریت جهادی; کارآفرینی; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; کارآفرین جهادی; ویژگی‌های شخصیتی

طراحی الگوی مدیریت منابع انسانی فرماندهان دفاع مقدس (مطالعه موردی: سیره شهید محمدابراهیم همت) - مسلم باقری; سحر مرادی رودبالی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
مطالعه ابعاد مختلف دفاع مقدس و به‌ویژه مطالعهی عملکرد و شیوه‌های رفتاری سرداران و فرماندهان آن به‌عنوان مدیران و اداره‌کنندگان دفاع مقدس، می‌تواند سرمشق و سرلوحه مدیران امروزی قرارگرفته و در تولید دانش مدیریت اسلامی ایرانی مثمر ثمر واقع گردیده و در تحقق مدیریت جهادی در کشور راهگشا باشد. ازاین‌رو، مقاله حاضر با توجه به عدم وجود یک الگوی نظام‌مند پیرامون مدیریت منابع انسانی فرماندهان دفاع مقدس، باهدف شناسایی و بررسی شیوه‌های مدیریت منابع انسانی شهید محمدابراهیم همت نگاشته شده است. داده‌ها از مطالعه و بررسی کتب، مقالات و دیگر منابع اطلاعاتی موجود پیرامون این شهید، گردآوری و با روش تحقیق تحلیل محتوای کیفی مورد تجزیه‌وتحلیل قرارگرفته است. درنهایت پس از اجرای گام‌های روش مذکور، الگوی مدیریت منابع انسانی شهید همت در چهار بخش اصول مدیریت منابع انسانی (شامل هفت اصل)، جذب منابع انسانی (4 شاخص)، توسعه منابع انسانی (7 شاخص)، نگهداشت منابع انسانی (12 شاخص) ارائه گردیده است., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: دفاع مقدس; تحلیل محتوا; مدیریت منابع انسانی; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; سیره مدیریتی شهید همت; فرماندهان دفاع مقدس

بررسی رابطه دین‌داری با دو نوع فرهنگ سیاسی مشارکتی و دموکراتیک - محمودرضا رهبرقاضی; سیدجواد امام جمعه زاده; سوسن نوربخش; مینا خاکی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
نظریه‌پردازان با توجه به چارچوب نظری‌شان، نقش متفاوتی برای دین در فرآیند گذار به دموکراسی قائل شده‌اند. نظریات شکل‌گرفته الگوهای غربی، تحقق دموکراسی غربی در جوامع برخوردار از فرهنگ اسلامی را امری بعید می‌دانند؛ اما روشن است که هرچند دین مبین اسلام با دموکراسی غربی، سازگاری ندارد ولی اگر مقصود از توسعه سیاسی، مشارکت شهروندان در فرآیندهای سیاسی باشد، این دو مفهوم باهم سازگار هستند. مطالعه حاضر نیز در همین راستا، باهدف بررسی تأثیر دین‌داری بر روی فرهنگ سیاسی دموکراتیک (منطبق با ارزش‌های غربی) و فرهنگ سیاسی مشارکتی (منطبق با ارزش‌های اسلامی) انجام‌گرفته است. اطلاعات این تحقیق با استفاده از ابزار پرسش‌نامه در چارچوب روش پیمایشی در بین کلیه شهروندان شهر اصفهان در سال 1394 با نمونه تصادفی 339 نفر انجام شد. یافتهها نشان می‌دهد با افزایش دین‌داری از میزان فرهنگ سیاسی دموکراتیک در بین افراد، کاسته می‌شود؛ به‌عبارت‌دیگر، فرهنگ سیاسی دموکراتیک در بین افرادی بالاتر بود که از دین‌داری کمتری برخوردار بودند. از سوی دیگر، فرهنگ سیاسی مشارکتی در بین افرادی که از میزان دین‌داری بالاتری بودند، بیشتر بود و دین‌داری، تأثیر مثبتی بر روی فرهنگ مشارکتی در بین شهروندان دارد, مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; شهروندان اصفهان; فرهنگ سیاسی دموکراتیک; فرهنگ سیاسی مشارکتی; مردم سالاری دینی

واکاوی ارزشهای اخلاق حرفه ای (منشوراخلاق کار) مبتنی بر اندیشه مقام معظم رهبری مدظله العالی - هادی خان محمدی; وحید خاشعی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
ازجمله حوزه‌هایی که اسلام بدان توجه ویژه داشته، مقوله «کار» است و آن را عمل صالح می‌داند؛ اما در نظام‌های سرمایه‌داری غربی به کار به مقوله ابزار نگاه می‌کنند. مقام معظم رهبری مدظلهالعالی در خصوص تفاوت بین این دو دیدگاه، فرمایشات زیادی دارند که می‌توان از تحلیل بیانات ایشان به یک منشور ارزش‌های اخلاق حرفه‌ای دست‌یافت تا سرلوحه بسیاری از سازمان دولتی، عمومی و خصوصی قرار بگیرد. بدین منظور سؤال اصلی پژوهش آن است که مقام معظم رهبری مدظلهالعالی با توجه به اندیشه حکیمانه، گسترده و عمیقی که دارند روی چه ارزش‌هایی در کار و شغل تأکید و توصیه می‌کنند؟ جهت پاسخ به سؤال تحقیق، از مزیت تحلیلی استراتژی نظریه‌پردازی داده‌بنیاد استفاده گردید و بیانات مقام معظم رهبری مدظله‌العالی در خصوص کار مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. نتایج تحقیق حاکی از یک ارزش بنیادین، 13 ارزش اساسی و 25 ارزش کارکردی است. بدیدن منظور خدامحوری در کار به‌عنوان یک ارزش بنیادین و ارزش‌های اساسی ذیل آن از قبیل تقواپیشگی، مردم‌گرایی، مسئولیت‌پذیری، جهاد کاری، انضباط کاری، امانت‌داری، صداقت، تعهد و مسئولیت، کارآمدی، عدالت محوری، امنیت بخشی، انقلابی گری و وحدت و یکپارچگی به‌عنوان یافته‌های اصلی پژوهش محسوب می‌گردند., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: اخلاق; اخلاق حرفه‌ای; کار; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; ارزش‌های اخلاقی; عقلانیت دینی

تبیین سبک رهبری خدمتگزار فرماندهان سپاه در دوران دفاع مقدس و پیامدهای آن در بین بسیجیان (مطالعه موردی: شهید حسین خرازی) - مهری عسکری; اصغر فروغی ابری; ابوالحسن فیاض انوش (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
فرماندهان سپاه با شیوه مدیریت و رهبری خویش نقش اثرگذاری در ایجاد انگیزه در بسیجیان و پیروزی‌های متعدد در جنگ تحمیلی داشته‌اند که در قالب مفهوم سبک رهبری خدمتگزار قابل بررسی هست. این مطالعه با روش پیمایش و با ابزار پرسشنامه به بررسی سبک رهبری خدمتگزار فرمانده لشکر 14 امام حسین (علیه‌السلام)، شهید حسین خرازی در بین 210 نفر از بسیجیان دوران دفاع مقدس این یگان پرداخته است. اعتبار تحقیق از نوع صوری و روایی مقیاس‌ها با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ مورد تأیید واقع شد. داده‌ها پس از گردآوری توسط نرم‌افزارهای اس پی اس اس و لیزرل مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند. یافته‌های تحقیق بیانگر آن است که بین سبک رهبری خدمتگزار شهید حسین خرازی در جنگ تحمیلی با سرمایه اجتماعی و تعهد سازمانی بسیجیان داوطلب ارتباط معنی‌دار وجود دارد. همچنین نتایج نشان می‌دهد با افزایش سرمایه اجتماعی بسیجیان میزان تعهد سازمانی آن‌ها نیز افزایش می‌یابد. نتایج رگرسیون نیز بیانگر این است که تعهد سازمانی افراد به ترتیب تحت تأثیر متغیرهای سبک رهبری خدمتگزار (50/0) و سرمایه اجتماعی (36/0) است که درمجموع این دو متغیر توانسته‌اند 60 درصد از واریانس تعهد سازمانی را تبیین کنند. همچنین نتایج آزمون مدل‌سازی معادلات ساختاری توسط نرم‌افزار لیزرل نشان داد که مدل تحقیق با داده‌ها برازش داشته است., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; جنگ تحمیلی; شهید حسین خرازی؛ سبک رهبری خدمتگزار؛ سرمایه اجتماعی؛ تعهد سازمانی

باز شناسی شاخص‌های کیفیت محصول در آیات قرآن کریم در چارچوب اقتصاد مقاومتی - مسعود غفاری (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
ستون فقرات اقتصاد مقاومتی، تولید داخلی است. علی رغم جایگاه کلیدی تولید و کیفیت کالا و خدمات در اقتصاد مقاومتی،‌ به طور شایسته و مناسب به این موضوع پرداخته نشده است. هدف این پژوهش بازشناسی شاخص‌های کیفیت محصول در آیات قرآن است. در این پژوهش ضمن بازخوانی شاخص‌ها و ابعاد کیفیت کالا و خدمات در ادبیات متعارف،‌ به جستجوی مفهوم و شاخص‌های کیفیت محصول از منظر منابع دینی همچون قرآن کریم به شاخص‌های کیفیت محصول با روش تحقیق موضوعی در قرآن کریم و با استفاده از رویکرد تفسیر قرآن به قرآن پرداخته است. هرچند در منابع دینی محدوده مشخصی تحت عنوان شاخص‌های کیفیت ذکر نشده است اما یافته‌های پژوهش حاضر حاکی از آن است که می‌توان با استفاده از گزاره‌هایی به رهنمودهایی از شاخص‌های کیفیت دست‌ یافت. شاخص‌های بیان شده در آیات قرآن کریم به دو دسته شاخص‌های ایجابی و شاخص‌های سلبی تقسیم می‌شوند. این شاخص‌ها دلالت بر مفاهیمی چون نیکویی و زیبایی، عدالت در توزیع و انصاف،‌ سالم و طبع‌پذیر، استوار و قابل اطمینان در محدوده شاخص‌های ایجابی و کم‌نگذاشتن، نداشتن ضرر مالی، جانی و جسمی و در نهایت نقض نکردن عهد و پیمان در محدوده شاخص‌های سلبی دارد., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مدیریت اسلامی; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; ‌ تولید; ‌ قرآن کریم; شاخص های کیفیت; واژگان کلیدی: کیفیت

دلالت‌های حماسه‌ی حسینی در رشد سرمایه‌ی انسانی - سید حسین خاکسار; کرامت محمدی; اسدالله گنجعلی; محمدرضا سنگری (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
سرمایه‌ی انسانی اصطلاحی است که در دهه‌های اخیر از اقتصاد وارد ادبیات مدیریت شده اشاره به افرادی دارد که دارایی‌هایشان (شامل دانش، مهارت و تخصص) برای سازمان در حکم سرمایه‌ است. مسئله‌ی اصلی پژوهش پیش رو، شناخت مسیر اصلی فرآیند رشد سرمایه‌ی انسانی با توجه به آموزه‌های دینی و سیره‌ی اهل‌بیت علیهم‌السلام است که بر همین اساس، این پژوهش به دنبال تبیین دلالت‌های حماسه‌ی حسینی در رشد سرمایه‌ی انسانی بوده و در پی آن است که اصول متناسب با سازمان را از دل این برهه از تاریخ با استفاده از روش‌شناسی تحلیل مضمون استنباط نماید. درنتیجه‌ی فرآیند تحلیل مضمون انجام‌گرفته در این پژوهش، 531 مضمون پایه، 80 مضمون سازمان دهنده و 10 مضمون فراگیر استخراج شده است که نهضت اباعبدالله الحسین علیه‌السلام را به‌مثابه یک نهضت رشد برای سرمایه‌های انسانی (به‌طور خاص) و بشریت (به‌صورت عام) تحلیل و دلالت‌های این حماسه را بر رشد سرمایه‌ی انسانی نشان می‌دهد., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: رشد; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; توسعه‌ی منابع انسانی; حماسه‌ی حسینی; سرمایه‌ی انسانی; مدیریت عاشورایی

تبیین الگوی مطلوب حرکت‌های جهادی در راستای مقابله با فقر و محرومیت با تأکید بر اجتماع‌محوری و توانمندسازی - مهدی رحیمی نسب; محمد سلیمانی; احسان ولدان زرقانی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
با توجه به ناکارآمدی و شکست برنامه‌های متمرکز و سیاست‌های بالا به پایین دولتی برای کاهش فقر و محرومیت در سال‌های اخیر، اقبال به برنامه‌های اجتماع‌محور مبتنی بر توانمندسازی برای مبارزه با فقر بیشتر شده است. در رویکرد اجتماع‌محور، توانمندسازی محرومین و مشارکت آن‌ها در فرایند رفع فقر اهمیت ویژه‌ای می‌یابد. یکی از مهم‌ترین نهادها و سازمان‌های اجتماع‌محور که در سال‌های اخیر فارغ از سیاست‌های دولتی با هدف رفع محرومیت در کشور به فعالیت می‌پردازد، حرکت‌های داوطلبانه جهادی است که دانشجویان، طلاب، دانش‌آموزان و دیگر اقشار جامعه بدان مبادرت می‌ورزند. متأسفانه تلاش‌های صورت گرفته در قالب حرکت‌های جهادی برای دستیابی به هدف رفع محرومیت الگوی مشخصی نداشته و کنکاش پیرامون پژوهش‌های صورت گرفته در باب حرکت‌های جهادی نشان می‌دهد که این حوزه علی‌رغم ظرفیت‌های بی‌شمار از فقر علمی و پژوهشی رنج می‌برد؛ از این رو پژوهش حاضر در راستای دستیابی به الگوی مناسب حرکت‌های جهادی دلالت‌های رویکرد توانمندسازیِ اجتماع‌محور در رفع فقر را مورد تأکید قرار می‌دهد. بدین منظور در ابتدا ساختار و ظرفیت‌های هریک از رویکردهای اجتماع محوری و توانمندسازی برای مقابله با فقر و محرومیت مورد مطالعه و مداقه قرارگرفته و پس از ارائه وضعیت موجودِ حرکت‌های جهادی، دلالت‌های رویکرد توانمندسازیِ اجتماع محور برای دستیابی به الگوی مطلوب حرکت‌های جهادی استخراج گردیده است. با توجه به این که در مقام تحقق محرومیت‌زدایی و مقابله با فقر، توجه به سه رکن اقتصادیِ تولید، توزیع و مصرف ضروری است؛ جهت تعریف وظایف و مأموریت‌هایی منسجم و دقیق برای حرکت‌های جهادی، در این مقاله الگوی جامع حرکت‌های جهادی در راستای مقابله با فقر و محرومیت در سه سطح تولید، توزیع و مصرف پیشنهاد گردیده است., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: توانمندسازی; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; حرکت‌های جهادی; اجتماع محوری; الگوی مطلوب حرکت‌های جهادی; فقرزدایی

تاثیر توسعه فناوری در ارتباطات بین فردی در چارچوب سبک زندگی اسلامی ایرانی - حسین خالقی; محمد لگزیان; شمس الدین ناظمی; غلامرضا ملک زاده (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
در قرن اخیر، رشد و توسعه فناوری صرفاً در حوزه فرایندهای کاری سازمانها و صنایع نبوده است بلکه نظام اجتماعی را نیز متأثر کرده است. هدف پژوهش حاضر، کشف و توصیف عمیق تجارب و دریافتهای متکثر اعضای هیات علمی یک دانشگاه از تاثیرات توسعه فناوری در ارتباطات بینفردیِ مبتنی بر سبک زندگی اسلامی-ایرانی میباشد. این مطالعه با رویکرد اکتشافی و با استفاده از ابزار مصاحبه عمیق نیمه ساختار یافته به گردآوری داده ها پرداخته و سپس با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی دادههای گردآوری شده مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. افراد مورد مطالعه(مشارکت کنندگان) 13 نفر از اعضای هیات علمی دانشگاه بودند که از طریق روش نمونهگیری هدفمند گلوله برفی تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. انزوای فردی و کنشهای ریاکارانه، دو مضمون سطح فردی و در سطح جامعه مضامین ارتباطات اجتماعی پایشی و فرهنگ رفتارهای فخرفروشانه و در سطح نوع بشر مضمون تضعیف شأن انسان، مضامین اصلی استخراج شده می باشند. در نهایت مضامین حاصل از مصاحبهها با ابعاد و مولفههای سبک زندگی اسلامی-ایرانی تطبیق داده شده و موارد افتراقی تبیین گردیدهاند. یافته‌های تحقیق می‌تواند در فهم بهتر و تقویت آگاهیهای جمعی نسبت به ابعاد مختلف رشد و توسعه فناوری در نزد افراد جامعه مفید واقع شود و سیاستگزاران را در برخورد با آن مهیاتر سازد. , مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: فناوری; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; ارتباطات بین‌فردی; توسعه فناوری; سبک زندگی اسلامی-ایرانی

شناسایی و سطح‌بندی مؤلفه‌های فرهنگ‌سازمانی جهادی در سازمان‌های مردم‌نهاد فرهنگی - محمد مهدی بیگدلی; سینا عصاره نژاد دزفولی; مهدی حمزه پور; محمد پهلوانی زاده (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
هدف مقاله، استخراج و سطح‌بندی مؤلفه‌های فرهنگ‌جهادی در سازمان‌های مردم‌نهاد فرهنگی است. نوع تحقیق ترکیبی با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و روش ساختاری-تفسیری(ISM) می‌باشد. بدین منظور تمامی متون پیشینه، مطالعه و با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی، مؤلفه‌های فرهنگ‌جهادی در سازمان‌های مردم‌نهاد فرهنگی، استخراج‌شده و با نظر خبرگان، صحه‌گذاری شده‌اند. سپس به‌وسیله روش ساختاری-تفسیری، این مؤلفه‌ها سطح‌بندی شده‌اند. از بررسی متون مربوط به فرهنگ جهادی، هفت مؤلفه، ولائی‌بودن، سبک زندگی یکپارچه جهادی، پاسخگویی به نیازهای انقلاب و کشور، مردمی‌بودن، خصائص اخلاقی، علم‌مداری و تشکیلاتی‌بودن، استخراج گردید. براساس یافتههای مقاله مولفههای سبک زندگی یکپارچه جهادی و ولائی‌بودن، بیش‌ترین تأثیر را در شکل‌گیری سایر مؤلفه‌ها دارند ضمن اینکه بر یکدیگر تأثیرات متقابل دارند. در سطح بعدی مولفه تشکیلاتی‌بودن و سپس به‌ترتیب مؤلفه‌های خصائص اخلاقی و پاسخ‌گوئی به نیازهای انقلاب و کشور (در یک سطح) و مردمی‌بودن، اثرگذارترین مؤلفه‌ها هستند. علم‌مداری، تأثیرپذیرترین مؤلفه در فرهنگ‌جهادی این سازمان‌هاست که البته به‌معنای کم‌اثر‌بودن آن در فرآیند حصول اهداف در سازمان، نیست., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; فرهنگ‌جهادی; پاسخگویی نیازهای انقلاب اسلامی; تشکیلاتی بودن; سازمان‌های مردم‌نهاد فرهنگی; سبک زندگی مجاهدانه; فرهنگ‌سازمانی

طراحی مدل مدیریت جهادی فرماندهان دوران دفاع مقدس بر اساس ابعاد چهار گانه طرز فکر، سبک زندگی اسلامی، سبک مدیریت و عملکرد اجرایی - حمید رضا عامل اردستانی; دکتر محمد تقی امینی; دکتر لطف اله فروزنده دهکردی; دکتر محمد محمودی میمند (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
مدیریت جهادی یک مکتب فکری است که فرد با انتخاب و آگاهی در مسیر دستیابی به یک هدف متعالی و در مقابل دشمن حرکتی مجاهدانه را آغاز می کند و برای رسیدن به مقصد خود، نهایت فکر و تلاش خود را به کار می بندد. اگر مدیریت جهادی یا همان کار و تلاش با نیت الهی و مبتنی بر علم و درایت حاکم باشد، مشکلات کشور قابل حل است و کشور حرکت رو به‌جلو را ادامه خواهد داد. این پژوهش اکتشافی با هدف تبیین ویژگی‌های ابعاد چهار گانه مدل مدیریت جهادی فرماندهان دوران دفاع مقدس و با استفاده از روش نظریه‌پردازی داده بنیاد انجام شد. در این راستا پژوهشگران ابتدا با بررسی منابع کتابخانه‌ای به تدوین ویژگی‌های آن پرداختند. سپس با مراجعه به آراء صاحب‌نظران از طریق مصاحبه‌هایی با فرماندهان دوران دفاع مقدس و مستندات سرداران شهید، ویژگی‌های مدیریت جهادی تبیین شد، مفاهیم و مقولات مصاحبه‌ها به روش کدگذاری باز استخراج، به کمک نرم افزار 11 Nvivo، با تبیین روابط بین مفاهیم و مقولات محوری، مدل مدیریت جهادی آن استنتاج گردید و مقولات و مؤلفه‌ها به ابعاد چهار گانه طرز فکر، سبک زندگی اسلامی، سبک مدیریت و عملکرد اجرایی دسته‌بندی گردید, مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مدیریت جهادی; سبک مدیریت; عملکرد اجرایی; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; تحلیل داده بنیاد; طرز فکر

اولویت بندی مؤلفه های سیستم اطلاعاتی ارزیابی عملکرد مدیریت جهادی در سازمان - سجاد شکوهیار; روح الله تولایی; لیلاسادات فاطمی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
هدف اصلی از انجام تحقیق حاضر اولویت بندی مؤلفه های سیستم اطلاعاتی ارزیابی عملکرد مدیریت جهادی در سازمان می باشد. مدیریت جهادی به عنوان مدلی مبتنی بر ارزشهای ایرانی- اسلامی، با وجود فصل مشترک با سایر الگوهای مدیریتی، به دلیل دارا بودن برخی ابعاد و مولفه های خاص، از دیگر الگوهای مرسوم و متداول علم مدیریت متمایز می گردد. ارزیابی عملکرد، موضوع اصلی در تمامی تجزیه و تحلیل های سازمانی است و تصور سازمانی که شامل ارزیابی و اندازه گیری عملکرد نباشد مشکل است. از آن جایی که هدف مدیریت جهادی رسیدن از وضع موجود به وضع مطلوب است، دارا بودن سیستم اطلاعاتی ارزیابی عملکرد برای تحقق این هدف امری ضروری به شمار می رود. از همین رو، تحقیق حاضر به لحاظ هدف، کاربردی بوده و  از نظر جمع آوری داده، کیفی می باشد؛ بنابراین در ابتدا با روش مطالعات کتابخانه ای و مطالعات اسنادی مؤلفه های مؤثر بر ارزیابی عملکرد مدیریت جهادی استخراج شده و پس از دسته بندی آن ها در ابعاد سیستم اطلاعاتی، اولویت و جایگاه هر مؤلفه پس از نظرسنجی از خبرگان با استفاده از نقشه شناخت ادراکی فازی تعیین می شود. در این روش هر گره که مجموع وزن ورودی و خروجی (مرکزیت ) بیشتری داشته باشد، درجه بیشتری دارد و لذا از اهمیت بیشتری برخوردار است و بزرگ تر نشان داده می شود. همچنین یال ها که روابط علی و میزان تاثیر روابط را نشان می دهند، با توجه به وزنشان تیره و روشن هستند. لذا هر چه وزن یال به عدد یک نزدیک تر باشد، تیره تر نشان داده می شود., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مدیریت جهادی; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; عملکرد; عملکرد سازمانی; سیستم اطلاعاتی

بازنمایی ویژگیهای رهبری فرماندهان جنگ تحمیلی در سینمای دفاع مقدس مورد مطالعه: فیلمهای به کبودی یاس، شور شیرین و ایستاده در غبار - میثم فرخی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
این مقاله به دنبال شناسایی ویژگی های رهبری باز نمایی شده از فرماندهان جنگ تحمیلی در سه فیلم دفاع مقدس، ایستاده در غبار، شورشیرین و به کبودی یاس می باشد.به طور اعم به بازنمایی ویژگی های فرماندهان در سینمای دفاع مقدس و به طور اخص در فیلم ایستاده در غبار فرماندهی احمد متوسلیان، در فیلم شورشیرین فرماندهی محمودکاوه و در فیلم به کبودی یاس به فرماندهی عبدالحسین پرداخته شده است. و تلاش بر آن بوده که با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی، سه فیلم مد نظر، که با نمونه گیری هدف مند انتخاب شده اند، تجزیه و تحلیل شوند. نتایج این تحلیل نشان می دهد:که ویژگی های رهبری فرماندهان در فیلم های مذکور را می توان به پنچ ویژگی شخصیتی (ویژگی های ظاهری، مهارتها، ارزشها، انگیزه ها، خصلت ها) و سه ویژگی رفتاری (رفتار شخصی، رفتار سازمانی، اقدامات راهبردی) و دو عامل وضعیتی (ویژگی پیروان و ویژگی محیطی) تقسیم و طبقه بندی کرد.و هر کدام از این ویژگی ها دارای مضامین مرتبط به خود می باشند. و بر این اساس با توجه به مقوله ها و مضامین به دست آمده الگوی ویژگی های رهبری فرماندهان ترسیم شده است, مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: رهبری; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; بازنمایی; رهیافت رفتاری; رهیافت صفات مشخص; سینما دفاع مقدس; فرمانده جنگ

شأن نظارتی مجلس شورای اسلامی در اندیشه امام خمینی(رحمه‌الله) - محمدرضا داودی; ناصر جمالزاده (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
بررسی کارکردهای مجلس به‌عنوان یکی از ارکان نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران از مهمتری موضوعاتی است که در منظومه فکری امام خمینی، نقش و جایگاه ویژه ای دارد. این مقاله در صدد است به این پرسش پاسخ دهد که «در میان کارکردهای مختلف مجلس شورای اسلامی، کارکرد نظارتی آن چه جایگاهی دارد؟» برای پاسخ به این پرسش، از روش تحلیل محتوای مضمونی استفاده شده است که بر اساس چارچوب مفهومی نظارت و کارکردگرایی و با رجوع به منابع کتابخانه‌ای که در مجموعه صحیفه امام به‌عنوان مرجع رسمی بیانات ایشان گردآوری شده مورد تحقیق قرار گرفته است. از این رو پس از استخراج مفاهیم مرتبط با موضوع، کارکرد های مجلس شورای اسلامی از منظر ایشان دسته‌بندی و ذیل دو محور تقنین و نظارت تعریف شده است. با این کار اهمیت هر یک از این کارکرد ها مشخص و جایگاه نظارت مجلس در شئون مختلف احراز می‌شود. در نهایت ثمره پژوهش نشان می‌دهد برخلاف تصورات رایج که تقنین را کارکرد اصلی مجلس شورای اسلامی می‌داند و عملکرد این نهاد نیز در ادوار مختلف بیان‌گر تمرکز بر همین شأن است، بنیان‌گذار انقلاب اسلامی ایران تأکید ویژه‌ای بر نظارت مجلس بر امور کشور داشته و این شأن را کارکرد اصلی مجلس شورای اسلامی می‌داند, مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: امام خمینی; نظارت; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; قانون‌گذاری; کارکردگرایی; مجلس شورای اسلامی

ارزیابی مدل سازمان ارزش‌بنیان با رویکرد اسلامی(مطالعه‌ی موردی: دانشگاه پیام نور) - اسماعیل رستم زاده گنجی; مجید ضماهنی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
پس از طراحی یک مدل، ارزیابی، آخرین مرحله‌ی منطقی قبل از بکارگیری در سطح سازمان است. نگارنده‌ قبلا، مدلی از سازمان ارزش‌بنیان با رویکرد اسلامی را در مقاله‌ای بازنموده است که نخستین مدل جامع سازمان ارزش‌بنیان با رویکرد اسلامی است و 9 بُعد برای چنین سازمانی ترسیم، و از این مبنا دفاع می‌کند که تصور یک سازمان ارزش‌بنیان بر پایه‌ی ارزشهای اسلامی بدون تصور این ابعاد امکان‌پذیر نیست. اکنون جهت سنجش اعتبار مدل برآنیم تا فرضیه‌ی حاصل از مقاله‌ی پیشین در خصوص نحوه‌ی ارتباط متقابل این ابعاد با هم و اثرشان بر یکدیگر را بیازماییم. فلذا،پرسشنامه‌ی محقق‌ساخته‌ای بین کارکنان و اعضاء هیأت علمی دانشگاه پیام نور توزیع و پاسخهای 300 نفر به پرسشنامه‌ها دریافت گردید. در مطالعه‌ی پیش‌رو بنا داریم با بهره‌جویی از رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری مبتنی بر واریانس پاسخهای جامعه‌ی آماری را تحلیل نماییم و به برازش مدلهای اندازه‌گیری، ساختاری، و کلی بپردازیم یا به بیانی دیگر، پایایی و روایی ابزار سنجش، فرضیه‌ی کلی مطالعه‌ی یادشده و فرضیات هجده‌گانه‌ی جزئی‌تر را بیازماییم. چنان که دستاوردهای این مطالعه نشان می‌دهد، ابزار سنجش از پایایی و روایی مناسب برخوردار بوده است. از فرضیات جزئی، جز دو مورد همگی تأیید شدند و ضرایب حاصل نیز، نشان از برازش مناسب مدل داشتند., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; سازمان ارزش‌بنیان با رویکرد اسلامی; روش حدّاقل مربّعات جزئی; رویکرد مدل‌سازی معادلات ساختاری

ساختار دهی اهداف کلان تعامل مسجد و کودک و نوجوان و دلالت‌های آن برای خط‌مشی‌گذاران حوزه فرهنگ»* - علیرضا شریف فرد; روح اله رازینی; حسین عباسی نوذری (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
هدف پژوهش: کودک و نوجوان از مهم‌ترین سرمایه‌های انسانی محسوب می‌شود و مسجد نهادی اصیل است که می‌تواند در تربیت اسلامی کودک و نوجوان نقش‌آفرین باشد. تصمیم‌گیران فرهنگی برای آن‌که تعامل مسجد و کودک و نوجوان را محقق نمایند لازم است ابتدا روابط و تقدم و تاخر عوامل موثر بر تعامل مسجد و کودک و نوجوان را در نظر بگیرند تا مسیر پیاده سازی این مفاهیم تسهیل گردد. بنابراین هدف این پژوهش کشف الگوی روابط مولفه‌های مرتبط با تعامل مسجد و کودک و نوجوان است. روش پژوهش: با استفاده از روش مدل سازی ساختای-تفسیری (ISM) الگوی روابط مؤلفه‌های راهبردی در زمینه تعامل مسجد و کودک و نوجوان، از منظرخبرگان این حوزه کشف و سطح‌بندی شده اند.نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که مولفه‌های مرتبط با «پشتوانه‌های سیاستی و قانونی، حمایت سازمان‌های متولی، استقرار زیر ساخت‌های نرم افزاری و محوریت امام جماعت» از بالاترین نفوذ و سطح تاثیر در میان سایر مولفه‌ها برخوردارند. علاوه بر آن چهار مولفه «پیوند تشکل‌های درون مسجدی با مسجد، همگرایی تشکل های برون مسجدی با محوریت مسجد، در دسترس بودن محصولات مورد نیاز فعالان فرهنگی، متناسب سازی فضای فیزیکی» به عنوان عوامل توانمند ساز در لایه میانی قرار می‌گیرند. در نهایت مولفه‌های «ایفای نقش آموزش و پرورش، تحقق نقش‌آفرینی مسجد در محیط پیرامونی» دارای بیشترین وابستگی و به عنوان نتایج تحقق سایر مولفه‌ها استخراج شده‌اند. الگوی روابط مولفه‌ها در مدلی شش سطحی ارائه شده است., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مسجد; تربیت; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; کودک و نوجوان; الگوسازی ساختاری-تفسیری (ISM); خط مشی فرهنگی; مدیریت‌فرهنگی

الگوی وحدت کارکردی ظرفیت‌های تمدنی انقلاب اسلامی ایران با تاکید بر اندیشه های مقام معظم رهبری مدظله العالی - محمد واثقی بادی; مهدی بمانی طوئقی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
با طلوع انقلاب اسلامی تقابل تاریخی حق و باطل معنای تمدنی به خود گرفت. انقلاب اسلامی در این مواجهه همه‌جانبه، متمسک به ظرفیت‌‌ها و نهادهای انقلابی و تمدن‌ساز شده است که در بستر تاریخ این انقلاب ظهور و رشد یافته اند. بعد از گذشت چند دهه از انقلاب اسلامی، ضرورت وحدت کارکردی و هماهنگی این ظرفیت‌های تمدن‌ساز هم در مواجهه با تمدن غرب و هم در جهت ساخت یک تمدن منسجم و خالی از التقاط و تعارضات فرهنگی تمدنی در بخش‌های مختلف، هرچه بیشتر احساس می‌شود. لذا در این پژوهش در وهله‌ی اول ظرفیت‌ها و نهادهای تمدن‌ساز انقلاب اسلامی بواسطه روش نظریه پردازی داده بنیاد از بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی احصاء و تحلیل کارکردی شدند. سپس ظرفیت‌های تمدنی به دو نوع ظرفیت‌های تمدن‌ساز و ظرفیت‌های وحدت‌بخش تقسیم شدند و براساس الگوی سه مرحله‌ای تمدن سازی(تفکر، فرهنگ، تمدن) الگوی نهایی وحدت کارکردی ظرفیت‌های تمدنی انقلاب اسلامی ارائه شد.  ظرفیت‌ها و نهادهای تمدن‌ساز شناخته شده شامل مسجد، حسینیه و هیأت‌ها، حوزه علمیه، دانشگاه، خانواده، بسیج مردمی، اجتماعات دینی مردم مانند نماز جمعه، اربعین و غیره و همچنین ظرفیت‌های وحدت آفرین شامل مواردی چون ولی فقیه، علم دینی، روحیه بسیجی و غیره می‌شود., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: انقلاب اسلامی; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; تحلیل کارکردی; تمدن‌سازی اسلامی; ظرفیت تمدنی; کارکرد تمدنی; وحدت کارکردی

شناسایی موانع عملیاتی شدن سیاست‌های کلی نظام اداری ابلاغی مقام معظم رهبری مدظله العالی - میثم لطیفی; مجتبی کمیلی فرد (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
این پژوهش به بررسی موانع موجود بر سر راه عملیاتی شدن سیاست‌های کلی نظام اداری پرداخته و به دنبال پاسخ به این سؤال است که موانع عملیاتی شدن سیاست‌های کلی نظام اداری کداماند؟ در این پژوهش از روش تحقیق کیفی و ابزار مصاحبه برای جمع‌آوری داده‌ها و تحلیل مضمون برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها استفاده شده است. درفرایند انجام این پژوهش با 10 نفر از خبرگان دانشگاهی و اجرایی این حوزه مصاحبه انجام شد و پس از تحلیل مضمون متن مصاحبه ها 174 مضمون پایه و 120مضمون سازمان دهنده استخراج شدند. در نهایت این پژوهش، مؤلفه‌هایی 36 گانه در سه بعد موانع مربوط به طراحی و تدوین ازجمله: غفلت از توجه به توانایی، امکانات و ظرفیت مجریان در مرحله تدوین خط‌مشی‌های کلان، عدم وجود دسته‌بندی منظم موضوعات و مسائل نظام اداری؛ موانع مربوط به اجرا ازجمله: برخورد شعاری باسیاست‌های کلی، وجود مقاومت در برابر تغییرات، نبود ثبات مدیریتی؛ موانع مربوط به نظارت و ارزشیابی ازجمله: فقدان شاخص‌ها و معیارهای مشخص برای نظارت و ارزشیابی دسته‌بندی شدند., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; اجرا خط مشی; خط مشی گذاری عمومی; خط مشی های کلان; سیاست‌های کلی نظام; سیاست‌های کلی نظام اداری

کشف عوامل مؤثر بر استحاله نهاد جهاد سازندگی: تحلیل شبکه مضامین - میثم ظهوریان ابوترابی; سعید مرتضوی; محمد لگزیان; محمد مهدی فراحی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
هدف از این پژوهش کشف عوامل مؤثر بر استحاله نهاد جهاد سازندگی بود. جهت دستیابی به این هدف و با توجه به ماهیت سوالات تحقیق، روش کیفی تحلیل شبکه مضامین به عنوان استراتژی مناسب انتخاب شد. جامعه مورد مطالعه پژوهش مدیران نهاد جهاد سازندگی در دهه اول فعالیت این نهاد بوده است که از طریق نمونهگیری هدفمند و با در نظر گرفتن اصل اشباع با نمونهای 25 نفره از این مدیران به صورت عمیق مصاحبه شده است. از تجزیه‌وتحلیل داده‌های پژوهش 146 کد باز تولید شد که پس از ترکیب 20 مضمون پایه شناسایی و این مضامین در گروه‌های همگن، در قالب سه مضمون سازمان‌دهنده شامل عوامل بیرونی، عوامل درونی فرهنگی و تغییرات درونی ساختاری دسته بندی شد. نتایج تحقیق میتواند در حفظ ماهیت و هویت سازمانهای اجتماعی و نهادهای ارزشی و مردم پایه مورد استفاده قرار گیرد., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: جهاد سازندگی; انقلاب اسلامی; نهاد; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; استحاله سازمانی; شبکه مضامین

تعهد مدیران بخش دولتی در نظام اسلامی - محسن جاجرمی زاده; مسلم باقری; علیرضا فارسی نژاد; مسلم علیمحمدلو; آرزو طاهری (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
سوال اصلی(یا هدف اصلی): با توجه به اهمیت تعهد مدیران در هدایت و جلوگیری از ایجاد فساد در بخش دولتی نظام اسلامی، پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی تعهد مدیران در نظام اداری ایران با رویکردی ایرانی-اسلامی صورت پذیرفته است.روش پژوهش: جهت طراحی این الگو پژوهشگران با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی به بررسی منابع مرتبط شامل ادبیات موجود در زمینه تعهد مدیران و معیارهای انتخاب و انتصاب آنان، اسناد بالادستی نظام (قانون اساسی، قانون مدیریت خدمات کشوری، صحیفه امام (ره) و سخنرانی‌های آیت‌الله خامنه‌ای) و منابع قرآنی و روایی (قرآن کریم، نهج‌البلاغه و نرم‌افزار جامع‌الاحادیث) به صورت جامع بر اساس گام های روش تحلیل محتوای کیفی شامل استخراج کدها، گروه‌بندی، دسته‌بندی و انتزاع پرداخته و الگوی تعهد مدیران در بخش دولتی نظام اسلامی را ارائه نموده اند که تأیید اعتبار مدل از طریق محاسبه ضریب کاپا توسط یک خبره آگاه صورت گرفته است. یافته‌ها: مهمترین یافته این پژوهش ارائه الگویی بومی از تعهد مدیران در نظام اسلامی است. این الگو مشتمل بر 3 بُعد شامل تعهد به نظام، تعهد به سازمان و تعهد به شهروند و 9 مولفه و 34 شاخص است. بر اساس مدل پیشنهادی این پژوهش می‌توان تعهد را به عنوان مجموعه‌ای از ویژگی‌های اعتقادی، اخلاقی - ارزشی و همچنین کفایت سیاسی - رفتاری، که مدیران نظام اداری در آن‌ها مشترک‌اند و نمود رفتاری آن ویژگی‌ها در گزینش افراد به سمت‌های مدیریتی قابل ملاحظه می‌باشد، تعریف کرد., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: شایستگی; شایسته سالاری; نظام اداری; تعهد; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ

الگوی سیاستگذاری نمادهای اسلامی- ایرانی شهری (مبتنی بر دیدگاه نخبگان فرهنگی) - حسین هنرور صدیقیان; کریم خان محمدی; علی اصغر اسلامی تنها (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
نمادهای شهری حامل خاطرات مشترک مردم و مفاهیم فرهنگی و اجتماعی‌اند و منتقل‌کننده معانی ضمنی گسترده‌ای در ذهن مردم یک شهر هستند. معماری امروز ما به دلایل مختلف بر اساس فضای فرهنگی ما ساخته نمی‌شود. هر چقدر نمادهای شهری بر اساس معماری غربی ساخته شود، فرهنگ کشور را تحت تأثیر خود قرار داده و به همان میزان جامعه را از فرهنگ اسلامی و ایرانی دور می‌سازد. برای دست‌یابی به یک شهر دارای نمادهای مطلوب، لازم است الگویی متناسب با ویژگی‌های آن فرهنگ و ملهم از آموزه‌های دینی شکل گیرد. داده‌های مورد نیاز در این تحقیق به روش مطالعات اسنادی و کتابخانه‌ای گردآوری شد. آنگاه مصاحبه با برخی از نخبگان و مسؤولین حوزه فرهنگ و نمادهای شهری در دستور کار قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از روش تحلیل مضمون استفاده گردید. در این مقاله تعداد 95 کد تفسیری، 15 مضمون سازمان‌یافته و در نهایت 5 مقوله فراگیر از متن مصاحبه‌ها استخراج گردید و ابعاد و مؤلفه‌های الگوی مورد نظر مشخص و روابط بین آنها تبیین گردید. مقوله‌های فراگیر این الگو عبارتند از: مبانی نمادسازی، تجربیات نمادسازی، کارکرد نمادها، تمدن‌سازی نماد و محیط‌شناسی نمادها. با استفاده از این الگو، سیاستگذاران فرهنگی امکان می‌یابند تا با بهره‌گیری از تجارب سایر کشورها و توجه به وضعیت فرهنگی و محیطی کشور به وضع سیاست فرهنگی در حوزه نمادهای شهری بپردازند. پیشنهاد می‌گردد سیاستگذاری فرهنگی با نگاه بر احیای نمادهای اسلامی- ایرانی شهری صورت گیرد و طراحی این نمادها از طریق بازتولید، بازسازی و احیای نمادهای گذشته در قالب‌های جدید به انجام رسد., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: فرهنگ; الگو; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; سیاستگذاری فرهنگی; شهر; نماد شهری

طراحی و تفسیر الگوی پیاده سازی مدیریت منابع انسانی جهادی - محمود ذبیح زاده باغلوئی; سید محمد مقیمی; سید رضا سید جوادین; محمد تابان (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
پژوهش حاضر با هدف طراحی و تفسیر الگوی پیاده سازی مدیریت منابع انسانی جهادی انجام شده ‌است. مشارکت کنندگان در این پژوهش، مدیران و مسئولین سابق سازمان های جهاد سازندگی، مرکز اردوهای جهادی، بسیج مستضعفین، جهاد دانشگاهی و اعضای هیئت علمی بوده اند. همچنین جهت شناسایی گونه های جهاد از بیانات مقام معظم رهبری و در راستای واکاوی شاخص های منابع انسانی جهادی از وصیت نامه های شهیدان دفاع مقدس استفاده شده است. این پژوهش از لحاظ هدف، بنیادی و از لحاظ نوع روش، توصیفی –اکتشافی است. نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده ها نشان داده که زمینه های لازم برای پیاده سازی این الگو، شامل فرهنگ جهادی، تشکیل سازمان سایه، رسانه جمعی و مجازی، مدیریت بر مبنای ایدئولوژی می باشد. از سویی، شرایط احراز جهت شناسایی نیروهای جهادی، شامل شایستگی های روانشناختی، سازمانی، رفتاری، ایدئولوژیک، آگاهی جهادی و شهادت طلبی می باشد. از سویی، علل و عوامل شناسایی مشاغل جهادی، شامل مواردی از قبیل عوامل ادراکی، ساختاری، جسمانی و انگیزشی می شود. همچنین در مسیر پیاده سازی الگوی مدیریت منابع انسانی جهادی، مدیران همواره با اقتضائاتی رو به رو می شوند که برای حل آن ها نیازمند تدابیر مختلف می باشد. نظامات مدیریت منابع انسانی جهادی، شامل جذب، آموزش، ارزیابی عملکرد و جبران خدمات از جمله این اقتضائات می باشند. از سویی، پیاده سازی الگوی مدیریت منابع انسانی جهادی دارای پیامدهایی از قبیل سیر تحول منابع انسانی جهادی است., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مدیریت جهادی; جهاد; مدیریت منابع انسانی; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; مدیریت منابع انسانی جهادی

ارائه مدل مناسب مدیریت جهادی مبتنی بر تفکر بسیجی - عباس چهاردولی; ایمان هرمزی زاده (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
این مقاله در پی ارائه مدل مناسب مدیریت جهادی مبتنی بر تفکر بسیجی می باشد. به این منظور ابتدا بیانات امامین انقلاب اسلامی درخصوص تفکر بسیجی و مدیریت جهادی، مورد مطالعه قرار گرفته و مقدمات لازم برای مدل سازی مدیریت جهادی مبتنی بر تفکر بسیجی با استفاده از روش داده بنیاد توسعه یافته فراهم گردید. پس از دستیابی به مدل اولیه، استانداردسازی مدل با استفاده از نرم افزار Smart PLS 3 انجام شد. نتایج حاکی از آن است که ارزشهای مدیر جهادی، شرایط لازم جهت شکل گیری رفتار جهادی می باشند. در واقع به دنبال ارزش هایی چون ایمان، اخلاص، آرمانگرایی، احساس مسئولیت و انگیزه خدمت در مدیر جهادی، رفتارهایی مانند وظیفه محوری، مجاهدت، رهبری، آمادگی و اخلاق مداری از وی نمود پیدا می کند. رفتار جهادی مدیر با راهبردهای مدیریت جهادی نظیر تدبیر، برنامه ریزی، عمل به هنگام و به اندازه، کار با کیفیت، تکیه بر علم، نیازمحوری، اولویت محوری، ابتکار و نوآوری و روحیه بالا می باشد، آمیخته می شود. در صورت فراهم بودن زمینه های فردی مانند بصیرت و آگاهی، امید و اطمینان و تقوا و خودسازی و مهیا بودن شرایط ساختاری مانند قانونمندی، نظم و اجتناب از تشریفات، دستیابی کامل به آرمانها به عنوان پیامد مدیریت جهادی، شکل خواهد گرفت., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مدیریت جهادی; نظریه داده بنیاد; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; تفکر بسیجی; مدل

طراحی الگوی مدیریت استرس شغلی از دیدگاه اسلامی - زهرا بیگم سجادی; مجید رمضان; محمد ابراهیم سنجقی; حسین تاج آبادی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
در دنیای امروز با وجود مطالعات فراوان و صرف بودجه‌های کلان برای کنترل استرس شغلی نیازجدی به تولید الگویی کارآمد برای مدیریت آن احساس می‌شود. آمار روزافزون معضلات اجتماعی و فردی برخاسته از استرس شغلی از نشانه‌های عدم کارایی لازم مدل های پیشین با وجود تلاشهای فراوان بوده است . دراین مقاله، محقق به دنبال کشف عوامل اصلی استرس شغلی و ارائه مدل مدیریت آن، بوده‌است؛ بر این مبنا، در ابتدا با مرور ادبیات نظام اسلامی و دانش مدیریت رایج، عوامل دخیل در ایجاد استرس شغلی سازمانی استخراج ، سپس با انجام مصاحبه های تخصصی با بیش از بیست نفر از صاحبنظران و دانشمندان برتر کشور در رشته های مدیریت، روانشناسی و علوم قرآنی، سنخ‌های آرمانی مدیریت اسلامی و دانش رفتار سازمانی رایج، با تکنیکهایی چون کدگذاری آزاد، تجزیه وتحلیل شدند . مفاهیم اصلی تحقیق پس از شناسایی ، کدگذاری باز"شاخص ها" سپس با کدگذاری محوری"مولفه ها" وبا کدگذاری انتخابی "ابعاد" مدل پدیدار شد و برای یکپارچگی وانسجام ابعاد، مولفه ها وشاخص های به دست آمده ، پرسشنامه‌ اکتشافی تهیه ، وبا توزیع آن، دربین نخبگان فوق، تمامی ابعاد مدل(عوامل مدیریتی، عوامل سرمایه ای، رفتار سیاسی، عوامل اخلاقی، نهادهای حاکمیتی)، تایید و به فرایند استقرائی خبرگی ارتقا یافت و نهایتا بر اساس پیشنهادات کلیدی راهبردی آنها، مدل مدیریت استرس شغلی کارکنان، منتج ازادبیات نظری ودیدگاه خبرگان، نمایان شد., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: الگوی اسلامی; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; مدیریت استرس; استرس شغلی; تربیت نیروی انسانی

بایسته‌های عدالتخواهی از دیدگاه رهبر معظم انقلاب - رضا رستمی; محمد صادق نصراللهی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
چکیده:امروزه در فضای عمومی کشور شاهد مباحث مختلفی در زمینه عدالتخواهی هستیم که گاه افراط و تفریط‌ها یا دوگانه‌های نظری مانند عدالت-ولایت یا عدالت-مواسات نیز مشاهده می‌گردد. فهم راهبردها و سخنان رهبر معظم انقلاب در زمینه عدالتخواهی با توجه به جایگاه شرعی و سیاسی ایشان، برای عموم مردم و مخصوصاً نخبگان و فعالان عرصه عدالت و مطالبه‌گری ضروری است. مقاله حاضر به دنبال دستیابی به پاسخ این سوال است که «بایسته‌های عدالتخواهی از دیدگاه رهبر معظم انقلاب چه مواردی است؟» در این مقاله از روش تحلیل مضمون برای تحلیل سخنان رهبر انقلاب استفاده شده‌است. با اجرای مراحل این روش و با کدگذاری نقل قول‌هایی از سخنان رهبری در  باب عدالتخواهی، 121مضمون پایه، 18مضمون سازمان‌دهنده و 7مضمون فراگیر استخراج شده‌است.هفت مضمون فراگیری که از تحلیل مضمونی بایسته‌های عدالتخواهی از دیدگاه رهبری به دست آمده‌است عبارتنداز: 1-عدالتخواهی مستمر و شجاعانه 2-نظریه‌پردازی عدالتخواهی مبتنی بر تعالیم اسلامی 3-گفتمان‌سازی عدالتخواهی 4-عدالتخواهی معنویت‌گرا 5-عدالتخواهی عقلانیت‌گرا 6-توجه به پیشرفت نسبی عدالت در جمهوری اسلامی 7-عدالتخواهیِ تقویت کننده نظام اسلامی.همچنین «عدالتخواهی انقلابی» به عنوان هسته و مقوله محوری این مقاله می‌باشد که می‌توان آن را درون‌مایه عدالتخواهی از دیدگاه رهبر انقلاب دانست.واژگان کلیدی: رهبر معظم انقلاب، عدالتخواهی، عدالتخواهی انقلابی، عدالت اجتماعی، مطالبه‌گری. , مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: عدالت اجتماعی; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; عدالتخواهی; رهبر معظم انقلاب; عدالتخواهی انقلابی; مطالبه‌گری

طراحی مدل تبلیغات دهان به دهان الکترونیکی برای جلب مشارکت های مردمی در مناسبت های انقلابی - احمد عبدی سنقرآبادی; سیدرضا سید جوادین; محمد رحیم اسفیدانی; سید حمید خداداد حسینی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
چکیده امروزه گسترش اینترنت و شبکههای اجتماعی و تأثیرش بر زندگی افراد جامعه باعث شده سازمانها و شرکتهای تجاری درصدد استفاده از ظرفیت این پدیده جهت تبلیغات دهان به دهان الکترونیکی مثبت در راستای  اهداف سازمانی یا تجاری خود برآیند. که در این بین سازمانهای دولتی و حاکمیتی مرتبط با تبلیغات نظام مقدس جمهوری اسلامی مانند بسیج، سازمان شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی و سازمان تبلیغات اسلامی و ستاد اقامه نماز میتوانند با استفاده از شناخت مؤلفههای مؤثر برتبلیغات دهان به دهان الکترونیکی، کاربران فضای مجازی را در جهت انجام تبلیغات دهان به دهان در این فضا برای جذب هر چه بیشتر افراد جامعه به مشارکت در مناسبتهای انقلابی سوق دهند. فلذا سوال اصلی تحقیق بدین صورت میباشد: مدل تبلیغات دهان به دهان الکترونیکی (EWOM) مشارکت مردمی در مراسم و مناسبتهای انقلابی کدام است؟ روش پژوهش، گراندد تئوری (نظریه داده بنیاد) است. روش گردآوری دادهها مصاحبه عمیق با 12 نفر از کارشناسان و صاحبنظران مرتبط با موضوع و روش تحلیل دادهها کدگذاری باز، محوری، و انتخابی طبق چارچوب روش نظریه داده بنیاد میباشد. یافتههای تحقیق در قالب سه مقوله: ضرورتها، موانع و الزامات تبلیغات دهان به دهان الکترونیکی مشارکت مردمی در مناسبتهای انقلابی و مدل آن، ارایه شده است.کلیدواژگان:تبلیغات دهان به دهان الکترونیکی(Ewom)، گراندد تئوری(نظریه داده بنیاد)، مناسبت‌های انقلابی، شبکههای اجتماعی  , مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; تبلیغات دهان به دهان الکترونیکی(Ewom); شبکههای اجتماعی; گراندد تئوری(نظریه داده بنیاد); مناسبت‌های انقلابی

سیرۀ شهید سلیمانی در افزایش سرمایۀ اجتماعی نظام جمهوری اسلامی ایران با تاکید بر عنصر اعتماد - علی اصغر نصیری (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
چکیدهسرمایۀ اجتماعی از جملۀ سرمایه‎های کلیدی جامعه می‎باشد که سبب تسهیل امور و کارآمدی نظام سیاسی می‎گردد. یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار در میزان سرمایۀ اجتماعی نظام‎های سیاسی، کمیت و کیفیت عملکرد و سیرۀ کارگزاران حکومتی است. شهیدسلیمانی از جملۀ کارگزاران برجسته و تأثیرگذار نظام جمهوری اسلامی می‎باشد که جایگاه ویژه‎ای نزد مردم ایران دارد. این مقاله در صدد است تا ویژگی‎هایی در سیرۀ شهیدسلیمانی که می‎تواند در افزایش سرمایۀ اجتماعی نظام جمهوری اسلامی ایران تأثیر داشتهباشد را بررسی نماید. لذا پرسش اصلی مقالۀ حاضر این است که کدام ویژگی‎ها در سیرۀ شهیدسلیمانی می‎تواند در افزایش اعتماد عمومی و سرمایۀ اجتماعی نظام جمهوری اسلامی مؤثر باشد؟ نتایج پژوهش که با استفاده از روش تحلیل مضمون و روش تحلیلی‎استنباطی انجام شد، حاکی از آن است که ساده‎زیستی، صداقت و ایثارگری در سیرۀ فردی، وحدت‎گرایی، مردم‎داری و مردم‎باوری در سیرۀ اجتماعی و حفاظت از منافع ملی و امانتداری و حفاظت از بیت‎المال در سیرۀ فرماندهی و مدیریتی شهید سلیمانی، از جملۀ ویژگی‎های برجسته‎ای هستند که می‎تواند در افزایش اعتماد اجتماعی و ارتقاء سرمایۀ اجتماعی نظام جمهوری اسلامی ایران مؤثر واقع شوند. در پژوهش‎های بعدی می‎توان ظرفیت سیرۀ شهید سلیمانی را با توجه به دو عنصر شبکه‎ها و هنجارهای اجتماعی در افزایش سرمایۀ اجتماعی نظام جمهوری اسلامی ایران بررسی نمود. کلیدواژه‌ها: شهیدسلیمانی، سرمایۀ اجتماعی، اعتماد اجتماعی، نظام جمهوری اسلامی , مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: سرمایۀ اجتماعی; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; اعتماد اجتماعی; شهیدسلیمانی; نظام جمهوری اسلامی

تحلیل گفتمان رهبران انقلاب اسلامی ایران در حوزه مصرف فرهنگی - محمد وحید صافی اصفهانی; حسن بشیر (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
چکیده:امروزه شاهدیم که در تمامی کشورها، برای امر مصرف فرهنگی برنامه‌ریزی می‌کنند، به این معنا که دولت‌ها با سیاست‌هایی که اتخاذ می‌کنند، درصدد این هستند تا بتوانند، الگوی مصرف فرهنگی مختار خویش که خود آن را نمایندگی می‌کنند در تمامی سطوح جامعه گسترش دهند. بسامد بالای پرداخت رهبران انقلاب اسلامی در پرداخت به مفاهیم سبک زندگی به طور عام و کالاهای فرهنگی به طور خاص، نشانگر بحرانی بودن یا بحرانیشدن این موضوع است و نقطه‌ی عزیمت این بحران نبود گفتمانی واحد و متحد در پرداختن به مسئله‌ی مصرف فرهنگی است.در تحقیق پیش رو که پارادایم کیفی بر آن حاکم است، سوال اصلی این است که گفتمان رهبران انقلاب اسلامی در حوزه مصرف فرهنگی چیست و بر همین اساس با پیاده‌سازی مراحل پنجگانه‌ی «روش تحلیل گفتمان پدام» بر روی 1180 فیش استخراج شده از بیانات و اندیشه‌های رهبران انقلاب اسلامی و بر مبنای دیدگاه «فهم نظام پویای اندیشه‌ی ولیّ» منطبق بر الگوی «متفکرمحوری»، سعی در استخراج و تبیین عناصر و دال‌های گفتمانی رهبران انقلاب اسلامی و نهایتاً تبیین الگوی گفتمانی آن‌ها در حوزه‌ی مصرف فرهنگی داشته‌ایم. بر اساس یافته‌های این تحقیق، گفتمان مصرف فرهنگی در اندیشه رهبران انقلاب اسلامی شامل پانزده عنصر اساسی از جمله: هویت اسلامی و ایرانی، هویت انقلابی، عدالت اجتماعی، زبان و ادبیات فارسی ، تاریخ اسلام و ایران و گرایش به وطن، سرزمین، ارزش‌ها و نمادهای ملی، اخلاق اجتماعی، جامعه‌پذیری و فرهنگ‌‌پذیری، تبادل و ارتباطات فرهنگی ملی و فراملی، استقلال و خودباوری ملی و دینی، مهارت‌های بندگی و زندگی است که این عناصر ایدئولوژیک بر اساس پنج بعد بینش، دانش، گرایش، روش و کنش مصرف فرهنگی پیوندیافته و حول محور دال مرکزی مصرف فرهنگی توحیدی در زمینه‌های ایرانیت، اسلامیت و فرهنگ و در سه هدف کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت قوام یافته‌اند. , مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: امام خمینی; مصرف; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; امام خامنه‌ای; تحلیل گفتمان; سیاست فرهنگی; فرهنگ و مصرف; کلمات کلیدی:مصرف فرهنگی

شناسایی شاخص‌های ارزیابی عملکرد نمایندگان مجلس - هادی خانمحمدی; سیدمحمدعلی مسیبی; مهدی حسنوند (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
چکیدههدف این پژوهش ارائه شاخص‌های مناسب جهت ارزیابی عملکرد نمایندگان مجلس شورای اسلامی با توجه به شرایط بومی کشورمان است. جهت جمع‌آوری داده‌ها، با توجه به اشباع نظری محقق،10مصاحبه هدفمند و نیمه‌ساختاریافته با نمایندگان دو دوره مجلس شورای اسلامی و برخی صاحبنظران صورت پذیرفت و با یکی از انواع روش تحقیق کیفی و از دسته روشهای تحلیل متن با نام تحلیل تماتیک، دادههای متنی حاصل از مصاحبهها تجزیهوتحلیل شد. نتایج اجرای فرایند تحلیل تم، به شناسـایی 89 شاخص ارزیابی عملکرد نمایندگان مجلس شورای اسلامی منجر گردید که این شاخص‌ها در ۱۷ مضمون سازمان‌دهنده دسته‌بندی شده و مضامین سازمان‌دهنده نیز خود به ۴ بعد عملکرد فردی و عمومی کارگزاری، عملکرد حاکمیتی، عملکرد اجتماعی و عملکرد حرفه‌ای تقسیم‌بندی شده‌اند تا تصویر درست و جامعی از شاخص‌‌های ارزیابی عملکرد نماینده را نمایش دهند. با توجه به نتایج پژوهش، پیشنهاد می‌گردد سامانه‌ای با دسترسی آزاد مردم و نمایندگان به آن، راه‌اندازی شده و برای هر نماینده به صورت کاملاً به‌روز، اطلاعات مربوط به ارزیابی ایشان اعمال و در معرض انظار عمومی قرار گیرد، به‌طور مثال نماینده تا امروز چند جلسه حضور داشته است؟ چه طرحهایی را پیگیری کرده است؟ چند جلسه مردمی ترتیب داده است؟ و به این صورت که نظام رتبهبندی نمایندگان و رتبهبندی کمیسیونها به وجود آید. , مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: ارزیابی عملکرد; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; معیارهای ارزیابی; نمایندگان مجلس; واژه‌های کلیدی: شاخص

طراحی نظام مسائل اقتصاد ایران مبتنی بر تحلیل تفسیری ساختاری بیانیه گام دوم - محسن کشاورز; علیرضا علیخان زاده (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
چکیده  لازمه اصلی در مدیریت اقتصاد ایران، فهم عمیق و نظام‌مند از مسائل خرد و کلان اقتصادی است. فقدان نظام مسائل، سیاست‌گذاری اثربخش در پیشرفت اقتصادی را مورد خدشه قرار داده و تحلیل و تفسیرهای متعدد و البته عدم تفاهم‌های جدی را در زمینه ابرچالش‌های اقتصاد ایران مینماید. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف طراحی یک دستگاه نظری منسجم در زمینه مسائل اقتصاد ایران مبتنی بر تحلیل محتوای بیانیه گام دوم تدوین شده است. بدین منظور، در ابتدا براساس روش تحلیل مضمون، مجموعه مسائل اقتصادی کشور احصا شده؛ سپس با بهره‌گیری از روش تفسیری-ساختاری (ISM)، نظام مسائل اقتصاد ایران استخراج گردید. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که مسائل اقتصاد ایران دارای سه ضلع ساختاری، مدیریتی و بین‌المللی است و در شش سطح جانمایی می‌گردد. دولتی‌بودن اقتصاد در سطح اول، غفلت از اقشار نیازمند و ظرفیت‌های بهره‌برداری‌نشده در سطح دوم، فساد اقتصادی، نگاه به خارج نه ظرفیت‌های داخلی و بودجه‌بندی معیوب در سطح سوم، تبعیض در بهره‌مندی از منابع عمومی، وابستگی اقتصادی به نفت، بیکاری جوانان، تحریم اقتصادی، وسوسه‌های دشمن، عدم رعایت اولویت‌بندی‌ها و عدم ثبات در سیاست‌های اجرایی در سطح چهارم، شکاف طبقاتی و فقر درآمدی در سطح پنجم و وجود هزینه‌های زائد در سطح ششم از نظام مسائل اقتصاد ایران جای می‌گیرد. , مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: تحلیل مضمون; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; بیانیه گام دوم; سیاست گذاری اقتصادی; مدلسازی تفسیری-ساختاری; واژگان کلیدی: مسائل اقتصاد ایران

شناسایی سیاست‌های منابع انسانی دولت بر اساس اندیشه‌های امام علی(ع) در نهج‌البلاغه - امید خسروی نیا; مصطفی رشیدی طغراالجردی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
نهج‌البلاغه از مهم‌ترین منابع موجود به منظور پژوهش در خصوص سبک مدیریت در اسلام می‌باشد، و تحقیقات انجام شده بر این کتاب نشان از غنای این کتاب ارزشمند در علوم مدیریتی دارد. همچنین مدیریت منابع انسانی در مدیریت سازمان‌های امروزی دارای اهمیت بالا و اهمیت آن امری غیر قابل انکار است. از این رو، پژوهش حاضر به دنبال این هدف است که، سیاست‌های منابع انسانی دولت برای مدیران ارشد (کارگزاران) و مدیران سطوح پایین و کارکنان را بر اساس اندیشه‌های امام علی (ع) در نهج‌البلاغه شناسایی کند به منظور رسیدن به این هدف، از روش تحلیل مضمون استفاده شده و با بررسی تمام متن کتاب نهج‌البلاغه تعداد 116 گزاره‌ استخراج شده و کدگذاری گردیده است و مفاهیم از دل این گزاره‌ها استخراج و در قالب جداول و در بیست طبقه برای کارگزاران و کارکنان با عنوان‌های مختلف دسته‌بندی شده است. نتیجۀ نهایی پژوهش، که از طبقات مضامین استخراج شده است،عبارت است از چارچوبی منسجم از سیاست‌های منابع انسانی دولت به تفکیک برای کارگزاران و کارکنان. با مقایسۀ مضامین استخراج شده‌ برای کارگزاران و کارکنان وتجزیه وتحلیل آن‌ها می‌توان وجه تمایز بین سیاست‌های منابع انسانی کارگزاران و کارکنان را مشاهده کرد، از جمله این تمایزها می‌توان به تفاوت در میزان اهمیت موضوعات و مضامین مختلف برای کارگزاران و کارکنان و همچنین به سیاست‌های منابع انسانی عام‌تر برای کارگزاران و سیاست‌های خردتر برای کارکنان در نهج‌البلاغه اشاره کرد., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: نهج‌البلاغه; سیاست; دولت; منابع انسانی; امام علی (ع); مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ

تحلیلی بر نقش و جایگاه بسیج در هندسه نهادی فقرزدایی حکومت اسلامی - عبدالمحمد کاشیان; محمد حسین طاهریان (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
هدف اصلی:یکی ازنهادهای مؤثر در جمهوری اسلامی ایران که دربستر ایدئولوژی اسلام ناب شکل گرفته است و درکلام و در عمل نقش بسیار مهمی در فقرزدایی دارد، بسیج است. هدف از مقاله حاضر تبیین هندسه‌ نهادی فقرزدایی در حکومت اسلامی و تعیین جایگاه و نقش بسیج به عنوان یک نهاد مؤثر در این امر است و به این سوال پاسخ می‌دهد که آیا نقش بسیج در فقرزدایی صرفاً یک نقش مستقیم و واسط میان ثروتمندان و فقرا است؟روش پژوهش:از آنجا که ساخت هندسه نهادی فقرزدایی درحکومت اسلامی مستلزم بحث و تحقیق در احادیث شیعه است، روش تحلیل محتوا یا تحلیل مضمون احادیث، مورد استفاده قرار گرفته است. براساس این روش، یک چارچوب کلی از هندسه نهادی فقرزدایی از اسلام و حکومت اسلامی ترسیم شده و در ادامه نقطه اتصال آن با اهداف و ماموریت‌های بسیج تبیین خواهد شد.یافته‌ها:درحکومت اسلامی ساختار نهادی 9 لایه‌ای رفع فقر وجود دارد که بر زیرساخت اجتماعی و جنبه‌های مردمی فقرزدایی در لایه‌های آغازین و جنبه‌های حاکمیتی در لایه‌ پایانی تکیه دارد. نقش بسیج از این حیث می تواند مهم تر و عملیاتی تر از دیگر لایه‌ها دیده شود که در خصوص 6 لایه اول در مقام تقویت اثر بخشی، ظاهر می شود و ضمن تاثیرگذاری بر خودکفایی اقتصادی خانوار، روحیه نوع دوستی را در سایر لایه‌های نهادی تقویت می‌کند و در لایه هفتم و هشتم به صورت مستقیم در فقرزدایی اثرگذاری می‌کند و در کنار این نقش‌ها، نسبت به لایه نهم یعنی حاکمیت، نقش مطالبه‌گری و همکاری را ایفا می‌کند., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: اسلام; حدیث; نهاد; بسیج; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; نهادگرایی; روحیه بسیجی; فقر

ابعاد سواد انقلاب اسلامی برای مدیران در منظومه فکری مقام معظم رهبری - محمدرضا فاضلی; محسن عامری; زین العابدین امینی سابق; احسان ساده (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
انقلاب اسلامی دارای جایگاه والا با اهداف مشخص در تداوم انقلاب حضرت خاتم در نظام الهی است و نقش خواص و کارگزاران آن، منطبق با جریان نظام مند این مسیر است. و از آنجاکه مدیران در رأس امور به عنوان الگوی پیش روی مردم تأثیری عمیق در فرآیند فرهنگ سازی رفتاری مردم دارند، باید از دانش کافی برای مقابله با تهدیدات برخوردار بوده که شناخت سواد انقلاب اسلامی به عنوان شاخص این مهم را میسر خواهد نمود. سواد انقلاب اسلامی عامل افزایش آگاهی، شناخت و شکل دهی فرایند ذهنی و باور مدیران برای دریافت درک عمیقی از انقلاب و مهارت های مانایی در آن است. پژوهش حاضر که از نوع بنیادی و توصیفی- اکتشافی است از راهبرد «نظریه پردازی داده بنیاد» در مطالعات علوم انسانی، از مجموعه ی بیانات رهبر معظم انقلاب ، به دنبال پاسخ به این سؤال اساسی است که «سواد انقلاب اسلامی» برای مدیران از نگاه مقام معظم رهبری دارای چه ابعادی است؟ بدین منظور بیانات معظم له طی سال های 1368 تا 1398 به صورت تمام خوانی تا رسیدن به اشباع، مورد مطالعه قرار گرفت. هم زمان با جمع آوری داده‌ها، اطلاعات، مفاهیم و مقوله‌ها رویش گرفت. یافته‌های تحقیق نشان می دهد ابعاد نهایی سواد انقلاب اسلامی مشتمل بر چهار مقوله «باور و ایمان» ، «توانایی و مهارت»، «آگاهی و بینش» و «کمال طلبی» است که از الگوی سواد انقلاب اسلامی احصاء گردید., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مقام معظم رهبری; الگو; انقلاب اسلامی; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; داده بنیاد; سواد انقلاب اسلامی

مقایسه رابطه اخلاق و سیاست در اسلام و مسیحیت (مطالعه موردی حکومت امام علی (ع) و شارلمان) - علیرضا طاهری زاده; اکبر اشرفی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
این مقاله در صدد مقایسه ی "رابطه ی اخلاق وسیاست"در دو حکومت مثالی در اسلام ومسیحیت است. در این راستا به واکاوی این مساله می پردازد که آیا در حکومت شارلمان همانند حکومت حضرت علی (ع) مبنای سیاست بر "رعایت دقیق موازین اخلاقی" بوده است؟ به عبارت دیگر،شارلمان،آن گونه که از یک حاکم مسیحی مومن انتظار می رود،در عملکرد سیاسی واجتماعی خویش"پایبندبه اصول وموازین اخلاقی" بوده است ؟همچنین درراستای پی ریزی مناسب جهت نگارش مقاله فوق؛چارچوب نظری این تحقیق را براساس درنظر گرفتن دونوع رابطه احتمالی بین اخلاق وسیاست یعنی سیاست اخلاقی واخلاق سیاسی ترسیم نموده وبرهمین مبنا شاخص های اصلی این دو را درغالب جدولی ترسیم نموده واین شاخص ها رامبنای مقایسه بین اقدامات وعملکردهای امام علی(ع)وشارلمان قراردادیم. درپایان به این نتیجه رسیدیم که سیاست امام علی(ع) در دوره ی حکومت خود مبتنی بر" رعایت دقیق اخلاق"بوده است در حالی که شارلمان در دوره ی حکومت خود علی رغم توصیه ی نظری در باب التزام سیاست به اخلاق؛ پایبندی عملی به این مقوله نداشته است و سیاست عملی وی،مبتنی بررعایت اصول وموازین اخلاقی نبوده است., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: اخلاق سیاسی; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; امام علی(ع); سیاست اخلاقی; شارلمان

شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر شکل‌گیری فساد اداریِ مانع تحقق اقتصاد مقاومتی - امیر امینی; محمد سخنور (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
نظام اداری سالم یکی از مؤلفه‌های دستیابی به توسعه اقتصادی است. پژوهش حاضر با هدف تبیین ضرورت مبارزه با فساد در نظام اداری به منظور بسترسازی جهت تحقق اقتصاد مقاومتی، شناسایی عوامل مختلف زمینه‌ساز آن و ارائه راهکارهایی در این زمینه انجام پذیرفت. با توسعه رویکرد سنتیِ تجزیه و تحلیل عوامل شکست و آثارِ آن، از روش تجزیه و تحلیل گام به گام ارزیابیِ نسبت وزن تحت نظریه اعداد Z به منظور وزن‌دهی معیارهای ارزیابی عوامل زمینه‌ساز فساد اداری استفاده شده است. برای اولویت‌بندی عوامل شناسایی شده نیز از روش اولویت‌بندی براساس شباهت به راه‌حل ایده‌آل تحت نظریه اعداد Z بهره گرفته شده است. نتایج پژوهش نشان داد بیشترین وزن به معیارهای شدت و هزینه و کمترین وزن به کشف و زمان اختصاص یافت. همچنین عوامل اقتصادی و مدیریتی-سازمانی حائز بالاترین اولویت و در مقابل عوامل اجتماعی- فرهنگی و مبتنی بر فناوری حائز پایین‌ترین اولویت شدند. بعلاوه، در مقایسه با رویکرد سنتی و استفاده از داده‌های قطعی، استفاده از محیط‌های تصمیم‌گیری عدم قطعیت به مراتب رتبه‌بندی کامل‌تری ارائه می‌کند و ترجیحات تصمیم‌گیرندگان را به نحو بهتری پوشش می‌دهد. در پایان به منظور بررسی قابلیت اطمینان نتایج تجزیه و تحلیل حساسیت انجام گرفت و مبتنی بر نتایج بدست آمده راهکارهایی جهت کاهش فساد و ارتقای سلامت اداری پیشنهاد شدند., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: اقتصاد مقاومتی; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; فساد اداری; تجزیه و تحلیل عوامل شکست و اثرات آن; تصمیم‌گیری چندمعیاره; محیط عدم قطعیت; نظریه اعداد Z

بازشناسی مؤلفه‌های مکتب شهید سلیمانی مبتنی بر بیانات امام خامنه ای مد ظله العالی - علی خانی; حمیدرضا محمدی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
هدف اصلی: یکی از مکاتب اثرگذار در عصر حاضر مکتب حضرت امام خمینی (ره) است. افراد فراوانی تحت تأثیر این مکتب حرکات خود را انجام داده اند و برخی از آن ها به علت گستردگی و نفوذ حرکت خود دارای مکتبی ذیل مکتب حضرت امام ره هستند که از جمله این افراد شهید حاج قاسم سلیمانی است که مقام معظم رهبری تأکید دارند که ایشان را تحت عنوان یک فرد ندیده و به عنوان یک مکتب ببینیم. این تحقیق، مؤلفه‎های مکتب شهید سلیمانی در نگاه رهبر معظم انقلاب اسلامی را مورد بررسی و تحلیل قرار داده است. روش پژوهش: پژوهش حاضر با استفاده از روش تحلیل مضمون، بیانات مقام معظم رهبری در رابطه با مکتب شهید سلیمانی را مورد مطالعه قرار داده است. یافته‌ها: در مجموع تعداد 164 مضمون اصلی از بیانات معظم له استخراج شده است که ذیل 6 مضمون سازمان دهنده جای گرفته اند. این 6 مضمون عبارتند از: ویژگی های شهید، اقدامات شهید، برکات این شهادت عظیم، وظیفه مردم، ایام الله و نهاد انسانی نیروی قدس. در نهایت این 6 مضمون سازمان دهنده ذیل مضمون فراگیر مکتب حاج قاسم سلیمانی جای گرفتند. شبکه مضمامین حاصله، مولفه های مکتب شهید سلیمانی در نگاه رهبر معظم انقلاب اسلامی را نشان می‎دهد., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: تحلیل مضمون; مقام معظم رهبری; مردم; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; شهادت; مکتب شهید سلیمانی; محور مقاومت; نیروی قدس

شناسایی و ارزیابی کارکردهای دانشگاه اسلامی با رویکرد اهمیت-عملکرد (مطالعه موردی دانشگاه امام صادق) - مجتبی جعفرزاده; سیامک طهماسبی; حسین قلی پور (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
سوال اصلی(یا هدف اصلی):سوال اساسی پژوهش حاضر این است که دانشگاه اسلامی چه کارکردهایی دارد و میزان اهمیت و عملکرد هریک از این کارکردها برای تحقق دانشگاه اسلامی با محوریت دانشگاه اسلامی امام صادق (ع) به چه صورت است.روش پژوهش:از اینرو کارکردهای دانشگاه اسلامی با تحلیل مضمون منابع مختلف از قبیل بیانات و پیام‌های امام خمینی (ره)، مقام معظم رهبری، سند دانشگاه اسلامی، اسناد بالادستی دانشگاه امام صادق(ع) شناسایی شده و پس از آن با استفاده از تکنیک تحلیل اهمیت-عملکرد، به ارزیابی مولفه های استخراج شده پرداخته شد.یافته‌ها: بدین وسیله با شناسایی 161 عبارت در مورد کارکردهای دانشگاه اسلامی از منابع ذکرشده، 18 مضمون سازماندهنده در چهار مضمون فراگیر شناسایی و استخراج شدند که این 18 مضمون در نهایت به وسیله 23 نفر از خبرگان حوزه دانشگاه اسلامی در دانشگاه امام صادق(ع) با رویکرد اهمیت-عملکرد مورد ارزیابی قرار گرفتند تا میزان تطابق دانشگاه امام صادق(ع) با کارکردهای شناسایی شده دانشگاه اسلامی مشخص شود. در نهایت مولفه های مورد ارزیابی ذیل 4 راهبرد کلی دسته بندی شدند که این راهبردها عبارت بودند از لزوم توجه حیاتی، تداوم وضعیت عالی موجود، دارای اولویت پایین و ناحیه قابل کاهش که مدیران دانشگاه‌های اسلامی بخصوص دانشگاه امام صادق(ع) باید اقدامات خود را متناسب با هر یک از راهبردهای بیان شده جهت‌دهی کرده تا بتوانند بهترین عملکرد دانشگاه اسلامی را به منصه ظهور بگذارند., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: تحلیل مضمون; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; دانشگاه اسلامی; کارکردهای دانشگاه; دانشگاه امام صادق(ع); رویکرد اهمیت-عملکرد

بررسی تأثیر سبک‌های رهبری فرماندهان بر اثربخشی فعالیت پایگاه‌های مقاومت (مورد مطالعه: یکی از شهرستان های استان اصفهان) - اویس ترابی; عبدالله صالح نژاد; کمال موسوی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
هدف تحقیق حاضر بررسی تأثیر سبک‌های رهبری فرماندهان بر اثربخشی فعالیت پایگاه‌های مقاومت شهرستان برخوار می‌باشد. روش تحقیق از نوع «توصیفی- پیمایشی» و به روش میدانی انجام‌شده است. جامعه آماری این پژوهش، بسیجیان مرتبط با پایگاه‌های مقاومت شهرستان برخوار می‌باشند که شامل فرماندهان و مدیران پایگاه و فرماندهان و مدیران حوزه‌های مقاومت و سایر بسیجیان شامل 2369 نفر می‌باشد. نمونه‌گیری به روش خوشه‌ای و از هر پایگاه 10 نفر در نظر گرفته‌شده و درمجموع 494 نمونه جهت انجام پژوهش مورد تجزیه‌وتحلیل قرارگرفته است. ابزار اندازه‌گیری تحقیق پرسشنامه استاندارد سبک رهبری و پرسشنامه محقق ساخته اثربخشی پایگاه‌های مقاومت می‌باشد. روایی پرسشنامه‌ها از طریق اساتید دانشگاه و متخصصین تائید شده و پایایی پرسش‌نامه‌ اثربخشی نیز از طریق آلفای کرونباخ با مقدار 95/0 مورد تائید قرار گرفت. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها به‌وسیله نرم‌افزار SPSS، آزمون‌های کولموگروف اسمیرنف، ضریب همبستگی اسپیرمن و تحلیل رگرسیون صورت گرفته است. در بین سبک‌های بررسی‌شده، تأثیر سبک‌های رهبری دلسوزانه و مشاوره‌ای و مشارکتی بر اثربخشی معنادار و مثبت و سبک آمرانه معنادار و منفی می‌باشند. در نتایج به‌دست‌آمده از این تحقیق مشخص شد بالاترین میزان اثربخشی در بین پایگاه‌ها مربوط به پایگاه‌هایی است که از سبک رهبری مشارکتی استفاده نمایند., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: سبک رهبری; بسیج; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; اثربخشی پایگاه‌های مقاومت; تحلیل رگرسیون; ضریب همبستگی اسپیرمن

نگرش مردم نسبت به عملکرد اردوهای جهادی پزشکی(مطالعه موردی: روستاهای خراسان شمالی) - مهناز امیرپور; مهدی احمدی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
این مقاله با هدف سنجش نگرش مردم روستاهای خراسان شمالی به عملکرد اردوهای جهادی پزشکی در سال 1399 می‌باشد. روش تحقیق در این پژوهش، پیمایشی و از نوع مطالعات همبستگی است.جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی روستائیان خراسان شمالی که دریافت کننده خدمات اردوهای جهادی پزشکی بوده اند، می‌باشد. برای نمونه گیری در این پژوهش از روش نمونه گیری تصادفی – طبقه ای استفاده شده است و بر این اساس حجم نمونه با استفاده از جدول مورگان برابر با 400 نفر تعیین گردید. جهت گردآوری اطلاعات از ابزار پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. قابلیت اعتماد و پایایی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرانباخ 85/0 تعیین گردیده است. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از شاخص‌های آمار توصیفی و در آمار استنباطی از آزمون ضریب همبستگی پیرسون برای آزمون فرضیه‌ها استفاده شده است.یافته های پژوهش موید این نظر است که: نگرش مردم درروستاهای خراسان شمالی نسبت به عملکرد اردوهای جهادی پزشکی در دو بعد اثربخشی و کارایی دارای امتیازخوب با میانگین 84/3 و میانگین نگرش 43/3 بوده است.همچنین بین ارتباط ابعاد نگرش و ارزیابی عملکرد اردوهای جهادی پزشکی نتایج بدست آمده ، نشانگر دیدگاه مثبت نسبت به عملکرد اردوهای جهادی پزشکی می باشد. گروه های جهادی بسیج میتواند در عرض سایر نهادهای متولی، در حوزه بهداشت ودرمان نقش قابل ملاحظه ای را در امر پیشگیری و درمان درمناطق محروم ایفا نماید., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: نگرش; اثربخشی; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; اردوهای جهادی پزشکی; عملکرد

ارزیابی عوامل نفوذ الگوی رفتاری و مدیریت جهادی سردار سلیمانی بر مبنای نظریه اِوِرت راجرز: مطالعه موردی، محور مقاومت در منطقه خاورمیانه - محسن شفیعی سیف آبادی; محمد عابدی اردکانی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
هدف اصلی مقاله حاضر ارزیابی عوامل نفوذ الگوی رفتاری و مدیریت جهادی سردار سلیمانی در رابطه با «نیروی‌های‌مقاومت» در منطقه خاورمیانه، بر مبنای نظریه اِوِرت راجرز است. در همین راستا، سوالی که مطرح می‌شود عبارت است از اینکه «با در نظر گرفتن نظریه‌راجرز، عوامل‌اصلی نفوذ الگوی رفتاری و مدیریت‌جهادی سردار قاسم سلیمانی در سوریه، عراق و لبنان چیست؟» به لحاظ روشی نیز تحقیق حاضر از نوع توصیفی– تحلیلی با رویکرد «انطباق و آزمون نظریه با مورد» است. نتایج حاصل شده نشان می‌دهد که بر مبنای‌عوامل پنج‌گانه و مورد تأکید اورت راجرز یعنی «مزیت نسبی»، «سازگاری»، «مشاهده‌پذیری»، «پیچیدگی» و «آزمون‌پذیری»، به ترتیب 5 عامل، نفوذ و پذیرش الگوی رفتاری و مدیرت جهادی سردار سلیمانی را افزایش می‌داد که عبارتند از: 1-چند وجهی و فراملی بودن شخصیت سردار به همراه رویکرد وحدت بخش، که مزیت پذیرش الگوی رفتاری و مدیریتی او را بالا برده بود؛ 2-هوش بالا و سخت کوشی، همراهی با محور مقاومت و اشراف اطلاعاتی که سازگاری و هم نوایی او با تحولات خاورمیانه و در نهایت انتقال الگوی مدیریتی را آسان می‌نمود؛ 3- دستاوردها و برنامه‌ریزی‌های منتهی به نتایج سردار سلیمانی که برای نیروهای محور مقاومت به خوبی قابل‌مشاهده، رهایی‌بخش و راهگشا بود؛ 4-رفتارهای فردی و روحیات بی‌آلایش سردار سلیمانی که موانع پذیرش الگوی مدیرتی او را کاهش می‌داد و 5-راهبردهای رزمی، خلاقیت در تشکیل نیروهای مردمی و در نهایت موفقیت‌های سردار سلیمانی که در شرایط بحرانی آزمون خود را به خوبی پاسخ دادند., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; سردار سلیمانی; اورت راجرز; خاورمیانه; محورهای‌مقاومت; مدیریت‌جهادی

استخراج الگوی موفقیت سازمان فرهنگی داوطلبانه (مورد مطالعه: موسسه فرهنگی انوارالزهرا سلام الله علیها ) - میثم قراباغی; علیرضا چیت سازیان; وحید یاوری (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
سازمان های داوطلبانه فرهنگی، نقش مهمی در مدیریت فرهنگی اجتماع دارند و به علت ماهیت منحصر به فرد خود، در برخی امور که بخش دولتی و بخش خصوصی امکان توفیق چندانی ندارند، با ورودی تاثیرگذار، نقش خاص خود را ایفا می کنند؛ از سوی دیگر اداره اینگونه سازمان ها، تفاوت های چشم گیری با مدیریت سازمان های انتفاعی دارد و نمی توان برای موفقیت آنها، الگوهای بخش انتفاعی را تجویز کرد. یکی از بهترین راه های فهم شاخص ها در خط مشی گذاری فرهنگی، مطالعه سازمان های موفق و مطلوب در زمینه فرهنگی است تا خط مشی گذاران بتوانند با استفاده از مدل سازی صورت گرفته از سازمان های مطلوب فرهنگی، به گستره جدیدتر و دقیق تر از شاخص های بهبودیافته فرهنگی دست یابند. پژوهش حاضر در تکمیل حلقه شناسایی الگوهای موفق سازمان های فرهنگی در ایران و با استفاده از استراتژی تئوری پردازی داده بنیاد، با مصاحبه با 8 نفر از اعضای «موسسه فرهنگی انوارالزهراسلام الله علیها همدان» که سابقه حضور مستمر در این موسسه داشته اند، انجام گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که «جهان بینی حرکت آفرین» به عنوان مقوله علی؛ در کنار «جدیت انگیزه بالا و تعهدکاری» به عنوان مقوله محوری؛ در کنار «صمیمیت، همدلی و فرهنگ مولد سازمانی» به عنوان بستر حاکم؛ در کنار «ظرفیت های بالقوه مادی و معنوی کم هزینه» به عنوان شرایط مداخله گر؛ در کنار «اهتمام به برنامه ریزی و کیفیت محوری» به عنوان کنش ها و تعاملات؛ منتج به «موفقیت سازمان داوطلبانه فرهنگی» به عنوان پیامد شد., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مدیریت اسلامی; مدیریت فرهنگی; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; الگوی موفقیت سازمانی; سازمان داوطلبانه; سازمان فرهنگی; موسسه فرهنگی انوارالزهراسلام الله علیها

واکاوی پدیدارشناختی ایثار مدیران جهادی - سید محمد مقیمی; علی اصغر پورعزت; حسین خنیفر; امیرحسین عبداله زاده (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
ایثار یکی از انواع رفتارهای فرااجتماعی است که در محیط های کاری مشاهده می شود و از نظر مفهومی با سایر مفاهیم مشابه نظیر رفتارهای شهروندی سازمانی و رفتارهای یاری دهنده متفاوت است اما می توان گفت در ادبیات پژوهشی رفتار سازمانی کمتر مورد توجه قرار گرفته است و شناخت چندانی از این پدیده در سازمان ها وجود ندارد. پژوهش حاضر با هدف درک تجربه زیسته ایثار مدیران جهادی در سازمان ها انجام گرفته است. روش شناسی مورد استفاده در این پژوهش پدیدارشناسی است و به منظور گردآوری داده های لازم در این پژوهش با 12 نفر از مدیران جهادی که تجربه حضور در دفاع مقدس و تجربه مدیریت در سطوح گوناگون پس از دوران دفاع مقدس را داشته اند مصاحبه صورت گرفت. یافته های این پژوهش نشان می دهند مشارکت کنندگان ابرازگری اجتماعی، لذت و رضایت درونی و شکل گیری خودپنداره مثبت، تحمل شختی ها و مشکلات، وظیفه مداری و احساس تکلیف و انجام وظیفه، آگاهی و شناخت، هدفمندی و آرمان گرایی، وحدت اجتماعی و هویت جمعی و همچنین تاب آوری و توان تحمل سختی ها و مشکلات را به عنوان مهم ترین تجارب خود از ایثار در محیط های کاری تجربه کرده اند. آن ها همچنین بحران و تهدید، جو احساسی و عاطفی، کم کاری سایر افراد نظام اجتماعی، و نوع وظیفه و سازمان را به عنوان عوامل زمینه موثر بر ظهور رفتارهای ایثارگرانه در سازمان ها در تجارب خود عنوان کرده اند., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مدیریت جهادی; مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; پدیدارشناسی; ایثار; تجربه زیسته; رفتارهای فرا اجتماعی; منفعت طلبی

بررسی مولفه‌ها و فرآیند ارائه خدمات عمومی مردم‌نهاد در پیاده‌روی اربعین مبتنی بر رویکرد نگاشت علّی - الهام یعقوبی; حسین اصلی پور; سیدسعید میرواحدی (پژوهشکده مطالعات و تحقیقات بسیج)
پیاده‌روی اربعین یکی از جلوه‌های ارائه خدمات عمومی توسط مردم و گروه‌های مردمی است. این در حالی است که در ادبیات خدمات عمومی در جهان مسئله‌ی مشارکت مردم در امر ارائه خدمات عمومی، با تردیدهایی همراه است. از سوی دیگر افزایش جمعیت، بالا رفتن انتظارات شهروندان و تنوع بالای خدمات مدنظر، طی دهه‌های گذشته چالش‌های زیادی را برای دولت‌ها به عنوان مسئول اصلی این حوزه، در پی داشته است. هدف از این تحقیق بررسی جوانب فرآیند ارائه خدمات عمومی در پیاده‌روی اربعین بوده و تلاش دارد مولفه‌ها و روابط موجود میان آن‌ها را معرفی نماید.روش تحقیق کیفی بوده و از روش نگاشت علّی برای تحلیل داده‌ها استفاده شده است. به این منظور پس از مطالعه کتابخانه‌ای، با 18 خبره مصاحبه گشت. مطابق نتایج تحقیق 82 مولفه بدست آمد. پس از دسته‌بندی مولفه‌ها، نمودار فرآیند ارائه خدمات ترسیم گردید. مطابق یافته‌های تحقیق، انگیزه درونی افراد و اعتقاد ایشان به اهل بیت (علیهم السلام) که سبب باور به ارزشمندی خدمت گردیده، منجر به ارائه خدمات کم‌نظیر در پیاده‌روی اربعین شده است. برخی ویژگی‌های خدمات ارائه شده عبارتند از: داوطلبانه، پیوسته و منظم، با حداکثر توان و متناسب با نیاز. در ادامه اما ارائه خدمات با موانع و چالش‌هایی مانند مشکلات زیرساختی مواجه است. آثار و پیامدهای مثبتی همچون تحکیم وحدت و انسجام میان مسلمانان و پیامدهای منفی همچون مسائل زیست محیطی از جمله پیامدهای فرآیند ارائه خدمات در پیاده‌روی اربعین است., مطالعات راهبردی بسیج (BSRQ)
Keywords: مطالعات راهبردی بسیج; BSRQ; مدیریت دولتی; خدمات عمومی; پیاده‌روی اربعین; خدمات عمومی مردم‌نهاد; سازمان مردم نهاد; سمن; نگاشت علّی

درآمدی بر تأثیر مؤلفه‌‌های فرهنگ اسلامی بر تصمیم‌‌گیری - سیدعلی علوی (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
عوامل مؤثر در تصمیم‌‌گیری، که غالباً عوامل شخصیتی متأثر از فرهنگ‌ها و خرده‌‌فرهنگ‌های حاکم بر زندگی فرد است، مانند داشتن مرکز کنترل درونی یا مرکز کنترل بیرونی، ابهام‌‌پذیری یا ابهام‌‌گریزی و مقایسه آن با اعتقاد به جبر یا اختیار و تأثیر این ویژگی‌ها و باورها بر شخصیت فرد، نشانگر آن است که این باورها، موجب می‌‌شود که افراد ویژگی‌های شخصیتی متفاوتی داشته باشند. گروهی فعال برخی منفعل، عده‌‌ای علاقه‌‌مند به کشف مسئله و حل آن و تغییر وضع موجود به وضع مطلوب و برخی بی‌‌علاقه باشند. پاره‌‌ای از افراد برای ایجاد تغییر قادر به اخذ تصمیم و گروهی در انجام این امر ناتوان‌‌اند. در ادامه، با ارائه یک مقایسه تطبیقی و با استناد به فرهنگ اصیل اسلامی که تبلور آن در کتاب، سنت و فرهنگ شیعی مشهود است و با موردکاوی اجمالی غزوه احد با مروری بر آیات قران کریم در این باب، نشان داده می‌‌شود که عدم جبرباوری از سویی و اتکال به امدادهای الهی و اعتقاد راسخ به آن، می‌‌تواند شیوه تصمیم‌‌گیری یک مدیر مسلمان پیرو مکتب اهل بیت(ع) را از دیگران متمایز کند و نشان دهد که مدیران با تکیه بر فرهنگ شیعی، و با توکل، اعتماد به نفس، تعقل، و بهره‌‌گیری از خرد جمعی و مشورت با خردمندان می‌‌توانند در اتخاذ تصمیمات درست توفیق یابند., دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; ابهام‌‌گریزی; اختیار; ادراکات; امداد الهی; تصمیم‌‌گیری; توکل; جبر; مرکز کنترل درونی و ابهام‌‌پذیری

عقلانیت، تصمیم‌سازی، اصل شورا - رضا اکبری (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
تصمیم‌سازی قابل قبول یک تصمیم‌سازی عقلانی است و لذا تصمیم‌سازی در حوزه عقلانیت عملی می‌گنجد. عقلانیت عملی بر عقلانیت نظری استوار است که به معنای ارتباط باواسطه تصمیم‌سازی با عقلانیت نظری است. توجه به محدودیت‌های قوای ‌شناختی انسان و محدودیت‌ زمان نشانگر عدم امکان ارتباط تصمیم‌سازی با رویکرد ایده‌آل‌گروانه به عقلانیت نظری و عملی و ابتنای تصمیم‌سازی بر رویکردهای واقع‌گروانه به این دو حیطه است. تلاش برای تقرب به ایده‌آل - هرچند که وصول به آن محال است- جایگاه اصل شورا را در مقوله تصمیم‌سازی روشن می‌کند. چنین نقشی برای شورا در مقوله تصمیم‌سازی، ویژگی‌های خاصی را برای افراد طرف مشورت لازم می‌آورد و امکان استفاده از مشورت ماشینی را فراهم می‌سازد., دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; تصمیم‌سازی; شورا; عقلانیت عملی; عقلانیت نظری; قوای ‌شناختی

خط‌مشی‌گذاری دولتی برای تحقق عدالت اجتماعی، در حد فاصل تدوین تا اجرای قانون اساسی - علی‌اصغر پورعزت (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
علی‌رغم تأکید قانون اساسی بر ضرورت تحقق عدالت اجتماعی، جامعه در عمل نتوانسته است از مظاهر واقعی عدالت و قسط بهره‌مند گردد. در تحلیل علل ناموفقیت در تحقق جامعه عدل، می‌توان موارد ذیل را مفروض دانست: - این قانون بدون در نظر گرفتن «قابلیت اجرا»، تدوین شده است؛ از این رو اساساً قابل اجرا نیست؛ - با توجه به وضعیت بحرانی کشور در دو دهه اخیر، هنوز امکانات ضروری برای اجرای اصول این قانون فراهم نشده است؛ - این قانون، فاقد ضمانت کافی برای اجراست؛ زیرا به مثابه شاخص ارزیابی عملکرد دولت‌ها مد نظر قرار نمی‌گیرد؛ از این رو، کمتر بدان توجه می‌شود؛ - حفظ و بقای قدرت مسئولان اجرایی، به طور جدی به رعایت هنجارهای گروه‌های ذی‌نفع و گرایش‌های فکری و ترجیحات عملی جانبداران سیاسی آنان وابسته است؛ از این رو، اجرای قانون اساسی تحت‌الشعاع منافع آنان قرار می‌گیرد؛ - تحقق مقاصد قانون اساسی در گرو تبیین اصول آن در قالب قوانین عادی، رویه‌های اجرایی و عملیاتی، و خط‌مشی‌های جزئی است. نبود قوانین، آیین‌نامه‌ها و خط‌مشی‌های جزئی، زنجیره سلسله‌مراتب قانون‌گذاری تا اجرا را قطع می‌کند. نکته مهم این است که قبل از تلاش برای رفع موانع اجرایی تحقق عدالت اجتماعی،‌ شایسته نیست که در باره امکان‌ناپذیری آن اظهارنظر شود., دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; ترجیحات گروهی; جامع‌نگری در تحلیل; سلسله‌مراتب قانون‌گذاری تا اجرا; ضمانت اجرایی; عدالت اجتماعی; قوانین عادی و خط‌مشی‌های جزئی; مضیقه‌های اجرا

بررسی مبانی عقلانیت در تصمیم‌گیری - محمد شیخ‌زاده; رجبعلی شیخ‌زاده (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
برخی مدیریت را معادل «تصمیم‌گیری» می‌دانند؛ زیرا عمده‌وظیفه مدیر در هدایت یک سازمان، اتخاذ تصمیم‌های مناسب در شرایط مختلف است. هر مدیری با توجه به شرایطی که در آن نیاز دارد، دست به یک تصمیم‌گیری عقلانی می‌زند. در نظریه‌های مدیریت، مباحث زیادی در خصوص تصمیم‌گیری مطرح شده است. این مقاله به دنبال بررسی ریشه‌های عقلانیت در تصمیم‌گیری است. لذا ابتدا تعریفی از عقل و عقلانیت ارائه می‌شود؛ سپس بر اساس یک سیر تاریخی عقل و عقلانیت از دیدگاه فلاسفه قرون باستان، قرون وسطی و پس از آن، همچنین، انواع عقلانیت در مباحث فلسفی و اجتماعی بررسی می‌شود. با توجه به جایگاه ویژه ماکس‌وبر در مباحث عقلانیت و دیوان‌سالاری، بحثی در رابطه با دیدگاه‌های وبر در خصوص عقلانیت ارائه می‌گردد. در ادامه نمونه‌ای از عقلانی شدن جوامع با عنوان مک.دونالدی شدن جهان ذکر می‌شود. در پایان نیز جایگاه عقلانیت در «نظریه سازمان»، و به ویژه مباحث تصمیم‌گیری بحث و بررسی می‌شود, دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; ‌انواع عقلانیت; عقلانیت; فرایند عقلانی شدن; قفس آهنین عقلانیت; مدل عقلانی تصمیم‌گیری

تجزیه و تحلیل سیستمی فرآیند پرورش منابع انسانی در مسجد؛ مطالعۀ موردی: علل پویایی و حیات مسجد صنعتگران مشهد - محمدهادی همایون; علی عبدالهی نیسیانی (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
در این مقاله با رویکردی متفاوت از آنچه پیش از این به مسجد نگریسته می‌شده است، نظام مدیریت عملکرد یک مسجد موفق در یکی از شهرهای مذهبی ایران بررسی می‌گردد. مسجد مورد مطالعه در این تحقیق، مسجد صنعتگران مشهد است که در آن افراد با تکیه بر فرآیندها و اهداف اسلامی پرورش می‌یابند. هدف این تحقیق بررسی فرضیة خود مبتنی بر علل توفیق مسجد در مورد خاص مسجد صنعتگران است؛ یعنی فرضیه این مقاله در ابتدا بیان می‌کند به منظور استقرار مسجد در یکی از جایگاه‌های اصلی خویش (که همان پرورش اعضای جامعة اسلامی است)، باید به دقت شئون مسجد بر طبق تدابیر الهی اجرا گردد و این مهم‌ترین و شاید تنها کلید موفقیت باشد. سپس بر این اساس یک مدل مفهومی (مدل سیستمی فرآیند احیای مسجد) ارائه می‌شود و در قسمت دوم مقاله، عملکرد و دستاورد‌های یک مسجد مطابق با فرضیة مطرح‌شده در مقاله مطالعه می‌شود., دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; پرورش منابع انسانی; پویایی مسجد; سنت; سیستم; قرآن; مسجد; مسجد صنعتگران; نظام پرورش

تصویرپردازی از ویژگی‌‌‌های آینده موعود: به ‌سوی الگوی قرآنی - ولی الله نقی‌پورفر; علیرضا افضلی (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
تصویر پردازی از آینده یکی از حوزه‌‌‌های مورد بحث در آینده‌نگری است. این حوزه با دو رویکرد القایی و بصیرت‌بخش انجام می‌گیرد. تصویرپردازی از آینده را نمی‌توان با رویکرد القایی انجام داد، چرا که از مشروعیت برخوردار نمی‌باشد و در سیر زمان محکوم به شکست است. بنابراین جهت ارائه تصویری عقلایی و منطقی از آینده باید آن را با رویکرد بصیرت بخش دنبال نمود. از این رو تنها زمینه قابل اعتنا، آینده نگری الهی است که منجر به تصویرپردازی بصیرت بخش می‌شود. ادیان و به ویژه دین اسلام و خصوصاً مذهب تشیع، سرشار از تصویرپردازی از آینده است. در قرآن کریم و روایات ائمه(ع) نکات برجسته‌ای در مورد آینده و خصوصیات آن آمده است. در این تحقیق بر آن هستیم تا تصویری روشن از آینده موعود، بر اساس آیات قرآن کریم و روایات ذیل آن‌‌ها ارائه دهیم. تصویری که بر اساس این تحقیق از آینده موعود ارائه شده، تصویری امید دهنده و روشن از آینده است، تصویری است که بر پیروزی حق بر باطل تأکید داشته و بر اساس گسترش عدل و فراگیر شدن آن ترسیم شده است., دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; ‌ آینده موعود‏‌; آینده‌نگری; تصویر پردازی; جامعه پس از ظهور; وضعیت مطلوب

تصویر پردازی از مدیران آینده: به سوی الگوی قرآنی - غلامرضا گودرزی; محمدمهدی ذوالفقارزاده (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
آینده‌پژوهی یا آینده‌نگری با رنگ و بوی غربی آن، از مباحث نوپایی است که در کشور ما نیز مطرح شده است. امروزه شاید در هیاهوی مجامع «اثبات گرایانه» مجال کمتری برای بیان یا طرح آینده‌نگری‌‌های قرآنی و دینی مانده باشد، اما آنچه مسلم است، نگاه عمیق قرآن و روایات اهل‌بیت(ع) به آینده، صحنه‌‌های آن و اداره‌کنندگان آن صحنه‌‌هاست. به یک معنی، قرآن–که تبیین همه چیز در آن است- کتاب آینده و آینده‌سازی و بهترین منبع برای تصویرپردازی بصیرت‌بخش از آینده به حساب می‌آید. در این راستا پرداختن به مبانی و ایده‌‌های آیند‌ه‌اندیشی قرآنی و شیعی و توسعه نظام‌مند آن در ادبیات علم آینده‌پژوهی در کشور، امری لازم و ضروری است. این مقاله، با نگاهی کوتاه به ادبیات آینده‌پژوهی و بررسی اجمالی آینده‌نگری در افق دین، بر موضوع «تصویرپردازی بصیرت‌بخش» از آینده به عنوان یکی از بهترین روش‌‌های آینده‌نگری الهی تأکید می‌کند. اما محور اصلی مقاله بررسی ویژگی‌‌های مدیران آینده در آن تصویر است. در این راستا با محور قرار دادن یکی از آیات قرآن، «صالحین» را از جانب خداوند، مدیران صحنه‌‌های آینده عالَم دانسته و در ادامه سعی دارد تا ویژگی‌‌های صالحین را در قرآن بررسی نماید., دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; آینده‌نگری; آینده‌نگری الهی; بهشت ظهور; تصویرپردازی بصیرت‌بخش از آینده; صالحین; عمل صالح; مدیران آینده; مدیران صالح آخرالزمانی

ارزیابی تصمیمات استراتژیک فرهنگی بر اساس ارزشهای اسلامی؛ مورد مطالعه: حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی - سیدمهدی سیدخاموشی; ابوالفضل نظری (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
مسئله فرهنگ و فعالیت‌های فرهنگی از جمله موضوعاتی است که در سالهای اخیر معنای ویژه و مهمی یافته است. حوزه هنری سازمان تبلیغات اسلامی از جمله سازمانهایی است که می‌توان آن را جزء نهادهای فرهنگی قملداد کرد. اساسنامه حوزه هنری چند هدف اصلی را برای آن برشمرده است. از آن میان فراهم ساختن زمینه رشد، شکوفایی و گسترش هنر مبتنی بر معرفت اسلامی و متعهد به ارزش‌های انقلاب اسلامی، بهره گرفتن از هنر در تبیین و ترویج مبانی و ارزش‌های اسلامی و فضائل اخلاقی و ایجاد زمینه رشد استعدادها و خلاقیت‌های هنری و ادبی از طریق شناسایی، تربیت، تقویت و معرفی هنرمندان برجسته مسلمان است. در این شرایط و با توجه به نیازهای امروز جامعه اسلامی و نقش کلیدی هنر و مدیریت هنری، به نظر می‌رسد ارزیابی تصمیمات استراتژیک فرهنگی در مدیریت فرهنگی و هنری کشور، می‌تواند فضای عمومی این بخش را از حرکت به سوی نوعی سردرگمی نجات دهد. این مقاله به دنبال ارزیابی تصمیمات استراتژیک حوزه هنری به عنوان یک نهاد فرهنگی است تا از رهگذر شناسایی دوره‌های تصمیم‌گیری و تصمیمات آن به هدف خود در جهت انطباق با ارزشهای اسلامی دست یابد., دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; استراتژی; برنامه‌ریزی فرهنگی; تصمیم‌گیری استراتژیک; حوزه هنری; فرهنگ اسلامی; مدیریت استراتژیک; مدیریت استراتژیک فرهنگی

بررسی مؤلفه‌‌های ذهنیت فلسفی در مدیریت پیامبر اکرم(ص) - فردوس یادگاری خندانی; حمیده محمدی (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
مدیران به‌عنوان گردانندگان اصلی سازمان‌ها، نقش مهمی در بهبود فعالیت‌های سازمانی ایفا می‌کنند. موفقیت سازمان در تأمین اهداف و انجام مسئولیت‌‌های اجتماعی‌اش تا اندازه بسیار زیادی به مدیران آن بستگی دارد. سازمان همواره با شرایط مختلفی مواجه می‌‌‌‌‌شود و هر لحظه، نیاز به تصمیم‌گیری به‌موقع و سنجیده دارد. همچنین برخورد درست و اصولی مدیران با این مسائل، مستلزم برخورداری از تفکری خلاق و پویاست. اسمیت از این نوع تفکر، تحت عنوان «ذهنیت فلسفی» نام می‌‌‌‌‌برد. وی معتقد است ذهنیت فلسفی، الگویی از تفکر با سه بعد جامعیت، تعمّق و انعطاف‌پذیری است. یک مدیر برای رسیدن به موفقیت، به این ویژگی‌ها و این نوع تفکر نیاز دارد و با توجه به اینکه پیامبر اکرم(ص) برترین مدیر جامعه مسلمانان بوده‌اند، می‌‌‌‌‌توانند بهترین الگو در این زمینه باشند. این مقاله تحت عنوان «بررسی مؤلفه‌‌های ذهنیت فلسفی در مدیریت پیامبر اکرم(ص)» با بررسی سیره و احادیث نبوی نشان می‌‌‌‌‌دهد که پیامبر اکرم(ص) به بهترین نحو از مؤلفه‌‌های ذهنیت فلسفی در کارکردهای مدیریتی خود بهره برده و بهترین جایگاه را برای هریک از این مؤلفه‌‌ها انتخاب کرده‌اند. در این زمینه، ابتدا مؤلفه‌‌های ذهنیت فلسفی بیان شده و سپس این مؤلفه‌‌ها در کارکردهای مدیریتی پیامبر اکرم(ص) مورد بررسی قرار گرفته است., دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; ذهنیت فلسفی; سیره پیامبر اکرم(ص); کارکردهای مدیریت; مؤلفه‌‌های ذهنیت فلسفی

معیارهای انتخاب و انتصاب مدیران با رویکرد شایسته‌گزینی در نهج‌البلاغه - زهره موسی‌زاده; مریم عدلی (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
انتخاب و انتصاب مسئولین رده‌های مختلف اداری و اجرایی، یکی از مسایل مهم و ضروری و از وظایف خطیر حکومت اسلامی است؛ چرا که مهم‌ترین عامل دوام یک نظام و حکومت، فرزانگی و شایستگی مسئولین و کارگزاران آن نظام می‌باشد. اگر مدیران شایسته و تربیت یافته در رأس سازمان‌ها قرارگیرند، کیفیت فعالیت‌های سازمانی به طور فزاینده‌ای بهبود خواهد یافت. زیرا مدیریت شایسته، محور اصلی توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی ملت‌ها به شمار می‌آید. بنابراین انتخاب و انتصاب افراد در رده‌های مختلف سازمانی باید بر اساس معیارها و ملاک‌هایی باشد تا افراد شایسته جهت تصدی پست‌های سازمانی انتخاب و به‌کار گمارده شوند. در پژوهش حاضر سعی بر این شده تا ضمن روشن ساختن مفهوم شایستگی و فرآیند شایسته‌سالاری، با استفاده از روش تحلیل محتوا به بررسی معیارهای انتخاب و انتصاب مدیران شایسته با عنایت به کلام گهربار مولای متقیان در کتاب ارزشمند نهج‌البلاغه پرداخته شود که معیارهای انتخاب و انتصاب مدیران در این پژوهش شامل معیارهای ایدئولوژیکی، معیارهای زمینه‌ساز و معیارهای تخصصی بوده که ریشه در جهان بینی اسلامی دارند., دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; انتخاب; انتصاب; شایستگی; شایسته سالاری; مدیران; نهج البلاغه

بررسی تعارض از منظر مکتب اسلام و تئوری‌های مدیریت - عصمت مسعودی; فرشته میرزایی (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
دیدگاه‌های مختلفی نسبت به تعارض وجود دارد که بررسی این دیدگاه‌ها و مقایسه‌ی آن‌ها با دیدگاه اسلامی از اهداف این پژوهش می‌باشد. در این پژوهش از روش کتابخانه‌ای بهره گرفته شده است. نتایج پژوهش بیانگر این مطلب می‌باشد که 1) سه نگرش عمده نسبت به تعارض در بین تئوری‌های مدیریت وجود دارد. نگرش اول مربوط به تئوری‌های سنتی و بوروکراسی می‌باشد که بر جنبه‌ی منفی بودن تعارض تأکید کرده‌اند و معتقدند که امکان اجتناب از تعارض وجود دارد. نگرش دوم شامل تئوری‌های روابط انسانی و همکاری می‌شود که معتقدند امکان اجتناب از تعارض وجود ندارد و وظیفه‌ی مدیریت را در ستیز و اجتناب از آن می‌دانند؛ با این وجود بیان می‌دارند که برخی از تعارضات در شرایطی می-تواند مثبت باشد. نگرش سوم شامل تئوری‌های تعاملی و آشوب می‌شود که بر بعد مثبت تعارض بیش‌تر توجه نموده و معتقدند می‌توان با ایجاد تعارض، سازمان را در مسیر رشد قرار داد. 2) مکتب اسلام دیدگاه متعادلی نسبت به تعارض بیان داشته است. از یک سو درجاتی از تعارض را به دلیل آثار مخرب، منفی معرفی می‌کند و بر اجتناب، پیشگیری و یا حل آن‌ها تأکید دارد و از سوی دیگر با ایجاد سطوحی از تعارضات مثبت مانند تضارب آراء، رقابت سالم، انتقاد سازنده و مجادله به احسن موافقت می‌کند. 3) مکتب اسلام با هر یک از تئوری‌های مدیریت اشتراکات و تقابل‌هایی در زمینه‌ی تعارض و مدیریت تعارض دارد., دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; تئوری‌های مدیریت; تعارض; تعارض مثبت; تعارض منفی; مکتب اسلام

بررسی عوامل مؤثر بر انگیزۀ توفیق‌طلبی از دیدگاه آموزه‌های دینی - سیدعلی علوی; سیدمحمّدکاظم اعتصامی (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
انگیزه توفیق‌طلبی، یا انگیزه کسب موفقیت، اشتیاق یا نیاز شدید برای موفقیت است که برجسته‌ترین نیاز از نظر رفتار سازمانی بوده، به سبب تأثیراتی که بر رشد و توسعه ملی یک کشور دارد، از سال 1950م. به بعد همواره مورد بررسی محققان قرار گرفته است. از آنجا که انگیزه توفیق‌طلبی به شدّت تحت تأثیر فرهنگ حاکم بر جامعه است، هدف اصلی این تحقیق استخراج آموزه‌های دینی مؤثر بر انگیزه توفیق‌طلبی بود که در نتیجه، برخی عوامل تحت عنوان جهان‌بینی اسلامی، باورها، ارزش‌ها، عوامل تربیتی و دستورات دینی شناسایی گردید. اعتقاد و عمل به این آموزه‌های دینی موجب ظهور و تقویت انگیزه توفیق‌طلبی در فرد می‌شود؛ به این ترتیب که این «عوامل دینی»، موجب تقویت «ویژگی‌‌های توفیق‌طلبی» (مثل کانون کنترل درونی، امید به موفّقیت، کار و تلاش زیاد و ...) شده و در نتیجه، انگیزه توفیق‌طلبی در فرد افزایش خواهد یافت., دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; اسلام; انگیزه; انگیزۀ توفیق‌طلبی

درآمدی بر الگوی مدیریتی امام علی(ع) از منظر مؤلفه‌های سرمایۀ اجتماعی - منصور اعتصامی; حامد فاضلی کبریا (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
امروزه در کنار انواع مختلف سرمایه، مانند سرمایه انسانی، مالی و اقتصادی، سرمایه دیگری با عنوان سرمایه اجتماعی مورد بهره‌برداری قرار گرفته است. این مفهوم به پیوند‌ها و ارتباطات میان اعضای یک شبکه به‌عنوان منبع باارزش اشاره دارد که با خلق هنجار‌ها و اعتماد متقابل، موجب تحقق اهداف اعضا می‌شود. با توجه به اهمیت و جایگاه سرمایه اجتماعی در مدیریت سازمان‌ها به تبیین این بحث از دیدگاه الهی امیرالمؤمنین علی(ع) به‌عنوان مدیری مدبر و کارآمد در تشکیل حکومت اسلامی پرداخته می‌شود. مقاله حاضر مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی انجام پذیرفته است. عناوین مباحث این نوشتار به شرح زیر است: ابتدا سرمایه اجتماعی، سپس به‌ترتیب و به‌اختصار مدیریت ارزش، مدیریت در نگاه امیرالمؤمنین علی(ع) و الگوی مدیریت علوی بر مبنای سرمایه اجتماعی محبت و معرفت و در نهایت، سرمایه دینی و مؤلفه‌هایی از سرمایه اجتماعی در مدیریت امام علی(ع) بررسی می‌شود., دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; ارزش; سرمایۀ اجتماعی; سرمایۀ ارزشی; سرمایۀ دینی; مدیریت ارزش

طراحی مدل مفهومی نظام علمی جمهوری اسلامی ایران مبتنی بر اندیشۀ مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) - هادی خان‌محمدی; مصباح‌الهدی باقری کنی (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
توسعه و رشد علمی یکی از شاخص‌های بسیار حیاتی برای هر کشور توسعه‌یافته یا در حال توسعه محسوب می‌شود. طبق فرمایشات مقام معظم رهبری (دام‌ظله‌العالی) اهمیت این موضوع تا جایی است که سلطه فرهنگی هر کشوری توسط اقتدار اقتصادی حاصل می‌شود و آن نیز ناشی از اقتدار علمی است. همچنین، دین مبین اسلام توصیه‌های زیادی در حوزه علم‌آموزی، تعلیم و زندگی عالمانه ارائه می‌کند و علم‌آموزی را موجب استحکام پایه‌های دینی و حافظ دین می‌داند که سبب می‌شود فرد عالم از هرگونه لغزشی محفوظ بماند؛ از طرف دیگر، تحصیل علم چنان اهمیت دارد که برای حفظ هویت، موجودیت، اسلامیت و استقلال کشور همراه با تضمین آینده مطلوب و منتظر، علم‌محوری و علم‌آموزی بهترین راهکار بوده و موتور محرکه پیشرفت در تمام زمینه‌هاست. از نگاه دیگر، پیشرفت علمی قابلیت وصول به آرمان‌های والا، ارزش‌های حقیقی و فضائل انسانی را داراست و به‌وسیله آن است که یک ملت می‌تواند در دنیای معاصر اثرگذار باشد و یا در مبادلات علمی دنیا نقش مفیدی ایفا نماید؛ بنابراین، علم‌محوری و تحصیل آن، علاوه بر آنکه یک کشور را به استقلال، عدم وابستگی و نفی سلطه صاحبان قدرت و ثروت می‌رساند، می‌تواند موجب عزت و مایه حیات و طراوت یک جامعه باشد. بدین منظور، در این پژوهش به دنبال پاسخ به این سؤال هستیم که نظام علمی از دیدگاه مقام معظم رهبری(مدظله‌العالی) چیست و دارای چه مؤلفه‌‌ها، ارکان و روابطی است؟ بدین منظور، با استفاده از استراتژی نظریه‌پردازی داده‌بنیاد و تجزیه و تحلیل داده‌های گردآوری‌شده حاصل از مصاحبه و مستندات، دو مدل مفهومی نظام علمی استخراج شده است., دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; اقتدار; پیشرفت علمی; رویکرد سیستمی; عزت; علم; مرجعیت علمی; نظام علمی

انضباط تعالی‌بخش کارکنان:رویکردی اسلامی به مفهوم انضباط در سازمان - میثم لطیفی (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
دریافت مفهومی دقیق و نزدیک به آموزه‌های اسلامی از انضباط کارکنان بر اساس مبانی معرفت‌شناسی و هستی‌شناسی و کشف ابعاد و اصول حاکم بر نظام انضباطی اسلامی، مسئله‌ای است که در این پژوهش بدان پرداخته شده است. در این مقاله با رویکردی کیفی و با استفاده از روش گونه‌شناسی و روش تدبر در آیات قرآن کریم، ضمن احصاء گونه‌های نظری موجود انضباط کارکنان، گونه‌ای نو و مبتنی بر دیدگاه اسلامی با عنوان انضباط تعالی‌بخش کارکنان، از دل 2150 آیه و 4150 مضمون مرتبط با آن‌ها، مفهوم‌پردازی شده ‌است. انضباط تعالی‌بخش کارکنان، در عرض رویکرد سنتی، تدریجی و مثبت به انضباط کارکنان، منبعث از مبانی معرفت‌شناسی و هستی‌شناسی اسلامی و ساخت‌یافته بر اساس 95 اصل در ابعاد رهبری، ایمان و اخلاق، افراد، تربیت، قانون و مقررات، نظام تشویق و تنبیه، فرهنگ و جامعه است. انضباط تعالی‌بخش کارکنان بر مقولاتی همچون فطری بودن تمایل انسان به نظم و انضباط، وجود نظم و غایت‌مداری در عالم هستی و همنوایی نظام‌های قانون‌گذاری (تشریع) با قانون خلقت و فطرت تأکید داشته و رهبری و مدیریت الهی را ضامن ایجاد انضباط در فضایی مبتنی بر آموزش و تربیت، محبت و برادری در روابط بین افراد، سازمان‌ها و جامعه می‌داند. در نگاه اسلامی دنیا فقط محل حسابرسی و تشویق و تنبیه افکار، گفتار و اعمال افراد نیست و همه آن‌ها به‌دقت در نظام حسابرسی و معاقب? الهی در جهان آخرت بررسی خواهند شد., دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; انضباط تدریجی; انضباط تعالی‌بخش کارکنان; انضباط‌ کارکنان; انضباط مثبت; مدیریت‌ اسلامی; مفهوم‌‌‌سازی; نظریه‌پردازی

طراحی مدل مؤلفه‌های مؤثر بر تصویر سازمانی دانشگاه امام صادق (ع) - مصباح‌الهدی باقری کنی; اکبر عرفانی‌فر (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
بی‌شک، به‌دست‌آوردن و حفظ وجهه و تصویر بیرونی مثبت، یکی از اهداف مهم‌ تمامی سازمان‌ها محسوب می‌شود. امروزه بسیاری از سازمان‌‌ها زمان، منابع و تلاش بسیاری را صرف ایجاد تصویری تأثیرگذار از سازمان یا کسب و کار خود می‌کنند؛ چرا که هر گاه سازمانی تصویر مثبتی داشته باشد، مخاطبان، ذی‌نفعان و مشتریان آن، عموماً رفتارها و تصمیمات آن سازمان و نیز تجربه‌های خود با آن را مثبت تلقی خواهند کرد؛ درحالی‌که اگر این افراد یا گروه‌ها در ذهن خود تصویری منفی از آن سازمان داشته باشند، عملکرد و رفتار آن سازمان نزد آن‌ها به شکلی غیرواقعی تحت تأثیر تلقی‌ها و برداشت‌های منفی‌ خواهد بود. نظر به اهمیتی که مفهوم تصویر سازمانی برای سازمان‌ها و نهادهای مختلف دارد، تحقیق حاضر با دو هدف «اکتشافی» و «آزمون فرض» و با استراتژی مطالعة موردی انجام گرفته و گردآوری اطلاعات نیز در آن به سه شیوة کتابخانه‌ای، تحلیل محتوا و پیمایشی بوده است. نهایتا،ً در دانشگاه امام صادق (ع) مؤلفه‌هایی همچون هویت و فرهنگ دانشگاه، دانش‌آموختگان، گزینش و سایر عوامل بدو ورود، شهرت و پیشینة خاص، ویژگی‌ها و عملکرد بخش‌های مختلف، محیط فیزیکی و نمادها، کارکنان در تماس با مخاطبان بیرونی و پوشش رسانه‌ای اخبار و مراسم مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر تصویر‌ این دانشگاه شناسایی شده‌اند., دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; برند سازمانی; تصویر; تصویر برند; تصویر سازمانی; دانشگاه; دانشگاه امام صادق (ع)

روش‌شناسی راهبردهای تدبر در قرآن کریم: استقرایی از پژوهش‌های میان‌رشته‌ای مدیریت اسلامی در دهه اخیر - میثم لطیفی (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
مطالعات میان‌رشته‌ای با تأکید بر علوم اسلامی، عرصه‌ای است که طی سال‌های گذشته، توجه بسیاری از دانشمندان و محققان را جلب کرده است. البته، یکی از مسائل عمده برای محققانی که وارد این عرصه شده‌اند، روش و فرایند پژوهش است. معرفی و تبیین روشی متقن و اتکاپذیر در پژوهش‌های میان رشته‌ای مدیریت اسلامی با تأکید بر منبع غنی و ارزشمند قرآن کریم، هدف اصلی این پژوهش است. بدین منظور، ضمن بررسی اجمالی مفاهیم تدبر و تفسیر قرآن و روش‌ها و گرایش‌های عمده تفسیری در علوم قرآنی، مطالعات میان‌رشته‌ای مدیریتی با صبغه قرآنی طی دهه اخیر، بررسی و راهبردهای پژوهش تدبر در قرآن، با تأکید بر پژوهش‌های مدیریتی تبیین شد. راهبردهای پژوهش تدبر در قرآن شامل راهبرد آیه‌محور، راهبرد سیاق‌محور، راهبرد سوره‌محور، راهبرد داستان‌محور و راهبرد مسئله‌محور است که به نحو استقرایی از دل پژوهش‌های مدیریت اسلامی دهه گذشته، استخراج شده‌اند. هر یک از راهبردهای مذکور، کارکردها، فرایند و نقاط قوت و ضعفی دارد که در این مقاله، بدان‌ها توجه شده است. بدین ترتیب، می‌توان ادعا کرد که راهبرد تدبر در قرآن، فرآیند واحدی ندارد بلکه بر اساس هدف و مسئله پژوهش، تسلط و مهارت و زمانِ در اختیار پژوهشگر‌ می‌توان راهبردهای متمایزی را استخدام کرد. نهایتاً اینکه اعتبار پژوهش‌های تدبر در قرآن، موضوعی است که در این مقاله با تأکید بر دو محور اتقان و افاده و سؤالات متناظر و روش‌های ارزیابی آنها، بررسی شده است., دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; راهبرد پژوهش; روایی; روش تدبر در قرآن; روش تفسیر قرآن; روش‌شناسی; طرح پژوهشی; مدیریت اسلامی; مطالعات میان‌رشته‌ای

طراحی الگوی رهبری معنوی بر اساس ارزش‌های اسلامی: پژوهشی مبتنی بر راهبرد داده‌بنیاد با تأکید بر ویژگی‌های فرمانده شهید سرلشکر پاسدار احمد کاظمی - مصباح‌الهدی باقری کنی; حسن سعدآبادی (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
موضوع «رهبری معنوی» در ادبیات رایج مدیریت، موضوعی فوق‌العاده مهم و در عین حال، تک‌بُعدی و نگاه به آن، عموماً ابزاری و عینی است. نگاهی کوتاه به مقالات این زمینه نشان می‌دهد که مقصود از ویژگی‌های معنوی رهبران و رهبری معنوی در ادبیات علمی موجود، رهبری بر اساس معنویت منهای دین است. با توجه به غنای وافر تعالیم وحیانی و اسلامیِ صادر در این موضوع از یک طرف و محتوای پربار تاریخیِ آن (از صدر اسلام تا وقایع انقلاب اسلامی و دفاع مقدس) از طرف دیگر، می‌توان به ترسیم چارچوبی چندبُعدی، نو و متمایز دست یافت. بنابراین، در این مقاله با مداقه و غور در طریقت و مشی فکری، عملی و مباشر یکی از سرداران دوران دفاع مقدس، سرلشکر پاسدار شهید احمد کاظمی تلاش می‌شود الگویی نظام‌مند از رهبری معنوی که بر اساس ارزش‌های معنوی اسلامی نهادینه شده و به معنای خدامحوری و خداباوری در همه امور و حرکت در جهت کسب مقام خلافت‌اللهی است، عرضه شود. در این تحقیق، با استفاده از نظریه داده‌بنیاد، مضامین و کدهای متعددی از 13 مصاحبه دوستان و نزدیکان شهید کاظمی استخراج شد و سرانجام به مدلی برای تبیین الگوی شکل‌گیری وجوه مختلف رهبران معنوی و روابطشان با پیروان دست یافت. در این مدل، عواملی همچون محیط رشد، پیش‌زمینه‌های مؤثر در مسیر رشد افراد، معرفت و خودسازی و ویژگی‌ها و رفتار‌های فرمانده منجر به ایجاد تولّی روحی، فکری و رفتاری در نیروها می‌شود و فرآیند نفوذ اتفاق می‌افتد., دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; احمد کاظمی; ارزش‌های اسلامی; دفاع مقدس; دین و معنویت; رهبری; رهبری معنوی

نقدی بر رویکرد رهبری در غرب بر اساس مبانی فکری علامه طباطبایی (ره) - نونا مؤمنی; احمدعلی خائف الهی; رضا اکبریان; حسن دانایی‌فرد (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
رویکرد اخیر غرب به رهبری، عامل اساسی موفقیت رهبر را رشد و تعالی فردی او در شناخت خود و مدیریت استعدادها و توانمندی‌های درونی وی می‌داند که در قالب فرآیند توسعه فردی تبیین می‌شود. نقطه اوج و تعالی این رویکرد، نظریه رهبری اصیل است که با پشتوانه پژوهش‌های تجربی می‌گوید که رشد و تعالیِ فرآیندِ توسعه فردیِ رهبر، نه تنها بر عملکرد و رفتار رهبر، بلکه بر رشد و تعالیِ فرآیندِ توسعه فردیِ پیروان و متعاقب آن، بر عملکرد و رفتار آنها و در نهایت عملکرد جامعه، تیم و یا سازمان تأثیر می‌گذارد. این مقاله بر آن است تا با بهره‌گیری از مبانی فکری استاد علامه طباطبایی به مسائلی که مبانی و اصول نظریه رهبری اصیل -به عنوان آخرین نظریه مطرح در غرب- با آن روبه‌رو است پاسخ گوید. بنا بر اعتقاد استاد علامه طباطبایی، علوم تجربی نمی‌تواند به علم لازم و کافی درباره فرآیند توسعه فردی منتهی شود. همچنین، اخلاق، پشتوانه کافی برای رهبر نیست و رهبر به اصول و مبانی فراتری از اخلاق نیاز دارد؛ و در نهایت و از همه مهم‌تر اینکه، شایستگی و برتری‌های علمی و اخلاقی رهبر -به عنوان شرط لازم و کافی از منظر آوولیو و گاردنر- برای تابعیت افراد از رهبر کفایت نمی‌کند و علامه با پشتوانه استدلال‌های منطقی و فلسفی درباره بحث «اصالت و وحدت وجود» و تبیین «کمال معرفت نفس: توحید افعالی، توحید صفاتی و توحید ذاتی»، تعریفی متمایز را از تابعیت افراد از رهبر جامعه عرضه می‌کند که در تعالیم دینی با عنوان ولایت شناخته می‌شود., دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: ولایت; اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; رهبری; حکمت; فرآیند توسعه فردی; هدایت تشریعی; وحی و شهود

مدل لاکاتوش-کوهن، به مثابه مدلی روش‌شناختی جهت نظریه‌پردازی در مدیریت اسلامی - اسدالله گنجعلی; احمد پارسازاده (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
مسئله جدی و بنیادین در مطالعات علوم انسانی، خصوصاً مطالعات تلفیقی، مشخص و منقح نبودن مدل روش‌شناختی جامع است، به طوری که بتوان با آن، نظریه‌های منفرد حوزه‌های تلفیق را به مثابه ساختار منتظمی، مرتبط و منسجم کرد. در این مقاله با تبیین مانع روش‌شناختی -به عنوان مهم‌ترین مانع در توسعه علوم انسانی- مطالعات میان‌رشته‌ای خصوصاً در علوم انسانی، آسیب‌شناسی می‌شود و با بیان اینکه مهم‌ترین آسیب، «حصر‌گرایی روش‌شناختی» است، «کثرت‌گرایی روش‌شناختی» در چارچوب مطالعات میان‌رشته‌ای، به عنوان راه‌حل برون‌رفت از این مشکل، عرضه می‌شود. نتیجه این راه‌حل‌یابی، طراحی مدل مفهومی تلفیقی به روش کتابخانه‌ای است. مدل تلفیقی لاکاتوش-کوهن به مثابه مدلی روش‌شناختی، کمک می‌کند که تناسب و ترابط حوزه مطالعات اسلامی و حوزه مدیریت رایج، بهتر درک شود و زمینه نظریه‌پردازی در مطالعات میان‌رشته‌ای مدیریت اسلامی فراهم آید. فرضیه اصلی این مقاله، به منظور تبیین مدلِ مفهومیِ تلفیقیِ عرضه‌شده، این است که عموم مطالعات مدیریت اسلامی، جزء‌گرایانه و بدون برنامه پژوهشی، انجام شده است. در واقع، در دو پارادایم اسلامی و مدیریت رایج، صرفاً خرده‌نظریه‌ها، عاری از ترابط و تناسبشان تطبیق و تلفیق شده است. این فرضیه با استفاده از روش تحلیل محتوا در پیشینه نظری و آثار برگزیده مدیریت اسلامی در ایران در دهه‌های 60 تا 80، بررسی و تأیید شده است., دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; مدیریت اسلامی; مطالعات میان‌رشته‌ای; برنامه پژوهشی لاکاتوش; پارادایم; تحلیل محتوا; حصر‌گرایی روش‌شناختی; کثرت‌گرایی روش‌شناختی; مطالعات رشته‌ای

درآمدی بر مبانی بازاریابی در اسلام - میراحمد امیرشاهی; ناصر نقویان; سیدعلی علوی; مرجان پرورش محسنی (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
دین مقدس اسلام درباره تمام شئون زندگی -از جمله فعالیت‌های تجاری و اقتصادی- قوانین و مقرراتی، تعیین کرده و مدعی است که به عنوان آخرین دین الهی، برای همه مشکلات بشر، در همه دوره‌ها و اعصار، راهکار دارد (اعراف، 158)؛ و وجه مشترک همه راهکارهای مزبور، رسیدن به قرب الهی است. این پژوهش از نوع بنیادی است، و در آن تلاش شده است با روشی علمی، اصولی که رهنمودهای اسلامی، رعایت آن را برای فعالان بخش بازاریابی لازم دانسته، شناخته شود؛ و با توجه به آن اصول، تعریفی از بازاریابی اسلامی، عرضه و مدل مفهومی اولیه‌ای از بازاریابی اسلامی طراحی شود. برای رسیدن به نتایج فوق باید به دو سؤال اصلی زیر پاسخ داد. الف- بازاریابی و فعالیت‌های حرفه بازاریابی شامل چه اجزا و بخش‌هایی است؟ ب- نگرش اسلام درباره اجزا‌ی بازاریابی و فعالیت‌های حرفه بازاریابی چیست؟ در این پژوهش، ضمن تلاش برای پاسخگویی به دو سؤال فوق، مفاهیم مرتبط با فعالیت‌های بازاریابی از قرآن و منابع معتبر احادیث اسلامی، گردآوری و در قالب مدل کلاسیک مدیریت بازاریابی کاتلر، بازتنظیم شده است. آن گاه، با استفاده از ادبیات تحقیق، مبانی تفکری و فعالیت‌های مرتبط با هر کدام از مؤلفه‌های فرآیند بازاریابی، طبقه‌بندی شد. سپس، دیدگاه اسلام درباره هر یک از اجزای اصلی و فرعی بازاریابی شناخته شد و بدین ترتیب، بازاریابی اسلامی مورد تحلیل قرار گرفت و مدل مفهومی اولیه‌ای از بازاریابی اسلامی و نیز تعریفی از بازاریابی از دیدگاه اسلام، عرضه شد., دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; اسلام; بازاریابی اسلامی; مبانی بازاریابی; مدل مفهومی بازاریابی

طراحی مدل تحلیل رفتار مصرف‌کننده بر اساس آموزه‌های اسلام - منصور صادقی مال امیری (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
این مطالعه به منظور طراحی و ارائه مدلی جهت تحلیل و بررسی رفتار مصرف‌کننده انجام شده است. بدین منظور با رویکردی اکتشافی، موضوع تحقیق بر محور ادبیات اسلامی، بررسی شد که نتیجه آن دستیابی به مدل تحقیق است. این مدل، متشکل از سه متغیر بخل، میانه‌روی و اسراف است. متغیرهای بخل، میانه‌روی و اسراف بر اساس دو بُعد رفتار مصرف‌کننده در ارتباط با خود و در ارتباط با دیگران، در قالب یک پیوستار، مدل تحلیل رفتار مصرف‌کننده را شکل می‌دهند. بر اساس این مدل، نُه نوع الگوی مصرف به دست آمده که می‌توان گفت هر یک از افراد بر اساس یکی از این الگوها عمل می‌کنند. این الگوها عبارت‌اند از «مسرف»، «مسرف/دیگران - میانه‌رو/خود»، «مسرف/دیگران - بخیل/خود»، «میانه‌رو/دیگران - مسرف/خود»، «میانه‌رو»، «میانه‌رو/دیگران - بخیل/خود»، «بخیل/دیگران - مسرف/خود»، «بخیل/دیگران - میانه‌رو/خود» و «بخیل». ضمناً به منظور تحلیل وضعیت رفتار مصرف‌کننده و هدایت آن به سمت الگوی مطلوب (میانه‌روی در مصرف)، دستگاه مختصات تحلیل الگوهای مصرف، ابداع شده است. بر اساس این دستگاه، فضای مصرف، متشکل از چهار منطقه راهبردی «اسراف‌محور»، «اسراف/بخل‌محور»، «بخل‌محور» و «بخل/ اسراف‌محور» است., دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; اسراف; بخل; راهبرد مصرف; رفتار مصرف‌کننده; میانه‌روی

تجلی مختصات حکومت حق‌مدار در آرمان‌شهر شهدا - طاهره علیدادی; علی‌اصغر پورعزت (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
از جمله دغدغههای علاقه‌مندان به حق و عدالت در طول تاریخ، ایجاد جامعهای عدالتمحور و حقگرا بوده است که تلاشهای زیادی نیز در این راه انجام داده‌اند؛ از جمله این تلاشها میتوان به اقدامات کارگزاران شهید در اوایل پیروزی انقلاب اسلامی ایران اشاره کرد؛ این پژوهش به منظور شناخت ویژگیهای جامعه آرمانی این شهدا و ارزیابی آن با ویژگیهای حکومت حقمدار علوی صورت گرفته است. در این پژوهش، برای تجزیه و تحلیل آثار شهدا از روش تحلیل محتوا استفاده شد؛ و نتایج، حاکی از آن است که ویژگیهای جامعهای که شهدا در صدد ساخت آن بودند، به طور کلی، با ویژگیهای جامعه مطلوب علوی، همگرا بوده است؛ گویا شهدای مورد نظر، بخش عمدهای از ویژگیهای طرح آرمانی جامعه خود را از مختصات حکومت علوی الهام گرفته بودند., دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: آرمان‌شهر شهدا; اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; حکومت حق‌مدار; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; کارگزاران شهید; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نهج‌البلاغه

امکان‌سنجی فقهیِ مخاطب واقع شدنِ صغار در تبلیغات تجاری - غلامرضا مصباحی‌مقدم; سعید مسعودی‌پور (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
برای اثربخشی تبلیغات تجاری، بازار را بر اساس شاخص‌هایی بخشبندی می‌کنند. یکی از ملاکهای بخشبندی مشتریان، سن است که کودکان، بخشی از آن هستند. سؤال این پژوهش این است که از منظر اسلام، آیا صغار می‌توانند مخاطب تبلیغات تجاری واقع شوند؟ برای یافتن پاسخ، از سه منظر بحث شده است. نخست، کارکرد تبلیغات تجاری از منظر اسلام و غرب بررسی می‌شود. از منظر اسلام، هدف غاییِ تبلیغات تجاری، آگاه کردن مخاطب است؛ اما صغار به دلیل فقدان توان تشخیص نمی‌توانند مخاطب این گونه تبلیغات واقع شوند. دوم اینکه بر اساس دستور اسلام لازم است بر معاملات، عقلانیت، حاکم و هر گونه مانع در سر راه اِعمال عقلانیت در تخصیص درآمدها حذف شود. تبلیغات تجاری متعارف با استفاده از فنون روان‌شناسی، ذهن مخاطب را مسخَّر خویش می‌کند و او را تحت فرمان خود درمی‌آورد. کودکان با توجه به شرایط سنی خود، بیشتر تحت تأثیر این گونه تبلیغات قرار می‌گیرند و به واسطه فشارهای آنها بر والدین برای خرید، عقلانیت لازم، حاکم نخواهد شد؛ ضمن اینکه افراد برای تخصیص عقلایی منابع درآمدی، باید قدرت تشخیصِ تناسب محصول با نیاز خود و توان اولویتبندی آنها را داشته باشند. در بحث سوم، موضوع فوق‌الذکر با قاعده «لاتعاونوا علی الإثم و العدوان» بررسی و مصادیقی از نقض این قاعده در موضوع مخاطب واقع شدن صغار ذکر می‌شود. در نهایت، با توجه به استدلالهای پژوهش، به نظر می‌رسد مشروعیتِ مخاطب قرار دادنِ صغار در تبلیغات تجاری از منظر اسلام، خالی از اشکال نیست., دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; اسلام; تبلیغات تجاری; صغار; مخاطب تبلیغات

تبیین الگوی رهبری قوم بنی‌اسرائیل به دست حضرت موسی (ع)؛ پژوهشی قرآنی - مصباح‌الهدی باقری کنی; محمدرضا کاظمی نجف‌آبادی (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
بررسی و الگوگیری از نحوه شکلگیری رفتارهای اقوام گذشته و همچنین تعامل این اقوام با رهبرانشان میتواند گامی اساسی در بازگشتِ حرکتهای علمی و اقدامات عملی مسلمانان به اسلام و معارف و آموزههای ناب مکتب اسلام باشد. اساس و محور این بازگشت، تحقیق در آیات قرآن و روایات اسلامی و بازیابی مفاهیم و معارف از منابع اصیل اسلامی است.در قرآن کریم نمونه‌های فراوانی از رفتارها و ویژگیهای رهبران بزرگ الهی ذکر شده و سیره و سلوک این بزرگواران به عنوان الگو به بشر عرضه شده است. در این میان، حضرت موسی، نقش ویژهای دارد؛ چراکه در حدود یک‌پنجم از آیات قرآن کریم به ویژگیهای قوم بنیاسرائیل و نحوه رهبری ایشان اختصاص دارد. این پژوهش در صدد است تا با بهرهگیری از روش «تفسیر موضوعی قرآن کریم» به بررسی رفتارها و ویژگیهای قوم بنیاسرائیل و متقابلاً نحوه رهبری و شیوههای تعامل حضرت موسی (ع) در مواجهه با این قوم بپردازد. پژوهشگر با بررسی 1130 آیه از قرآن کریم، علاوه بر شناخت رفتارها و ویژگیهای این قوم، الگوی رهبری حضرت موسیدر مواجهه با این قوم را که در بیان مبین قرآن آمده، تبیین نموده است. در نهایت، محقق، الگوی رهبری حضرت موسی (ع) را بر مبنای چهار اصل «تعامل مستقیم با قوم»، «تذکر مستمر»، «دعوت به وحدت کلمه» و «صبر» شناخته و عرضه کرده است., دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; رهبری; حضرت موسی (ع); قرآن کریم; قوم بنی‌اسرائیل; مدیریت

الگوی عملی مدیریتِ خویشتن؛ مبتنی بر کتاب چهل حدیث حضرت امام خمینی(ره) - علی رضاییان; مصباح‌الهدی باقری کنی; میثم آقداغی (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
در مطالعات و تحقیقات رشته مدیریت، توجه وافری صرف اداره جوامع، سازمان‌ها، گروه‌ها و افراد شده و به مقوله مدیریتِ خویشتن -علیرغم ضرورت و اهمیت وافرش- کمتر توجه شده است. در این مقاله با روش نظریه‌پردازی داده‌بنیاد که از روشهای پژوهش کیفی است تلاش گردید به مسئله چگونگی مدیریت خویشتن بر اساس نظرهای حضرت امام خمینی -قدس سره- در کتاب شریف چهل حدیث ایشان پاسخ داده شود. بدین منظور، هشت حدیث از احادیث آن کتاب با روش نمونه‌گیری نظری، انتخاب و تحلیل شد و ضمن استخراج نکات کلیدی و کدگذاری آنها، مفاهیم و مقولات مرتبط شناخته شد. بر اساس مدل به‌دست‌آمده از یافتههای این پژوهش، مدیریت خویشتن، دارای دو سطح است: اول، ناظر به ساحت ملکی انسان است و با اداره قوای ظاهری و اصلاح اعمال و رفتار، تلازم دارد. دوم به ساحت ملکوتی انسان، مربوط و با اداره قوای سهگانه واهمه، شهویه و غضبیه و اصلاح ملکات نفسانی، متلازم است. راهکارهای مدیریت خویشتن در سطح اول عبارت است از تفکر، عزم، مشارطه، مراقبه، محاسبه، و تذکر؛ و راهکارها و راهبردهای سطح دوم عبارت است از حفظ خیال، موازنه و اصلاح ملکات نفسانی که خود شامل راهکار علمی و عملی میشود., دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; امام خمینی; چهل حدیث; خودمدیریتی; رهبری خویشتن; مدیریت خویشتن; نظریه‌پردازی داده‌بنیاد

جاذبه‌های تبلیغاتی مطلوب در بازاریابی اجتماعی انفاق بر اساس آموزه‌های قرآنی - سعید مسعودی‌پور; بهرام خیری (دانشگاه امام صادق علیه السلام, 2021)
بازاریابی، دانشی است که بسط مفهومی و کابردی آن در حیطه تجارت و بازرگانی،محدود نشده است. فنون این دانش در حوزههایی مانند بازاریابی سیاسی و نیز در رویکرد اداره امور عمومی با عنوان مدیریت دولتی نوین، استفاده می‌شود. یکی از نحلههای نسبتاً نوظهور در این دانش، بازاریابی اجتماعی است که هدف از آن -بر خلاف هدف بازاریابی تجاری که سودآوری است- حل مسائل و مشکلات اجتماعی به منظور ایجاد رفاه اجتماعی است. موضوعاتی نظیر سلامت و بهداشت، مبارزه با مصرف مواد مخدر و استعمال دخانیات و مشروبات الکلی، کمک به نیازمندان و بیماران و ... از جمله موضوعاتی است که در حیطه بازاریابی اجتماعی مطرح شده است. یکی از مسائلی که تحمل آن در جامعه اسلامی، بسیار دشوار است، وجود فقر است. یکی از راهکارهای دینی برای درمان فقر، بازتوزیع درآمدی است که شکلی از آن، انفاقهای مستحبی است. تلاش نوشتار حاضر، مراجعه به قرآن کریم برای احصای نحوه تبلیغ قرآن کریم از حیث انواع جاذبههای تبلیغاتی درباره انفاق است. برای این کار از روش تحقیق موضوعی در قرآن کریم و با اعتبارسنجی یافتهها بر مبنای عرضه آنها به تفاسیر معتبر، استفاده شده است. نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد که سه نوع جاذبه منطقی، احساسی و ترس که در متون متعارف نیز به آنها پرداخته شده است در موضوع انفاق در آیات قرآن دیده میشود. هم چنین از آیات قرآن کریم، جاذبه چهارمی با عنوان جاذبه اطمینان‌بخش نیز به دست آمد که در بازاریابی اجتماعی انفاق میتواند اثربخش باشد., دوفصلنامه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی
Keywords: اندیشه مدیریت; اندیشه مدیریت راهبردی; دوفصلنامه اندیشه مدیریت; دوفصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; علمی پژوهشی; فصلنامه اندیشه مدیریت; فصلنامه اندیشه مدیریت راهبردی; مجله اندیشه مدیریت; مجله اندیشه مدیریت راهبردی; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; مجله علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه اندیشه مدیریت; نشریه اندیشه مدیریت راهبردی; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت; نشریه علمی پژوهشی اندیشه مدیریت راهبردی; قرآن; انفاق; بازاریابی اجتماعی; تبلیغات; جاذبه‌های احساسی و منطقی; جاذبه‌های ترس