بررسی رابطه بین میزان استرس(تنش) و اعتقاد به باورهای اسلامی - نازنین پیله وری سلماسی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
در دنیا کنونی تنش، بخش عمده ای از زندگی افراد را در محیط کار، اجتماع و خانواده تحت تاثیر خویش قرار داده است . تنیدگی فقط محدود به ایجاد بیماری نیست بلکه این مشکل اثرات زیان آوری بر روی عملکردهای مهم افراد، نظیر نحوه تصمیم گیری، کیفیت روابط فردی، برنامه ریزی و نهایتاً سطح کارایی دارد. برای مقابله با تنش و غلبه بر آن راهکارهای گوناگونی از سوی روانشناسان و جامعه شناسان و دانشمندان علم مدیریت مطرح شده است . اما در دنیای کنونی به دلیل پیجیدگی موضوع و مشکل استرس، راهکارها و روشهای موجود پاسخگوی برطرف کردن این معضل نیست و این روشها در غلبه بر تنش، کم رنگ است. نقش وجود خدا در تمامی ابعاد زندگی انسانها خاصه در بهداشت روانی بسیار مهم است . در واقع مذهب در عصر حاضر کانون توجه بسیاری از دانشمندان و مجامع علمی را به خود جلب نموده است. دین اسلام به عنوان آخرین و کامل ترین دین الهی، بزرگ ترین منبع تامین بهداشت روانی انسان را فراهم آورده است . این تحقیق به بررسی رابطه بین میزان اعتقاد به باورهای اسلامی و میزان تنیدگی پرداخته است. اطلاعات آماری با استفاده از دو پرسشنامه در زمینه استرس شغلی و اعتقاد به باورهای اسلامی گردآوری شده و با استفاده از فنون آمار توصیفی شاخص های آماری محاسبه و با استفاده از آزمون آماری ضریب همبستگی پیرسون تجزیه و تحلیل شده و نتیجه به دست آمده حاکی از وجود رابطه معکوس و معنی داری بین این دو متغیر است . یعنی افرادی که به باورهای اسلامی اعتقاد بیشتری دارند، در مقایسه با افرادی که به باورهای اسلامی اعتقاد کمتری دارند، در سطح پایین تری از تنیدگی قرار دارند. بنابراین، فرضیه محقق دال بر وجود رابطه معکوس بین دو متغیر پذیرفته شده است ., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; استرس ( تنش); اعتقاد به باورهای اسلامی; بهداشت روانی; مدیریت استرس

نظام نظارت و ارزیابی مکتبی - رضا شفیع زاده (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
براساس اصول چهارگانه اعمال مدیریت که عبارت است از برنامه ریزی ، ساماندهی ، رهبری و نظارت ؛ توجه به کارایی و اثربخشی امر نظارت و کنترل بیش از پیش مشخص می شود. سازمانها همیشه نیاز به شناخت کارکنان و فرآیندهای در حال انجام هستند تا براساس آن وضعیت منابع انسانی، سرمایه و اطلاعات خود را بهبود بخشند و به این ترتیب برکیفیت تولید و یا ارائه خدمات خود بیفزایند. در گذشته ارزیابی ها بیشتر براساس قضاوتهای شخصی بود ولی در دیدگاه نوین، جهت گیری به رشد و توسعه تغییر یافته است و نظارت کارآمد به پیشگیری و مشاوره توجه بیشتری نشان می دهد. در این نوشتار، به راهبردهای مختلف برای انجام نظارت و ارزیابی موثر علمی و اسلامی اشاره شده است که مناسب است راههای اجرای صحیح هر یک مورد بررسی قرار گیرد. سپس ویژگی‌ها و شاخصهای نظام ارزیابی کارآمد و اثر بخش مکتبی و روشهای آن ارائه خواهد شد., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: اختیار; ارزیابی عملکرد; اثربخشی; مسئولیت; نظارت; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; ارزشیابی اسلامی; بازرسی; کارایی; کیفیت

صبر و مقاومت از دیدگاه پیامبر اعظم (ص) - دکتر اسدالله خدیوی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
واژه های صبر و مقاومت معمولاً به صورت مترادف به معانی شکیبایی، بردباری، ایستادگی، پایداری و با کسی در امری برابر کردن می آید. خداوند در قرآن صریحاً پیامبر اکرم (ص) و در دین، یاران همراه او را به مقاومت و استقامت فرا می خواند( هود، 112) علاوه بر آن خداوند در دهها آیه قرآن، مسلمانان را به صبر، مقاومت، استقامت و پایداری دعوت و توصیه کرده است. در آیات، دو مژده، نتیجه و پاداش مهم و ارزشمند به عنوان محصول صبر و مقاومت ، وعده داده شده است : اول مژده رستگاری و بهشت و رضوان الهی؛ و دوم پیروزی و موفقیت صابران و پایداران. وجود گرامی پیامبر اکرم(ص) خود بهترین اسوه و نمونه صبر و مقاومت بود. ایشان در طول عمر پربرکت خود عملاً بهترین الگو و نمونه صبر و پایداری و بردباری را برای صابران بشریت به نمایش گذاشت. هیچ وعده ای او را از پویش راه باز ندشت و هیچ وعید و تهدیدی او را نسبت به تلاش برای نیل به هدف مقهور نکرد. آن حضرت هم در میدان سخن، صبر و مقاومت را بسی ستود و هم در عرصه عمل این شیوه اثربخش را به وضوح به تصویر کشید. موفقیتها و پیروزیهای مکرر اسلام به عنوان یک مکتب رهایی بخش و سعادت آفرین، مرهون صبر و مقاومت ایشان و همراهان صبرو مقاوم ایشان بود. شرح صدر به معنی آمادگی روحی انسان برای پذیرش حق به عنوان یکی از نتایج صبر و مقاومت، قلب انسان را نرم و برای پذیرش حق و حقیقت مستعد می سازد. بنابراین، شرح صدر، نوری است که خداوند در قلب انسان مؤمن ( صبرو) می افکند و در پرتو آن، روح انسانی وسیع و گشوده می شود: « نُورٌ یَقذِفُهُ اللهُ فی قلبِ المُؤمِن فَیَنشَرِح لَهُ صَدرَهُ وَ یَنفَسِخُ » پیامبر اعظم ( ص), فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: مقاومت; شرح صدر; صبر; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; صبر در قرآن; صبر در گفتار و رفتار پیامبران(ص)

سیره نظامی و انتظامی پیامبر اعظم - غلام حسین حیدری تفرشی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
خدای اسلام مهربانترین مهربانان است «و هُوَ اَرحَمَ الرّاحمینَ » ( یوسف، 92)؛ دادگر است و هیچ گونه ظلم و ستم در ساحت مقدسش راه ندارد.« وَ لا یظلم رَبِّکَ اَحَداً» ( یونس، 44)؛ محمد، پیامبر اسلام ( ص) برای همه انسانیت مایه محبت و رحمت بود« وَما اَرسَلناکَ ِالّا رَحمَهً لِلعالَمینَ» ( انبیاء 107) ؛ اسلام، دینی است که برای سعادت بشر و آزادی انسانها از قید اسارت آمده است. « وَ یَضَعُ عَنهُم اِصرَهُم وَ الاَغلالَ الّتی کانَت عَلَیهِم » ( اعراف ، 157)؛ قرآن ، کتابی است که از سوی خدا به وسیله پیامبرش برای رهایی انسانها از ظلمتها و راهنمایی به سوی نور و پاکیها نازل شده است « کِتابُ اَنزَلناهُ اِلیکَ لِتُخرجَ النّاسُ مِنَ الظُلمات اِلی النّور» (ابراهیم،2)؛ و روش راهنمایی قرآن دعوت به سوی خداوند به وسیله پند و اندرز و موعظه و حکمت است « اُدعُ اِلی سَبیلِ رَبّکَ بِالحِکمَهِ وَ المَوعِظِه الحَسَنهِ » (نحل، 125) و پرهیز ار مجادله و لجاجت در گفتگو است « وَ جادِلهُم بالّتی هِیَ اَحسَن » ( نحل ، 125) . بنابراین در منطق اسلام، زور، فشار، اکراه و جنگ راه ندارد( لا اکراهَ فیِ الدّین. قد تبیّن الرُّشدُ مَنَ الغَیِّ » ( بقره، 256). اسلام دین منطق، استدلال، صلح و همزیستی مسالمت آمیز بین انسانهاست، و جنگ تحمیلی است از سوی ستمگران زورگو و سد کنندگان راه سعادت بشر؛ که در این صورت دین باوران موظف و مکلف به دفاع از حریم حقیقت و حقانیت هستند., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: عقلانیت; عدالت; جهاد; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; سیره انتظامی; سیره نظامی

ختم نبوت و گستردگی طرح سیاسی اسلام - دفتر مطالعات و تحقیقات ساعس ناجا (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
جدایی ناپذیری سیاست از دین در مکتب تمامی انبیاء الهی وجود داشته و در اسلام نیز به عنوان کاملترین دین الهی تجلّی کامل یافته است. طرح سیاسی اسلام و نظام اسلامی جهان شمول است وبرخی از ویژگیهای منحصر به فرد اسلام در این زمینه عبارتند از: فرایض عبادتی- سیاسی اسلام مانند نماز جماعت، نماز جمعه، نماز عید و...، ارتباط ایمان با مسائل اجتماعی، نظام سیاسی روشن، گسترده و کامل، تشکیل حکومت و تجربه سیاسی کامل پیامبر اسلام(ص)، بیعت گر فتن از مردم به عنوان یک اصل مهم سیاسی، فلسفه تشریع جهاد و تحقق عدالت و امنیت، اقدام پیامبر(ص) به ارسال نامه و سفیر به سوی پادشاهان و سران قبایل برای دعوت به پذیرش اسلام، برپایی نظام قضایی در اسلام، تعیین جانشین توسط پیامبر برای ادامه حیات سیاسی اسلام، که در این مقاله به آنها خواهیم پرداخت., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: اسلام; عدالت; سیاست; جهاد; امنیت; حکومت; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; بیعت; دین:; قضاوت; نبوت

مدیریت در سیره نبوی - رضا شفیع زاده (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
مدیریت از چهار اصل برنامه ریزی، سازماندهی، هدایت و نظارت تشکیل می شود. اکنون رویکردهای مختلف مدیریت علمی، روابط انسانی، سیستمی و اقتضایی را شاهد هستیم که هریک نگرش غالبی در مورد نحوه انجام اصول مدیریت دارد. با عنایت به مکتب اسلام که برگرفته از وحی است و در صدد هدایت صحیح انسانها می باشد، می توان نگرش جامع و غایت مندانه ای به مدیریت ارائه نمود. این نگرش را می توان از طریق بررسی مجدد رویه های مدیریتی در سیره نبی اعظم اسلام (ص) با نگاهی مدیریتی تکمیل و تکوین نمود. از جمله مباحث طرح شده ، نحوه گزینش ، قدرت و صلابت ، مشارکت با مردم،رهبری و اخلاق حسن، نظارت و استقامت در بحرانها می باشد. در این نوشتار سعی شده است براساس برخی آیات قرآن کریم و روایات به طور مستدل به تبیین روش مدیریتی در سبک و سیره آن پیامبر بزرگوار پرداخته شود., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: سازماندهی; مدیریت منابع انسانی; برنامه ریزی; تصمیم گیری; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; مدیریت در سیره نبوی; هدایت و نظارت

ارائه مدل مدیریت رفتار اخلاقی در سازمان مبتنی بر سیره پیامبر گرامی اسلام - مهدی صانعی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
در محیط های پیچیده و متغیر امروز، سازمانها با مسائل و مشکلات مختلفی دست به گریبان می باشند. یکی از مهمترین آن ها، رواج مشکلات اخلاقی رفتاری بین کارکنان و مدیران سازمان است . وجود این گونه مشکلات اخلاقی، نه تنها بر عملکرد سازمان، تاثیری سوء بر جای می گذارد، بلکه وجهه اجتماعی سازمان را نیز نزد عامه خدشه دار می نماید. لذا لازم است سازمانها با اتخاذ رویکردی جامع،در وهله اول نسبت به شناسایی معضلات اخلاقی و سپس نسبت به شناسایی راهکارهای مناسب جهت مقابله با این معضلات، اقدام نمایند. انجام این مهم خصوصاً در عصری که اصول اخلاقی به بهانه های مختلف زیر پا نهاده شده و ارزشهای اخلاقی پایمال می شود،از اهمیت شایانی برخوردار است. آنچه تاکنون در خصوص اخلاق و مسائل اخلاقی نوشته شده، حاصل تلاشهای بی وقفه فلاسفه و اساتید دانشگاهی و در سطح کلان بوده است؛ به طوری که سازمانها و مدیران کمتر توانسته اند از اینگونه مباحث استفاده کاربردی بنمایند. مقاله حاضر ضمن پرداختن به مباحث اخلاقی در سطح خرد و کلان، و تلاش در جهت روشن کردن موضوع، بهره گیری از سیره نبوی را به عنوان ابزار« پیشگیری» از معضلات اخلاقی رفتاری در سازمان، معرفی کرده و سپس با توجه به این مهم، مدلی کاربردی جهت پیاده سازی سیره نبوی در سازمان ارائه می نماید., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: اخلاق; اصول اخلاقی; اخلاق اسلامی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; سیره و اخلاق پیامبر; مدل مدیریت رفتار اخلاقی; معضلات رفتاری اداری

پیامبر اعظم (ص) نماد بهره وری - امید نوبخت (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
این جستار به ترسیم اصول و زمینه هایی می پردازد که پیامبر اعظم (ص) با عنایت وبعضاً بنیانگذاری آنها در نظام رهبری و مدیریت خود تلاش می‌نماید بهره وری حداکثری را تحقق بخشد. بدین منظور ضمن دنبال نمودن مفهوم بهره وری و توسعه در نظام مدیریت نوین به چگونگی تحقق این مهم در نظام رهبری پیامبر اعظم ( ص) می پردازیم. در این زمینه شاخص‌های اصلی دوران حیات پیامبر(ص) که در مسئله بهره وری تاثیر گذار بوده اند، بررسی شده است. در انتها روشی که به عنوان الگوی برتر جهت افزایش بهره وری پیشنهاد می شود، روش تلفیق علم و دین یا بهره وری حداکثری علمی و الهی می باشد؛ و این گویای این پیام است که پایه هر گونه بهره وری ای دیانت است و بهره وری بدون دیانت، از دیدگاه پیامبر (ص) فاقد اعتبار است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: نفاق; بهره وری; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; ایمان نبوی; پیامبر امی; حرکت جوهری; دیدگاه دنیوی; دیدگاه دینی; مدیدیت نوین; مدیریت نبوی

نشانه های ساختاری « امنیت اسلامی » مطالعه موردی حکومت نبوی ( ص) - اصغر افتخاری (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
این مفروض که بین معانی و ساختارهای عینی رابطه ای وثیق وجود دارد و از طریق تجزیه و تحلیل ساختارها می توان به ابعاد نظریه های مختلف پی برد، بنیاد الگوی تحلیلی مقاله حاضر را شکل می‌دهد. نگارنده در پی آن است تا با بررسی الگوی حکومت نبوی به مثابه الگوی معتبر اسلامی در عرصه سیاست و حکومت، به پاره ای از آموزه های موثر در بحث از « امنیت اسلامی» دست یابد. برای این منظور ساختار جامعه اسلامی در عصر نبوی را از دو حیث به بررسی می گذارد: نخست از منظر ساخت اجتماعی و دوم از منظر ساخت سیاسی. دربحث از ساخت اجتماعی، الگوی بدیل « امت» در مقابل الگوی حاکم « قبیله» مورد بررسی قرار گرفته و در بحث دوم، ساخت قدرت مبتنی بر « مسئولیت» در مقابل ساخت قدرت مبتنی بر « سلطه» طرح شده است . مجموع ملاحظات انتقادی و تحلیلی مولف، پراه ای چند از آموزه های اسلامی در خصوص«امنیت» را عرضه می دارد که به زعم نگارنده، با استناد به الگوی « دوله الرسول (ص) »می توان بر آن عنوان « نظریه امنیت امتی» را اطلاق نمود. این نظریه بر سه رکن اصلی استوار است که عبارتند از: جمع بین مرزهای اعتقادی و حدود سرزمینی، جمع بین مصالح دینی و منافع سرزمینی و بالاخره جمع بین حکومتداری و رهایی بخشی., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: جهاد; امت; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; حکومت نبوی; امنیت:; جاهلیت; قبیله; گفتمان اسلامی

رسول خدا (ص)اسوه کامل بشریت در قرآن - مریم افکاری (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
رسول اکرم از نظر قرآن کریم چهره ای کامل و برای مومنین واجب الطاعه و اسوه است. از نظر فقه اسلام، مسلمانان پس از قرآن کریم باید از سنت و سیره پیامبر اکرم (ص) پیروی نمایند. این پیروی هر قدر کاملتر باشد، درجه ایمان بالاتر است و به عبارت دیگر تأسی به رسول خدا یک معیار برای تشخیص افراد است؛ لذا صفات و ویژگی های شخصی پیامبر اکرم شایسته است شناخته شود تا بطور دقیق و کامل مورد اقتدای مسلمانان قرار گیرد؛ صفاتی مانند: مدارا و آسان گیری، تواضع و فروتنی، نظافت، شکیبایی، مشورت با مردم، پرهیز از خشونت در دعوت،احترام به حریت و آزادی انسانهاو... در وجود رسول اکرم به شکل بارزی دیده می شود که شایسته است جداگانه مورد بررسی قرار گیرد., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: سیره; هدایت; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; اسوه; تأسی; شکیبایی

مدیریت امام حسین در عاشورا، پیامهای عاشورا و وظیفه امروز ملت ایران - غلامحسین حیدری تفرشی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
یک رخداد مدیریتی از ظهور ایده و دلایل بروز آن، بررسی جوانب مختلف مسئله و واقعیتهای محیطی و سازمانی، مفروضات، فهم ها، پرسشها و نهایتاً تصمیم ها و بررسی صحیح این رویداد با همه زوایای آن، به خصوص که محور همه اینها یکی از اهل بیت معصومین امام حسین (ع) باشد، می تواند به عنوان الگو، راهگشای مدیران فردا واقع شود. در این مقاله ابتدا به وظایف مدیر یعنی تصمیم گیری، برنامه ریزی، سازماندهی، هماهنگی و رهبری و نحوه عملکرد امام حسین (ع) در این عرصه در روز عاشورا پرداخته شده و سپس به درس هایی که از این رویداد به عنوان مهمترین و موثرترین عامل بقای اسلام می توان آموخت، اشاره و در پایان به شاخصهای زندگی باعزت برای مسلمانان با الهام از عاشورا پرداخته شده است ., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: رهبری; سازماندهی; برنامه ریزی; تصمیم گیری; هماهنگی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; پیامهای عاشورا

معرفت شهودی در آیات و روایات - مجید معارف (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
یکی از اقسام شناخت و معرفت انسانی که در آیات و روایات به کرّات از آن سخن رفته، معرفت شهودی و الهامی است که در شرایطی برای انسان حاصل می شود. این گونه معرفت، اختصاصی به پیامبران نداشته بلکه انسانهای معمولی نیز قادر به دریافت مراتبی از آن هستند. معرفت شهودی حاصل ارتباط بُعد روحانی وجود انسان با مرکز الهام و اشراق عالم وجود است که ماوراء حس و عالم ماده قرار دارد. این نوع معرفت در مورد پیامبران از مجرای وحی حاصل شده و در غیر پیامبران از طرقی چون : الهام ویژه به مومنان ، اعطای علم و حکمت به خردمندان، رؤیای صادقه و صالحه و در شرایطی نزول ملائکه برمومنان با استقامت و تایید آنان از سوی روح القدس ، قابل وصول است. عبودیت و بندگی پروردگار عالم، تقوی و تهذیب نفس، تقویت روحیه اخلاص از اهم روشهای تحصیل معرفت شهودی است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: حکمت; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; الهام; معرفت اکتسابی; معرفت شهودی; وحی

تعاملات سیاسی پیامبر (ص) با گروهها و کشورهای غیر مسلمان - منوچهر صمدی وند (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
در این مقاله به تعاملات و مراودات سیاسسی حضرت رسول اکرم ( ص) با گروهها و کشورهای غیر مسلمان پرداخته شده است. برای انجام این مهم، مقاله در دو بخش تدوین شده است . بخش اول به تعاملات پیامبر (ص) با مشرکان، یهودیان و منافقین و همچنین به نامه های آن حضرت خطاب به حاکمان و شاهان کشورهای همجوار پرداخته شده و در بخش دوّم، ویژگیهای تعاملات سیاسی پیامبر (ص) مورد بررسی قرار گرفته است. سرانجام این مقاله با نتیجه گیری و توصیه های لازم به پایان رسیده است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: استراتژی; اسلام; سیاست خارجی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; دیپلماسی; پیامبر; مراودات سیاسی

خاتمیت و تلفیق ضرورت امامت و اجتهاد بر مبنای دیدگاه استاد شهید مرتضی مطهری - عابدین مومنی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
استمرار شریعت و انطباق آن با تحولات و مقتضیات زمان، مهمترین مسئله ای بود که مسلمانان با ایمان و التزام به خاتمیت پیامبر اسلام ( ص) و شریعت ختمیه با ارتحال پیامبر عظیم الشان اسلام با آن مواجه شدند. مکتب اجتهاد و مکتب امامت،دو مکتب متنازع و معارضی بودند که در پاسخ به آن مسئله پدید آمدند و در طول تاریخ در نفی یکدیگر کوشیدند که تا این زمان آثار و پیامدهای ناخوشایند منازعه خلاف عقل و دین، بر ذهن و فکر اهل اسلام غلبه دارد. شهید فرزانه، استاد جاودانه استاد، مطهری با قبول ضرورت امامت، ضرورت اجتهاد را نیز پذیرفتند و با تلفیق ضرورت امامت و اجتهاد، امکان آشتی و قرابت آن دومکتب را فراهم کردند., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; امامت; اجتهاد; مقتضیات زمان; شریعت; خاتمیت:

امنیت اخلاقی از منظر قرآن کریم و پیامبر اعظم - دکتر عابدین مومنی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
امنیت نعمتی الهی است که حضرت ابراهیم ( ع) آن را از خداوند متعال در خواست کرد و خداوند متعال نیز امتیاز خانه کعبه و شهرمکه را برخورداری از امنیت معرفی نمود. مهم‌ترین امنیتی که مورد تأکید اسلام نیز می باشد، امنیت اخلاقی است که اساس و پایة دیگر امنیتها می باشد و متأسفانه جهان حاضر از ناامنی اخلاقی در رنج است و اسباب پیدایش بحران ناامنی شده است . اسلام با ارائه اصولی، پایه های امنیت اخلاقی را معرفی کرده است که از جمله آنها میثاق خداوند با مردم است که سخن نیکو با یکدیگر بگویند؛ از سوء ظن در حق یکدیگر پرهیز نمایند؛ در کشف رفتارهای نهانی تجسس ننمایند؛ یکدیگر را مسخره و استهزاء نکنند و از بدگویی در پشت سر همدیگر اجتناب نمایند. برای رسیدن به امنیت اخلاقی راهکارهایی ارائه گردیده از جمله اینکه حقوق ایمانی و اخوت دینی را یک اصل اجتماعی بدانند و به آن اعتقاد پیدا کنند و آنچه برای خود می پسندند برای دیگران نیز بپسندند. مجموعه اهل ایمان همانند اعضای یک تن شمرده می شوند که اگر این اصل را رعایت نمایند، به جامعه برخوردار از امنیت اخلاقی می رسند و با آن امنیت اخلاقی در آن جامعه را می توانند حفظ نمایند. البته اگر در جامعه برخوردار از امنیت اخلاقی، کسی التزام به آن نداشته و تعرض به اخلاق و امنیت اخلاقی کند، در نهایت قهراً برای او مجازات و کیفر در نظر گرفته می شود., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: قرآن; اخلاق; امنیت; ایمان; جامعه; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; ناامنی

نقش مردم در امنیت اجتماعی از زاویه تدابیر و سیرة امام علی - محسن صفی وند (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
« نقش مردم در امنیت اجتماعی» هم از جهت « مقابله با ناامنی» و هم به عنوان یکی از فرصتها و عوامل موثر« در تامین امنیت اجتماعی» حائز اهمیت است . این نقش مردم به عنوان زمینه ساز و هموار کنندة تحقق امنیت اجتماعی هنگامی است که جامعه از توسعة فرهنگی و اخلاقی برخوردار باشد و مردم از آگاهی مناسبی در مورد مقررات، حدود و حقوق خود و دیگران بهره مند و دارای فضائل اخلاقی و مؤدب به آداب اجتماعی باشند. یکی از عرصه های سهم مشارکت مردم، تأمین اجتماعی و مقابله با ناامنی است. اهمیت این حوزة مشارکت در بخش « ملی» و « جهانی» نیز انکار ناپذیر است.بدین معنی که حضور آگاهانه و موثر مردم می تواند زمامداران را در تحقق « امنیت ملی»، « امنیت منطقه ای » و نیز« امنیت جهانی» یاری نماید. بدون تردید تأمین امنیت فردی و جمعی مردم و مصونیت بخشیدن جان، مال، ناموس و عرض شهروندان، از وظایف حتمی و قطعی دولتها در هر نظام سیاسی است. امام علی (ع) برای مقابله با کسانی که به جان و مال تعرض می کنند، مردم را به حضور فرا می‌خواندند تا در کنار دستگاههای حکومتی، به شرارت آنان خاتمه دهند و این مشارکت را نه فقط « جایز» بلکه لازم و «وظیفه» می دانند. چنین تلقی ای از مشارکت مردم در عرصة امنیت اجتماعی، الهام گرفته از آیات کریمة قرآن و احادیث فراوانی از حضرات معصومین (ع) است . می دانیم یکی از راههای جلب مشارکت مردم، ارتقای سطح آگاهیهای آنان متناسب با موضوع مشارکت است و امام علی (ع) از این روش برای به صحنه آوردن مردم برای تأمین امنیت و مقابله با ناامنی، به فراوانی بهره بردند. اطلاع و آگاهی از هر چیزی،زمینه ساز کشش عاطفی و گرایش مثبت یا منفی خواهد بود لذا برای تقویت رفتار مشارکتی مردم – در هر موضوع و گستره ای لازم است آگاهیهای متناسب و مورد نیاز به آنان ارائه گردد. دفاع از جان و مال و ناموس و قرار دادن حریم و حفاظ برای صیانت از سرمایه های حیاتی ، امری غریزی و طبیعی است . این حقیقت درپراه ای از نباتات و حیوانات به صورت آشکار و در بسیاری از آنها به صورت غیر واضح نیز وجود دارد. بنابراین آگاهی افراد در مورد حقوق فردی و اجتماعی خویش به عنوان یکی از متعلقات و سرمایه های انسان –عامل تحرک آنان برای استیفای حقوق و یا مقابله با متعرضین به آنها می گردد., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; امنیت اجتماعی ؛ امنیت ملی; فضائل اخلاقی؛ امنیت جهانی

حرمت رشوه در آیات و روایات - محمد زارعی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
یکی از معضلاتی که در جوامع انسانی وجود داشته و دارد، معضل رشوه است. تلاشهای انجام گرفته در سیستم های کاری مختلف برای از بین بردن این پدیدة زشت و نامیمون هرچند باعث کاهش آن در مقاطعی شده ولی هیچگاه به طور کامل نتوانسته آن را ریشه کن نماید و این کار همچنان در خفا جریان داشته است. در این مقاله به بررسی آیات قرآن و احادیث در مورد حرمت رشوه پرداخته و سعی شده تا آثار دنیوی و اخروی این عمل زشت و نکوهیده بیان گردد. در ابتدا به تعریف لغوی رشوه اشاره و سپس آیاتی از قرآن مجید که از نظر مفسرین به این مطلب اشاره دارد، ذکر گردیده و سپس به بیان احادیث پرداخته می شود., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; فساد اداری; ارتشاء; پیشگیری; جرم

پیشگیری از وقوه بزه از نگاه آموزه های دینی - پیمان نمامیان (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
پیشگیری از جرم و مباحث مطروحه در آن از دیدگاه جرم شناسی ، همیشه از جمله مباحث بسیار مهم و رایجی بوده که هیچ گاه مورد بی اعتنایی و فراموشی جرم شناسان، جامعه شناسان، روانشناسان و به طور کلی علم سیاست جنایی و جامعه شناسی جنایی قرار نخواهد گرفت. زیرا از زمانی که بشر قدم به دنیای مادی در عرصه حیات گذاشته، همواره انحرافات، کژ روی از معیارهای مناسب، تباهی ها و جرایم را با طعم تلخ چشیده است . با وجود این همه تدابیر و اقداماتی که برای تقابل و رویارویی با آنها به ذهن بشر خطور کرده و توفیق اجرای آنها را یافته، نمی توان به هیچ وجه رشد جرایم و انحرافات را که همواره نسبت به میزان اقدامات پیشگیرانه بیشتر از نوع مجازات بوده، مورد انکار قرار داد. با این حال، رویکرد به متون فقهی و دینی و استمداد از آنها برای پیشگیری از وقوع بزه، سابقه‌ای طولانی ندارد، چرا که بشرگرفتار الحاد، قرونی را بدون توجه به این مهم سپری کرده است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; پیشگیری اولیه; پیشگیری ثانویه ؛ مجازات; جرم شناسی

عوامل موثر در بروز رفتارهای منکراتی کارکنان ناجا - داود دعاگویان; محمد رضا رفیعی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
مسئله اساسی پژوهش حاضر این است که چه عواملی موجب بروز رفتارهای منکراتی در کارکنان ناجا می گردد و به طور کلی: تهدیدات اخلاقی کارکنان ناجا کدامند؟ یا ماهیت تهدیدات اخلاقی کارکنان ناجا چیست؟ در مجموع نیروی انتظامی به جهت تعدد و تنوع مأموریتهای اجتماعی و انتظامی که برای استقرار نظم، امنیت و تأمین آسایش عمومی به عهده دارد، ناگزیز از به کارگیری نیروهای مستعد، متعهد و مقاوم در برابر تهدیدات اخلاقی درون و برون سازمانی است و این مهم نیز حاصل نخواهد شدمگر به واسطه شناسایی ماهیت تهدیدات اخلاقی و عواملی که باعث بروز آنها در کارکنان می شود. بنابراین باید توجه داشت: اول اینکه: تهدیدات اخلاقی کارکنان با آسیب های اداری به طورگسترده در ارتباط بوده و در اکثر کشورهای در حال توسعه نیز وجود دارد. دوم اینکه: تهدیدات اخلاقی کارکنان نه تنها با موضوع آسیبهای اداری در رابطه است بلکه به شدت زیان آور می باشند. سوم اینکه: برخلاف تصور بسیاری از افراد، روشهای موثری برای کنترل یا کاهش این قسم از جرایم وجود دارند. لذا با پذیرش این سه واقعیت ، یعنی فراگیر بودن، زیانبار بودن و قابل کنترل بودن تهدیدات اخلاقی کارکنان؛ به کارگیری تمهیدات لازم در جهت کاستن دامنه فساد و زیانهای ناشی از آن بیش از پیش ضرورت پیدا می‌کند. از این رو پس از بررسی منابع و کندوکاو در ادبیات نظری مربوط به آسیب و به ویژه آسیبهای سازمانی و مشخص شدن جامعه آماری و جامعه نمونه از پنج استان کشور و اجرای پرسشنامه ، داده ها براساس تحلیل عاملی و تحلیل مسیر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند که نتایج نشانگر آن بودند که: 1-بین تعهد وتعلق سازمانی کارکنان و ارتکاب به جرایم منکراتی رابطه وجود دارد. یافته های تحقیق، میزان این رابطه را در سطح 99 درصد اطمینان معنی دار نشان می دهد. 2- بین تهدیدات اخلاقی ناشی از برون سازمانی و تعهد و تعلق سازمانی کارکنان، رابطه وجود دارد. 3- بین آموزشهای ع.س. و تهدیدات درون و برون سازمانی، رابطه معنی داری وجود دارد و این رابطه در سطح بیش از 95 درصد اطمینان معنی دار است . 4- بین محرومیت نسبی کارکنان ناجا و تهدیدات اخلاقی درون سازمانی، رابطه وجود دارد و این رابطه در سطح بیش از 95درصد اطمینان معنی دار است. 5- بین تهدیدات درون سازمانی و برون سازمانی، رابطه معنی داری وجود دارد و این رابطه در سطح بیش از 95 درصد اطمینان معنی دار است . در مجموع، یافته های تحلیل عاملی سه بعدی، شاخصهای هشتگانه تحقیق را تأیید می کند. در واقع جدول تحلیل عاملی، بار عاملی هریک از عوامل موثر را نشان می‌دهد. در بار عاملی اول، به ترتیب عوامل درون سازمانی و برون سازمانی، بیشترین وزن را در تهدیدات اخلاقی در اختیار دارند و عوامل دیگر، نقش منفی را در گرایش رفتارهای منکراتی بر عهده دارند. در بار عاملی دوم که باید به آن عامل بازدارنده نامید، عوامل پنجگانه نخست، نقش بازدارنده و عوامل درون و برون سازمانی؛ نقش مثبت در گرایش به رفتارهای منکراتی دارند., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: اخلاق; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; آسیبهای سازمانی; تهدیدات اخلاقی; رفتارهای منکراتی; عوامل درون سازمانی و برون سازمانی; محرومیت نسبی

مبارزه با مفاسد اجتماعی و تکلیف دولت اسلامی - اعظم مجاور (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
ویژگی جامعه اسلامی این است که رفتارهای عمومی صالح و تبلور معنویت باشد، در انتظار عمومی رفتارهای غیر اخلاقی مشاهده نشود. این شرایط زمانی فراهم می شود که افراد از مصادیق مفاسد اجتماعی و زمینه های آن برحذر باشند. از طرفی از آنجا که رواج مفاسد و زمینه های آن در سطح جامعه دارای آثار سوء و جبران ناپذیری است؛ لذا از لحاظ عقلی مبارزه با آن ها در هر مرحله ای واجب خواهد بود و آیات و روایات نیز این وجوب را تأیید می نمایند؛ همچنین ، برای اجرای بهتر این حکم، روش های مناسب، شرایط و ضوابطی لازم است که متصدیان با دارا بودن آن شرایط و مراتب می توانند، جامعه اسلامی را به طور صحیح در رهایی از گزند مفاسد یاری رسانند. به نظر نگارنده،دولت اسلامی در برخورد با مفاسد اجتماعی و زمینه های آن، یک سری وظایف اصلی دارد که به عنوان قاعده اولیه آن را دنبال می کند و به آن برخورد فرهنگی می گویند که حالت پیشگیرانه دارد و در تمامی شرایط بدان پرداخته می شود و دیگری برخورد حقوقی و جزایی است که به عنوان استثناء و در شرایط خاص به آن پرداخته می شود و از لحاظ رتبه، بعد از گزینه فرهنگی قرار دارد و دلایلی هم وجود دارد که حق این نوع دخالت فیزیکی را برای دولت به اثبات می رساند., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: امر به معروف; نهی از منکر; دولت اسلامی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; احتمال تاثیر; مفسده اجتماعی; نظارت عمومی

سازمان متدیّن و راه های تقویت آن - علی مظفری (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
سازمان متدّین، سازمانی است با اهداف، فرهنگ و سیاست های اسلامی که در چارچوب ضوابط شرعی، احترام به قانون ، رعایت نظم و انضباط و براساس مدیریت خلاّق و عدالت محور، بیشترین تلاش خود را برای انجام مأموریت و جلب رضای الهی انجام می دهد. برای ارتقای سطح تدّین در ناجا، باید سازمان ع.س. با استفاده از قدرت قانونی و با همکاری فرماندهان و مدیران ناجا، اولا ،ً از افول ارزش های اسلامی در ناجا پیشگیری نماید و ثانیاً ، به تقویت مبانی اعتقادی، اخلاقی و مدیریتی پرسنل اقدام نماید. این مأمویت می تواند با استفاده از مدیریت بر مبنای هدف و نتیجه و براساس طراحی، برنامه ریزی، بهره گیری از تمامی روش های موثر تربیتی و فّناوری های نوین فرهنگی- آموزشی وبه کارگیری مربیان مومن، عالم و عامل، صورت گیرد، این گفتار برآن است که با استناد به منابع اسلامی، به تشریح راهکارهای این مهم بپردازد., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; پرورش; تدّین; فرهنگ سازی; نیروی انتظامی

بررسی اصول مهارت های ارتباطی بر مبنای سنت معصومان - مرضیه کریمی; ایراندخت فیاض (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
سرشت اجتماعی انسان، زندگی او را از لحظه تولد تا مرگ، با اجتماع قرین می سازد. او در تعامل با انسان های دیگر است که می تواند به طور صحیحی به زندگی خود ادامه دهد. امروزه، ضرورت وجود مهارت های ارتباطی، به مثابه فن و هنر ارتباطی و تسهیل کننده چرخه ارتباطات بیش از پیش است؛ چرا که لازمه زیستن در اجتماع و لذت بردن از زندگی و رسیدن به رشد همه جانبه، برقراری ارتباط با همنوعان است. برهمین اساس، این پژوهش با هدف دستیابی به اصول مهارت های ارتباطی بر مبنای سنت معصومان(ع) انجام شده است. حاصل تحقیق دستیابی به سیزده اصل در حفظ و بهبود روابط بین فردی می باشد. از جمله : اصل ابراز محبت، اصل احترام به دیگران، اصل مراقبت زنان، اصل خیر خواهی ، اصل صداقت، اصل مدارا، تواضع، اصل اعتدال، اصل پرهیز از تجسس، اصل حمایت و حفظ آبروی دیگران، اصل حفظ اسرار، اصل وفای به عهد و اصل پرهیز از عیب جویی., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: اصل; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; سنت معصومان (ع); مهارت های ارتباطی

عوامل بصیرت از نگاه امام علی - مجید معارف; حسین سهرابی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
بصیرت در حقیقت، حاصل بررسی موشکافانه همه ابعاد دور و نزدیک مسئله ای و به دست آوردن یک معرفتی ویژه نسبت به آن برای ارزیابی واقعی و ژرف آن مسئله است، به طوری که هیچ گونه تردید و تزلزل در آن راه نیابد. بصیرت با این مفهوم عمیق، در دیدگاه امیر المومنین (ع) جایگاهی رفیع دارد. از نظر حضرت ، ارزش انسان، وابسته به معرفت و بصیرت اوست و ایمان آن گاه برای مومن سودمند است که همراه نور بصیرت باشد. با توجه به این جایگاه بلند بصیرت، این مقاله با واکاوی سخنان حضرت به دنبال مبانی و عوامل ایجاد آن است ؛ زیرا کسب این ویژگی که در سرنوشت انسان نقشی حتمی دارد، قطعاً مستلزم حصول ملکاتی است که در لایه های عمیق وجود انسان نفوذ کرده باشد. نتیجه این جستجو ، پژوهشگر را به مبانی مختلف رهنمون می کند که مهمترین آنها عبارت اند از تقوا، زهد، تفکر و عبرت، تقوا رابطه ای مستقیم با کسب فهم عمیق دارد. پیمودن صراط مستقیم به دلیل خطرها و پرتگاه های بسیاری که در مسیر آن قرار دارد، جز با عنایت و هدایت الهی ممکن نیست و تقوا، این چراغ هدایت را درقلب انسان پرهیزگار فروزان می کند. زهد عامل دیگر رسیدن به بصیرت است . دلبستگی به دنیا و حب آن ، چشم و گوش دل آدمی را نسبت به حقایق آن کور و کر می کند و پرده غفلت را بر عیوب دنیا می افکند. تفکر، زمینه ساز بصیرت است و راهگشای هدایت انسان. اگر بصیرت به معنای رسیدن انسان به درجه ای از درک و فهم تلقی شود که بتواند از ظواهر امور بگذرد و به باطن آن بنگرد، بی تردید « عبرت» یکی از راه هایی است که می تواند انسان رابه این مقصد برساند., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; تقوا; تفکر; بصیرت; زهد; عبرت

اصول و ویژگی های تربیت اسلامی از منظر قرآن کریم - میر عظیم قوام (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
انسان در طبیعت خویش جنبه‌های مثبت و منفی دارد. ولی هرگز اسیر و محکوم غرایز یا عوامل محیطی و ارثی نیست، بلکه دارای اراده‌ای آزاد و موجودی تربیت پذیر است . تربیت و پرورش انسان یکی از عمده ترین و اصلی ترین اهداف مکتب اسلام است که در سرتاسر آیات قرآن کریم به چشم می خورد. دراین مکتب متربی با میل و اختیار خود از رهنمودهای مربی خویش که مبتنی بر آموزه های اسلامی است، تبعیت می کند و مسیری را می پیماید که مورد رضای الهی باشد. رسیدن به مقام عبودیت و بندگی، تقوای الهی، ایمان و عمل صالح و پرهیز از دنیا طلبی، از جمله اهداف تربیت اسلامی است . موفقیت در امر تربیت اسلامی مستلزم رعایت اصول و ویژگی هایی از سوی مربیان، مبلغان و والدین است. از منظر قرآن کریم، برخی از این اصول و ویژگی ها عبارت اند از: به کار گیری توأم بشارت وانذاز، ذکر خوبی ها در کنار انتقادها؛ معرفی جایگزین برای نهی ها؛ پذیرش متربی با وجود برخی لغزش ها، پرهیز از سرزنش متربی در نزد دیگران؛ باز گذاشتن راه بازگشت برای متربی، مقدم دانستن تغییر بینش بر تغییر منش؛ مهلت دادن به متربی برای اصلاح؛ ارجح شمردن رحمت و مهربانی بر هشدار و تهدید؛ بیان حکمت و آثار دستورهای دینی؛ موعظه کردن با مهربانی و صمیمیت ؛مخالفت با کار بد متربی نه خود متربی؛ تدریجی عمل کردن و پرهیز از زور و اجبار. رعایت این اصول از سوی روحانیون سازمان عقیدتی سیاسی ناجا، مبلغان مذهبی و حتی فرماندهان ناجا، موجب موفقیت هرچه بیشتر در تربیت دینی کارکنان ناجا شده و وجود پلیسی مکتبی، متعهد و خدمتگزار را برای مردم تضمین می کند., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; اصول تربیتی; تربیت اسلامی; تربیت پذیری; تربیت قرآنی; متربی; مربی; ویژگی های تربیت

ویژگی های مربی از منظر روایات - فاطمه وجدانی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
دراین پژوهش با استفاده از روایات اهل بیت (ع) ، بیش از 50ویژگی مختلف برای مربی استخراج، و سپس در پنج محور تنظیم و طبقه بندی شده است . یافته های این مطالعه نشان می دهد که مربی گری یک «تخصص» است که مجموعه پیچیده ای از آگاهی ها و مهارت هارا می طلبد. مربی باید حداقل در پنج محور« دانایی و بصیرت،عاملیت ، انگیزه الهی، شخصیت مثبت و تاثیرگذار و به کار بردن اصول و روش های نیکو»توانایی و شایستگی کسب کند وفقدان هریک از این مهارت هامنجر به بی اثر شدن و ابتر ماندن اقدامات و فرایندهای تربیتی می شود. تأمل در روایات پیامبر اکرم (ص) و ائمه اطهار ( ع) و توجه به این همه دقت نظر، ژرف نگری و جامع اندیشی، حقیقتاًَ انسان را به شگفتی وامی دارد و نشان میدهد که گنجینه عظیمی که پشتوانه تفکر شیعی است ،سرشار از نکات تربیتی ارزشمندی است که می تواند به صورت مبانی نظری و دستورالعمل های تربیتی دقیق، نقش موثری در هدایت گری عمل تربیت و حل نابسامانی های عرصه تربیت در عصر کنونی ایفا کند.بنابراین، در این مقاله پیشنهادهایی برای استفاده روحانیون و مربیان عقیدتی سیاسی و فرماندهان و مدیران ناجا مطرح شده است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: تربیت; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; روایات ائمه اطهار ( ع); ویژگی های مربی

جلوه های بارز تربیتی در سیره معصومین - حبیب کارکن (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
تقلید از الگوهای صالح، یکی از مهمترین روش های تربیتی پذیرفته و موکّد در دین مبین اسلام است . قرآن کریم در این باره رسول اکرم (ص) را « اسوه حسنه»می نامد: « لَقَد کانَ لَکُم فِی رَسُولِ اللهِ اُسوَهٌ حَسَنَهٌ » ( الاحزاب، 21). اهل بیت پیامبر(ص) نیز بهترین الگوهای تربیتی، دانسته شده اند. در این نوشتار سعی بر این است تا برخی جلوه های بارز تربیتی در سیره معصومین ( ع) همانند جدال احسن، عدالت، تواضع، مدارا با دشمنان و ... تبیین شود. بدیهی است که به کاربستن سیره این بزرگواران در زندگی عملی، موجب صلاح و فلاح جامعه اسلامی ما خواهد شد., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: اخلاق; تربیت; سیره; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; اهل بیت ( ع); رسول اکرم ( ص)

توسعه سرمایة اجتماعی بر اساس آموز ه های قرآنی - راضیه بدیعیان; محمد نجفی; رخسار عاشوری رودپشتی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
سرمایه یکی از عوامل مهم رشد و توسعه اقتصادی در جوامع انسانی محسوب می شود. نیروی کار و عوامل فیزیکی به عنوان سرمایه فیزیکی اولین نوع سرمایه است که مورد توجه قرار گرفت، اما گذشت زمان گویای این نکته اساسی بود که عوامل فیزیکی نمی تواند تنها عامل توجیه رشد و توسعه جوامع باشد؛ بنابراین پسماند رشد الزاماً ناشی از عوامل غیرفیزیکی است. با این وجود توجه به نیروی انسانی به عنوان دومین نوع سرمایه نیز نتوانست توجیه کنندة پسماند رشد باشد. از این رو، صاحب نظران علوم اجتماعی ضمن تبیین مفهوم سرمایه اجتماعی به عنوان سومین نوع سرمایه، آن را به عنوان یکی از پیش شر طهای اساسی توسعه جوامع امروزی مطرح کرده اند. با وجود اینکه واژة سرمایه اجتماعی در سا لهای اخیر وارد حوزه علوم اجتماعی و اقتصادی شده و دریچة تاز های را در تحلیل و عل تیابی مسائل اجتماعی و اقتصادی گشوده است؛ بیش از هزار و چهارصد سال پیش، دین اسلام اساس روابط پیروان خود را بر مبنای غن یسازی سرمایه اجتماعی بنیان نهاد. قرآن کریم به عنوان محور تعالیم اسلامی، در قالب ارائه راهکارهایی در راستای بهینه سازی روابط فردی و گروهی و تحریم عملکردهایی که ارتباطات سالم اجتماعی را تخریب می کند، منشور عملی غنی سازی سرمایه اجتماعی است. ازاین رو، نویسندگان مقاله به شیوه تحلیلی ضمن بررسی آیات قرآن کریم به استنتاج آموز ه های مبتنی بر توسعه سرمایه اجتماعی قرآن کریم پرداخته و به نتایج ذیل دست یافت هاند. تأکید قرآن بر بهبود روابط خانوادگی به منظور غنی سازی سرمایه اجتماعی در کانون خانواده و به تبع آن جامعه است. بر این اساس روابط خانوادگی باید بر پایه احترام و اعتماد باشد. تقویت وجوه مشترک بین افراد، توصیه به رأفت و مهربانی، انفاق، سفارش به وفای عهد، بهینه سازی روابط اقتصادی، پرهیز از عوامل تضعیف کننده سرمایه اجتماعی، عمد هترین راهکارهای ارائه شده در قرآن کریم در راستای غنی سازی سرمایه اجتماعی در جامعه است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: قرآن; توسعه; سرمایه اجتماعی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب

آینده پژوهی در اندیشه اسلامی - محمد حسن توسلی; داود اسدی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
آینده پژوهی به منزله علم و هنر کشف آینده و مهارت شکل بخشیدن به دنیای مطلوب فرداست که تأثیر بسزایی در اتخاذ خط مشی ها و سیاس تگذار یها دارد. بنابراین هر جامعه، سازمان و یا نهادی که خواستارتحولات بنیادین است، ضرورتا باید با استفاده از رو شهای مختلف، به کشف ناشناخت هها و جهان آینده بپردازد. این انگاره باید جایگاه ویژ ه ای در جامعه دینی ما نیز داشته باشد و همة برنامه ها و سیاست ها و راهبردها را بر اساس واقعیت های جهان آینده سامان دهد. از جمله سؤالات مطرح شده این است که: آیا آینده پژوهی و پیش بینی آینده، تلاش برای ورود به ساحت علم غیب است ؟ و آیا دین، خود هم آینده نگری کرده است؟ آینده پژوهی دینی با بالندگی و شکوفایی خود می تواند بستر حرکت سالم و مطمئن را به آینده شکل دهد و بر اساس آموزة مهدویت، آیندة حقیقی و قطعی را محور و مرکز فعالی تها و برنام هها سازد موضوع مهدویت که آینده و فرجام بشر را در آیند های محتوم و قطعی ترسیم می کند، نوعی نگاه آینده نگر را در ذهن و جان پیروان خود می نشاند وبدین سان اندیشة مهدویت نیز تربیت کنندة انسان های آینده نگر است. در این مقاله با روش کتابخان های و اسنادی تلاش گردیده تا ضمن بیان فنون آینده پژوهی، اهمیت و جایگاه آن در اسلام نمایانده شده و با معرفی آموزة مهدویت به عنوان اساس آینده پژوهی در اسلام، امکان بهره وری بهترا ز آن در ارزیابی درست پدیده ها و فهم دقیق تحولات و شناخت چالش ها و ارائه را ه حلها فراهم گردد., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: اسلام; مهدویت; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; آینده پژوهی; آینده نگری; پیش بینی; مطالعات دینی

توانمندسازی عزت نفس سازمانی در کارکنان ناجا با تأکید بر رویکرد تربیتی - اصغر شفیعی نیک (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
عزت نفس یک ادراک و خودآگاهی است که فرد نسبت به داش تها و قابلی تهای خود دارد. کارکنان سازمان تحت تأثیر عوامل متعددی می توانند به عزت نفس سازمانی دست یابند. انعکاس عزت نفس کارکنان در میزان انگیزه و علاقه مندی افراد در محیط کار مشخص می گردد. در این مقاله با مروری بر تحقیقات صور تگرفته در این حوزه، شش عامل سازمانی، امنیت، احترام، عدالت، مشارکت در تصمیم گیری، امکان پیشرفت و نیازهای زیستی و فیزیولوژیکی مورد مداقه قرار گرفته است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: عدالت; امنیت; عزت نفس; عزت نفس سازمانی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; احترام; امکان پیشرفت; رویکرد تربیتی; مشارکت در تصمیم گیری; نیازهای فیزیولوژ کی

نقش تقوا در تعاملات اجتماعی - مهدی ایزدی; رخسار عاشوری رودپشتی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
بر طبق تعالیم اسلام، رابطه فردبا جامعه، بر اساس پایبندی به دین و تکلیف الهی استوار است. فرد و جامعه برای تکامل پایدار، نیازمند تعامل با هم هستند هرچند از حیث نظر این دو تاحدودی دارای استقلال می باشند ولی در عمل مشخص کردن مرز استقلال این دو از یکدیگر بسیار دشوار م یباشد. هدف این پژوهش بررسی نقش تقوا در تعاملات اجتماعی م یباشد که شامل مؤلفه های ایجابی و سلبی م یشود. در اسلام مؤلفه های اجتماعی خاصی وجود دارد که از مصادیق تقوا م یباشد و در تقویت اعتماد در جامعه اسلامی سهیم اند که برخی از مه مترین این مؤلف هها عبارت اند از: امانت داری، وفای به عهد، انفاق و ... که این مؤلفه ها روابط بین اعضای جامعه را شکل بخشیده، بنیان آن را قوام بخشیده و اعضای جامعه را به هم پیوند م یدهند و از گسست جامعه جلوگیری م یکنند. مؤلف ههای مذکور مؤلفه های ایجابی شمرده م یشوند. همچنین، در قرآن و تعالیم اسلامی، به مؤلفه های سلبی تقوا نیز اشاره شده است که از جمله آنها م یتوان به رباخواری، رشو هخواری، کم فروشی ... اشاره کرد. مؤلف ههای ایجابی به حفظ و استمرار اعتماد در جامعة اسلامی کمک کرده و مؤلفه های سلبی، اعتماد بین افراد جامعه را خدشه دار م یسازد. لحاظ کردن چنین مؤلفه ها یی در حوزة تعاملات اجتماعی، موجب مودت و رحمت، وحدت و هم بستگی، ارتقاء امنیت اجتماعی، اقتصادی و سیاسی و در نهایت باعث رشد و کمال جامعه اسلامی م یشود., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; تقوا; تقوای اجتماعی; تعاملات اجتماعی; مؤلف ههای ایجابی تقوا; مؤلف ههای سلبی تقوا

تأثیر انقلاب اسلامی ایران بر دین گرایی در محیط بی نالملل - حج تالله رحمانی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
وقوع انقلاب اسلامی در ایران باعث ایجاد تحولات عمیقی در محیط پیرامونی خود شده است. عمده تفاوت انقلاب ایران با دیگر انقلاب های معاصر خود، در ایجاد گفتمان معنویت گرای دینی است. وجه قوی گفتمان معنویت گرایانه اسلامی در این انقلاب، بسیار مشهود و غیرقابل انکار است و جنبش های انقلابی که در مرحله ظهور و رشد بودند به شدت تحت تاثیر گفتمان انقلاب ایران قرار گرفتند. این تأثیرپذیری در بیداری اسلامی منطقه، پیدایش مکاتب معنویت گرای در دهه های اخیر و گرایش به آموزه های دینی در بین آحاد مردم منطقه، بسیار نمود بارزی دارد. ابُهت و شکوه گفتمان معنویت گرا انقلاب اسلامی ایران باعث شده است تا در تحول دشمن انگاری غرب از کمونیسم به اسلام گرا یی و ایجاد گفتمان رقیب در مقابل لیبرال دموکراسی، انقلاب اسلامی از نقش محوری برخوردار شود. پیام معنویت گرا یی انقلاب در جوامع مختلف با استقبال گسترده ای مواجهه شد و دشمنان نیز برای پیداکردن جایگزین مورد نظر خود به فکر ایجاد مکاتب به ظاهر معناگرایانه برآمد تا بتوانند با آثار معنویت گرا یی انقلاب اسلامی ایران مقابله کنند. در این مقاله با استفاده از روش مطالعه اسنادی و کتابخانه ای، به بررسی تحقیقات انجام شده در این زمینه پرداخته و با اذعان به تأثیرگذاری انقلاب اسلامی در ایجاد فضای معنویت گرا یی در محیط بی نالملل، نمونه ها یی از این تأثیرات به صورت مشهود ارائه شده است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: انقلاب اسلامی; بیداری اسلامی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; اسلا مگرا یی; محیط بین الملل; معنویت گرا یی

نقش معنویت در ارتقای اثربخشی سازمان - حسن محتشمی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
معنویت از رایج ترین واژگانی است که از آغازین حضور آدمی در عرصه هستی نمود داشته است. توجه به معنویت که بعد غیرمادی انسان را دربرمی گیرد و شامل کلیه رفتار، گفتار و افکار غیرغریزی او می شود، امروزه در برخی از شاخ ههای علوم، از جمله روا نشناسی و مدیریت افزایش قابل ملاحظه ای پیدا کرده است. رویکردهای معنویت گرا در سازمان در چند دهه اخیررشد چشمگیری داشته است. در همین راستا پژوهشی که در پیش رو دارید به بررسی رابطه بین معنویت و اثربخشی سازمانی در سه سطح فرد، گروه و سازمان م یپردازد. برای این منظور، معنویت درحوزه های مختلف از جمله حوزة دین و روان شناسی و نیز اثربخشی و شاخ صهای آن و رابطه بین دو متغیر معنویت و اثربخشی مورد بررسی قرار گرفته است. این پژوهش از نوع تحقیق همبستگی است و ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه م یباشد. برای بررسی اثربخشی سازمان و همچنین معنویت در سطح فرد، گروه و سازمان از دو پرسشنامه مجزا استفاده شده و در میان جامعه هدف توزیع گردیده است. بعد از جم عآوری داده ها، با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی )آزمو نهای کای دو، اسپیرمن و فریدمن( کلیه داد هها مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفت. نتایج به دست آمده، تمامی فرضیات پژوهش را که بیانگر وجود رابطه معنادار بین معنویت و سه سطح آن با اثربخشی سازمانی است، تأیید م یکند. این پژوهش نشان م یدهد که موضوع معنویت از جمله عوامل بسیار مهمی است که می تواند در سازمان ها و مؤسسات تأثیرگذار باشد., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: سازمان; معنویت; اثربخشی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; فرد; گروه

اصول مدیریت زمان و آسیب شناسی آن از منظر امام علی)ع( - مجید معارف; رقیه خلیلی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
بهره گیری از زندگی و رسیدن به موفقیت از جمله اهداف اساسی انسان ها است. یکی از مهم ترین گام ها در این راستا تسلط بر زمان و مدیریت صحیح آن م یباشد. مبحثی که ضرورت مواجهه با آن، دانشمندان را به ارائه اصول و روش های استفاده مؤثر از زمان و شناسایی آسیب های تهدید کننده آن واداشته است. در این میان پیشوایان دین شاخص ههایی را با توجه به نگاه چند بعدی به انسان و هدف والای وی از زندگی ارائه کرد هاند. در این دیدگاه افراد به تعیین و اولویت بندی اهداف، تصمی مگیری و برنامه ریزی عملیاتی شایسته توصیه شده و نیز از سستی، شتابزدگی و هر گونه اقدامی که انجام به موقع و شایسته امور را تهدید می کند، باز داشته شده اند. این مقاله به بررسی دیدگاه های امام علی)ع( در مورد روش های مدیریت صحیح زمان و عوامل آسی برسان به آن می پردازد., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: آسیب شناسی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; اصول مدیریت; امام علی)ع(; زمان

اخلاق نظامی پیامبر)ص( در جنگ - سمیه باقری; لیلا محمد یبخش (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
جهاد که در ادبیات فقه اسلامی با عنوان «فقه الجهاد » شناخته م یشود، یکی از فروع دهگانه دین اسلام و از ابواب اصلی فقه است. ماهیت فقه اسلامی ماهیتی اخلاقی و انسانی است، زیرا برگرفته از قرآن و سنت نبوی است. قرآن همواره مسلمین را در همه حال، حتی در شرایط جنگی و بحرانی نیز به رعایت حقوق و اخلاق انسانی دعوت می کند؛ بنابراین می توان گفت فقه الجهاد نیز مبنایی اخلاقی دارد. منظور از اخلاق در اینجا، مجموعه ارزش هایی است که درشرایط جنگی توسط پیامبر)ص( و مسلمین رعایت شده است مانند چگونگی برخورد با اشخاص غیرنظامی، مجروحین و اسرای جنگی، محیط زیست، اجساد دشمن، توکل و یاری جستن از خداوند. درحقیقت نحوه برخورد انسانی پیامبر)ص( با مسائل مربوط به جنگ است که درفهم ماهیت جنگ و مفهوم اخلاق نظامی اهمیت بسزایی دارد. فعل و تقریر پیامبر)ص( براساس دستورهای قرآن مبنای قانون گذاری است که می توان آن را از دیدگاه اخلاقی و تربیتی نیز بررسی نمود. در اینجا با نگاهی اجمالی به سیرة نبوی نحوة برخورد اخلاقی و انسانی پیامبر)ص( با مسائل جنگ مورد بررسی قرارگرفته که در عصرحاضر نیز قابلیت انطباق و الگوسازی دارد., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: جنگ; جهاد; سیره نبوی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; اخلاق نظامی; فقه الجهاد

مولفه های مَنِشی مدیریت نظامی در نهج البلاغه - عبدالهادی فقهی‌زاده; علی‌نقی لزگی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
دنیای کنونی، دنیای توسعه در پیوند با ناامنی‌ها است و یکی از ضروری‌ترین نیازهای توسعه و تحقق امنیت، حضور قدرتمند نیروهای مسلح است، و فرماندهی و فرمانبری، مهم‌ترین عامل حیات و پویایی یا نابودی و اضمحلال ارتش‌ها به شمار می‌رود؛ از سوی دیگر قائم‌نمودن سازمان نیروهای مسلح بر ارکان اصولی و پی‌ریزی فرماندهی و فرمانبری بر اساس تعالیم علوی، به نحو خردمندانه، در راستای اداره‌ی فعالیت‌ها از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. با توجه به نقش نیروهای مسلح در حفظ امنیت و خنثی نمودن تهدیدات بالفعل و بالقوه و همچنین نقش محسوس و مهم فرماندهان و فرمانبران در پویایی و قدرت یگان‌های نیروهای مسلح، قصد داریم با روش تحلیل محتوای کیفی با هدف بازشناسی جایگاه حقیقی فرماندهی و مدیریت نظامی به شناسایی و تحلیل مؤلفه‌های منشی مدیریت نظامی در نهج‌البلاغه بپردازیم. در مؤلفه‌های منشی «خویشتن‌داری مؤمنانه» با فراوانی 19,8 درصد، بیشترین فراوانی را نسبت به سایر مؤلفه‌ها به خود اختصاص داده‌ و مؤلفة «جاذبه و دافعه» با فراوانی 10,5 درصد، دومین ویژگی مدیران و فرماند‌هان نظامی از نظر فراوانی است؛ چنانکه مؤلفه‌های «شجاعت و صلابت شخصیتی»، «سخاوت و گشاده‌دستی» و «تخصص‌گرایی و توجه به شایسته‌سالاری» با فراوانی 8 درصد، سومین ویژگی مدیران و فرماندهان نظامی به شمار می‌روند., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: امام علی(ع); بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; مؤلفه های منشی; مدیریت نظامی; نهج‌البلاغه

معیارهای شایستگی در مدیریت اسلامی - شهامت حسینیان; محمد نادری; سیروس رشیدی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
هر نظام اجتماعی متناسب با نوع جهان بینی خود دارای معیارها و شاخص های ویژه ای می باشد که رعایت آن ملاک‌ها، تداوم حیات اثربخش نظام را تضمین می کند. در حوزه نظام مدیریتی با توجه به رویکرد دینی، معیارهای خاصی برای شایستگی وجود دارد . بررسی ادبیات مدیریت اسلامی نشان می دهدکه معیارهای متعددی درشایستگی مدیران دخالت دارد. دراین پژوهش ضمن مرور بر معیارهای شایستگی درمدیریت اسلامی، با نظرسنجی از مسئولین امر در حوزه بازرسی کل و عقیدتی سیاسی، به شناسایی مهم‌ترین معیارهای شایستگی پرداخته شده است. نوع این تحقیق کاربردی و روش آن توصیفی-پیمایشی می باشد. برای این منظور پس ازمطالعه مستندات قرآنی و روایی، یک پرسشنامه محقق ساخته مشتمل بر 15سؤال طراحی گردید. روایی پرسشنامه مذکور با مراجعه به خبرگان به تأیید رسید و ضریب آلفای کرونباخ میزان پایایی را 79 درصد نشان داد. جامعه آماری تحقیق، 97 نفر از مسئولین ارزشیابی و انتصابات ناجا می باشند که به صورت کل شماری انتخاب شده‌اند. پس از تجزیه و تحلیل داده‌ها به روش آمار توصیفی، مشخص گردید از نظر اعضای جامعه آماری سه عامل: 1- ایمان. 2- دانش (تخصص). 3- کفایت، مهم ترین عوامل دربین عوامل شایستگی مدیران می باشد., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: شایستگی; مدیریت اسلامی; ایمان; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; دانش

شایسته‌سالاری در مدیریت و فرماندهی انتظامی در مبانی نظری اسلام - روح‌اله سالار; احمد نوری (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
از آنجا که دین اسلام، دینی جامع بوده و برای همۀ ابعاد زندگی بشر، برنامه دارد، در خصوص حکومت نیز، دارای معارف گسترده و همه جانبه‌ای است؛ می توان این معارف را به صورت کلی در آیات قرآن کریم و سیره پیامبر بزرگ اسلام و امام علی (ع) مشاهده کرد و به جهت اینکه حساس ترین دوره حکومت اسلامی در دوره امام علی (ع) بوده، بیشترین سهم از معارف حدیثی در باب حکومت و زمامداری را به خود اختصاص داده است. یکی از مهم‌ترین مباحث مطرح در اندیشه‌های سیاسی امام علی(ع)، ضرورت حکومت شایستگان و تبیین اوصاف و شرایط شایستگی است؛ ضرورت حکومت شایستگان و صاحبان صلاحیت و تبیین اوصاف و شرایط اصلحیت، از دغدغه‌های فکری ایشان به شمار می‌رود. این مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی در صدد تطبیق معارف حدیثی و متون فلسفه سیاسی اسلام در باب شایسته‌سالاری در مدیریت و فرماندهی انتظامی می باشد, فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; Meritocracy in Management and Disciplinary Command in Theoretical Bases of Islam

نقش «مسجد» و «امام جماعت» در توسعه اهداف فرهنگی اسلام - عبدالهادی فقهی زاده; حسین جدی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
منابع اسلامی از منزلت والای مسجد به عنوان یک نهاد فرهنگی- اجتماعی سخن می گویند. این مکان از صدر اسلام تاکنون با داشتن کارکردهای گوناگون، موجبات توسعۀ فرهنگ و تمدن اسلامی را مهیا ساخته است. از این رو، در صورت بازشناسی نقش مسجد و امام جماعت آن، می توان موجبات غنای فرهنگ اسلامی را در ابعاد مختلف علمی، آموزشی، عبادی و اجتماعی فراهم کرد. این کارکردها در بعد علمی- آموزشی عبارت اند از: برگزاری دوره های منظم دروس دینی و نشست های پاسخ گویی به پرسش ها و شبهات اعتقادی،فراهم کردن مکانی برای گذران اوقات فراغت نوجوانان و جوانان، آموزش شرایط و نحوۀ اجرای امر به معروف و نهی از منکر و نشر احکام کسب و تجارت برای برخورداری از بازار اسلامی. در بعد عبادی نیز مسجد مکانی مناسب برای یاد خدا، برپایی فرایض دینی و نیایش جمعی است . همچنین این مکان در بعد اجتماعی می تواند به عنوان بستری مؤثر برای وحدت اجتماعی، رفع مشکلات مالی مساکین، تحکیم بنیان خانواده و آرامش دل و بهداشتِ روان ایفای نقش کند., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: مسجد; فرهنگ اسلامی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; امام جماعت; توسعه فرهنگ; علم اسلامی

جایگاه فرهنـگ قناعـت(اقدام و عمل) و کارکـردهـای آن در تبیین و تحکیم مبانی دینی اقتصاد مقاومتی از نگاه تعـالیـم اسـلامـی - دکتر فیض‌اله اکبری دستک (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
همان گونه که دین اسلام برای تربیت دینی و اخلاقی پیروان خویش برای دست یابی به زندگی سالم و معنادار در ابعاد گوناگون فردی و اجتماعی، اصول و برنامههایی را تدارک دیده ، برای تربیت اقتصادی و معیشتی آنان نیز الزامات و راهکارهایی در نظر گرفته است که کاربست دقیق، بهجا و هماهنگ آنها، قطعاً میتواند ضامن سلامت و سعادت حیات دنیوی و اخروی مسلمانان شود.یکی از این راهکارهای تأثیر گذار و مهم در این زمینه، فرهنگ قناعت است..بی شک هیچ جامعه ای بدون اقتصاد ریشه دار، برنامه محور و پویا نمی تواند امید چندانی به رشد و پیشرفت حتی در ابعاد فرهنگی و اجتماعی داشته باشد . این نوع از جوامع همواره در معرض انواع تهدیدها و تحریم های دشمنان و مخالفان خود خواهند بود که جهان اسلام و به ویژه جمهوری اسلامی ایران نیز از آن مستثنا نیست. قناعت که باید آن را از جمله اساسیترین عنصر سبک و سیرۀ زندگانی پیامبران الهی و پیشوایان بزرگ دینی قلمدادکرد، دارای خاستگاه عقلانی و معرفتی است که بهعنوان موهبت الهی و مصداق بارز شکرگزاری خداوند و نیز ارمغان ماندگار عفت و وارستگی، گسترۀ وسیعی از شئون مختلف زندگی مادّی و معنوی انسانها را دربر میگیرد. فرهنگ قناعت و خود بسندگی از چنان ظرفیت و کارایی والایی برخوردار است که کارکردهای معنوی و تربیتی و نیز کارکردهای اجتماعی و اقتصادی آن را میتوان تنها بهعنوان بخش عمدهای از وسعت کارامدی و کارکردی مورد اشارۀآن در زمینۀ تحقق و تقویت مبانی و زیر ساخت های اقتصاد مقاومتی در این مقاله قلمدادکرد, فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: تربیت; مصرف; قناعت; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; اقتصاد مقاومتی آموزه‌های اسلامی; کارکردها; گستره

بررسی ارتباط بین جهت گیری مذهبی درونی و بیرونی با التزام عملی به باورهای اسلامی و روش های موجود انتقال باورهای دینی در سربازان ناجا - مصطفی ندایی فر (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران به عنوان یکی از بزرگترین و تأثیرگذارترین نهادهای کشور، در کنار دیگر مأموریت های خود، نقشی پررنگ در تعالی فرهنگی جامعه ایفا میکند و به دلیل تماس مستقیم با بدنة جامعه، تعالی یا افول فرهنگی نیروهای آن، تأثیری مستقیم بر تعالی یا افول فرهنگی جامعه دارد. با توجه به این تأثیرگذاری بی بدیل و بیواسطه، لازم است سازمان ناجا از طریق اجرای فرایندهای مهندسی فرهنگی به سازمانی متعالی تبدیل شود تا بتواند، نقش فرهنگی سازنده تری در جامعه ایفا کند. بدین منظور، پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی مهندسی فرهنگی ناجا به اجرا درآمده است. روش تحقیق: این پژوهش با استفاده از روش کیفی به انجام رسیده و برای انجام آن مراحل پنجگانه ای شامل مطالعات کتابخانه ای، تشکیل جلسات خبرگی و جلسات گروه کانونی، مصاحبه با خبرگان و تطبیق اجرایی الگوی مهندسی فرهنگی ناجا با اقتضائات واقعی ناجا، سپری شده است. یافته ها و نتیجه گیری: حاصل پژوهش، طراحی الگوی مهندسی فرهنگی ناجا شامل سه مرحلة طراحی نقشة مهندسی فرهنگ ناجا، طراحی نقشة مهندسی فرهنگی ناجا و عملیاتیسازی نقشة مهندسی فرهنگی ناجا بوده است که با در نظر گرفتن تعامل ناجا با چهار لایة محیطی (به ترتیب از نزدیکترین تا دورترین) شامل محیط انتظامی- نظامی، محیط ملّی، محیط اسلامی و محیط بین المللی طراحی شده است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: فرهنگ سازمانی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; ناجا; : فرهنگ; تعالی فرهنگی; مهندسی فرهنگ; مهندسی فرهنگی

نقش و جایگاه مردم در الگوی مردم سالاری اسلامی از دیدگاه مقام معظم رهبری - حدیث اقبال (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: «مردمسالاری اسلامی» الگوی حکمرانی بومی ایران است که مقام معظم رهبری آن را برای «گفتمانسازیِ» نظام سیاسی شکل گرفته در ایرانِ پس از پیروزی انقلاب اسلامی بهکار بردهاند. این الگوی حکمرانی در مخالفت با «یکهسالاری» و «اندکسالاری»، «مشارکت و حاکمیت مردم» را با «مرجعیت دین» به رسمیت میشناسد. این الگوی بومی، پاسخی به «ضرورت نظامسازی» بر پایة دین و «مسئلة دموکراسیخواهی» در یک کشور مسلمان بوده است. هدف این پژوهش، پاسخ به این سؤال است که «جایگاه مردم» در الگوی مردمسالاری دینی از دیدگاه مقام معظم رهبری چگونه است؟ روش تحقیق: این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی و در چارچوب رویکرد «نهادگرایی» صورت گرفته است که بر اساس آن، تبیین الگوی یک نظام سیاسی با استناد به نهادها و ساختارهای آن امکانپذیر است. ابتدا جستار مفهومی و نظری این الگو از دیدگاه مقام معظم رهبری در قالب «خاستگاه و مشروعیت الهی» و «اصالت حاکمیت و مشارکت مردمی» مطرح شده و سپس با رویکرد نهادگرایانه به تحلیل جایگاه مردم در این الگو از منظر ایشان پرداخته شده است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: مقام معظم رهبری; جمهوری اسلامی ایران; دین; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; مردمسالاری اسلامی; نهادگرایی

نقش و جایگاه نیروهای مسلح در تحقق دولت اسلامی مبتنی بر منظومه فکری امام خامنه ای (مدظله العالی) - محمد علی رحمانی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: هـر حـکـومـت و دولتی برای تأمین امنیت، حفظ استقلال و تمامیت ارضی و تأمین اهداف و آرمان های خود نیاز به نیروی های مسلح قـوی ، مـقـتـدر و سـازمـان یـافـته دارد. جمهوری اسلامی ایران نیز پس از استقرار، برای برقراری نظم ، حفظ امنیت و دفـع تهدیدات داخلی و خارجی و دستیابی به اهداف و آرمان های خود نیروهای مسلحی را فراهم نموده است که از جمله آنها می توان به ارتش، سپاه ، بسیج و نیروی انتظامی اشاره کرد که هریک وظایف و مأموریت های مشخصی را در نظام اسلامی به عهده دارند. هدف این تحقیق، تبیین نقش و جایگاه نیروهای مسلح در تحقق دولت اسلامی از منظر امام خامنه ای (مدظله العالی) است. روش تحقیق: در این تحقیق، نویسنده سعی نموده است با مراجعه به افکار و اندیشه های رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت امام خامنه ای( مدظله العالی)، جایگاه و نقش هر یک از نیروهای مسلح را در تحقق دولت اسلامی و رسیدن به آرمان های آن به بحث بگذارد و این تحقیق به روش تبیینی ـ تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانهای و فضای مجازی (اینترنت) انجامشده است. یافتهها و نتیجهگیری: در اندیشه امام خامنه ای( مد ظله العالی)، امنیت مهمترین نیاز کشور و همه جوامع بشری بوده و نیروهای مسلح مهمترین تولیدکنندگان اقتدار و امنیت ملی هستند. از سوی دیگر، هریک از نیروهای مسلح، وظایف جداگانه ای در نظام اسلامی دارند که به قوام و دوام دولت اسلامی و تحقق آرمان های آن کمک می کند که از جمله آنها می توان به دفاع از مرزها و کیان نظام اسلامی، مقابله با تهدیدات داخلی و خارجی، استقرار نظم و قانون، امر به معروف و نهی از منکر، تحقق جامعه اسلامی الگو،کشور الگو و نیروهای مسلح الگو اشاره کرد., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: امنیت; دفاع; دولت اسلامی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; نیروهای مسلح; منظومه فکری امام خامنه ای(مد ظله العالی)

الگوی کارآمد امنیت سیاسی در دولت اسلامی و نقش ناجا مبتنی بر منظومه فکری مقام معظم رهبری (مدظله العالی) - عباس عرافی نظری; محمدرضا شبانی; سید فرشید کاظمی پیرسرا (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: دولت اسلامی بیانگر همة جنبههای سیاسی و فرهنگی و اقتصادی جامعه است که تمام ابعاد وجودی فرد و جامعه را پوشش میدهد. «امنیت» بهعنوان مهمترین دستور کار یک دولت، از مقولههای اساسی است که پیوندی بنیادین با جوهر وجودی انسان دارد. این مسئله در اسلام نیز از اهمیت خاصی برخوردار بوده و همواره طراحی آن در بستر نظام سیاسی اسلامی، موردتوجه بوده است. در نگاه مقام معظم رهبری (مدظلهالعالی) کشور برای رسیدن به توسعه و افتخار، نیازمند امنیت است و ازاینجهت نقش ناجا اهمیت خاصی پیدا میکند. طرح این پرسشها که الزامات دستیابی به الگوی کارآمد امنیت سیاسی در دولت اسلامی چیست و اینکه در منظومة فکری مقام معظم رهبری (مدظلهالعالی)، نیروی انتظامی در تأمین امنیت چه نقش و جایگاهی دارد؟ ازجمله مسائل مهمی هستند که پاسخ به آنها، هدف این پژوهش است و موجد تبیین زمینههای تحقق دولت اسلامی است. روش تحقیق: این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی انجام پذیرفته و شیوة گردآوری دادهها مبتنی بر منابع کتابخانهای بوده است. یافتهها و نتیجهگیری: مدعای نوشتار حاضر این است که با توجه به رویکرد اسلام، تمرکز بر بُعد کنشی- رفتاری امنیت، از الزامات دستیابی به الگوی کارآمد امنیت سیاسی است. در این راستا نیروی انتظامی بهواسطة اینکه مسئولیت وسیعی در تأمین نظم و امنیت دارد، میتواند با کیفیسازی اقتدار «سخت و نرم»، سهم به سزایی در حذف «عناصر مخل امنیت» و نهایتاً در کارآمدسازی الگوی امنیتی در دولت اسلامی داشته باشد., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: الگو; امنیت; دولت اسلامی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; ناجا

بررسی نقش نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در تحقق دولت اسلامی مبتنی بر بیانات مقام معظم رهبری (مدظله العالی) - مرتضی پیراسته (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، نیروهای مسلح اعم از ارتش، سپاه، نیروی انتظامی و بسیج، وظیفة حفظ استقلال و تمامیت ارضی کشور را از طرق نظامی و غیرنظامی در مرزها و داخل و تحت شرایطی خارج از مرزها، بر عهده دارند. بر این اساس این نهادهای دفاعی کشور با سرمایة عظیم انسانی و تجهیزاتی خود، میتوانند در تشکیل و صیانت از حدود دولت مبتنی بر حکومت اسلامی ایران نقش بهسزایی داشته باشند. دلیل این مدعا را میتوان بهخوبی در بیانات مقام معظم رهبری در مورد تبیین ویژگیهای دولت اسلامی در سالهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی مشاهده نمود. بهراستیکه یکی از موضوعات مهم هر کشور و ملت، مسئلة قدرت و اقتدار ملی است و مقتدر نمودن قوای نظامی بهمنظور تأمین اقتدار ملی، همواره موردتوجه ویژة مسئولان و فرماندهان بوده است. براین اساس این مقاله قصد دارد با رویکردی علمی- پژوهشی به بررسی نقش نیروهای مسلح در تحقق دولت اسلامی با در نظرگرفتن فرمایشات مقام معظم رهبری و فرماندهی کل قوا بپردازد و در ضمن مطالعة ابعاد و ویژگیهای دولت اسلامی، تأثیرات نیروهای مسلح بر قدرت و اقتدار ملی و شاخصهای مرتبط با آن را ارزیابی کند تا بهواسطة آن بتوان بر میزان تأثیرگذاری ساختار دفاعی کشور در تحقق دولت اسلامی در کشور افزوده گردد. روش تحقیق: جهت دستیابی به هدف تحقیق، در گام اول، ادبیات تحقیق بررسی شد و بر مبنای فرمایشات مقام معظم رهبری و مطالعات تعدادی از اندیشهورزان، «الگوی مفهومی» طراحی گردید و سپس بهوسیلة صاحبنظران و خبرگان مورد اصلاح قرار گرفت. در گام بعد، ابزار جمعآوری اطلاعات (پرسشنامه) طراحی شد و پس از اعتبارسنجی و روایی سنجی (آزمون کرونباخ) به 450 نفر از جامعة آماری، ارسال و دادهها جمعآوری شد و بهوسیلة آزمون «خی دو» و با استفاده از نرمافزار تحلیل داده، مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت. یافتهها و نتیجهگیری: با توجه به تأیید فرضیات، مشخص شد که نیروهای مسلح در تحقق دولت اسلامی از هر دو لحاظ ایدئولوژی و عملیاتی تأثیرگذار بوده است و از میان مؤلفههای مورد ارزیابی، عوامل «برقراری امنیت و آرامش»، «توقف غرب باوری و غربزدگی» و «استقلال و ثبات» بیشترین تأثیر را داشتهاند؛ از سوی دیگر «کار»، «حرکت و اقدام» و «مقابله با فساد» کمترین تأثیر را داشتهاند. درنهایت با توجه به نتایج حاصله بهمنظور تأثیر بیشتر نیروهای مسلح بر تحقق دولت اسلامی در جمهوری اسلامی ایران، پیشنهادهایی ارائه شده است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: دولت اسلامی; حکومت اسلامی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; نیروهای مسلح; اقتدار ملی; عزت ملی

نقش سرمایة دینی پلیس در تحقق دولت اسلامی با تأکید بر توسعة امنیت اقتصادی در دولت اسلامی - حسین ذوالفقاری; صیدال فعال (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: هر کشوری برای پیشرفت مادی و معنوی، قوانین خاص خود را دارد اما «قوانین» بهتنهایی نمیتوانند سعادت را نصیب بشر نمایند بلکه در صورتی میتوانند کارساز باشند که جنبة اجرای پیدا نماید. سازمانی که عهدهدار اجرای قوانین است همان دولت است. پلیس یکی از بازوهای مؤثر حکومت اسلامی برای اجرای قوانین است. این پژوهش با هدف تبیین نقش سرمایة دینی پلیس در تحقق دولت اسلامی با تأکید بر توسعة اقتصادی انجام شده و پاسخ به این پرسش ارائه شده است که: سرمایة دینی پلیس در تحقق دولت اسلامی (توسعة امنیت اقتصادی) چه نقشی دارد؟ روش تحقیق: روش پژوهش از نوع توصیفی- تحلیلی و ابزار گرداوری اطلاعات مطالعة نظریههای علمی و مرتبط با مباحث دینی و توسعهای بوده است که بهمنظور انطباق بیشتر مؤلفههای مربوطه با دیدگاه صاحبنظران، موضوعات با استفاده از روش پیمایشی در قالب پرسشنامة 22 سؤالی با طیف لیکرت موردسنجش قرار گرفته و با نرمافزار spss تجزیهوتحلیل و با آزمونهای آماری رتبهبندی شده و برای تعیین پایایی از فرمول آلفای کرونباخ استفاده شده و میزان تأثیر کارکردها برحسب امتیازهای کسبشده، احصا شده است. جامعة نمونه شامل تعداد 127 نفر از نخبگان و صاحبنظران ناجا با مدرک تحصیلی بالاتر از لیسانس که در سه طیف (طیف اول، نخبگان و صاحبنظران در حوزة امنیت؛ طیف دوم، نخبگان و صاحبنظران در حوزة اقتصاد و توسعه؛ طیف سوم، نخبگان و صاحبنظران در حوزة دین) بودهاند که بهصورت هدفمند از کل جامعه آماری انتخاب و نتایج با استفاده از فنون مناسب آماری و آزمونهای توصیفی و استنباطی محاسبه شده است. یافتهها و نتیجهگیری: با نگرش به یافتههای پژوهش و شناسایی مؤلفههای اثرگذار مربوط به تحقیق و شناسایی تأثیرات سرمایه و قدرت دینی پلیس بر توسعة امنیت اقتصادی -که از مؤلفههای اصلی تحقق دولت اسلامی بهشمار میآید- حاکی از آن است که دین و معنویت بهعنوان قدرت برتر پلیس دارای اهمیت ویژه و مؤثر است و در تحقق توسعة اقتصادی در دولت اسلامی نقش اساسی دارد و درنتیجه ضرورت دارد متصدیان امر با برنامهریزی و سیاستگذاری و ایجاد راهبردهای مناسب در حوزة سرمایة دینی پلیس، در ایجاد بسترها و زمینههای توسعة امنیت اقتصادی کشور، اقدام کنند تا از این طریق استحکام دولت اسلامی محقق گردد., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: دولت اسلامی; دین; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; پلیس; توسعة امنیت اقتصادی; سرمایة دینی

سازوکارهای فقه انتظامی در مدیریت جامعه در فرایند تکاملی انقلاب اسلامی - عباس نصیری فرد (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: یکی از مسائل اساسی در تشکیل دولت اسلامی و پیشبرد اهداف آن تحقق مدنیت است. «فقه انتظامی» از احکام اجتماعی اسلام است که روابط اجتماعی را سامان میدهد و بر اساس آن، کرامت انسانی، همزیستی مسالمتآمیز، صلح، پیشرفت و آبادانی در مدنیت تضمین میگردد. میتوان گفت فقه انتظامی در فرایند احکام اجتماعی در راستای تحقق همین مدنیت جای میگیرد؛ البته جامعهای که از مدنیت برخوردار باشد خودبهخود زمینهساز رشد معنویت اجتماعی و فردی را فراهم میآورد. فقه انتظامی بخشی از فقه اسلامی است که احکام فرد مسلمان در قبال زندگی اجتماعی را سامان میبخشد. روش تحقیق: این نوشتار به روش توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانهای انجام پذیرفته است. یافتهها و نتیجهگیری: زندگی اجتماعی انسان بدون نظم، آرامش و امنیت ممکن نیست. نظم، آرامش و امنیت به دست انسان به وجود میآید، لذا فقه که دانش تکالیف و حقوق است، حکم به وجوب اشتغال به کار انتظامی نموده است. مستند این حکم، بیان قرآن و در کنار آن احادیث و عملکرد پیامبر گرامی اسلام است؛ که برای اشتغال به کار انتظامی حکم عمومی صادره شده است که اگر عدهای به کار انتظامی مشغول شدهاند، بر سایرین واجب است که با آنها همکاری نمایند، بهگونهای که موجب تقویت و قدرت نیروی انتظامی و نیز ارتقای منزلت نیروی انتظامی شود. نکتة مهم دیگر، سیر تکاملی انقلاب اسلامی و نقش فقه در هر یک از مراحل پنجگانة آن است؛ یعنی انقلاب اسلامی از یک نقطه، شروع شده و مراحل مختلفی را پشت سر نهاده است و همچنان مراحل دیگری را پیش روی خود دارد. روشن است هر یک از مراحل تکاملی انقلاب اسلامی، همچون مراحل تکاملی هر انقلاب دیگری، نیازمند نرمافزاری متناسب با شرایط و امکانات در جهت مدیریت جامعه است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: انقلاب اسلامی; دولت اسلامی; فقه; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; فقه حکومتی; فقه انتظامی

الگوی پلیس بصیر در عرصة سیاسی - علی‎اصغر نصیری; علی‎اصغر نصیری; علی‎اصغر نصیری; عبدالله نوری‎گلجائی; عبدالله نوری‎گلجائی; عبدالله نوری‎گلجائی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، رکنی بسیار مهم در نظام اسلامی محسوب می‎شود که وظایف خطیری را در برقراری نظم و امنیت در داخل کشور برعهده دارد. عمل به این وظایف در عرصة سیاسی به ‎ویژه در شرایط اغتشاش و فتنه که حق و باطل به‎راحتی در آن قابلشناسایی نیست، کاری بس دشوار است. تنها راه برون‎رفت از چنین شرایطی و تشخیص صحیح حق از باطل و عمل مبتنی بر آن، بصیرت، به‎ویژه کسب «بصیرت سیاسی» است. با توجه به نقش میدانی و عملیاتی پلیس و مأموران نیروی انتظامی در شرایط وقوع فتنه در جامعه، کسب بصیرت سیاسی برای آنان از ضرورت و اهمیتی دوچندان برخوردار است. این پژوهش، درصدد است تا الگویی برای بصیرت افزایی پلیس در عرصة سیاسی طراحی کند و به این پرسش، پاسخ دهد که الگوی پلیس بصیر در عرصة سیاسی دارای چه ابعاد، مؤلفه ها و شاخص‎هایی است؟ روش تحقیق: برای پاسخ به پرسش تحقیق، از روش توصیفی و تحلیلی مبتنی بر مصاحبة نخبگی در قالب چارچوب نظری سطوح بصیرت برگرفته از آیات و روایات و بیانات مقام معظم رهبری استفاده شده است. یافته ها و نتیجه گیری: مهمترین یافتة پژوهش این است که بصیرت پلیس در عرصة سیاسی، مستلزم هماهنگی و تقویت همة ابعاد، سطوح و مراتب وجودی پلیس از مرتبة قلبی و ذهنی گرفته تا مرتبة عینی و خارجی است. در مجموع یازده مبنا و چهارده اصل در مرتبة قلبی و اعتقادی؛ شش مؤلفه و 85 شاخص در بُعد شناختی؛ دو مؤلفه و 25 شاخص در بُعد گرایشی و چهار مؤلفه و51 شاخص در بُعد رفتاری استخراج شده است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: الگو; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; بصیر; پلیس; عرصة سیاسی

تبیین نقش امام در تعالی معنوی جامعه با تکیه بر نهج البلاغه - سید محمدباقر حسینی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف : پیروی از الگوهای کامل مکمّل در راستای نیل به سعادت و معنویت یکی از راههای عقلایی است. همة انسانها به حکم فطرت در پی استکمال خود هستند. ولی برای نیل به کمالات باید از کسانی پیروی کنند که سعادت و کمالات واقعی را میشناسند و راه رسیدن به آن را میدانند. انسانهای باورمند به خالق بیبدیل بعد از آنکه، با برهانهای عقلی، وجود خدا را با جمیع صفات جمال و جلالش به اثبات میرسانند، طبق حکم عقل، برای دست یافتن به سعادت و معنویت باید از پیامبر رحمت (صلی الله علیه و آله) و امامان معصوم (علیهمالسلام)- که جانشینان به حقّ او هستند- پیروی نمایند. روش تحقیق : این پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی انجام شده و برای گرد آوری داده ها از منابع کتابخانه ای استفاده شده است. یافته ها و نتیجه گیری: نگارنده در این مقاله کوشش نموده است که چگونگی تحصیل معنویّت و کمالات مطلوب بشریّت را با تکیه به سخنان امیر سخن، حضرت علی علیهالسلام، در نهجالبلاغه نشان دهد. روشن است که پیروی از حضرت علی(علیهالسلام) عین پیروی از پیامبر خاتم (صلی الله علیه و آله) است. چون به تصریح آیه «و أنفسنا و أنفسکم» (آل عمران:61) علی (علیهالسلام) مظهر جمیع صفات پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله) جز نبوت است. همچنین پیروی از پیامبر عین پیروی از خداوند است که مَنْ یُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللَّه (النساء 80) .همچنین پیروی از سایر امامان نیز عین پیروی از امیرالمؤمنین(علیهالسلام) است که آنان مظاهر کمالات علوی (علیهالسلام) و نبوی(صلی الله علیه و آله) هستند., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: قرآن; نهج البلاغه; امام; شیعه; جامعه; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; تعالی معنوی; اسوه

بررسی تحلیلی نسبت سنجی معنویت و بهداشت روانی؛ نمونه پژوهی جایگاه توکل و نقش آن در ایجاد و حفظ بهداشت روانی - محمد باقر روحانی فر (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: واژة توکل از مفاهیم پرباری است که در نظام تربیتی اسلام به مثابه هدفِ عالی تربیتی و صفتِ خاص معنوی به چشم می خورد تا انسانهای حقیقت جو را به سوی کمال و تربیت صحیح و سلامت روان دعوت کند. بنابراین توکل به خداوند زمینه ها را برای سازندگی انسان در جهت هدایت و رشد و معنویت او فراهم میآورد و انسان را به قرب الهی، که سعادت دنیوی و اخروی او است، میرساند. اما از آنجا که ناراحتی های روانی معمولاً سدی در برابر این هدف است، می توان گفت، با بهره گیری از عناصر عالی تربیتی اسلام نظیر توکل، میتوان به ایجاد و حفظ بهزیستی معنوی و سلامت روانی اقدام کرد. از این رو، با توجه به اینکه نیاز به دین و معنویت در بهداشت و سلامت روان در جامعة رو به رشد امروز کاملاً محسوس است، یافته ها و نتیجه گیری: اهمیت پژوهش و تحقیق در این زمینه امری واضح به نظر میرسد. در مقالة حاضر ابتدا به تعریف «معنویت» و «سلامت» از دیدگاه برخی از متفکران و سپس به بررسی برخی از کارکردهای تربیتی توکل و تأثیر آن در بهداشت معنوی و سلامت روان میپردازیم., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: توکل; معنویت; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; بهداشت روانی; سلامت; سلامت روانی

راهکارهای صیانت از کارکنان ناجا در مقابله با آسیب ها با استفاده از آموزه های دینی - سید محسن پاکنهاد (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف : پلیس که متصدی تأمین امنیت و نظم عمومی در جامعه است همواره در تعامل با شهروندان و تقابل با بزهکاران و هنجارشکنان است. روشن است رفتار پلیس اگر مهمتر از مأموریتش نباشد کمتر نیست. زیرا رفتار و عمل نیروهای پلیس در کارآمدی آنان تأثیر مستقیم دارد؛ به گونهای که، اگر این نیروها در مأموریت و اجرای کار خود موفق باشند اما در رفتار و اخلاق خود توفیقی نداشته باشند، عملاً کارآمدی خود را از دست خواهند داد و نتیجة فعالیتشان زیر سؤال خواهد رفت. روش تحقیق: روش تحقیق هم کتابخانه ای و هم نرم افزاری است. در این تحقیق هم از کتابهایی که فهرست آن در منابع ذکر شده است بهره گرفته شد و هم از نرم افزارهای موجود روایی و تفسیری و هم از اینترنت استفاده گردید. یافته ها و نتیجه گیری : از همین رو نگارنده در این تحقیق تلاش کرده است رفتار پلیس را آسیبشناسی کند و مصادیق آسیب و راهکارهای پیشگیری آن را بررسی کند. یافته های تحقیق نشان داد سوء رفتار پلیس با مردم میتواند آسیبهای گوناگون از جمله آسیب های اعتقادی، اخلاقی، رفتاری، سیاسی، اجتماعی، نظامی و اداری برای پلیس داشته باشد. همچنین بررسی آیات و روایات اسلامی در این زمینه نشان داد که، برای پیشگیری و مقابله با ضعف ها و مشکلات موجود در این حوزه، میتوان از راهکارهایی همچون نظارت و اشراف بر نیروها، توجیه وآموزش آنها، برخورد قانونی و انضباطی، افزایش مهارت و تکنیک، تقویت باورها و عزت نفس در کارکنان و امثال آن بهره گرفت., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; آسیب ها; آموزه های دینی; صیانت; کارکنان ناجا

الگوی ساختاری- تفسیری مؤلفه‌های اخلاق حرفه‌ای نیروی انتظامی با روش‌های تحقیق در عملیات نرم - ناصر حمیدی; المیرا نوری; احمدرضا اسماعیلی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: تحقق اخلاق در سطح فردی و سازمانی به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین آرمان‌های سازمان موردتوجه بوده است. درواقع نقش اخلاق در عملکردها، رفتارها، تصمیم‌گیری‌ها، انتخاب‌ها، برخوردها و ارتباطات مهم و تعیین‌کننده است. پیچیده‌تر شدن روزافزون سازمان‌ها و افزایش میزان کارهای غیراخلاقی، غیرقانونی و غیرمسئولانه در محیط‌های کاری، توجه مدیران و صاحب‌نظران را به بحث اخلاق کار و حرفه معطوف ساخته است. در این راستا تحقیق حاضر با هدف «شناسایی و اولویت‌بندی مؤلفه‌های اخلاق حرفه‌ای در نیروی انتظامی» انجام پذیرفته است. روش‌ تحقیق: این تحقیق ازنظر هدف کاربردی و ازنظر نحوة گردآوری داده‌ها، توصیفی-اکتشافی و پیمایشی است. جامعة موردمطالعه، نیروی انتظامی استان قزوین و تعداد 30 نفر از افسران ارشد آن بودند. با بررسی تحقیقات قبلی و مرور ادبیات مرتبط با موضوع و همچنین نظرخواهی از خبرگان، 25 مؤلفة مؤثر شناسایی شد. سپس این مؤلفه‌ها در 5 گروه طبقه‌بندی شدند. در این مراحل از تکنیک دلفی و غربال خاکستری استفاده شد. بعد از انتخاب 10 مؤلفة نهایی با نظر خبرگان و تکنیک DEMATEL، به کمک فرایند تحلیل شبکه‌ای خاکستری اولویت‌بندی گروه‌ها و مؤلفه‌ها انجام پذیرفت. یافته‌ها: گروه مؤلفه‌های مدیریتی، شخصیتی و حرفه‌ای دارای بالاترین اولویت و همچنین تأثیرگذاری و گروه مؤلفه‌های ارزشی و بینشی دارای پایین‌ترین اولویت و بیشترین تأثیرپذیری است. در بین 10 مؤلفة نهایی، مؤلفه‌های ارتباط و تعامل با سایر سازمان‌ها و قدرت تصمیم‌گیری به‌موقع، دارای بالاترین اثرگذاری و مؤلفه‌های دین‌مداری و تدین و ایثارگری نیز دارای بیشترین تأثیرپذیری هستند. نتایج نهایی شناسایی، غربالگری و اولویت‌بندی در اختیار خبرگان قرار داده شد تا روابط بین مؤلفه‌ها را در موقعیت پیچیدة تصمیم ترسیم کنند. این کار با استفاده از فن الگو‌سازی ساختاری- تفسیری انجام پذیرفت. نتیجه‌گیری: مؤلفه‌های اخلاق کاربردی یا همان اخلاق حرفه‌ای که دارای کاربرد فراوان‌اند عمدتاً به‌صورت اختصاصی برای سازمان‌ها شناخته و یا تعریف نشده‌اند. شناسایی، اولویت‌بندی و ساختاردهی به این مؤلفه‌ها در نیروی انتظامی برای بهبود عملکرد، انجام دقیق و بهتر مأموریت‌ها و دستیابی به سطوح بالاتر از سرمایه‌های سازمانی، انسانی، ساختاری و فیزیکی مناسب خواهد بود., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: اخلاق حرفه‌ای; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; نیروی انتظامی; الگو‌سازی ساختاری- تفسیری; تحقیق در عملیات نرم; تکنیک دیمتل خاکستری; فرایند تحلیل شبکة خاکستری

نظارت بر عملکرد کارگزاران (مسئولان نظامی و انتظامی) در نهج‌البلاغه - محمد محمدی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: از دیدگاه اسلام «نظارت» جایگاه مهمی در امور فردی و اجتماعی دارد. نظارت دارای انواع متعدد درونی (خودکنترلی) و بیرونی (دگرکنترلی) است. نظارت بیرونی به نظارت مردمی- حکومتی و نظارت حکومتی به درون‌سازمانی و برون‌سازمانی تقسیم می‌شود. نظارت یکی از مسائل مهمی است که تاکنون بر اساس دیدگاه ها و رویکردها و از زوایای مختلفی موردبررسی قرارگرفته است و ضرورت دارد که این موضوع از منظر منابع دینی نیز موردبررسی قرار گیرد. تحقیق حاضر بر همین اساس شکل‌ گرفته و چگونگی نظارت بر عملکرد کارگزاران (مسئولان نظامی و انتظامی) در نهج‌البلاغه را بررسی و تحلیل کرده است. روش تحقیق: این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی، اهمیت و بر اساس رهیافت‌ها و راهبردهای روش‌شناسی تحلیلی و با استناد به نامه‌ها و خطبه‌های نهج‌البلاغه و کتب تفسیری ویژگی های حکومتی امام علی (ع) انجام شده است. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق نه‌تنها زوایای مختلفی از سیرة آن امام بزرگوار را به‌عنوان یک کارگزار دینی آشکار ساخت بلکه نشان داد که مولای متقیان علی(ع) از معدود رهبرانی است که ضمن ارائة راهکار‌های عملی به مسئولان نظامی و انتظامی بر مبنای آموزه‌های وحی الهی و سیره و سنت رسول‌الله (ص)، از طریق دریافت گزارش‌ها و اطلاعات که برگرفته از نظارت شبکه‌ای، سیستمی، چندلایه و فراگیر بوده است با جدیت و سرعت، به تحلیل آن‌ها می‌پرداخت و پس از اطمینان از صحت‌وسقم قضایا، بی‌درنگ اقدام به اتخاذ تصمیمات قاطع می‌کرد. تقویت و اشاعة فرهنگ خودنظارتی مسئولان، ترغیب مسئولان به حمایت از طرح‌های نظارتی، بازنگری در ساختارهای نظارتی و ایجاد هماهنگی‌های لازم بین بخش‌های نظارتی، نظارت مستمر بر امور مسئولان نظامی و انتظامی از ضروریات نظارت بر عملکرد کارگزاران (مسئولان نظامی و انتظامی) است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: نهج‌البلاغه; نظارت; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; عملکرد کارگزاران; مسئولان نظامی و انتظامی

طراحی الگوی نهادینه‌سازی ارزش‌ها مبتنی بر بیانات مقام معظم رهبری - هادی خان محمدی; حسین اصلی پور; مجید خان محمدی; لیلا شمس (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: نهادینه‌سازی، فرایندی است که از طریق آن اقدامات در جامعه تکرار می‌شوند و از جانب افراد، معانی مشترکی به خود می‌گیرند. این مفهوم در سال‌های اخیر بارها در بیانات مقام معظم رهبری مطرح شده است. با نگاه اجمالی به مجموعة بیانات ایشان، درمی‌یابیم که از منظر ایشان نهادینه‌سازی به‌عنوان یک نقطة شروع برای ایجاد تحول و انجام حرکت‌های بزرگ در جامعه تلقی می‌شود. ازاین‌رو پرداختن به معناشناسی نهادینه‌سازی و درک ابعاد مختلف آن از منظر مقام معظم رهبری در مورد ارزش‌ها، می‌تواند نقشة راه مناسبی برای درک نحوة نهادینه‌سازی ارزش‌ها و استفاده از پیامدها و نتایج آن برای مسئولان و مجریان کشور باشد. روش تحقیق: این تحقیق به روش بررسی اسناد کتابخانهای، بیانات مقام معظم رهبری را جمعآوری و با روش تحلیل مضمون، مضامین و مفاهیم پیرامون نهادینه‌سازی ارزش‌ها را استخراج و درنهایت با یک الگوی مفهومی، نهادینه‌سازی ارزش‌ها را از منظر مقام معظم رهبری ارائه نموده است. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: الگوی نهادینه‌سازی ارزش‌ها مستخرج از بیانات مقام معظم رهبری، در چهار سطح ارائه ‌شده است: 1- عوامل نهادینه‌ساز (مسئولان، نخبگان، ائمه جمعه و مداحان، صداوسیما و رسانه‌های عمومی کشور و تشکلهای دانشجویی)؛ 2- سیاست‌ها و خط‌مشی‌های نهادینه‌سازی (پایداری و تداوم در نهادینه‌سازی، ایجاد مطالبة عمومی توسط مردم، پرهیز از موازی‌کاری، استفاده از فکر، زبان و عمل، تحقیق فراوان، دنبال کردن آرمان‌ها و تکرار با تبیین و توضیح)؛ 3- فرایند و راهبردهای نهادینه‌سازی (آمادگی ذهنی مردم، تبیین منطقی و عالمانه، ترویج در میان نخبگان، لزوم برنامهریزی و تبلیغ مناسب)؛ 4- پیامدها و اثرات نهادینه‌سازی (حرکت مسئولان و مراکز دولتی در جهت خواست مردم، هدایت افکار جامعه، ایجاد جهت‌فکری مشخص، ایجاد حرکت در جامعه و مطالبه از مسئولان و اجبار مسئولان به تحقق مطالبات، عملیاتی شدن و به‌صورت جریان درآمدن خواسته‌ها، تسهیل و پیشروی کارها، برطرف شدن مشکلات کشور)., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: گفتمان; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; ارزش‌ها; بیانات مقام معظم رهبری; نهادینه‌سازی; گفتمان‌سازی

اصول راهبردی خودکنترلی مدیریتی در نهج‌البلاغه (مطالعة موردی نامة 53) - فاطمه علائی رحمانی; فرشته معتمد لنگرودی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: «خودکنترلی» را می‌توان به‌عنوان یک راهبرد اساسی درجهت پیشرفت مادی و معنوی جامعه به‌شمار آورد. «خودکنترلی» در فرایند اصلاح نابهنجاری‌های مختلف اجتماعی و تحقق سازگاری اجتماعی در بین مدیران و مردم، بسیار اثرگذار است. امروزه بروز مشکلات اجتماعی، ضرورت ارتقای اخلاق مدیران که همخوان با ارزشهای دینی باشد را دوچندان کرده است. پژوهش حاضر در پی پاسخگویی به این سؤال است که آیا از رهگذر نامة امام علیj به مالک اشتر میتوان ابعاد مختلف خودکنترلی در اخلاق مدیریت را تبیین نمود؟ روش تحقیق: در این پژوهش به روش توصیفی و تحلیلی، آموزههای این نامه در مورد اخلاق مدیران با تمرکز بر موضوع «خودکنترلی» بررسی شده است. بدین‌منظور ابتدا مفهوم خودکنترلی و ابعاد آن در علم روان‌شناسی تبیین شده و پس از ارائة دورنمایی از این نامه، مهم‌ترین ابعاد خودکنترلی مدیریت از نامه استخراج شده است. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: از رهگذر بررسی گزارههای این نامه، چنین به دست میآید که «خودکنترلی» در دو بعد فردی و اجتماعی، شاکلة اخلاق مدیران را ترسیم می‌کند. تقوا، عدالت، صداقت، مدارا، حقمداری و بخشندگی از پربسامدترین اصول راهبردی خودکنترلی در مدیریت است که در این نامه، حضرت امیرالمؤمنین(ع) به مالک اشتر ابلاغ می‌کند., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: عدالت; خودکنترلی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; تقوا; صداقت; مشورت; نامة پنجاه‌وسه نهج‌البلاغه

بررسی تحلیلی مبانی اسلامی خردورزی به‌عنوان یک هدف تربیتی - سیروس محمودی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: خردورزی و به‌کارگیری توان فکر و اندیشه، آثار تربیتی ارزشمندی در ابعاد گوناگون شخصیت انسان دارد، تا آنجا که آن را محور اساسی تعلیم و تربیت دانسته‌اند. بررسی آیات و روایات نشان می‌دهد که آثار خردورزی در همة ابعاد موردتوجه قرار گرفته است. هدف از این نوشتار، بررسی مبانی اسلامی خردورزی است. روش تحقیق: دراین تحقیق از  روش توصیفی-تحلیلی استفاده شده است و از منابع کتابخانه‌ای و آیات قرآن کریم و  احادیث معصومان(ع) استفاده شده است. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: اطاعت از حق و پرهیز از ظلم و ستم، ژرف‌اندیشی و نگریستن به عواقب امور، زهد نسبت به دنیا و رغبت به آخرت، تردید منطقی و مشورت با دیگران، فهم صحیح از دنیا و آخرت، دانش‌دوستی، آینده‌نگری، سعه‌صدر، عبرت گیری از حوادث و اعتدال در خواسته‌ها، ازجمله اثرات به‌کارگیری عقل و خرد در سبک زندگی اسلامی است. خودپسندی، بی‌نیاز دانستن خود از عقل دیگران، هم‌نشینی با جاهلان، زیاده‌خواهی و افزون‌طلبی، دنیادوستی، کبر، آرزوهای دورودراز، زیاده‌روی در شوخی و مزاح، زیاده‌روی در لهو(سرگرمی)، پیروی از هوای نفس، طمع و غضب آفت‌های عقل هستند. دین مقدس اسلام  ضمن پذیرش حجیت عقل، محدودیت‌های عقل را نیز موردتوجه قرار داده است. در نگاه اسلام  عقل بدون بهره‌گیری از  وحی،  بی‌ثمر است. بر این اساس، عقل، در پرتو راهنمایی و هدایت آموزه‌های دینی شکوفا می‌شود و می‌تواند از دیگر قوای آدمی، مانند خشم، شهوت و احساسات رهاشده و در جایگاهی فراتر، مهار و کنترل آن‌ها را در اختیار بگیرد., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: سبک زندگی; تعلیم و تربیت; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; عقلانیت و خردورزی

نقش فعالیت‌های عقیدتی- سیاسی در نهادینه‌سازی رفتار حرفه‌ای پلیس در دانشجویان دانشگاه علوم انتظامی امین - ناهید حسینی; فریبا شایگان (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: رفتار حرفه‌ای پلیس نشانگر تخصص و عاملی در جهت نگرش مثبت و جلب اعتماد مردم به پلیس است و دانشگاه علوم انتظامی، آموزش این امر مهم را برای دانشجویان پلیس بر عهده دارد. تحقیق حاضر با هدف ارائة الگوی رفتار حرفه‌ای و روش‌های نهادینه کردن آموزه‌های دینی در رفتار دانشجویان دانشگاه علوم انتظامی امین از طریق فعالیت‌های عقیدتی سیاسی، انجام شده است. روش تحقیق: روش تحقیق با دو شیوة اسنادی و کیفی از نوع تحلیل محتوای جهت‌دار است. نمونه‌گیری غیراحتمالی قضاوتی به تعداد 12 نفر از دانشجویان برگزیده و گردآوری داده‌های کیفی از طریق مصاحبة عمیق نیمه‌ساختاریافته انجام شده است. یافته‌های تحقیق با تأیید 16 نفر از اساتید این حوزه در دانشگاه‌های مختلف کشور، اعتبارسنجی شده است. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق در سه حوزه: الف) معیارهای ایدئولوژیکی رفتار حرفه‌ای؛ ب) روش‌های نهادینه‌سازی رفتار حرفه‌ای بر اساس آموزه‌های قرآن کریم، متون اسلامی و دیدگاه بزرگان دینی، ج) ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌های الگوی رفتار حرفه‌ای دانشجویان دانشگاه علوم انتظامی امین به‌ویژه در بُعد رفتار دینی و نقش عقیدتی- سیاسی، نقش اساتید و نقش دانشگاه، به دست آمده و پیشنهاد‌های متناسب با آن ارائه شده است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: الگو; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; دانشجو; دانشگاه علوم انتظامی امین; رفتار حرفه‌ای; نهادینه‌سازی

تحلیل نظریة تسلیم مبتنی بر بصیرت در قرآن کریم و جایگاه آن در الگوی مطلوب فرماندهی - ولی‌الله نقی‌پورفر; رضا فقیه‌زاده; الهام شهامت (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: نظریة تسلیم به معنی انقیاد محض در مقابل فرمان‌های الهی و اولیای معصوم و مبتنی بر بصیرت حاصل از آموزه‌های قرآن کریم است. در نظام فرماندهی نیز نوعی از تسلیم وجود دارد که اطاعت محض از فرمانده، از شاخصه‌های یک فرمان‌پذیر خوب تلقی می‌شود. ازآنجاکه حتی تسلیم در مقابل اولیای معصوم، مبتنی بر بصیرت تسلیم شوندگان است به‌طریق‌اولی در مقابل غیرمعصوم نیز تسلیم باید مبتنی بر بصیرت اطاعت‌پذیران باشد. هدف این تحقیق ارائه و تحلیل مستندات قرآنی و روایی در مورد این نظریه است. این تحقیق در پی ارائة این دیدگاه است که به خاطر جایگاه والای اتصاف به بصیرت در آموزه‌های قرآن و سیرة معصومان(ص) توجه به آن در ترسیم الگوی مطلوب فرماندهی اهمیت فراوانی دارد. روش تحقیق: این تحقیق به روش توصیفی و تحلیل محتوا بوده که با مراجعه به آیات قرآن کریم و سیره رفتاری و گفتاری معصومان(ص) انجام گرفته است. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: در نظام فرماندهی اسلامی افزون بر اینکه خود فرمانده باید بصیر باشد، اِعمال فرماندهی بر فرمان‌بران نیز باید بر اساس اصل بصیرت باشد یعنی فرمانده و فرمان‌بر آگاهانه و با بینش دینی صحیح در سیستم فرماندهی عمل نمایند. هم مستندات قرآنی و روایی تحت عناوین: بصیرت خداوند، بصیرت طبیعت، بصیرت کتب آسمانی، بصیرت انسان، ابتنای اساس دین بر تفکر، دعوت پیامبر و پیروان بر اساس بصیرت، اتمام‌حجت، نفی تقلید، لزوم بصیرت همگان؛ و هم سیرة عملی معصومان ازجمله حضرت ابراهیم(ع) و امام حسین(ع) نشان‌دهندة این مطلب بسیار مهم است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: قرآن کریم; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; فرماندهی; بصیرت; سیرة معصومان; نظریة تسلیم

راهکارهای تعالی معنویت با تکیه بر نهج البلاغه - محمد حسین بیات (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
پیروی از الگوهای کامل مکمّل در راستای نیل به سعادت و معنویت، یکی از راه‌های عقلایی می‌باشد. همۀ انسان‌ها به حکم فطرت در پی استکمال خود هستند، لیکن در راستای نیل به کمالات باید از کسانی پیروی کنند که سعادت و کمالات واقعی را می‌شناسند و راه رسیدن به آن را می‌دانند. انسان‌های باورمند به خالق بی‌بدیل بعد از آن‌که با برهان‌های عقلی، وجود خدا را با جمیع صفات جمال و جلالش به اثبات می‌رسانند، طبق حکم عقل، جهت دست یافتن به سعادت و معنویت باید از پیامبر رحمت(ص) و امامان معصوم که جانشینان به حقّ او هستند، پیروی نمایند. نویسنده در این مقاله کوشش نموده تا چگونگی تحصیل معنویّت و کمالات مطلوب بشریّت را با تکیه به سخنان امیر سخن، علی علیه‌السّلام، در نهج‌البلاغه نشان دهد. بدیهی است که پیروی از حضرت علی(ع) عین پیروی از پیامبر خاتم(ص) می‌باشد؛ چون به تصریح آیۀ «وَ أنفُسَنا و أنفُسَکُم» (آل‌عمران: 61)، علی(ع) مظهر جمیع صفات پیامبر اعظم(ص) ـ جز نبوّت ـ می‌باشد. و نیز پیروی از پیامبر، عین پیروی از خداوند است که: «مَنْ یُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللَّهَ» (النساء: 80). همچنین پیروی از سایر امامان نیز، عین پیروی از امیرالمؤمنین(ع) است که آنان مظاهر کمالات علی(ع) و پیامبر(ص) می‌باشند, فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: قرآن; نهج البلاغه; معنویت; امام; شیعه; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; اسوه; پیامبر

معنویت‌شناسی سازمانی و راهکارهای تعالی آن با تأکید بر آموزه‌های دینی - امیر حسین محمد پناه; لادن نصری (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
معنویت، بخشی جدایی‌ناپذیر از اخلاق و ارزش‌های انسانی است و در ادیان یکتاپرست اهمیت بسیار بالایی دارد. این اهمیت بیشتر از آن جهت است که فطرت انسانی تمایلی بنیادین به ارزشهای مثبت و مطلوب دارد. فقدان ایمان، زنگ خطری است که ناتوانی انسان را در مواجهه با سختی‌های زندگی اعلام می‌دارد. معنویت در امید و اعتماد به «رحمت، لطف، مهربانی، عدالت، مودت و حکمت» خدا جلوه‌گر می‌شود. امیدواری و اعتماد این افراد به خدا به آنان کمک می‌کند تا از لحظات زود‌گذر زندگی عبور کنند و مشیت و خواست خدا را پذیرا باشند. معنویت در کار، نیرویی الهام‌بخش و برانگیزاننده جهت جست‌و‌جوی مداوم برای یافتن هدف و معنا درزندگی کاری، درک عمیق وژرفا از ارزش کار، زندگی، پهناوری عالمی هستی، موجودات محیط طبیعی و نظام باورشخصی است. معنویت با سه سطح رفتار سازمانی یعنی سطح فردی، گروهی و سازمانی پیوند برقرار می‌کند و با وجود این که معنویت در سازمان، مفهوم فلسفی و فردی عمیقی به همراه دارد تقریباً در تمام تعاریف ارائه‌شده توسط مراکز علمی و دانشگاهی معنویت دربرگیرنده مفهومی از تمامیت، کمال، پیوستگی در محیط کار و ارزش‌های عمیق در کار است. سازمان معنویت‌مدار و معنویت‌ورزی در سازمان فواید بسیاری به همراه خواهد داشت: از جمله می‌توان به تأثیر معنویت در سلامتی کارکنان و خود‌کنترلی آنها اشاره کرد: هم چنین توفیق الهی حاصل‌ شده از معنویت، در موفقیت کاری سازمان مؤثر خواهد بود. براساس مطالعات انجام شده و یافته‌های تحقیق، باورهای دینی به‌عنوان شاخصه اصلی تعالی معنوی می‌توانند فرد را به سوی کمال وتعالی و در نتیجه سلامت معنوی و روانی سازمانی هدایت کنند ودرنهایت تعالی معنوی کارکنان می‌تواند در ابعاد سلامت فردی و اجتماعی آنان تاثیر بسزایی داشته باشد و همچنین به نظر می‌آید نیاز است با انجام یک مهندسی فرهنگ درست و یکپارچه و تعمق در تعالیم دینی و دریافت حقیقت جهان‌بینی و ایدئولوژی اسلامی چشم‌انداز مطلوب ناجا در یک آینده مشخص تدوین و آن‌گاه با اجرای آن در جهت معنوی‌تر کردن خود و جامعه اسلامی وسازمان‌های موجود در آنکه زمینه‌ساز سعادت دنیا و آخرت است، گام‌های جدی برداریم, فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: معنویت سازمانی; ایمان; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; تعالی معنوی; تعالیم دینی; سلامت اجتماعی

بررسی ابعاد فتنه و برخورد امام علی(ع) با فتنه گران - اعظم شادمان فخرآباذی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
فتنه‌گران همواره به‌خاطر افکار و اندیشه‌های فتنه‌جویانه‌شان، در تمامی برهه‌های تاریخی، به‌دنبال فتنه و در نتیجه گمراه کردن مردم از حق و عدالت بوده‌اند، لیکن در بعضی از مقاطع تاریخی، تعدد و تنوع فتنه‌ها و دست‌های فتنه‌گر، آشکارتر و نمایان‌تر است. از جمله این مقاطع و شاید در رأس آنها، فتنه‌هایی است که در دوران حیات مبارک علی(ع) رخ داد. خاستگاه اصلی چنین فتنه‌هایی، بی‌شک جلوگیری از استقرار امامت و تداوم رسالت نبی اکرم(ص) است. هدف اصلی فتنه‌گران، تبدیل امامت و ولایت به سلطنت و خلافت بود و طبیعی است که در کنار این هدف، اهداف دیگر آنان نیز به‌بار می‌نشست. رسیدن به قدرت و مقام، کامجویی و لذت‌طلبی مادی، استعمار و استثمار مردم، حسادت‌طلبی و کینه‌ورزی و انتقام‌گیری، ثمرات تلخ این فتنه‌انگیزی‌ها بودند. فتنه‌هایی که خاموش ساختن شعله‌های فروزان غدیر خم و غصب امامت را در سر داشتند. بررسی و مطالعة این برهه از تاریخ، به‌خصوص برای مسلمانان و شیعیان، عبرت‌ها و درس‌های فراوان و قابل تأملی را آشکار می‌سازد که برای کمال معنوی و مادی، رشد فردی و اجتماعی بسیار ضروری و حیاتی است. بررسی کامل و جزء‌به‌جزء این فتنه‌ها، کاری وسیع‌تر و عمیق‌تر را می‌طلبد لیکن در این جستار تصویری کلی و در عین حال ریزبینانه از اوضاع و شرایط این برهة تاریخی مورد بررسی قرار خواهد گرفت., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: اسلام; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; فتنه; امام علی(ع); شیعیان; فتنه‌گران

مولفه های بینشی و روشی مدیریت نظامی در نهج البلاغه - عبدالهادی فقهی زاده (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
بی گمان، برای تحقق امنیت و تأمین نیازهای توسعه ای در جامعة دینی، حضور هوشیارانة نیروهای مسلح در عرصه های گوناگون مربوط به وظایف محول شده نیازی ضروری است که خواه ناخواه باید بر اساس مؤلفه های بینشی و روشی مدیریت اسلامی تعریف و عملی گردد. امام علی علیه السلام که در تلقی صحیح دینی پس از پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله بزرگترین مفسر و مبیّن قرآن کریم و مقاصد دینی به شمار می رود، در مجموعه گرانبار نهج البلاغه بیانات ارزنده ای در تبیین مؤلفه های بینشی و روشی مدیریت نظامی مبتنی بر آموزه های اصیل قرآن و سنت اظهار کرده است. که شناسایی آنها وجهة عمل مؤلفان مقاله حاضر قرار گرفته است. از این رو در این نوشتار برآنیم با روش تحلیل محتوای کیفی به منظور بازشناسی جایگاه حقیقی فرماندهی و مدیریت نظامی، به شناسایی و تحلیل مؤلفه های بینشی و روشی مدیریت نظامی در نهج البلاغه بپردازیم. طبق این پژوهش عواملی چون« امربه معروف و نهی از منکر»، آینده نگری در جهت ساخت آینده بهینه، مشورت و رایزنی با اهل خبره از مؤلفه های بینشی و روشی مدیریت نظامی در نهج البلاغه به شمار می روند که در این میان« امربه معروف و نهی از منکر » با فراوانی 18،2درصد بیشترین فراوانی را نسبت به سایر مؤلفه ها به خود اختصاص داده و مؤلفة « آینده نگری در جهت ساخت آینده بهینه» با فراوانی 14،7درصد، دومین ویژگی مدیران و فرمانده هان نظامی از نظر فراوانی است؛ چنان که مؤلفة« مشورت و رایزنی با اهل خبره » با فراوانی 11،4 درصد، سومین ویژگی مدیران و فرماندهان نظامی به شمار می رود., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: امام علی(ع); بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; مؤلفه های بینشی; مؤلفه های روشی; مدیریت نظامی; نهج البلاغه

موانع و راهکارهای ارتقای فرهنگ کار و همت در جامعه اسلامی - جواد رحیمی دهسوری (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
بقاء و تداوم حیات، مستلزم کار و فعالیت است و نیاز به کار و تلاش از بدو خلقت وجود داشته است و هرچه می گذرد، اهمیت آن آشکارتر می گردد و قسمت اعظمی از زندگی انسان را در بر می گیرد. همت عالی سبب استحکام، پشتکار و نظم در انجام کارهاست، و بدون آن انگیزه و دقت عمل وجود ندارد، و کار سبب خستگی و کسل شدن می گردد؛ رسیدن به همت عالی یک هدف بزرگ برای موفقیت بیشتر در زندگی می باشد، لذا تبیین راهکارها و موانع ارتقای همت و کار در جامعة اسلامی از آن جهت که باعث پیشرفت فرد و جامعه می باشد، همواره مورد توجه پژوهشگران بوده است. در این پژوهش به تبیین راهکارها و موانع ارتقای فرهنگ کار و همت در جامعة اسلامی با استناد به قرآن کریم، سنت معصومین علیهم السلام و سیره بزرگان، پرداخته شده است، که ابتدا در مقدمه به تعریف عناوین موضوع پرداخته و سپس به رابطه همت وکار و آثار همت عالی اشاره شده است، آنگاه در دو بخش به صورت جداگانه موانع و راهکارهای ارتقای فرهنگ همت و کار تبیین می گردد, فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: فرهنگ; راهکار; کار; جامعه اسلامی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; موانع; همت

بررسی رابطه ویژگی های شخصیتی و باورهای دینی- مورد مطالعه کارکنان یگان های ویژه ناجا - رضا والا; محمدرضا جمالی آرانی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
از عوامل مهم و تأثیر گذاری که می تواند در کارایی و اثربخشی و در نهایت بهره وری کارکنان ناجا مؤثر واقع شود و باعث ایجاد سازمانی سالم گردد ، توجه به ابعاد و ویژگی های شخصیتی و عمل به باورهای دینی نیروی انسانی سازمان می باشد . بنابراین پژوهش حاضر با هدف بررسی پنج نوع از ویژگی های شخصیتی ( برون گرایی ، روان نژندی ، انعطاف پذیری ، دلپذیر بودن ، مسئولیت پذیری ) و رابطه آنها در عمل به باورهای دینی کارکنان انجام شده است. این تحقیق از نوع هدف/ کاربردی/ و از نظر ماهیت و روش توصیفی از نوع/ همبستگی/ و با روش میدانی است که در سطح فرماندهی یگانهای ویژه ناجا ( شهر تهران ) در سال 1393 انجام شده است . برای جمع آوری داده های پژوهش از : 1- پرسشنامه عمل به باورهای دینی ( معبد 2- فرم 25 سؤالی – دکتر گلزاری ) و 2- پرسشنامه ویژگی های شخصیتی نئو – فرم کوتاه (NEO- FFI ) استفاده گردید و پس از بررسی و تایید روایی و پایایی در بین نمونه مورد بررسی 320 نفر از کارکنان یگان ویژه شهر تهران (222 نفر عملیاتی و 98 نفر اداری) که برابر جدول مورگان و به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای انتخاب شدند توزیع گردید.در پایان ، داده های به دست آمده با نرم افزار spss با استفاده از روش همبستگی پیرسون مورد تجزیه وتحلیل آماری قرار گرفته و نتایج ذیل حاصل شد : یافته های پژوهش ( در سطح 05/0 ) نشان داد که بین عمل به باورهای دینی و ویژگی های شخصیتی کارکنان رابطه معناداری وجود دارد که در این خصوص رابطه باورهای دینی با ویژگی های شخصیتی نیز حاکی از ارتباط معنادارمنفی بین روان نژندی با باورهای دینی و ارتباط معنادار مثبت برون گرایی، انعطاف پذیری و مسئولیت و دلپذیر بودن با باورهای دینی بود, فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; ویژگی های شخصیتی; اداری; شیفتی; عمل به باورهای دینی

کارکرد های معنوی توکل به خدا در قرآن و روایات - عبدالهادی فقهی زاده; محمود واعظی; سمانه خطیریان (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
در آیات قرآن و روایات به جنبههای معنوی توکل به خدا توجه ویژهای شده است و این نشان می دهد که تا چه اندازه توکل به خدا و باور به آن، از لحاظ روحی می تواند در زندگی فردی و اجتماعی انسان راهگشا باشد؛ از این رو در این مقاله ضمن بیان مفهوم توکل به خدا از دیدگاه قرآن و روایات، به بیان مهم ترین کارکردهای معنوی توکل به خدا پرداخته ایم، که عبارتند از: عزت و محبوبیت نزد خدا، آرامش و اطمینان قلبی، عزت اجتماعی و احساس بی نیازی از دیگران، تقویت متوکّلان در مقابله با شیطان های درون و برون، برخورداری از امدادهای غیبی خدا، افزایش استقامت و پایداری روحی، تسهیل امور در پرتو اعتماد به خدا، توسعۀ رزق معنوی، افزایش رضایتمندی از زندگی و بهره مندی از رضایت الهی., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: توکل; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; قرآن و روایات; کارکردهای معنوی توکل

راهبردهای اصلاح رفتارهای اقتصادی با تأکید بر بازخوانی آموزه های اقتصاد اسلامی در حکومت علوی - فیض الله اکبری دستک; نرگس سعیدی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
احکام وتکالیف آیین مقدس اسلام در ابعاد و زمینه های گوناگونی قابل بررسی و الگوبرداری است؛ از این رو علاوه بر احکام فردی وجنبه های اخلاقی، برای اداره هر چه بهتر جامعه از بعد اقتصادی نیز راهکارهای عملی و نظری قابل توجهی را ارائه می نماید که الگوها و راهبردهای کلان اسلامی را می توان درسیرۀ پیامبر اکرم (ص) وپیشوایان معصوم (ع) جستجو نمود. بر این اساس مقاله حاضر آموزه های اقتصادی اسلام را با تأکید بر سیره عملی امام علی (ع) که خود در رأس حکومت جامعه اسلامی بوده و به مدیریت آن پرداخته، مورد بررسی وتحلیل قرار می دهد؛ بنابراین با مطالعه و تدبر درسیره اقتصادی و مدیریتی امام علی (ع) می توان سیاست ها و راهبردهای اقتصادی آن حضرت در اداره جامعه را در دو بخش نظری از قبیل: تبیین الگوی جامع اخلاق کارگزاران اقتصادی همچون خدامحوری، امانت داری، قانون مداری و نیز در بخش عملی از قبیل: تقسیم عادلانه بیت المال، بستر سازی تولید و اشتغال، مبارزه با فقر و فساد وتبعیض و نیز تقویت سیستم های نظارتی اقتصادمحور جستجو کرد., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: نظارت; اقتصاد اسلامی; امام علی (ع); عدالت ورزی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; اخلاق کارگزاران; فقرستیزی

عوامل، بسترها و آثار ناامنی اخلاقی در آراء و اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی - ایمان محکم کار; محمد مهدی حلاج (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
امنیت همواره به عنوان یکی از مهمترین نیازهای بشر مطرح است. امروزه امنیت به عنوان یک کالای عمومی، مورد مطالبه همگان بوده و تأمین آن مستلزم تعامل آگاهانه و راهبردی، در قالب یک عمل جمعی و مشارکت آمیز میباشد؛ از سوی دیگر، امنیت اخلاقی، ازجمله: نیازهای اساسی، حیاتی و دائمی در جامعه میباشد؛ بهگونهای که ایجاد، حفظ و گسترش آن از اهداف و ارزشهای بنیادی دولتها محسوب میگردد. با توجه به اهمیت چشمگیر و بیبدیل انقلاب اسلامی در مقابله و مبارزه با ناامنی اخلاقی در کشور، آگاهی از نظرها و اندیشههای رهبر اندیشمند انقلاب اسلامی، حضرت امام خامنهای مدظله العالی در این خصوص، بسیار مهم و حساس میباشد., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; امنیت اجتماعی; آراء و اندیشه رهبر معظم انقلاب اسلامی; ناامنی اخلاقی; ناتوی فرهنگی

ارتباط بین دین و سیاست در نهج البلاغه و کارکرد های آن - نرگس رایجی پارسایی; فاطمه فغان نوملی; آتنا کاردل (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
اندیشمندان و علمای اسلام به پیوستگی دو حوزه دین و سیاست معتقدند؛ چرا که سیاست به عنوان وسیله ای برای تحقق بخشیدن به اهداف متعالی دین، ارتباط عمیق و خدشه ناپذیری با آن دارد. سخنان امام علی (ع) در سراسر نهج البلاغه نیز حاوی این مطلب است که ایشان، سیاست اصلی حکومت خویش را بر مبنای عدالت اجتماعی، اقتصادی و احیای ارزش های دینی و اخلاقی بنا نهاد و حاکمیت را نه سلطه گری که مسئولیت و امانت الهی می دید. وحدت و یکپارچگی امت اسلام نزد امیر مومنان (ع)، از جایگاه و اهمیت ویژه ای برخوردار است تا آنجا که پس از25سال، باز هم به سکوت خود ادامه می دهد و جهت جلوگیری از تفرقه، رنجش خاطر خویش را همچون استخوانی در گلو تحمل می نماید. در حکومت داری ایشان مباحثی چون اقامه مساوات و عدالت، صداقت و صراحت و عدم استبداد نسبت به مردم، بسیار مهم تلقی می شد. سایر جنبه های ارتباط دین و سیاست، در شخصیت ایشان به عنوان «حاکم جامعه اسلامی» نمایان می شود که در سه بخش سیره اخلاقی، اجتماعی و سیاسی به آن پرداخته شده است. نگرش دینی به کلیه مسائل از جمله سیاست، رنگ و بوی دینی می بخشد. نهج البلاغه -که بیانگر احوال و سخنان گرانمایه امام علی (ع) است- سرشار از مطالبی است که نشان دهنده آمیختگی دین و سیاست می باشد و نمود آشکار آن در شخصیت و سیره عملی مولای متقیان مبین آن است که ایشان در کوچک ترین مسئله زمامداری، با مسامحه برخورد نکرد و از سیاست به عنوان ابزاری جهت نیل به اهداف دین مبین اسلام بهره گرفت., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: نهج البلاغه; سیاست; دین; حکومت اسلامی; امام علی (ع); بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب

نظریه رهبری خدمتگزار با تکیه بر سیره امام رضا (ع) - منور مجد زاده; رضا هویدا; عیاسی رئیسی; کیوان کاوه (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
درسازمان های خدمتگزار در راستای تحقق رسالت های خداپسندانه و مردم دوستانه خود، نیاز به رهبری به عنوان یک ضرورت احساس می شود. نوع رهبری متناسب برای این نهادها رهبری خدمتگزار است. در این مقاله ضمن اشاره به رویکردهای غربی و معرفی مؤلفه های رهبری خدمتگزار از دیدگاه صاحب نظران این رویکرد، به دیدگاه اسلام با بهره گرفتن ازمنابع و متون اسلامی پرداخته شده و مؤلفه های خدمتگزاری معرفی شده است. هدف پژوهش حاضر، تبیین ویژگی های رهبری خدمتگزار از دیدگاه اسلام، با تأکید بر سیره امام رضا (ع) بوده است. روش بررسی در این پژوهش روش توصیفی-تحلیلی بوده و با تفحص و جستجو درمنابع اسلامی و سیره امامان معصوم(ع) به مؤلفه های مهم در رویکرد اسلامی اشاره شده است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: اسلام; رهبری; نظریه; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; خدمتگزار و سیره امام رضا (ع)

تبیین عوامل مؤثر بر سلامت نظام اداری با تکیه بر آیات قرآن و سیره نظری و مدیریتی امام علی (ع) - ناصر عبدی; هادی مزینانی; موسی رشید حفظ آباد; سید فرشید کاظمی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
برای اداره امور کشور و اصلاح نظام اداری تلاش های مجدانه ای صورت گرفته تا از کارایی و پاسخگویی لازم در حد مطلوب برخوردار شود. یکی از علل اصلی و مهم اداره کشور توجه کامل و جدی به ارزشهای اسلامی و نقش بنیادین آن در تحول و سلامت نظام اداری می باشد. از اینرو، مقاله حاضر درصدد است تا به تبیین عوامل مؤثر بر سلامت نظام اداری با تکیه بر آیات قرآن و سیره نظری و مدیریتی امام علی (علیه السلام) با استفاده از روش توصیفی - تحلیلی بپردازد. با تحلیل محتوای منابع اسلامی میتوان چنین نتیجه گرفت که سلامت نظام اداری و رشد ارزشهای اخلاقی در آن، از یکسو تحت تأثیر مبانی هستیشناختی و انسانشناختی حاکم بر باورهای افراد سازمانی و از سوی دیگر تحت تأثیر عوامل سهگانة ارزشی، درونسازمانی و برونسازمانی است؛ بنابراین، اعمال سه نوع اصلاحات بینشی و اعتقادی، درونسازمانی و برونسازمانی ضروری است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: قرآن کریم; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; سلامت نظام اداری; ارزش اخلاقی; دیدگاه مدیریتی. امام علی (علیه السلام)

درآمدی بر مفهوم صدق، مراتب و آثار آن از منظر نهج البلاغه - مجید معارف (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
یکی از صفات والای اخلاقی که در آموزه های علوی به ویژه نهج البلاغه مورد توجه قرار گرفته، صدق و راستی است. ترغیب انسان به راستگویی و در مقابل آن تحذیر وی از کذب و دروغگویی در مواضع بسیاری از نهج البلاغه به موازات هم قابل مشاهده است. به موجب این آموزه ها صدق اقسام و مراتبی دارد. از جهتی می توان مراتب صدق در نیت، صدق در گفتار و صدق در کردار را در نظر گرفت و از سوی دیگر صدق در حوزه های فردی و اجتماعی قابل تقسیم است و صدق اجتماعی خود محورهای چندی را به خود اختصاص می دهد. صدق و راستی، آثار و دست آوردهای مهمی از جهت زندگانی دنیا و آخرت دارد که در صدر آنها می توان از جلب نظر الهی به انسان، نجات او از مهالک، نیل به موفقیت، به سامان یافتن امور، تحکیم مبانی ایمان، تقویت دیگر صفات اخلاقی از جمله صبر، تسلیم در برابر خداوند، افزایش بصیرت و تقوا و نهایتاً دست یابی به پیروزی در دنیا و فوز و فلاح در عالم آخرت اشاره کرد., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: نهج البلاغه; امام علی (ع); بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; آثار صدق; صدق; کذب

نقش رفتارهای غیرکلامی در ارتباطات انسانی از منظر آیات و روایات اسلامی - ایرج رضایی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
با وجود نقش و اهمیت بسزایی که زبان یا ارتباط کلامی در تداوم حیات فردی و اجتماعی ما انسان ها دارد؛ با این همه، باید اذعان نمود که ارتباطات انسانی محدود به ارتباط کلامی نمی شود، بلکه بخش چشمگیری از ارتباطات انسانی از طریق ارتباط های غیرکلامی صورت می پذیرد. ارتباطات غیرکلامی، تمام پیام هایی است که انسان ها در ارتباطات میان فردی و عمدتاً در تعاملات حضوری و چهره به چهره از طریق نشانه ها و علائم غیر زبانی به گونه ای مستقل و یا اغلب همراه با پیام های کلامی به یکدیگر ارسال می دارند. ارتباط های غیرکلامی طیف متنوعی از کُنش ها و معانی رفتارها از حالات چهره، نوع نگاه، رنگ رخسار، تا نوع راه رفتن و نشستن، طرز لباس پوشیدن و نظایر اینها را شامل می شود که هر یک به صورت خواسته یا ناخواسته پیام هایی را به دیگران انتقال می دهند و مبنای شکل گیری برداشت ها و داوری های دیگران دربارۀ ما می گردند. با این توصیف ، درنگ در فرهنگ اصیل روابط اجتماعی اسلام و بررسی بخش مهمّی از آیات قرآنی و روایات دینی، نشان می دهد که آموزه های جامع تربیتی و اخلاقی شریعت اسلام، قرن ها پیش از یافته ها و پژوهش های صورت گرفتۀ دانشمندان، در کنارتوجّه شایانی که به رفتارهای کلامی و زبانی داشته، بر اهمیّت و نقش رفتارهای غیرکلامی از جمله گشاده رویی و حُسن خُلق به نیکی واقف بوده و در تحلیل ماهیّت و همچنین به کارگیری شایستۀ آنها در مناسبات انسانی اهتمام و تأکید بلیغ داشته است. اهمیت این بررسی در پیوند با مأموریت های نیروی انتطامی از آنجاست که این نیرو یکی از مهم ترین نهادهای اجتماعی است که ارتباط مداوم و تعامل گسترده ای با اقشار گوناگون مردم دارد؛ از همین رو، توجّه افزون تر به مهارت های اجتماعی کارکنان ناجا و آموزش این مهارت ها از جمله رفتارهای غیرکلامی می تواند نقش بارزی در انجام شایسته تر وظایف و مأموریت های این نیرو، ایفا نماید., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: ارتباطات میان فردی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; آیات و روایات اسلامی; رفتارهای غیرکلامی; روان شناسی اجتماعی; زبان تن

مبانی، اصول و روش های تربیت سیاسی در اسلام از منظر قرآن - مهدی جراحی دربان; مجید بابازاده; رمضانعلی رودمقدس (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
قدمت سیاست به دوران شکل گیری جوامع بشری باز می گردد و به موازات بسط و پیچیدگی جوامع سیاست نیز قبض و بسط یافته است. پیامبران الهی، نخستین پیشگامان قانون گذاری در جهت اداره جامعه بوده اند. در اسلام، سیاست، ریشه در وحی داشته و همواره با بخشی از زندگی انسان ارتباط دارد و چون به عمل انسان مربوط می شود، ناگزیر با دین که عهده دار بیان شیوه های زیستن است، تماس پیدا می کند و از این رو یا در تضاد با آن و یا همسوی آن عمل می کند. مراد از تربیت، فراهم کردن زمینه ها برای شکوفایی و به فعلیت رساندن استعدادهای بالقوه انسان می باشد. تربیت سیاسی در بین اندیشمندان این حوزه، تحت عنوان تربیت مدنی یاد می شود. تربیت سیاسی، تلاش در راه تربیت شهروندانی مسئول و وظیفه شناس و رشد دانش ها، نگرش ها و مهارت های او می باشد. مبانی، گزاره های توصیفی هستند که اشاره به ویژگی های اساسی انسان دارند و اصول نیز گزاره های تجویزی و بایدی هستند که از مبانی گرفته شده اند و روش ها نیز به عنوان گزاره های تجویزی محدود و مصداقی در نظر گرفته شده اند, فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: سیاست; تربیت; تربیت سیاسی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; اصول تربیت سیاسی; روش های تربیت سیاسی; مبانی تربیت سیاسی

نگاهی تربیتی به ویژگی های پلیس مطلوب در قرآن و روایات اسلامی - مسلم ناظر; حمید حسینی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
مهارت و فن پلیسی چیزی است که در دانشکده های پلیس آموزش داده می شود و همه داوطلبان این شغل شریف نیز به آن احاطه پیدا می کنند ؛ اما تربیت در معنای پرورش منش فردی و اجتماعی چیزی است که منحصر به دوره یا دانشکده خاصی نیست ؛ بلکه در هر زمان از سوی نهاد های مختلف ناجا از جمله سازمان عقیدتی سیاسی قابل انجام است .سرعت تحولات، تعدد متغیرهاو پیچیدگی و درهم آمیختگی روابط علی و معلولی زندگی اجتماعی وظهور و بروز پدیده های اقتصادی، اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و.... مستلزم داشتن نیروهایی با خصایص حسنه اسلامی است. با عنایت به موارد فوق در مقاله حاضر سعی شده است به روش توصیفی تحلیلی به بررسی ویژگی های پلیس مطلوب در دیدگاه اسلامی پرداخته شده و بدین سئوال پاسخ دهیم که یک پلیس مطلوب در دیدگاه اسلامی باید دارای چه شاخصه های ممتاز باشد؟ در این زمینه پس از جمع آوری اطلاعات به روش کتابخانه ای و تجزیه و تحلیل کیفی اطلاعات به این نتیجه رسیدیم که مهم ترین ویژگی های پلیس مطلوب بر اساس آیات و روایات عبارتند از: توحید محوری، تعهد و تخصص، عقلانیت و اندیشه ورزی، بصیرت و آگاهی به مسائل روز، مهربانی و محبت نسبت به مردم، پرهیز از دنیاپرستی، سعه صدر و گذشت، عدالت محوری., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: قرآن; تربیت; روایات; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; پلیس; پلیس مطلوب

آثار و نتایج شتابزدگی در مسئولیت های اجتماعی از دیدگاه قرآن و روایات - عبدالرحمان علیزاده (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
اگر انسان ها در مسئولیت های اجتماعی ، صبر و حوصله لازم برای رسیدن به اهداف دراز مدت نداشته باشند، کارها را بدون لذت و کیفیت کمتری انجام می دهند. تمام تلاش افراد عجول بر این است که سعی می کنند در عصر خود نتایج کار خود را مشاهده کنند که همین موجب بی انگیزگی در افراد و خسارات جبران ناپذیر و فراوانی می شود؛ بر این اساس، بررسی و شناخت تأثیر عجله در مسئولیت های اجتماعی از جوانب مختلف، نقش بسیار مهمی دارد. مقالة حاضر به « تأثیرات عجله یا شتابزدگی در مسئولیت های اجتماعی از دیدگاه قرآن کریم و روایات » پرداخته است. عجله در اصطلاح نوعی شتاب بخشیدن به کارها و تلاش ها ست تا در واحد زمانی کوچک تر به نتایج و آثار بیشتری دست پیدا کنیم. عجله گاهی از صفات نکوهیده و گاهی از صفات پسندیده به شمار می آید. عجله نکوهیده به عنوان یک اخلاق ناپسند در رفتار انسان به صورتهای گوناگون آشکار می شود که نتیجة آن، چیزی جز شکست، نا امیدی و پشیمانی نخواهد بود.در حقیقت، عجله یا شتابزدگی تأثیرات منفی و مثبت بسیاری در زندگی انسان ها به دنبال دارد. از جمله پیامدهای زیانبار عجلة مذموم، محرومیت از برکت علم، ندامت و پشیمانى، فزونى خطاها و لغزش ها، افتادن در فتنه، زوال نعمت ها،... است و تأثیرات عجلة پسندیده نیز عبارت اند از: نجات بی گناهان، جلب رضایت خداوند، کسب مغفرت ، ورود به بهشت و عدم انحراف فرزندان... ., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: قرآن کریم; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; تأثیر; عجله; مسئولیت های اجتماعی

جایگاه تربیت سیاسی و نقش آن در پیشگیری از رخنه های سیاسی- فرهنگی در انقلاب اسلامی از دیدگاه امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری ( مدظله العالی) - سهیل رحیمی; هادی جعفریان; حسین برخی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
از دیدگاه حضرت امام خمینی(ره) و رهبر معظم انقلاب اسلامی، فرهنگ به دلیل تأثیرگذاری بر ذهنیت و رفتارهای فردی، اجتماعی وگرایش های سیاسی دارای اهمیت ویژه است. روی آوردن دشمن به مبارزه فرهنگی سبب شده است لزوم توجه مسئولان فرهنگی به مقولۀ فرهنگ، به یکی از دغدغه های مهم رهبران انقلاب ایران تبدیل شود؛ بنابراین، لذا از منظر حضرت امام (ره) و مقام معظم رهبری(مدظلّه العالی)، یکی از تهدیدات مهم حوزه فرهنگ، رخنۀ فرهنگی دشمن است که نیازمند اقدمات پیش دستانه و پیشگیری های آگاهانه است و در نتیجه تقویت اجزای اصلی فرهنگ اسلامی و ملی کشور و پاسداشت آن در برابر نفوذ ، رخنه و تأثیر فرهنگ غربی در پرتو تربیت سیاسی صحیح و مناسب در تمامی ابعاد و ویژگی آن را می طلبد؛ به گونه ای که منجر به تأثیرگذاری مستقیم و غیر مستقیم بر مدیران، تصمیات کلان و سیاستگذاری های آموزشی – تربیتی و عمومی کشور شود. براین اساس است که حضرت امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری ( مدظله العالی) با توجه با جنگ نرمِ وسیع دشمن بر ضد جمهوری اسلامی ایران، انگشت تأکید را بر بصیرت افزایی و افزایش قدرت تحلیل سیاسی ملت گذاشته اند. ایشان راه حل دفاعی و پاسخ هوشمندانه را ،کاربست صحیح تربیت سیاسی می دانندکه منجر به مصونیت سیاسی جامعه و تداوم و قوام ارزش های انقلابی می شود.بنابراین ، مقاله حاضر با استفاده از ابزار کتابخانه ای و مبتنی بر توصیف و تحلیل آرای امام خمینی(ره) و رهنمود های مقام معظم رهبری ( مدظله العالی) در پی تشریح وتبیین جایگاه تربیت سیاسی و نقش آن در پیشگیری از رخنه های سیاسی- فرهنگی در انقلاب اسلامی است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: مقام معظم رهبری; تربیت; آموزش و پرورش; امام خمینی(ره); بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; سیاسی

بررسی تطبیقی ارزش های اخلاق اجتماعی در قرآن و عهدین - مجید معارف; عبدالرضا شایانی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
از جمله مسائلی که امروزه در مورد ادیان الهی و کتاب های آسمانی مطرح است، محتوای این کتاب ها و میزان اعتماد به آنهاست. از آنجایی که انسان به مقتضای آفرینش و ساختار وجودی اش گریزی از زندگی اجتماعی ندارد، درنتیجه آفریدگار حکیم برای رشد و شکوفایی زندگی اجتماعی انسان ، راهکارهایی در کتاب های آسمانی تبیین و پبامبرانش را مأمور به تعلیم آنها کرده است تا جوامع انسانی با به کارگیری آنها ، نظام احسن اجتماعی را به وجود آورند. در این تحقیق سعی شده تا با توجه به اهمیّت روابط اجتماعی در استحکام و دوام ساختار جامعه و ایجاد سلامت و امنیت اجتماعی، برخی از ارزش های اخلاق اجتماعی در قرآن و عهدین نظیر صداقت و راستی، عهد و پیمان، عدل و انصاف، عفّت و پاکدامنی وتعاون و همکاری و مصادیق، ابعاد، آثار و نتایج آنها مورد بررسی قرار می گیرد., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: قرآن; اخلاق اجتماعی; بررسی تطبیقی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; عهد جدید; عهد قدیم

صیانت از کارکنان ناجا مبتنی بر آموزه های دینی - سید سعید کشفی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
وجود آسیب ها و تهدیدها در بین کارکنان باعث انحراف ، رشد بزهکاری و ایجاد اختلال در سازمان ها ازجمله نیروی انتظامی ودر نتیجه کاهش بهره وری و کارایی می شود. هدف این تحقیق بررسی و شناسایی انواع آسیب ها و تهدیدها و شیوه های صیانت مبتنی بر آموزه های دینی از کارکنان در برابر این آسیب هاست.این تحقیق با روش تحلیلی و توصیفی و با بررسی های اسنادی و کتابخانه ای صورت گرفته است. یافته ها ی حاصل از این تحقیق نشان می دهد که توسل و اتکا ی کارکنان به آموزه های دینی و قرآنی، مانع پیشرفت آسیب ها و تهدیدها شده وخود نقش مهمی در پیشگیری از ارتکاب تخلف و بزهکاری دارد.بر مبنای نتایج این پژوهش سه عامل فردی، اجتماعی وسازمانی از قبیل: ایمان، عمل صالح، خودشناسی، اخلاص ، صبر، ارشاد و راهنمایی، عدالت اجتماعی، اجرای قوانین الهی، خانوادۀ سالم، عدالت سازمانی، فرهنگ سازمانی دینی و نظم و انضباط، نقش بسزایی در صیانت و پیشگیری از آسیب ها و تهدیدها دارند., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; آسیب ها; آموزه های دینی; صیانت; پیشگیری; تهدیدها

مبانی مدیریت توانساز درنهج البلاغه - عاطی عبیات; علی مطوری (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
پیشرفت علم و تمدن در زمینه های گوناگون زندگی جوامع بشری، همواره پیچیدگی های روزافزونی را از نظر تشکیلات و اداره در سازما ن ها به وجود آورده است که باعث تجدید نظر پژوهشگران علوم مدیریت در اصالت نظریۀ مدیریت شده است؛ زیرا که انسان نمی تواند به گونه ای ناموزون و همچون وصله ای ناهمرنگ در جهان هستی زندگی کند . او به همان اندازه که از نظام، تشکیلات و مدیریت فاصله گیرد؛ با شکست و ناکامی روبه رو خواهد شد و محکوم به فناست.از همین روست که نهج البلاغه به دانش مدیریت توجه خاصی دارد؛ زیرا مدیریت در هر سطحی که باشد وهر گستره ای را تحت پوشش قرار دهد، از آنجا حایز اهمیت است که سرنوشت گروه و جامعه را در دست دارد و می تواند موجب پیشرفت و اعتلا و یا انحلال و عقب ماندگی شود. از همین روست که امام علی (ع) با ظرافت و مهارت خاص از سلسه تدابیر مدیریتی در حوزه های مختلفی سخن گفته است که کاربست آنها از طرف مدیران ودست اندرکاران می تواند حلاّل مشکلات وبحران ها باشد وزمینه ها ی رشد وترقی جامعه را به ارمغان آورد. نتیجۀ حاصل از این پژوهش این است که کاربست مبانی مدیریت توانمند مردم محوری نهج البلاغه، در نظام اداری جوامع اسلامی می تواند الگوی جامع توانمند سازی در مدیریت اسلامی را فراهم و کرده جایگزینی بسیار مناسب ومطلوب واز لحاظ اقتصادی با صرفه تر از الگوی ارائه شده از دانشمندان غربی باشد. این پژوهش که بر روش توصیفی تحلیلی استوار است، ابتدا به تعریف مدیریت وشاخصه ها ی آن از دیدگاه نهج البلاغه ونیز به بیان مدیریت توانا وشاخصه ها ی آن پرداخته ودر پایان از مدیریت ناتوان ومفاهیم آن از دیدگاه امام علی (ع) سخن به میان آورده است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: مدیریت; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; : نهج البلاغه; امام علی(ع); مبانی مدیریت توانا; مدیریت ناتوان

بررسی عوامل مؤثر بر توانمندسازی اقتصادی از منظر قرآن و حدیث - عطاء ا... اسماعیلی; مجید یاسوری; آدینه ابراهیمی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
توانمندسازی (التمکین) یعنی شناخت ارزش افراد و نقشی که می توانند در امور مربوط به خود از جمله مسائل معیشتی داشته باشند. هدف غایی تمام نظریه های توسعۀ انسانی ،تلاش در جهت فراهم نمودن فضای مناسب برای افراد جامعه است؛ به طوری که بتوان زمینه را برای اعضای جامعه به منظور برخورداری افراد از منابع موجود و شناخت قابلیت ها و ارزش ها ی خود ایجادکرد. توزیع درآمد و امکانات از مباحث اقتصادی در اسلام است. رسیدن به رفاه عمومی در جامعه ، برقراری عدالت اقتصادی و معیشتی ، ریشه کنی فقر و محرومیت، عدم تکدی گری و نیازمندسازی و اجرای درست احکام وضعی اقتصادی که در قرآن و سنت به آنها تأکید شده است ،شامل انفاق، خمس، زکات، قربانی، کفاره، صدقه ، وقف و... است.این عوامل می توانند فرد و جامعه را به سمت توانمندی اقتصادی و معیشتی پیش ببرد., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: قرآن; توانمندسازی; حدیث; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; توانمندسازی اقتصادی

بررسی شاخصه‌های اقتصاد سالم و آرمانی در سیرة علوی با تأکید بر نامة پنجاه‌ و سوم نهج‌البلاغه - فاطمه معتمد لنگرودی; محسن پرویش (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: اقتصاد از مهم‌ترین مسائل مورد‌توجه پیشوایان و اندیشمندان دینی بدوه است که شاخصه‌های آن در سیرة امام علی(ع) تبیین شده است. آن حضرت در مدت کوتاه حکومت خود، شاخصه‌های اقتصاد سالم و آرمانی را در بُعد نظری و عملی اجرا نمود و توجه به امور اقتصادی را به استانداران خود، تأکید کرده است که موارد آن به‌کرات در نهج‌البلاغه یافت می‌شود. این امر نشان می‌دهد که امام تا چه اندازه به موضوع سلامت اقتصاد و مناسبات اقتصادی حساسیت داشت و آموزش می‌داد که بدون اقتصاد سالم نمی‌توان به عدالت اجتماعی دست یافت و جامعه‌ای که عدالت در آن وجود نداشته باشد، نمی‌تواند راه سعادت را بپیماید. ازاین‌رو این پژوهش به دنبال پاسخ به این پرسش است که: شاخصه‌های اقتصاد سالم و اقتصاد آرمانی در سیرة گفتاری و عملی امام علی(ع) با توجه به نامة امام به مالک اشتر کدام‌اند؟ روش تحقیق: این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی انجام پذیرفته است. بدین‌منظور ابتدا شاخصه‌های اقتصاد سالم و موانع برقراری آن در نامة 53 نهج‌البلاغه، استخراج و سپس در نگاهی کلان‌تر ویژگی‌های اقتصاد آرمانی از منظر امام علی(ع) تبیین و تحلیل شده است. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: از رهگذر بررسی گزاره‌های این نامة امام علی(ع) به مالک اشتر، مشخص گردید که اقتصاد سالم و آرمانی در سیرة علوی، اقتصادی است که معیارهایی همچون: خوداتکایی و وابسته نبودن به غیر، پرهیز از اسراف‌کاری، مبارزه بنیادی با احتکار و اختلاس، پی‌ریزی اقتصاد صحیح و عادلانه بر طبق ضوابط اسلامی و مبارزه با رانت‌خواری را داشته باشد و این اقتصاد همان اصول و مبانی شاخص‌های اقتصادی در آرمان‌شهر اسلامی است که اگر توسط والیان و مقامات حکومتی به‌خوبی اجرا شوند، جامعه به‌سوی سعادت و کمال گام برمی‌دارد.  , فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: نهج‌البلاغه; مالک اشتر; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; اقتصاد آرمانی; سیرة علوی; واژه‌های کلیدی: اقتصاد سالم

بررسی مفهوم «نفوذ» در اندیشة سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای(مدظله‌العالی) - رضا دوستدار; صفی‌الله ذوقی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: پژوهش حاضر درصدد است معنا، چیستی، چرایی و انواع نفوذ را در اندیشة‏ رهبر معظم انقلاب (دامت برکاته)  مورد پرسش و پژوهش قرار دهد و ابعاد مختلف موضوع را از منظر ایشان واکاوی نماید. این پژوهش به این پرسش، پاسخ می‌دهد که: نفوذ در اندیشة مقام معظم رهبری چه مفهومی دارد؟ روش تحقیق: روش تحقیق حاضر، کیفی و از نوع تحلیل مضمون (تحلیل تماتیک) به شیوة مضامین شبکهای است. جامعه آماری در این تحقیق شامل تمامی سخنرانی‌هایی است که حضرت آیت‌الله خامنه‌ای از سال ۱۳۶۸ تا سال ۱۳۹۷ در مورد نفوذ ایراد نمودند. روش گردآوری اطلاعات، کتابخانه‏ای با ابزار فیش‏برداری و مراجعه به منابع دست‌اول، یعنی سخنرانی‏های مقام معظم رهبری، مستند به سایت ایشان است. یافته‌ها، به شیوة تحلیل مضمون بیانات ایشان در سال‌های ۱۳۶۸ تا ۱۳۹۷ موردتحلیل قرار گرفته است. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: به‌طورکلی نفوذ شامل انواع مختلف نفوذ فرهنگی، نفوذ سیاسی، نفوذ امنیتی و نفوذ اقتصادی است و نفوذ دشمن به‌صورت همه‌جانبه است. در رابطه با شیوه‌های نفوذ دشمن، مهم‌ترین شیوه، رخنه در کشور است که این رخنه در دستگاه‌های دولتی و خصوصی، به‌صورت شخصی یا جمعی و در انواع مختلف نفوذ، وجود دارد. هدف نفوذ دشمن را می‌توان در کلی در مفهوم نابودی خلاصه کرد. همچنین انگیزه اصلی نفوذ دشمن را می‌توان سلطه و ادامة تجربه تاریخی استکبار و استثمار بیگانگان دانست. راهکارهای مقابله با نفوذ دشمن، از دیدگاه مقام معظم رهبری، افزایش آگاهی‌، هوشیاری و شناخت نقشة نفوذ دشمن در ابعاد فرهنگی، سیاسی، امنیتی و اقتصادی است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: نفوذ; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; بیانات رهبری; نفوذ اقتصادی; نفوذ امنیتی; نفوذ سیاسی; نفوذ فرهنگی

مبانی، ملا ک ها و راهکارهای «تعالی معنوی » بر اساس قرآن کریم - حیدر سهرابی; محمد عبدالرحیمی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: تعالی معنوی از اساسی‌ترین مباحث مطرح‌شده در حوزة علوم اسلامی است و آیات و روایات متعددی در این مورد وجود دارد. این تحقیق، به‌دنبال آشکارسازیِ مبانی، ملاک‌ها و راهکارهای «تعالی معنوی» بر اساس آموزههای قرآنی، و تبیین چیستی و چگونگیِ رخدادِ آن است. در این راستا، با استفاده از مستندات نقلی، بر ذومراتب بودنِ سه آیة عظیم الهی: انسان، قرآن و جهان استدلال شده و نیز به تناظر آیات آفاقی و انفسی اشاره شده است و بر اساس مبانی مذکور، تعریفی از «تعالی معنوی» ارائه گردیده است. روش تتحقیق: مقالة حاضر به روش تحلیل محتوا و با رویکرد کیفی، آیات قرآن کریم را موردبررسی قرار داده است. به‌منظور احصای آموزه‌های قرآنی و روایی تعالی معنوی و تفسیر داده‌های تحقیق، از روش تحلیل مضمون استفاده شده است. در بررسی ادبیات تحقیق، قرآن کریم، کتاب‌های تفسیری شیعه و اهل سنت، منابع روایی و مقاله‌های مرتبط، مطالعه شده است. نرم‌افزارهای قرآنی و حدیثی برای احصای مقوله‌ها و نرم‌افزار مکس‌کیو.دی.‌ای برای کُدگذاری و تجزیه‌وتحلیل داده‌ها مورداستفاده قرار گرفته است.  یافته ها و نتیجه گیری: بر اساس یافته‌های این تحقیق، تعالی معنوی به‌معنای حرکت صعودی و ارتقای درجة وجودی و حرکت از سطح وجودی ضعیفتر به‌سوی «بودن» در سطح وجودی قویتر است. تعالی معنوی، حرکتی وجودی و صیرورتی به‌سوی مبدأ هستی (شدیدترین مرتبة وجود) در مراتب نفس انسان و مراتب عالَم هستی است که البته با «رشد» و توسعه و بسط وجودیِ سالک همراه میشود و ملازم با «توبه» و عروج انسان به مراتب والای آیات انفسی و آفاقی و «بهشتی شدن» است. «علم و بصیرت»، «ایمان و تقوی» و «آراستگی به ویژگی‌های بهشتیان» ملاک‌های قرآنی برای تعالی معنوی هستند و «خودشناسی و خداشناسی»، «عبادت خدا»، «طهارت» و «جهاد و مجاهده» ازجمله راهکارهای «تعالی معنوی» هستند., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: علم; انسان; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; تعالی معنوی; آگاهی; حرکت وجودی; طهارت

الزامات و فرآیندهای تحولی ناجا در عرصه تحقق دولت اسلامی مبتنی بر منظومه فکری مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) - رمضان شعبانی سارویی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: انقلاب اسلامی حرکت شتابنده‌ای است به سمت تحقق دولت اسلامی در ایران و شکل‌گیری جامعة اسلامی و پدید آمدن تمدن اسلامی بر محوریت تمدن اسلامی- ایرانی در جهان اسلام است. یکی از مسائل اساسی در سال‌های اخیر، پاسخ به این پرسش است که رسالت نهادهای انقلابی در فرایند تحقق اهداف اسلامی و به‌طور خاص در تحقق دولت اسلامی در شرایط حاضر چیست؟ ناجا به‌عنوان یکی از دستگاه‌های انقلابی در نظام مقدس جمهوری اسلامی است که طبعاً از یک نهاد انقلابى، توقعات انقلابى مى‏رود. در نقشة راه کلان دولت مطلوب اسلامی، ایجاد تحول در کارگزاران و نهادهای نظام اسلامی و نیز باور به اینکه ساخت دولت اسلامی، هم ضرورت دارد و هم در شرایط فعلی امکان‌پذیر است، از الزامات اساسی دولت‌سازی به‌شمار می‌آید. روش تحقیق: این تحقیق در پی آن است که با روش توصیفی تحلیلی و با شیوه اسنادی، به بررسی، توصیف و تبیین الزامات و فرایندهای تحولی ناجا در عرصة تحقق دولت اسلامی بر اساس آراء و اندیشه‌های مقام معظم رهبری بپردازد. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: ناجا با مأموریت امنیتی و انتظامی، به‌عنوان مظهر حاکمیت جمهوری اسلامی، نقش تعیین‌کننده‌ای در تحقق دولت اسلامی دارد. از مهم‌ترین فرایندهای تحولی ناجا در تحقق دولت اسلامی، تحول در سه حوزة سخت‌افزاری، نرم‌افزاری و مغزافزاری و تفکیک در سه بعد دانش، نگرش و توانش است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: دولت اسلامی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; ناجا; سخت‌افزار; مغزافزار; نرم‌افزار

تبیین مبانی قرآنی اصل «عزت» با تأکید بر اندیشة سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای(مدظله‌العالی) - روح الله داوری; محمدتقی دیاری بیدگلی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: یکی از اصول بسیار مهم در سیاست خارجی، اصل «عزت» است. این اصل در نظام جمهوری اسلامی ایران موردتوجه فراوان قرار گرفته و رهبر انقلاب اسلامی در کنار دو اصل حکمت و مصلحت به این اصل اشاره نموده و حتی این اصل را مهم‌تر از دو اصل دیگر دانسته است. از طرفی، برخی مسئولان سیاست خارجی بدون توجه به این اصل، با کشورهای مختلف به مذاکره نشسته‌اند و معتقدند باید در برابر کشورهای قدرتمند نرمش و تسامح را مدنظر قرار داد. ازاین‌رو، آیت‌الله خامنه‌ای به دولتمردان جمهوری اسلامی نرمش قهرمانانه را پیشنهاد کردند. بر این اساس، در این مقاله به تبیین و تحلیل اصل عزت در اندیشة سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای پرداخته شده و راهکارهای ایشان به مسئولان سیاست خارجی ارائه شده و میزان تطابق اصل عزت از منظر ایشان با مبانی قرآنی بررسی شده است.  روش تحقیق: این مقاله به روش توصیفی‌تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و با بهره‌گیری از آیات قرآن کریم و بیانات مقام معظم رهبری انجام گرفته است. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: در این پژوهش پس از تحلیل اصل عزت به بازشناسی این اصل در قرآن پرداخته‌ شده است؛ بدین‌ معنا که مقولات و نتایج حاصل از بیانات آیت‌الله خامنه‌ای با مقولات و نتایج مفهوم موردنظر در قرآن کریم مقایسه شده و شباهت‌ها و تفاوت‌ها و میزان تناظر آن‌ها سنجیده شده است. بر اساس یافته‌های این پژوهش، مقوله‌های «مفهوم عزت در سیاست خارجی»، «عزت واقعی متعلق به خداوند و جبهة توحیدی»، «راه به‌دست آوردن عزت در سیاست خارجی»، «عزت و نرمش قهرمانانه» و «تقابل عزت و ذلت» افزون بر اینکه در تحلیل محتوای بیانات مقام معظم رهبری بیان شده، در آیات قرآن کریم نیز موردتوجه قرار گرفته است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: عزت; قرآن کریم; سیاست خارجی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; ذلت; روابط بین‌الملل

تبیین ابعاد و مولفه‌های پلیس در تراز انقلاب اسلامی - سید علیرضا ادیانی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
هدف از پژوهش حاضر تبیین ابعاد و مولفه های پلیس در تراز انقلاب اسلامی در نیروی انتظامی ج.ا.ایران است. وجود توانایی های علمی و تخصصی، برخورد مقتدرانه با مردم و دلسوزی برای انقلاب و اسلام در نیروی انتظامی موجب گردیده تا نوع نگاه و انتظارات مقام معظم رهبری از نیروی انتظامی، علاوه بر تامین نظم و امنیت و مدیریت حوادث جامعه، توانایی شناخت، دفاع و مقابله با دسیسه ها و تبلیغات رسانه ای دشمن را قبل از هرگونه اقدامی داشته باشد. چرا که نیروی انتظامی با برخورداری از جوانانی بصیر و توانمند، توانایی شناخت توطئه و نقشه های شوم دشمن را دارد و قادر است از ارزش های نظام و انقلاب دفاع نماید.  به همین منظور، با مطالعه مبانی نظری پژوهش و بررسی کتب دینی و مذهبی از جمله قرآن کریم و نهج‌البلاغه و همچنین، بر اساس تدابیر و فرایمن مقام معظم رهبری مولفه های پلیس در تراز انقلاب اسلامی به روش تحلیل مضمون استخراج گردید. مقوله های اصلی استخراج شده شامل هفت مقوله اصلی(روحیه جهادی و انقلابی، معرفت و بصیرت دینی و سیاسی،اخلاق مداری، خدامحوری و و معنویت گرایی، پیشتازی در ترویج فرهنگ قرآنی، تقید و تعبد به شریعت، روحیه خدمتگزاری، الزامات پیشرفت و تحول سازمانی) و 34 مقوله فرعی که هر مقوله فرعی خود دارای شاخص های متعددی می باشد.  الگوی استخراج شده بیشتر مفهومی بوده و جهت اعتباریابی آن نیاز به پژوهش های کمی و کیفی و اجرای الگو به صورت تجربی در نیروی انتظامی ج.ا.ایران می باشد., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: الگو; انقلاب اسلامی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; پلیس; تراز اسلامی

راهبرد تربیت دینی و اجتماعی نیروی انتظامی از دیدگاه مقام معظم رهبری(مدظله) - ناهید حسینی; فریبا شایگان (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: تربیت فرایندی است که طی آن افراد در ابعاد مختلف فردی و اجتماعی، رسم و راه زندگی، افکار و عقاید، هنجارها و آداب و رسوم، الگوها و قوانین و معیارهای دینی و فرهنگی جامعه را می آموزند و به کار می بندند. در نیروی انتظامی دو بعد تربیت دینی و اجتماعی از ارکان مهم تربیتی و دارای بیشترین نمود بیرونی است و نیاز به اهتمام بیشتر دارد.  روش تحیق: این مقاله با هدف تبیین و واکاوی فرمایشات رهبر انقلاب اسلامی در خصوص ابعاد تربیت و به ویژه در دو بعد اجتماعی و دینی، با روش کیفی و تکنیک تحلیل محتوا برگرفته از مطالعات اسنادی پایگاه های مرتبط و سخنان مقام معظم رهبری در مناسبت های مختلف انجام گرفته است.  یافته ها و نتیجه گیری: نتایج حاکی از آن است که چهار راهبرد اساسی در این خصوص برای پلیس متصور است: 1- مردم داری 2-  قانون مندی 3- دین مداری 4- پیوستگی صفات اخلاقی و حرفه ای. بدیهی است موفقیت نیروی انتظامی به عنوان پلیس خدمتگزار در جمهوری اسلامی بدون اتصاف به صفات مذکور محقق نخواهد شد. لازم است بخش های مرتبط در سازمان نیروی انتظامی در جهت نهادینه سازی صفات تربیتی در دو وجه دینی و اجتماعی ، ضمن مداومت در یادآوری و تذکر ، برنامه ریزی های مستمر ، پویا و نوآورانه داشته باشند., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب

بررسی کارکردهای اجتماعی ناجا درتحقق دولت اسلامی مبتنی بر منظومة فکری مقام معظم رهبری(مدظله العالی) - علی اکبر آقاجانی افروزی; محمد جعفری; عباس عرب; سید غفار نبوی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زندگی اجتماعی انسان بدون نظم، آرامش و امنیت ممکن نیست. نظم، آرامش و امنیت به دست انسان به وجود می آید و این مهم توسط نیروی انتظامی در کشور صورت می پذیرد. برای اشتغال به کار انتظامی، حکم عمومی صادر گردیده و اگر عده ای به کار انتظامی مشغول گردیدند، بر دیگران واجب است که با آنان همکاری نمایند، به گونه ای که موجب تقویت و قدرت نیروی انتظامی شود و رفتار مردم باید موجب ارتقای منزلت نیروی انتظامی شود. همچنین افرادی که به کار انتظامی اشتغال دارند باید کارکردی مناسب داشته باشند. به گونه ای که کارکرد آنها باعث امنیت در جامعه شود. بر این اساس محققین با استفاده از روش تحلیلی- توصیفی و شیوه اسنادی به بررسی کارکردهای اجتماعی ناجا بر تحقق دولت اسلامی مبتنی بر منظومه فکری مقام معظم رهبری پرداخته اند و ضمن مرور مستند بر ادبیات نظری به ارائه مستند تعاریف هر یک از متغیرهای تحقیق، تنظیم ضرورت و اهمیت تحقیق و تشریح مساله تحقیق پرداخته اند. نتایج تحقیق اثبات می کنند که کارکردهای اجتماعی ناجا که مهمترین آن امنیت کشور می باشد، با توجه به ویژگی های خاص کشور و وجود رهبر معظم انقلاب به عنوان ولی امر مسلمین جهان، با سایر کشورها متفاوت تر و بهتر می باشد و در این راستا برای توسعه و پیشرفت امور و همچنین افزایش کارکردهای اجتماعی ناجا، می بایست فرماندهان، کارکنان و خانواده آنها به شیوه های گوناگون با دیدگاه و تفکرات مقام معظم رهبری (مدظله العالی) آشنایی بیشتری پیدا نمایند., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: سرمایه انسانی; امنیت; دولت اسلامی; سرمایه اجتماعی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; کارکرد اجتماعی ناجا

الگوی سازمان متدین ناجا لازمه تحقق دولت اسلامی - امیر نادری (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
مقاله حاضر با تبیین دولت اسلامی و جایگاه آن در مسیر طی شده از تمدن اسلامی اول، انقلاب اسلامی، نظام اسلامی و اقدامات اساسی منتج به تحقق آن از سویی و سیر منطقی دستیابی به جامعه اسلامی و تمدن نوین اسلامی تنظیم شده است. و از آنجا که یکی از راهبرهای مهم تحقق دولت اسلامی بر ایجاد تغییرات اساسی ماهوی در سازمان‌ها و دستگاه‌های مختلف کشور از جمله نیروی انتظامی استوار است، اهمیت این تحول دو چندان شد. و به جهت ایجاد صحیح و دقیق ماموریت‌ها ضرورت ایجاب می‌کند تا الگویی مناسب برای رسیدن ناجا به سازمانی متدین در تراز دولت اسلامی طراحی و تدوین شود. روش تحقیق استفاده شده در این مقاله قسمت چیستی و چگونگی تحقق سیر تمدنی دولت اسلامی، اسنادی و مستخرج از بیانات رهبر معظم انقلاب از پایگاه اطلاع رسانی موسسه تنظیم و نشر آثار ایشان انجام بوده و در بخش طراحی الگوی سازمان متدین با تشکیل جلسه خبرگان علمی انتظامی به از مجموع نظرات به دست آمده بهره برداری شد. نتایج مقاله شامل تبیین هر یک از نهاد‌های انقلاب اسلامی، نظام اسلامی، دولت اسلامی، جامعه اسلامی و تمدن نوین اسلامی و چگونگی دست یابی به دولت اسلامی و از سوی دیگر طراحی ابعاد هفت گانه نیروی انتظامی متدین شده است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: جامعه اسلامی; دولت اسلامی; تمدن اسلامی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; نظام اسلامی; سازمان متدین

فرایندهای مکتبی سازمان عقیدتی سیاسی ناجا در چارچوب دولت‌سازی اسلامی با تأکید بر دیدگاه مقام معظم رهبری (مدظله العالی) - علی مظفری (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
این نوشتار، جستاری است عموماً در موضوع دولت‌سازی اسلامی و خصوصاً پیرامون فرآیندهای مکتبی سازمان عقیدتی سیاسی ناجا در چارچوب دولت اسلامی. در این مقاله از آیات و روایات و دیدگاه برخی صاحبنظران استفاده شده، ولی با توجه به عنوانِ آن، منبع اصلی، دیدگاه‌ها و رهنمودهای مقام معظم رهبری است. نوع پژوهش، کتابخانه‌ای و روش آن، توصیفی تحلیلی می‌باشد. هدف، جمع بندی مطالب حول فرایندهای مکتبی‌ای است که سازمان عقیدتی سیاسی ناجا بایستی در جهت دولت‌سازی اسلامی از آنها بهره‌مند گردد؛ و منظور، اجرای سیاست‌ها و برنامه‌هایی است که بتواند منویات رهبری انقلاب در مورد تحقق دولت اسلامی را در سازمان عقیدتی سیاسی نهادینه نماید. ابتدا مراحل پنحگانۀ انقلاب اسلامی توصیف، مبانی و اهداف دولت‌سازی تبیین، و شاخص‌های دولت اسلامی از نگاه رهبری بررسی گردیده؛ سپس لزوم هماهنگی سازمان و باید و نبایدهای آن به عنوان یکی از نهادهای حکومت اسلامی مورد مداقّه قرار گرفته و نهایتاً به چالش‌های احتمالی پیشِ رو پرداخته شده است. نتیجه آنکه: اینک در مرحلۀ دولت‌سازی اسلامی هستیم و تمام نهادهای دولتی (به معنای عام) بایستی اقداماتی همگرا در این جهت معمول دارند. سازمان عقیدتی سیاسی ناجا نیز می‌تواند و ضرورت دارد که با ملاحظاتی مدیریتی، علمی و اخلاقی این وظیفه و مأموریت خطیر را به انجام برساند., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: مقام معظم رهبری; انقلاب اسلامی; دولت اسلامی; فقه سیاسی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; روحانیون; سازمان عقیدتی سیاسی ناجا

عوامل مؤثر بر شرکت مشتاقانه کارکنان وظیفه در نماز جماعت( مورد مطالعه فرماندهی انتظامی شهرستان یزد) - علی محبی; حسین انصاری فرد (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: نماز یاد و ذکر خدا، رکن اصلی دین، کرنشی متواضعانه برای پرستش و عبادت خداوند متعال است که جزئی جدایی‌ناپذیر از ادیان الهی بوده و در هر دینی به‌صورتی خاص وجود داشته است. از اهداف مهم دورة سربازی جوانان در کنار خدماتی که ارائه می‌نمایند ساخته‌شدن و تقویت هویت ملی و دینی و پیوند آنان با آرمان‌های انقلاب اسلامی است که بدون شک نمازهای جماعت تأثیر زیادی در این زمینه دارد بنابراین هدف اصلی از این تحقیق بررسی عوامل مؤثر بر شرکت مشتاقانة کارکنان وظیفه در نماز جماعت است. روش: تحقیق حاضر ازنظر نوع و هدف کاربردی و از لحاظ روش، توصیفی -‌ پیمایشی است. جامعة آماری، سربازان فرماندهی انتظامی یزد به تعداد 330 نفر بوده‌اند که بر اساس روش کوکران، تعداد 111 نفر که دسترسی به نماز جماعت داشتند به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسش‌نامة محقق‌ساخته بود که روایی آن بر اساس نظر استاد راهنما و مشاور و تعدادی از صاحب‌نظران علوم تربیتی و معارف تأیید شد و برای پایایی آن نیز از آزمون آلفای کرونباخ استفاده شد. اطلاعات جمع‌آوری‌شده با استفاده از آزمون‌های آماری پیرسون و رگرسیون مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: یافته‌ها حاکی از این است که عوامل مؤثر بر شرکت مشتاقانه در نماز جماعت، به‌ترتیب عبارت‌اند از: عوامل فردی، خانوادگی و سازمانی و عوامل اجتماعی؛ یعنی عوامل فردی بیشترین و عوامل اجتماعی کمترین تأثیر را داشته‌اند., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; کارکنان وظیفه; نماز; نماز جماعت

بررسی چالش‌های اخلاقی فرماندهان صف دانشگاه علوم انتظامی امین و راهکارهای حل آن‌ها با تأکید بر آموزه‌های اسلامی - امیر طالبی; حسن رضا رفیعی; حسنعلی رودباری (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: مدیران و فرماندهان یگان‌های آموزشی ناجا نقش مهمی در تربیت افسران آینده بر عهده دارند. یکی از دغدغه‌های اصلی در این حوزه، استفاده از فرماندهانی شایسته و آراسته به اخلاق اسلامی به‌عنوان الگوی مناسب این افسران است. بر این اساس، شناخت چالش‌های اخلاقی و رفع آن‌ها در تحقق این هدف مؤثر بوده و هدف پژوهش حاضر بررسی و تبیین چالش‌های اخلاقی فرماندهان صف دانشگاه علوم‌ انتظامی ‌امین و ارائة راهکارهای حل آن‌ها با تأکید بر آموزه‌های اسلامی است. روش : این تحقیق ازنظر هدف کاربردی و ازلحاظ روش آمیخته است. در مرحلة نخست، چالش‌های موجود از طریق مصاحبه با‌ 20‌ نفر از خبرگان از طریق روش تحلیل مفاهیم احصا و در دو بُعد چالش‌های گفتاری (9 مؤلفه) و بُعد چالش‌های رفتاری (16 مؤلفه) تدوین شد. برای سنجش تأثیر منفی چالش‌های به‌دست‌آمده، پرسش‌نامة محقق‌ساخته در میان 251‌ نفر از دانشجویان توزیع و گردآوری شد و تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون تی ‌تک‌نمونه‌ای و فریدمن انجام پذیرفت. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: میانگین رتبه‌ای محاسبه‌شده برای «چالش‌های اخلاقی» ازنظر اولویت تأثیرگذاری منفی بر دانشجویان نشان می‌دهد که شاخص‌های «بی‌عدالتی و تبعیض در رفتار»، «بی‌عدالتی و تبعیض در گفتار‌« و «ظاهر‌سازی در مقابل سلسله‌مراتب» به‌ترتیب با میانگین «85/17»، «92/15» و «88/15» در رتبه‌های اول تا سوم قرار دارند. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده از آزمون ‌تی، برای چالش‌های گفتاری و رفتاری، مقدار تی به‌‌ترتیب برابر با 195/55 و 67/65 به‌دست آمد که با توجه به اینکه این مقدار در سطح اطمینان بیش از 99 درصد (000/0=sig) پذیرفته شده، آزمون تی موردتأیید است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: اخلاق; آموزش; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; فرماندهی; چالش اخلاقی; دانشگاه پلیس

رویکرد اسلام به «اخلاق مداری» و «قانونمندی» در پیشگیری از جرم - مهدی چگنی; سامان عبدالهی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف ‌: پیشگیری از جرم، امروزه یکی از مهم‌ترین اولویت‌های دولت‌ها است زیرا جرم، به هر شکل و در هر سطحی که ارتکاب یابد، نظم اجتماعی را مختل می‌کند و کیفیت زیست سالم را کاهش می‌دهد. هر نوع سیاست‌گذاری، تعیین راهبرد، برنامه و فعالیت درزمینة پیشگیری از جرم باید با معیارهای الهی منطبق باشد. رعایت اصل تعادل و انصاف که در حقوق جزا و جرم‌شناسی به قانون و هنجار تعبیر می‌شوند ازجمله قیودی است که اجازة هر نوع رفتاری را به متولیان نظام عدالت کیفری به بهانة پیشگیری از جرم نمی‌دهد. معیار نخست، ناظر بر اموری مانند حریم خصوصی شهروندان است. معیار دوم نیز راجع به تقید کامل مجریان سیاست‌های پیشگیرانه به قوانین و مقررات جاری کشور است؛ بر اساس این دو معیار، پیشگیری از جرم هم حریم خصوصی شهروندان را نقض نمی‌کند و هم همگان را ملزم به رعایت قانون می‌کند. در رویکرد اسلامی، هر دو مؤلفه موردتأکید بوده و شواهد نقلی و عقلی فراوان نیز برای اثبات این موضوع، قابل‌ارائه است. روش: این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی انجام گرفته است. اسناد مورداستفاده، انواع متون اسلامی شامل کتب و مقالات، آیات و روایات، کتب جرم‌شناسی و حقوقی مرتبط با موضوع تحقیق است. در این پژوهش تمام اسناد و مدارک که در متون اسلامی ذکر شده و مرتبط با موضوع بوده، گردآوری و در راستای اهداف پژوهش مورداستفاده قرار گرفته است. یافته‌ها ‌و نتیجه‌گیری: پیشگیری از جرم امری ضروری و حیاتی است اما برخی هنجارها و قواعد الهی و بشری، راهبردها و برنامه‌های پیشگیری از جرم را محدود می‌کنند. نظام عدالت کیفری نباید به سمتی حرکت کند که به نام پیشگیری از جرم، هنجارهای مهم و غیر خدشة بشری را نادیده بگیرد و رسیدن به هدف مطلوب کاهش ارتکاب جرم، نباید با هر ابزار و وسیله‌ای به دست آید. از اصلی‌ترین قیدهای پیشگیری از جرم رعایت موازین حقوقی و اخلاقی است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: پیشگیری از جرم; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; ابزار نامشروع; اخلاقمداری; حریم خصوصی; قانونمداری

ویژگی‌ها و الزاماتِ پلیسِ در تراز جامعه اسلامی؛ مبتنی بر منظومه فکری امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی) - محمد تقی ملک حسینی; عبدالرضا ادهمی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: نیروی انتظامی جمهوری اسلامی برای قرار گرفتن در تراز جامعه اسلامی و تأمین امنیت پایدار، باید از راهبردها و رهنمودهای حکیمانة حضرت امام خامنهای(مدظله‌العالی) پیروی کند و بر جوهره و درون‌مایة رهنمودهای معظمله، اشراف تام و تمام یابد. تدقیق، تبیین و کاربست منظومة فکری معظم‌له در ناجا میتواند به‌قرار گرفتن این سازمان در تراز جمهوری اسلامی کمک شایانی کند. با درک این مهم، تحقیق حاضر به‌منظور «شناسایی و تبیین ویژگی‌ها و الزاماتِ پلیسِ در تراز جامعه اسلامی؛ مبتنی بر منظومة فکری امام خامنه‌ای(مدظله‌العالی)» انجام گرفته است. روش: پژوهش از منظر هدف، تحقیقی کاربردی - توسعه‌ای بوده و برای نحوة گردآوری داده‌ها، از روش کیفی با رویکرد اکتشافی تحلیل مضمون استفاده شده است. جامعة آماری آن، مجموعه بیانات رهبر معظم انقلاب از سال 1368 تا سال 1398 بوده است. قلمرو تحقیق حاضر به لحاظ زمانی از زمان رهبری معظمله   (1368) تا زمان تحقیق (دیماه 1398) است یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان داد که از دیدگاه فرمانده کل قوا، مهم‌ترین ویژگیهای پلیس در تراز جامعه اسلامی عبارت‌اند از: دین‌باوری؛ جامعه‌محوری؛ قانون‌مداری؛ اقتدار افزایی و امنیت آفرینی. درمجموع تحلیل محتوای فرمایشات مقام معظم رهبری از سال 1368 تا 1398 نشان می‌دهد؛ هیچ واژه و مفهومی بیش از «تأمین امنیت جامعه» به‌عنوان وظیفه و رسالت اصلی نیروی انتظامی در کلام ایشان از بُعد کمّی دارای فراوانی و از بُعد کیفی واجد اهمیت و اولویت نیست که لازمة آن، التزام به مبانی و تعالیم دینی، رعایت قانون، حفظ کرامت انسانی افراد همراه با اقتدارِ توأم با عطوفت در سطح جامعه است. نتیجه‌گیری: ناجا برای قرار گرفتن در تراز جامعه اسلامی باید به الزاماتی مانند «جذب و گزینش دقیق»؛ «تربیت و آموزش عمیق»؛ «به‌کارگیری و انتصاب صدیق» و «نظارت و واپایش وثیق» بیش‌ازپیش متکی، متعهد و ملتزم باشد., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: امنیت; جامعه اسلامی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; نیروی انتظامی; جامعه‌محوری; امام خامنه‌ای(مدظله‌العالی); دین‌باوری; قانون‌مداری

تأثیر تربیت اجتماعی بر سبک زندگی با نظر به آموزه‌های اسلامی (مطالعه موردی دانش‌آموزان پایه ششم منطقه 9 آموزش‌وپرورش تهران) - صادق رضایی; محمد عبدالرحیمی; زهره براتی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: تربیت اجتماعی یکی از اساسی‌ترین بخش‌های تربیت انسان است و نقش مهمی در فرایند تربیت در زمینه‌های دیگر دارد و تأثیر آن در توسعة فرهنگی، اقتصادی و ... قابل‌توجه است. باتوجه به وجود آسیب‌های فرهنگی و اجتماعی در جامعة کنونی و دوری نسبی از سبک زندگی مطلوب اسلامی، هدف از نگارش مقالة حاضر، بررسی رابطة تربیت اجتماعی با سبک زندگی و تعیین میزان تأثیر تربیت اجتماعی در شکل‌گیری سبک زندگی اسلامی با نظر به آموزه‌های اسلامی است. روش: این تحقیق بر اساس ماهیت داده‌ها، از نوع مطالعات پیمایشی مقطعی، و از نظر هدف، کاربردی، و از لحاظ روش جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات از نوع میدانی است. جامعة آماری پژوهش شامل 110 نفر از دانش‌آموزان دختر پایة ششم منطقة 9 آموزش‌وپرورش تهران در سال تحصیلی 98-97 بودند که بر اساس جدول مورگان 86 نفر از آن‌ها به‌صورت تصادفی ساده انتخاب شدند و موردبررسی قرار گرفتند. به‌منظور جمع‌آوری داده‌های تحقیق از پرسشنامه‌های محقق‌ساخته در زمینة تربیت اجتماعی و سبک زندگی استفاده شد. همچنین برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها، از روش‌های آمار توصیفی و نیز آمار استنباطی شامل آزمون‌های کولموگروف-اسمیرنوف، تحلیل عاملی تأییدی و معادلات ساختاری استفاده شد. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که ضریب بار عاملی متغیر تربیت اجتماعی بر سبک زندگی برابر 673/0 است. همچنین آمارة t برای این ضریب برابر 67/5 است که نشان از معنی‌دار بودن این ضریب در سطح خطای 5 درصد است. به‌طورکلی بنابر یافته‌های تحقیق فرضیة اصلی تحقیق تأیید می‌شود بدین‌معنی که تربیت اجتماعی بر سبک زندگی دانش‌آموزان تأثیر مثبت معناداری دارد. درواقع یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که تربیت اجتماعی عاملی اساسی برای شکل‌گیری سبک زندگی اسلامی است. نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های تحقیق می‌توان نتیجه گرفت که تحقق سبک زندگی اسلامی بدون تربیت اجتماعی میسر نمی‌شود. بر این اساس به‌منظور دستیابی به جامعه و تمدن اسلامی، لازم است تربیت اجتماعی آحاد جامعه به‌ویژه دانش‌‌آموزان، در اولویت دستور کار نهادهای آموزشی و پرورشی قرار گیرد., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: جامعه; سبک زندگی; آموزه‌های اسلامی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; تربیت اجتماعی

وضعیت‌شناسی فرهنگ دینی کارکنان وظیفه ناجا - حسن کلاکی; رضا دوستدار; محمد سمیعیانی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: مقاله حاضر به دنبال شناسایی وضعیت فرهنگ دینی کارکنان وظیفة ناجا و پاسخ‌گویی به این پرسش است که وضعیت ابعاد و مؤلفه‌های فرهنگ دینی کارکنان وظیفة ناجا چگونه است؟ وضعیت فرهنگ دینی در چهار بُعد فرهنگی ولایی، عبادی، معارف دینی و بُعد فرهنگ دفاعی، جهادی و انقلابی است. روش: روش تحقیق، توصیفی از نوع پیمایشی است. جامعة آماری شامل تمامی کارکنان وظیفة ناجا با میزان خطای 2 درصد، نمونة آماری به تعداد 6128 نفر تعیین شده است. روایی صوری پرسش‌نامه با استفاده از نظر خبرگان سازمانی، و پایایی آن با مقدار آلفای کرونباخ بالای ۰.۷ تأیید شده است. در روش تجزیه‌وتحلیل اطلاعات نیز از آزمون‌های آماری توصیفی و استنباطی متناسب با سطح سنجش متغیرها استفاده شده است. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که وضعیت فرهنگ دینی کارکنان وظیفة ناجا ۶۸ از ۱۰۰ و در سطح بالاتر از حد متوسط (60%) قرار دارد. وضعیت بُعد فرهنگ معارف دینی: ۶۰٪؛ و بُعد فرهنگ ولایی: ۶۳٪ کمتر از میانگین کل و وضعیت بُعد فرهنگ عبادی: ۷۸٪ و بُعد فرهنگ انقلابی، دفاعی و جهادی:‌ ۷۲٪ بالاتر از سطح میانگین کلی فرهنگ دینی قرار دارد. وضعیت فرهنگ دینی کارکنان وظیفة ناجا به‌صورت کلی در قالب دو الگوی مفهومی و نقشة جغرافیایی در سطح کشور به‌صورت تطبیقی مورد مقایسه قرار گرفته است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; ناجا; انقلابی; دفاعی و جهادی; عبادی; معارف دینی; وضعیت‌شناسی فرهنگی; ولایی

توکل و نقش آن در پیشگیری از جرم (با تکیه بر مثنوی مولوی ) - هاجر جمالی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: پیامبران و اولیای الهی تلاش می‌کنند انسان را از هرگونه تباهی، فساد و گمراهی نجات دهند. آنان به انسان‌ها می‌آموزند که راه رهایی از گمراهی، کج‌روی، جرم و گناه کدام است و چگونه می‌توان با دوری از آنها به یک زندگی آرام و سعادتمندانه دست یافت. در تحقیق حاضر تلاش بر این است که نشان داده شود، توکل به‌عنوان یکی از آموزه‌های دینی و عرفانی، از دیدگاه عارف بزرگ مولانا، چه تأثیری در پیشگیری از جرم و کج‌روی دارد.  روش: تحقیق حاضر با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده و اطلاعات اولیة تحقیق از طریق مراجعه به اسناد کتابخانه‌ای گرد‌آوری شده است. یافته‌ها و نتایج: به اعتقاد مولانا، منشأ بسیاری از گرفتاری‌ها و گناهان انسان، حرص و طمع، ایمان نداشتن به روزی‌دهی خداوند و نداشتن قناعت است. توکل به خداوند متعال به‌عنوان کسی که آگاه به احوال بندگان است و روزی آنها را خود متقبل شده است، باعث می‌شود انسان به آرامش دست یابد و با کوشش، به آنچه از سوی خداوند دریافت می‌کند، راضی و خشنود باشد., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: توکل; پیشگیری از جرم; قناعت; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; مثنوی مولوی

مفهوم شناسی عدالت در رویکرد دینی و متعارف - محمد میزایی; بهروز رشنود (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: عدالت به‌عنوان ارزشی فراگیر و تأثیرگذار در مناسبات اجتماعی دانسته می‌شود که مفهوم آن بسته به اینکه در کدام بستر و رویکرد موردبررسی و تدقیق واقع شود همواره موضوعی چالش‌برانگیز بوده است. ازآنجایی‌که این مفهوم دارای جایگاه ویژه‌ای در دو رویکرد غالب دینی از یک‌سو و رویکرد متعارف از سوی دیگر است، بررسی مفهومی و تعیین حدودوثغور آن در این دو رویکرد دارای اهمیت بوده و ضروری است تا از اختلاط این مفهوم در دو رویکرد دینی و غیردینی یا متعارف اجتناب گردد. روش: پژوهش حاضر از نظر نوع و هدف کاربردی است و با روش توصیفی-تحلیلی اجرا شده و داده‌های تحقیق از طریق بررسی اسنادی و فیش‌برداری و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای و پژوهشی گردآوری شده است. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: هر دو رویکرد در توجه به اهمیت و ضرورت این مفهوم در حیات مادی و توافق بر اصول ذاتی حاکم بر آن ازجمله مفهوم پیش دینی و حُسن ذاتی عدل و قُبح ذاتی ظلم مشترک‌اند، بااین‌حال رویکرد متعارف اساساً مفهوم عدالت به‌صورت تک‌بعدی و بر پایة محسوسات مادی‌انگارانه و نفع‌گرایانه درنظر می‌گیرد که ممکن است در حوزه‌های فردی یا جمعی جریان داشته باشد و به‌معنای مساوات تعبیر گردد درحالی‌که در رویکرد دینی مفهوم عدالت، مفهومی چندبعدی است و افزون بر محسوسات مادی، دارای ارزشی ذاتی و متافیزیکی و معنوی در حوزه‌های فردی و جمعی است که در ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و حقوقی جریان دارد و بیشتر در معنای تناسب مورداستفاده قرار می‌گیرد که بُعد معنوی آن نیز بر بُعد مادی آن تقدم دارد., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: عدالت; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; تناسب; رویکرد دینی; رویکرد متعارف; مساوات

شاخصه‌های مکتب شهید سلیمانی در اندیشه آیت‌الله العظمی خامنه‌ای(مدظله‌العالی) - محمد رجبی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: با شهادت سپهبد سلیمانی در دی‌ماه 1398 به دست آمریکایی‌ها، رهبر معظم انقلاب اسلامی(مدظله‌العالی) در سخنانی بر لزوم مکتبی نگریستن به این شهید عزیز تأکید نمود و در بیاناتِ گوناگون خویش که به همین مناسبت ایراد فرمودند، برخی از شاخص‌های این مکتب را متذکر شدند. بر این اساس، پژوهش حاضر بر آن است تا در گام نخست، شاخص‌های این مکتب را در اندیشۀ معظم‌له شناسایی کند و سپس، آن را در قالب شبکه‌ای از مضامین ارائه نماید. روش: این پژوهش از نوع کیفی است و برای گردآوری داده‌ها، از روش تحلیلِ مضمون استفاده شده است. جامعۀ آماری آن، شامل مجموع بیاناتِ فاقد طبقه‌بندی رهبری از 14 خردادماه 1368 تا دی‌ماه 1399 در موضوعات مرتبط با پژوهشِ حاضر است. روش گردآوری اطلاعات، کتابخانه‌ای با ابزار فیش‌برداری و مراجعه به اسناد دست ‌اول است. یافته‌های پژوهش نیز، با استفاده از ترسیم شبکۀ مضامین تحلیل و ارائه شده است. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که درمجموع می‌توان 114 نکتۀ کلیدی (مضمون پایه) را پیرامون شاخص‌های مکتب شهید سلیمانی از فرمایش‌ها و پیام‌های رهبر حکیم انقلاب اسلامی(مدظله‌العالی) استخراج نمود. این نکات در شبکه‌ای از مضامین به‌هم‌پیوسته در دو سطح مضمون فراگیر (ایمانِ توحیدی خالص) و مضامین سازمان‌دهنده (شهادت‌طلبی، مجاهدت، تقوا، اخلاص، شجاعت، تدبیر، انقلابی‌گری، تعاون و همکاری، ایثار و فداکاری و دشمن‌شناسی) طبقه‌بندی می‌‌شود., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: تحلیل مضمون; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; شهید قاسم سلیمانی; مکتب; آیت‌الله خامنه‌ای; ایمانِ خالص

ویژگی‌های پلیس طراز دولت اسلامی مبتنی بر دیدگاه‌های مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) - هادی رجبی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: جایگاه و نقشی که نیروی انتظامی در ساخت قدرت دارد، باعث شده است مقام معظم رهبری، رسیدن به طراز جمهوری اسلامی، طراز دولت اسلامی و طراز جامعة قرآنی و اسلامی را از این نیرو مطالبه نمایند. این مقاله به‌دنبال پاسخ‌گویی به این پرسش‌ها است: الف) از دیدگاه مقام معظم رهبری طراز دولت اسلامی کجاست؟ ب) ویژگی‌های پلیس مطلوب بر اساس دیدگاه‌های معظم‌له چیست؟ روش‌‌: نوع این مقاله از نوع کاربردی است و در آن سعی شده است که داده‌های استخراج‌شده از بیانات معظم‌له با استفاده از نرم‌افزار مکس‌کیودا کدگذاری شود و در چارچوب روش کیفی (فن تحلیل محتوای کیفی) موردتحلیل قرار گیرد. جامعة آماری تحقیق، شامل مجموعة بیانات مقام معظم رهبری تا دی‌ماه 1399 است. یافته‌ها: دو یافتة مهم این مقاله، یکی تبیین طراز دولت اسلامی در دیدگاه مقام معظم رهبری و دیگری دستیابی به ویژگی‌های پلیس در این طراز، برگرفته از فرمایشات معظم‌له است. همچنین سعی شده است تا شاخص‌های نیروهای مسلح در طراز اسلامی و موانع ساخت انسان در این طراز نیز مشخص گردد. نتیجه‌گیری: ترسیم آیندة مطلوب، برای نیروهای مسلح اعم از سپاه، ارتش و نیروی انتظامی یکی از موضوعاتی است که مقام معظم رهبری اهتمام ویژه‌ای نسبت به آن دارند. باوجود پیشرفت‌های خوبی که پس از پیروزی انقلاب اسلامی در نیروی انتظامی در ابعاد مختلف صورت‌ گرفته است اما مطالبة ایشان، رسیدن این نیرو به طراز دولت اسلامی است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: مقام معظم رهبری; نیروی انسانی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; پلیس; طراز دولت اسلامی

تدوین الگوی تعلیم و تربیت پلیس اسلامی بر مبنای حرکت جوهری انسان در حکمت متعالیه صدرالمتألهین - احسان کرمی شهریار; سعید بهشتی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: از نیازهای مهم آدمیان نیاز به امنیت و برقراری نظم و انضباط در جامعه است. امنیت به‌وسیلة نیروهای مسلح که نیروی انتظامی بخشی مهم از آن است ایجاد و پایدار می‌شود. اگر در تربیت این نیروها کاستی وجود داشته باشد یا تربیت بر اساس مبنای واحدی انجام نشود ضعف در سازمان به وجود می‌آید که منجر به ضعف در امنیت جامعه خواهد شد. تحقیق حاضر با هدف تدوین الگوی تعلیم و تربیت پلیس اسلامی بر مبنای حرکت جوهری حکمت متعالیه صورت پذیرفت.  روش: این پژوهش از نوع تحقیقات کیفی و با روش تحلیلی-استنتاجی با استفاده از روش فلسفة تعلیم و تربیت اسلامی بر پایة حکمت متعالیه مبانی و گزاره‌های تربیتی مدنظر استنتاج و با بهره‌گیری از الگوی بازسازی‌شده فرانکنا و الگوی تعلیم و تربیت پلیس اسلامی بر مبنای حرکت جوهری انسان در حکمت متعالیه صدرالمتألهین تدوین گردید. یافته‌ها: یافته‌های تحقیق حاکی از آن بود که الگوی تعلیم و تربیت پلیس در چهار بُعد فردی، اجتماعی، سیاسی و سازمانی قابل دسته‌بندی است. بر این اساس در بُعد فردی با هدف قرب الهی، شش اصل تربیتی شامل: همگرایی، معاد باوری، جانشینی، خودباوری، استمرار و پیوستگی و جامع‌نگری، و با چهار روش شامل: تربیت توأمان جسم و روح، تحول جوهره، شاکله‌سازی تدریجی و اعطای بینش؛ در بُعد اجتماعی و سیاسی با هدف کمال‌گرایی و دوازده اصل تربیتی شامل: قانون‌گرایی، عدالت‌ورزی، نبوت و ولایت‌باوری، التزام عملی به ولایت‌فقیه، کرامت، عزتمندی، تأثیرپذیری از شرایط، اصلاح شرایط و روابط، مسئولیت‌پذیری و ادای وظیفه، احسان، آراستگی و اندیشه‌ورزی و یازده روش تربیتی شامل: مجازات به‌قدر خطا، تکلیف به‌قدر وسع، زمینه‌سازی، تغافل، ابراز توانایی‌ها، مواجهه با نتایج اعمال، تزیین کلام (خیرخواهی و زیبایی‌خواهی)، آراستن ظاهر، تعلیم حکمت، تغییر موقعیت و الگوسازی؛ و همچنین در بُعد سازمانی با دو هدف خروج تدریجی از قوه به فعل و سه اصل تربیتی شامل: تدریجی بودن تربیت، واقع‌گرایانه بودن تربیت و آزادی، و سه روش تربیتی شامل: اعتدال در قوای غضب و شهوت، علم‌آموزی و آموزش منطق برای تعلیم و تربیت پلیس اسلامی استنتاج شد و در ادامه الگویی طراحی شد. نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش در بردارندة دستاوردهای نظری و کاربردی برای پلیس جمهوری اسلامی ایران خواهد بود به همین منظور نتایج حاصله و برخی ابعاد الگوی یادشده در مقایسه با پژوهش‌های انجام‌شده مطرح شد. پیشنهادهای پژوهش به‌صورت پیشنهادهای کاربردی در 15 مورد دسته‌بندی و ارائه گردید., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: حکمت متعالیه; تربیت; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; پلیس اسلامی; تعلیم; حرکت جوهری انسان; صدرالمتألهین

راهبرد پیامبر اعظم(ص) در نهادینه کردن وحدت در جامعه اسلامی با تاکید برآموزه‌های قرآن کریم - حیدر سهرابی; فریبا شایگان (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: اتحاد و انسجام امت اسلامی از زمان بعثت پیامبر اعظم حضرت محمد(ص) تاکنون از اولویت و اهمیت ویژه‌ای برخوردار بوده است. ایشان با بهره‌گیری از آموزه‌های قرآن کریم در موقعیت‌های متعدد بر اهمیت وحدت میان مسلمانان تأکید نموده است. هدف اصلی این تحقیق یافتن راهبرد پیامبر اعظم(ص) در نهادینه کردن وحدت در داخل و خارج از جامعه اسلامی است. روش: این تحقیق با رویکرد کیفی و به روش تحلیل گفتمان با رویکرد تفسیرگرا انجام شد. ابزارهای استفاده‌شده شامل نرم‌افزارهای قرآنی و حدیثی، تفاسیر معتبر قرآنی و کتاب‌های تاریخی است. برای کدگذاری و تحلیل محتوای گردآوری‌شده و تبیین رابطة میان مفاهیم، از نرم‌افزار مکس‌کیودی‌ای استفاده کردیم. یافته‌ها: یافته‌های تحقیق نشان داد که وحدت یکی از مؤلفه‌های اساسی استقرار و استحکام امت اسلامی بوده است. آموزه‌های قرآن کریم و سیرة پیامبر اعظم(ص) برای ایجاد وحدت بر نقاط مشترک میان مسلمانان و دیگر ادیان تأکید دارد. تمرکز روی اصول مشترک و ایجاد همگرایی فکری، فرهنگی و سیاسی بین مسلمانان و پیروان سایر ادیان آسمانی، راهبرد اصلی قرآن کریم و پیامبر اعظم(ص) در ایجاد اتحاد است. نتیجه‌گیری: مهم‌ترین رهنمود این پژوهش ناظر به لزوم اتخاذ تدابیر لازم در راستای نهادینه کردن وحدت با الهام از آموزه‌های قرآن کریم و سیرة پیامبر اعظم است. در این راستا توجه به اموری از قبیل ایجاد همگرایی فکری بین ادیان، مذاهب و اقوام مختلف، استفادة بهینه و هدفمند از اماکن عبادی و ظرفیت ائمه جماعات، تأکید بر مشترکات دینی شیعه و اهل سنت و استفاده از قرآن و سنت به‌عنوان حلقة اتصال امت اسلامی، وضع قوانین و محدودیت‌های تبرّا، و آینده‌پژوهی درزمینة شرایط آتی جامعة اسلامی ضروری است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: قرآن کریم; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; امت اسلامی; وحدت; پیامبراعظم(ص)

نقش آیت الله خامنه ای دراحیای تمدن اسلامی با تکیه بر بیانیه گام دوم انقلاب - هادی ابراهیمی کیاپی; یحیی بوذری نژاد (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: بیانیة گام دوم انقلاب که توسط مقام معظم رهبری تنظیم و ابلاغ شده است، به‌عنوان سندی راهبردی جهت تداوم مسیر انقلاب اسلامی در راستای نیل به آرمان‌های اسلام و انقلاب است. آنچه در این بیانیه دارای اهمیت است، آن است که هدف غایی انقلاب اسلامی ایران را ایجاد تمدن نوین اسلامی بیان می‌کند. تمدن نوین اسلامی در جمله رهبر انقلاب با این تعبیر آمده است: «انقلاب اسلامی اینک وارد دومین مرحلة خودسازی، جامعه‌پردازی و تمدن‌سازی شده است. عزیزان از انقلاب خود حراست و آن را هرچه بیشتر به آرمان بزرگش که ایجاد تمدن نوین اسلامی و آمادگی برای طلوع خورشید ولایت عظمی است، نزدیک کنید». احیای تمدن اسلامی امری است که توجه تمام ملت‌های اسلامی را می‌طلبد. دراین‌میان، انقلاب اسلامی به‌عنوان الگویی برای بازشکوفایی تمدن اسلامی می‌تواند راهنما و راهگشا باشد. ازآنجاکه تمدن نوین اسلام به‌معنای پیشرفت همه‌جانبه است بنابراین باید در عرصه‌های مختلف پیشرفت صورت بگیرد تا هرچه زودتر به مقصد برسیم. روش تحقیق: این پژوهش با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از ابزار فیش‌برداری برای جمع‌آوری داده‌ها انجام ‌شده است.  یافته‌ها و نتیجه‌گیری:در این مقاله بر آنیم تا چگونگی احیای تمدن نوین اسلامی و بسترهای لازم برای تحقق این امر را با توجه به دیدگاه‌های شاخص مقام معظم رهبری در بیانیه بسیار مهم گام دوم انقلاب مورد ارزیابی و مداقه قرار دهیم و مؤلفه‌هایی را که در کشور ما وجود دارد و می‌تواند بستری برای تمدن‌سازی باشد موردبررسی قرار دهیم., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: مقام معظم رهبری; تمدن نوین اسلامی; انقلاب اسلامی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; بیانیه گام دوم انقلاب

آثار تعالی معنوی کارکنان نیروی انتظامی بر جامعه اسلامی - محمد نادری; حسن علی رودباری; محمد فاکر میبدی; مهدی عبداللهی پور (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: ازآنجا‌که انسان دارای دو ساحت مادی و معنوی است، برای رسیدن به کمال در هرکدام از این ابعاد به ابزارهایی دقیق و متناسب نیاز است. بی‌تردید یکی از مهم‌ترین ابزارهای رشد معنوی در انسان تعالیم الهی هستند که در قرآن به‌صورت کامل در اختیار انسان‌ها قرار داده شده است. در این مقاله تلاش شده است به‌دور از پیش‌داوری‌های ارزشی، صرفاً بر اساس داده‌های علمی، به نقش تعالی معنوی در ارتقای کارایی کارکنان نیروی انتظامی پرداخته شود. چارچوب ارائه و تحلیل داده‌ها نیز به این صورت است که ابتدا یک موضوع انتخاب شده و سپس با استناد به آیات و برخی روایات به تبیین آن پرداخته شده است. روش: این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از اسناد کتابخانه‌ای و مطالعات میدانی در دانشگاه علوم انتظامی انجام شده است. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که ازجمله آثار تعالی معنوی عبارت‌اند از: افزایش اعتماد عمومی نسبت به نیروی انتظامی، افاضة برکات مادی و معنوی در سایة نعمت امنیت، کسب عزّت و کرامت، بسترسازی برای تحقق مدینة فاضله، مشروعیت‌آفرینی برای نظام اسلامی و درنهایت گسترش عدالت در شئون مختلف اجتماعی. تعالی سطح معنویت در انسان با رشد معرفتی، اخلاقى و اجتماعى همراه است؛ بر این اساس می‌توان نتیجه گرفت که تعالی معنوی کارکنان ناجا ضرورتی برای دستیابی به سازمانی متعالی و جامعه‌ای اسلامی است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: قرآن; حکومت اسلامی; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; نیروی انتظامی; تعالی معنوی; امنیت اجتماعی

بررسی مبانی دینی و کارکردهای مشارکت اجتماعی (نظارت همگانی) در نیروی انتظامی - قدیر بخشی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: هدف اصلی مطالعة حاضر، بررسی مبانی دینی و کارکردهای اجتماعی نظارت همگانی در نیروی انتظامی است. نظارت در دین مبین اسلام در سه نوع مشخص شده است: اولین سطح، نظارت خداوند متعال که تمام اعمال، حرکات و سکنات و حتی نیات آدمیان را مورد ثبت، ضبط و رسیدگی دقیق قرار می‌دهد. علاوه بر نظارت نامرئی الهی، دو نوع نظارت دیگر در طول آن وجود دارد. یکی نظارت مستقیم و غیرمستقیم امام و حاکم مسلمین، دیگری نظارت همگانی مردم بر یکدیگر و نیز بر حاکمان و دستگاه‌های عمومی حکومتی است.روش: پژوهش حاضر مبتنی بر روش توصیفی- تحلیلی، با استفاده از منابع مکتوب و تجارب زیسته و مطالعة میدانی محقق انجام گرفته است.یافته‌ها و نتیجه‌گیری: نظارت همگانی در زبان دین با تعبیر «امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر» ازجمله تکالیف شرعی است و یادآور مسئولیت عظیم اجتماعی آحاد مردم جامعه در برابر عملکرد مردم و نیز دستگاه‌های حکومتی است. در نظام مردم‌سالار دینی، نظارت همگانی نه‌تنها حق مردم، بلکه تکلیف و حکم شرعی برای شهروندان است. به‌عبارت‌دیگر هرگاه منافع فردی و جمعی، در موردی چنان باشد که به‌هیچ‌روی قابل‌چشم‌پوشی نباشد، شهروندان جامعه اسلامی نمی‌توانند و نباید در تحقق آن کوتاهی کنند. بر این اساس می‌توان این‌گونه نتیجه‌گیری نمود که توسعة «نظارت همگانی» بر رفتار و عملکرد کارکنان نیروی انتظامی، ضامن سلامت و دوام سازمانی، اعتماد و رضایت شهروندان، راهگشا و زمینه‌ساز خدمات بهتر به مردم، وظیفه‌شناسی، کارآمدی و پویایی این سازمان خواهد بود., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; مشارکت اجتماعی; مبانی دینی; کارکردهای اجتماعی; نظارت همگانی

الگوی مفهومی سبک مدیریت جهادی شهید بهشتی (ره) - اویس ترابی; علیرضا علی اکبری رنانی; روح اله تولایی (سازمان عقیدتی سیاسی ناجا)
زمینه و هدف: تولید علم از ضروریات و پایه‌های قدرت هر کشور محسوب می‌شود؛ از طرف دیگر علم مدیریت، علمی است مبتنی بر بوم و فرهنگ هر جامعه؛ بنابراین مدیریت سازمان‌ها و نهادهای انقلاب اسلامی، نیازمند نظریه‌ها و متون علمی متناسب با ارزش‌های اسلامی و انقلاب اسلامی می‌باشد تا در پرتو آن، اهداف والای خود را محقق سازند. در همین راستا سیره نظری و عملی شهید بهشتی، به عنوان یکی از مدیران جهادی انقلاب اسلامی که تجربه‌ی درخشانی در حوزه مدیریت و فعالیت‌های تشکیلاتی داشته، مورد بررسی قرار گرفته است.روش: پژوهش حاضر، از نوع  توسعه ای، اکتشافی و استقرایی است که به دنبال طراحی الگوی مفهومی سبک مدیریت جهادی شهید بهشتی(ره) می‌باشد. جهت جمع‌آوری داده‌ها از مطالعه کتابخانه‌ای و روش تحقیق کیفی تحلیل مضمون به وسیله  نرم‌افزار MAXQDA استفاده شده است.یافته‌ها و نتیجه‌گیری: در مجموع، از مطالعات انجام شده تعداد 169 کد اولیه (در قالب 118 مضمون پایه)، 31 مضمون سازمان دهنده و 9 مضمون فراگیر استخراج شده است. مضامین فراگیر نه‌گانه این پژوهش عبارتند از: خدامحوری، عادل، منطقی، شبکه ساز و کادرساز، جامع نگر، مجاهد، خدوم، صادق و تکلیف گرا. میزان اهمیت هرکدام از این مؤلفه‌ها توسط نرم‌افزار اف سی مپر مشخص ونقشه الگوی نگاشت ادراکی فازی آن با استفاده از نرم‌افزار پاجک ترسیم گردید. با توجه به میزان اهمیت هر یک از ابعاد، بعد خدامحوری شهید بهشتی به عنوان زیربنایی ترین بعد  در میان سایرابعاد قرارگرفته است., فصلنامه علمی بصیرت و تربیت اسلامی
Keywords: مدیریت جهادی; تحلیل مضمون; بصیرت تربیت اخلاق آموزش دین مذعب; سبک مدیریتی شهید بهشتی

الگوهای مدیریت زنان در قرآن (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
یکی از حوزه‌های مباحث قرآنی در ارتباط با مدیریت اسلامی، قصص قرآنی است. در داستان‏های تاریخی قرآن در کنار مردان بزرگ به زنان بزرگ نیز اشاره شده است. زنان ممتاز و برگزیده‌ای که در فراست و هوش سرشار و در توانایی بر درک حقایق و حل مسایل و رویدادهای اجتماعی و سیاسی و مبارزه و ایستادگی در برابر ظلم و ستم از منزلت بالایی برخوردار بودند. این زنان مدیرانی کارآمد بودند که توانستند در عرصه‌های مختلف سیاسی، اجتماعی، اعتقادی، فرهنگی، خانوادگی و... بدرخشند. از این رو به عنوان الگوهای مدیریت زنان معرفی شده‌اند. چنان که از مدیرانی غیر مسؤول و ناکارآمد نیز در قطب منفی سخن به میان آمده است. که در این مقاله به برخی از آن ها اشاره می‌گردد., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: مدیریت کیفیت; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; ابزارها; زیرساختارها; فنون آماری

الگـوهای مدیریـت در قرآن و اسلام (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
مدیریت در علوم انسانی رابطة بسیار نزدیکی با فرهنگ دارد، به گونه ای که با اندک تأملی می‌توان نقش فرهنگ را در جای جای آن مشاهده کرد. به همین دلیل، فرهنگ های گوناگون برای خود، مدیریت های متفاوتی را اقتضا می کنند. مدیریت ژاپنی، مدیریت امریکایی، مدیریت کره ای و... نمونه‌هایی از این قبیل می باشند که متناسب با فرهنگ خود شکل گرفته است. از سوی دیگر، برخی پیشوایان دینی ما در عصر خود مدتی زمام دار جامعه اسلامی بوده و مدیریت کلان جامعة آن روز را به عهده داشته اند؛ آن معصومان به طور حتم دارای اصول و شیوه های خاصی در چگونگی اداره جامعه بوده اند که می تواند الگوی مدیران مسلمان قرار بگیرند. علاوه بر این، با مراجعه به منابع دینی می توان به گزاره هایی دست یافت که حاوی یک سری دستور العمل ها و توصیف های مدیریتی است. این دستور العمل ها بایدها و نبایدهای مدیریتی هستند که مدیران مسلمان با فراگیری و پایبندی عملی به آنها وظیفة دینی خویش را اداء می کنند . پس علم مدیریت به دلیل آمیختگی با فرهنگ غربی کاملاً پاسخ گوی نیازهای مدیریتی ممالک اسلامی نیست و با توجه به فرهنگ این کشورها ضرورت دارد تا با پژوهش بر روی شیوه هایی از مدیریت که سنخیت با این فرهنگ دارد، نیاز های مورد نظر را بر طرف سازد. از طرفی وظیفه مسلمانی اقتضاء می‌کند در برابر فرمان های الهی مطیع باشیم، پس با توجه به دستور‌العمل های مدیریتی که از سوی مدیران معصوم جامعه اسلامی صادر شده، ضرورت دارد تا با عمل به آن دستور ها و الگو قرار دادن معصومان، مدیریتی را بکار گیریم که مورد رضایت و خشنودی پروردگار باشد. نگارنده در این مقاله تلاش کرده است مجالی جهت آشنایی بیشتر با الگوهای مدیریت در قرآن و اسلام فراهم آورد., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: قرآن; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; الگوهای مدیریت; سیره رسول اکرم (ص)

اشارات مدیریتی گلستان سعدی و کاربردهای آموزشی آن (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
اشارات مدیریتی مقدمه و باب های اول و دوم گلستان سعدی در 16 مقولۀ استفادۀ مدیر از نیروی تعقل، خودشناسی مدیر، رعایت عدالت توسط مدیر، آینده نگری و برنامه ریزی، قناعت و اجتناب از آزمندی، شکر نعمت های الهی، بخشیدن خطاهای زیردستان، خداشناسی، حفظ زبان، همنشینی با افراد صالح، استفاده از موقعیت، تکریم پیشینیان، صبر و بردباری، واگذاری کارهای بزرگ به افراد بزرگ، پیشگامی در کارها، و پاسداری زیردستان محتوای این مقاله را تشکیل می دهد.  هرچند پیش از هر مقوله تعدادی از آرای اندیشمندان مدیریت و پس از آن دلالت های تربیتی اندیشه‌های متفکران مزبور در راستای اشارات سعدی ارائه شده تا اهمیت واقعی نظریات سعدی را نشان دهیم., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: عدالت; برنامه ریزی; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; استفاده از موقعیت; بردباری; پاسداری زیردستان; تعقل; تکریم پیشینیان; حفظ زبان; خودشناسی

سیره مدیریتی پیامبر(ص) در مواجهه با اهل کتاب (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
مدیریت، از مهم ترین اصول در زندگی فردی و اجتماعی است؛ چرا که مدیریت صحیح و کار آمد موجبات شکوفایی استعدادها و سرمایه های مادی، معنوی و انسانی را مهیا کرده و به موازات آن رشد، تکامل و توسعه همه جانبه به جریان خواهد افتاد. در آموزه های دینی نیز به این اصل مهم توجه و تأکید شده است. چه در آیات قرآن و چه در روایات با معرفی الگوهایی به شرایط مدیریت صحیح اشاره شده است، تا کسانی که می خواهند مدیریت جامعه را بر عهده بگیرند، ضمن برخورداری از آن شرایط، از الگوهای الهی پیروی نمایند. در این پژوهش تلاش براین است تا به سیره مدیریتی پیامبر (ص) در مواجهه با اهل کتاب بپردازیم، انسانی که آخرین هدایت کننده بشر به سوی سعادت و حاصل آخرین پیام رهایی انسان از تاریکی ها به سوی روشنایی مطلق است., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: مدیریت; اهل کتاب; سیره; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; پیامبر (ص)

چرا رویکرد مدیریت قرآنی در جامعه نهادینه نمی شود؟ (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
چکیده: خدا، جهان هستی را آفرید و مشیت لطف آمیز او مدیریت آن را بر عهده گرفت و انسان را به عنوان جانشین خود آفرید و مدیریت زمین را بدو واگذار کرد. در این مقال پس از تعریف و بیان ضرورت بحث مدیریت و تماشای سیمای مدیر در آیینه قرآن کریم به تماشا می نشینیم. پس از آن  ویژگی های مدیر مطلوب را در لسان روایات معصومان(ع) بررسی می‌کنیم. سپس موانع نهادینه شدن مدیریت قرآنی در جامعه را به بحث می نشینیم. , تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: قرآن; مدیریت اسلامی; مدیریت; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; مدیریت رحمانی

آموزه هایی از مدیریت در قرآن با نگرشی بر جزءهای 1 الی 3 - محمدی, تیمور (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
چکیده: بی تردید اسلام دینی کامل و دربر دارنده تمامی قوانین و لوازم سعادت بشری بوده و قرآن کریم به عنوان نقشه راه این دین گرانقدر در جهت سعادت بشر بر پیامبر نازل شده است. از جمله مهم ترین عوامل تاثیر گذار بر هر جامعه ای، رهبر و مدیر آن و کیفیت اداره جامعه از طرف وی می باشد و بهترین نوع مدیریت بر طبق معیارهای قرآنی و اسلامی، مدیریتی است که به عناصر و افراد امکان بدهد که خودشان را بر اساس معیارهای اسلامی اداره کنند، بنابراین توجه و تامل در آیات قرآن کریم نمایانگر نکات مهم و برجسته ای در زمینه مدیریت مبتنی بر تعالیم اسلامی است، نکاتی که می تواند راهگشای مشکلات بوده و راه سعادت و خوشبختی انسان ها را فراهم آورد. بدین ترتیب با توجه به اهمیت و جایگاه مدیریت در نظام اسلامی بر آن شدیم تا از منظر قرآن کریم با نگرش به جزءهای 1 تا 3 (تمام سوره بقره و بخشی از سوره آل عمران تا آیه 91) به تشریح مدیریت قرآنی بپردازیم., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: رهبری; سازمان; نظارت; شغل; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; عملکرد; مدیریت قرآنی

آموزه هایی از مدیریت در قرآن با نگرشی بر جزءهای 4 الی 6 - مطلبی, ابوطالب (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
بهترین مدیریت بر طبق معیارهای قرآنی و اسلامی، مدیریتی است که به عناصر و افراد امکان بدهد که خودشان را بر اساس معیارهای اسلامی اداره کنند، خودگردانی بر اساس معیارهای قرآن، این روح سیاست اداری در نظام اسلام است. مدیریت قرآنی، مدیریت متمرکز است، مقصود از متمرکز، وحدت مرجع تصمیم گیری، انسجام و هماهنگی بین نیروها و برقراری رابطه ارگانیک بین واحدها و بخش های تابعه در حوزه مدیریت است و در عین حال مدیریت قرآنی، مدیریتی است مشاوره جویانه، لیکن شورایی به معنی مصطلح نیست؛ اما مشاوره جویانه است. «وَشَاوِرْهُمْ فِی الأَمْرِ فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَکَّلْ عَلَى اللّهِ» (آل عمران، 159). با توجه به اهمیت و جایگاه مدیریت در نظام اسلامی بر آن شدم تا از منظر قرآن، به تبیین و تشریح نگاه عادلانه و عاقلانه آیات نورانی از کلام حق بپردازم. باشد تا با الگوپذیری، مدیران در عرصه عمل نیز بتوانند تئوری‌های مدیریتی قرآنی را پیاده نمایند و به ویژه مردم عزیز کشورمان را از برکات این نوع مدیریت بهره مند سازند، بنابراین در این مقاله آموزه هایی از مدیریت در قرآن با نگرش به جزءهای چهارم، پنجم و ششم قرآن، یعنی سوره آل عمران از آیه 82 تا آخر، تمام سوره نساء و سوره مائده از ابتدا تا پایان آیه 82 مورد بررسی قرار گرفته است., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: قرآن; رهبری; مدیریت; سازمان; مدیر; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،

نقش ها، وظایف و ویژگی های مدیر در آیینه مدیریت قرآن با نگرشی بر جزء های 7 تا 9 قرآن کریم و تأسی از نهج البلاغه (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
ضرورت مدیریت در زندگی اجتماعی، از بدیهیات بوده و هیچ نیازی به استدلال و برهان ندارد؛ زیرا زندگی اجتماعی هر چند در مجموعه ای بسیار اندک و کوچک، بدون داشتن مدیر و سازمان دهی خاص، سامان نیافته و به سرعت از هم پاشیده و متلاشی خواهد شد. در فرهنگ اصطلاحات، برای مدیریت تعاریف گوناگونی ارائه شده است. برخی، مدیریت را هنر دانسته و گفته‌اند: «هنر مدیریت، هدایت، ایجاد هماهنگی و نظارت بر تعداد زیادی از افراد برای نیل به هدف و یا مقصودی معین است» (ساروخانی، 1386: 766).قرآن کریم، کتابی که از سوی خداوند متعال و خالق و پرورش دهنده تمام موجودات از جمله انسان، نازل گردیده، بیان کننده نیازهای زندگی بشری برای رشد و تعالی و تکامل است و مدیریت قرآنی عبارت است از هنر کشف استعدادها، تجهیز، تحریک، تنظیم و هدایت نیروها به سمت هدف های الهی (حیدری، فصلنامه مدیریت آموزشی: 18).در این مقاله نگارنده از آیه 83 سوره مائده تا آخر سوره مائده و تمام سوره مائده و انعام و سوره انفال تا آخر آیه 40 را مورد بحث و تحلیل قرار داده و ویژگی‌ها، نقش ها و وظائف مدیران را به تصویر می‌کشد که از مهم ترین آن‌ها می توان به موارد زیر اشاره کرد: *مدیران سازمان‌ها در ابلاغ دستورات می‌بایست از شیوه‌هایی استفاده کنند که همة افراد سازمان در جریان آن دستورات قرار گیرند. * اطلاعات و دانش سازمانی باید رده‌بندی و طبقه‌بندی شود و مدیران نباید همه اطلاعات و دانسته‌های خود را در اختیار عموم کارکنان بگذارند، این امر ممکن است مشکلات و بحران‌هایی را برای سازمان ایجاد نماید. * از وظائف دیگر حوزه مدیریت ایجاد فضای رقابت و انگیزش و تکریم ارباب رجوع است. * داشتن هدف و برنامه، پاسخگویی، انتقاد پذیری، شایسته سالاری، توانمندی در ماموریت و رسالت. مدیران و ... از نکات مهم مدیریتی اشاره شده در این مقاله است که در علم مدیریت امروزی جزء اصول مهم مدیریتی به شمار می‌روند. خلاصه این که مدیریت قرآن به جهت اتصال به علم مطلق الهی و عدم ابطال پذیری می‌تواند چالش‌ها و تنگناهای پیش روی مدیران و جامعه هزاره سوم را تبیین و مرتفع نماید., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: مدیریت; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; نقش‌ها و وظایف مدیر

آموزه هایی از مدیریت در قرآن با نگرشی بر جزء های 10 الی 12 - قشقایی زاده, نصراله (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
چکیده: در پژوهش حاضر به بررسی مهم ترین نکته های مدیریتی جزءهای 10، 11 و 12  قرآن کریم  پرداخته شده است. روش تحقیق تحلیلی- اسنادی می باشد. از دیدگاه جهان بینی توحیدی خدا مدیر و معمار جهان خلقت و تدبیر کننده شب و روز است، او نقشه هستی را با مدیریت بی بدیل خود چنان موزون و متعادل طراحی کرده است که با نظم و هماهنگی شگفت انگیزی در مدار تعیین شده خود به سوی هدف مشترکی به پیش رود. یافته های پژوهش نشان داد که نکته های مدیریتی استنباط شده از آیات قرآن برای همه عصرها و نسل ها و برای همه ازمنه و امکنه است. قرآن کریم در جزء های مذکور به الگوهای رهبری جوامع و سازمان ها توسط پیامبران (حضرت محمد، لوط، نوح، یونس، یوسف) اشاره دارد. در 3 جزء مذکور اهمیت، هدف، اصول و روش های مربوط به رهبری و مدیریت، بیان شده است. , تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: قرآن; رهبری; مدیریت; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،

آموزه هایی از مدیریت در قرآن با نگرشی بر جزء های13 الی 15 - سینا, حمید (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
قرآن کریم، کتابی که از سوی پروردگار عالم و خالق و پرورش دهنده تمام موجودات از جمله انسان، نازل گردیده، بیان کننده نیازهای زندگی بشری برای رشد و تعالی و تکامل است، چنان که در آیات گهربار آن کتاب فرمود: «تبیاناً لکل شیء».در این پژوهش تلاش شد تا با استعانت از آیات شریفه قرآن کریم و نهج البلاغه ویژگی های مدیریت اسلامی بررسی و تبیین گردیده و همچنین با مراجعه به تفسیر قرآن کریم که پل ارتباطی میان ذهن های خسته ما و آیات نورانی کلام‌الله است، دستورات و ارشادات آن منشور ربّانی که نگاهی به حوزه علوم مدیریتی دارد، استخراج گردد. در این مقاله که از ابتدای جزء 13(از ابتدای آیه 53 سوره یوسف) تا پایان جزء 15(تا پایان آیه 74 از سوره کهف) می باشد، به ویژگی های مدیریتی از جمله: ویژگی‌های مشاوران، توجه به مهارت و علاقه شخصی کارکنان، خلاقیت، ریسک پذیری، توجه به سابقه افراد، احتمالات در برنامه‌ریزی، احتمالات در برنامه‌ریزی، احتمالات در برنامه‌ریزی، یادآوری اهداف، میانه روی در هزینه، دوری از وعده‌ دادن، کیفیت کار و ... پرداخته است. هدف از نوشتن این مقاله، فراهم آمدن نسخه‌ای کارآمد همراه با فهمی آسان برای عموم علاقه‌ مندان به مباحث مدیریت اسلامی بوده است., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: قرآن; نهج البلاغه; مدیریت اسلامی; رهبری; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; مدیریت در قرآن

آموزه هایی از مدیریت در قرآن با نگرشی بر جزءهای 16 الی 18 قرآن - محمد طاهری, نیلوفر (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
چکیده: پر واضح است که هریک از سوره های قرآن مجموعه ای منسجم و بهم پیوسته است که هدف واضح و روشنی را محقق می سازد، و هر آیه به وسیله روش های متفاوت این هدف را دنبال می کند. سوره های قرآن مانند زنجیره بهم پیوسته ای هستند که هر سوره با سوره های قبل و بعد از خود ارتباط معنایی دارد و از نظر هدف مکمل یکدیگرند. مدیریت اسلامی از موضوعاتی است که در برخی از سوره های قرآن تلویحاً یا مستقیماً به آن اشاره شده است و در نهایت هدف غایی همه سوره های قرآن رشد و اعتلای انسان و بارور ساختن استعدادهایش می باشد. در این مقاله ابتدا مفاهیمی از مدیریت، مدیریت اسلامی و وظایف مدیر از نظر اسلام بیان شده است. همچنین به بررسی نکات مدیریتی قرآن از ابتدای جزء 16 تا پایان جزء 18 می پردازد., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: قرآن; مدیریت اسلامی; مدیریت; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،

آموزه هایی در مدیریت از نگاه قرآن با نگرشی بر جزء های 19 الی 21 - جویباری, آزیتا (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
قران کریم در طول تاریخ اسلام همواره منبع مهم تحقیق و پژوهش برای اندیشمندان اسلامی بوده است. بر اساس آیه 3 سوره یونس، خداوند برای اداره امور جهان، انسان را بعنوان جانشین خود آفرید و مدیریت زمین را بدو واگذار کرد. همچنین آیه 34 سوره بقره می فرماید: انسان از سوی خداوند متعال و آفریدگار هستی بخش رسالت و ماموریت دارد تا بر جهان هستی مدیریت نماید (حیدری تفرشی، 1386). وظیفه مسلمانی اقتضا می کند که در برابر فرمان الهی مطیع باشیم. پس با توجه به دستورالعمل مدیریتی که از سوی مدیران معصوم جامعه اسلامی صادر شده، ضرورت دارد تا با عمل به آن دستورها و الگوها قراردادن معصومان، مدیریتی را به کار گیریم که مورد رضایت و خشنودی پرودگار باشد. نگارنده در این مقاله در صدد است به تفسیر نکات مدیریتی از ابتدای جزء 19 تا پایان جزء 21 یا به عبارتی از ابتدای آیه 21 سوره مبارکه فرقان و سوره های شعرا، نمل، قصص، عنکبوت، روم، لقمان، سجده تا پایان آیه30 سوره مبارکه احزاب با رویکرد مدیریت در اسلام بپردازد., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: مدیریت اسلامی; مدیریت; قران; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،

آموزه هایی از مدیریت در قرآن با نگرشی بر جزء های 22 الی 24 - شعرا, زهرا (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
با توجه به اهمیت و جایگاه مدیریت در نظام اسلامی بر آن شدیم تا از منظر قرآن، در جزء‌های 22، 23 و 24 به تبیین و تشریح نگاه عادلانه و عاقلانه آیات نورانی از کلام حق بپردازیم. باشد تا با الگوپذیری مدیریتی در عرصه عمل نیز بتوانیم تئوری های مدیریتی اسلام را پیاده نماییم و از برکات این نوع مدیریت بهره مند شویم. در این مقاله نکات مدیریتی در جزءهای مذکور که شامل سوره احزاب از آیه 31 نا پایان سوره و سوره های سبأ، فاطر، یس، صافات، ص، زمر، غافر (مؤمن) به طور کامل و سوره فصلت از آغاز تا آیه 46 در سه مبحث عمده، «ضرورت مدیریت از دیدگاه قرآن»، «وظایف مدیر» و «صفات مدیر» مورد بررسی قرار گرفته است. وظایفی همچون داشتن هدف، داشتن برنامه مدون، تشریح وظایف، کیفیت مداری، عمل گرایی، مسئولیت پذیری و مسئولیت خواهی، نظارت، ارزشیابی، زمینه سازی، احترام به سنت های نیک، وحدت فرماندهی، نظرسنجی، تغییر و تحول، انجام اصلاحات از نزدیکان، بازسازی نیروها، سلسله مراتب اداری، برخورد قاطعانه با متخلفان و استفاده از نظام ارزشی در سازمان برای مدیر اسلامی بیان شده است و صفاتی همچون آگاه بودن مدیر، صبور بودن مدیر، نصیحت‌پذیری مدیر، عاقبت اندیشی و داشتن قلب سلیم لازمه شخصیت مدیر است., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: مدیریت; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; مدیریت قرآنی; وظایف مدیر

آموزه هایی از مدیریت در قرآن با نگرشی بر جزء های 25 الی 27 قرآن - داد, نیاز (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
چکیده: مدیریت یکی از مهم ترین و در عین حال از ظریف ترین کارهای انسانی است که برای خود ویژگی‌هایی دارد. چه بسا فقدان یکی از این خصوصیات، مایه رکود کار و نابسامانی اوضاع قلمرو مدیریت می شود. بعضی افراد، مدیریت را کاری ساده تلقی می کنند و تصور می کنند تنها داشتن مدرک مدیریت برای انجام کار کافی است و از نظر این گروه، مدیران لایق در هر جا، به فراوانی پیدا می شوند. در صورتی که از نظر کارشناسان مسائل مدیریت، واقعیت به گونه ای دیگر است. مدیر شایسته و کارساز کمتر از آن است که تصور می شود و راز آن این است که بخشی از ویژگی های مدیریت، موهبتی است که باید آفرینش در نهاد انسان به ودیعت بگذارد و هرگز با آموزش و دوره دیدن و درس خواندن، قابل تحصیل نیست و قرآن کریم در طول تاریخ گهربار اسلام، همواره منبعی مهم برای تحقیق و بررسی دانشمندان و اندیشمندان و مدیران بوده است. آثار گران سنگ و بزرگی که مفسران و محققان بزرگ بر محور قرآن کریم و عرصه های گوناگون از خود به یادگار گذاشته اند، گواهی روشن بر این واقعیت است. ما در این مقاله به بیان نکته های مدیریتی و ویژگی های مدیران در جزءهای 25، 26، 27، از آیه 47 سوره فصلت تا آخر سوره حدید پرداخته، امید است موثر واقع شود., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: قرآن; مدیریت; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; ویژگی مدیران

مدیریت در نگاه قرآن با نگرشی بر جزءهای 29 الی 30 قرآن کریم (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
چکیده: مدیریت فرایندی است چند بعدی و متشکل از مولفه هایی متنوع و ترکیب ساز که هر یک به جای خود می تواند پازل مدیریت قرآنی را تکمیل کند. مولفه ها و مقوله هایی چون جریمه خطاکار، تنوع جریمه های خطاکار، مبارزه با تملق اطرافیان، جبران اشتباه، تخصیص منابع، هشیاری درباره خطر جاسوسان، اصالت خانوادگی مدیران، ارائه الگو، حفظ وحدت و یکپارچگی، تبلیغات، سنخیت با ماهیت کار، ویژگی های مدیران، طبقه بندی اطلاعات، رابطه با خدا، بایکوت برخی از گروه ها، زندگی پاکیزه مدیران، نشاط در محیط کار، تفویض تصمیم گیری، پشتیبانی و حمایت از مدیران، معیارهای ارزشیابی از عملکرد، درد آشنایی، سعه صدر، خوش نامی، اذن و اجازه، فناوری و روش های ابتکاری، دلگرمی دادن به مدیر و خطر حسادت هر یک قطعاتی از پازل مدیریت هستند که در جایگاه شایسته و بایسته خود می توانند در ارائه الگویی موفق از مدیریت قرآنی را در عرصه جهانی به نمایش بگذارند.در این مقال همه مقوله های مدیریتی که در سه جزء پایانی قرآن کریم آمده، به ترتیب سوره ها استخراج و بررسی شده است. کوشیده ایم تا در ذیل هر آیه با توضیح مختصری اشارات مدیریتی آن را تبیین کنیم. پایان بخش مقاله ما جمع بندی و نتیجه گیری است., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: مدیریت; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; مدیریت قرآنی; ویژگی های مدیران

مدیر شایسته از دیدگاه قرآن (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
از آنجایی که مسأله مدیریت یکی از مسائل پر اهمیت عصر حاضر می باشد، دانستن این نکته که مدیر شایسته چه کسی است و باید چه ویژگی هایی داشته باشد، اهمیتی دو چندان پیدا کرده است. رعایت اهلیت در انتخاب افراد و واگذاری کارها، از مهم ترین مسائل مدیریت است، یعنی فردی که قرار است مدیریت گروهی را بر عهده بگیرد، باید شایستگی های لازم را جهت احراز آن مسئولیت دارا بوده و به اصطلاح اهلیت داشته باشد. مطالعةآیات قرآن کریم و تأمل در سیره و شیوه رهبری و هدایت انبیای الهی از آدم (ع) تا خاتم پیامبران حضرت محمد (ص) ما را به این نتیجه می رساند که سنت الهی چنین است که خداوند هیچ کس را جز بر اساس شایستگی ها و اهلیت های لازم، مسئولیتی نمی دهد. ما با الگوگیری از اصول و ویژگی هایی که قرآن کریم برای رهبر، و مدیر برشمرده است، می توانیم مدیرانی شایسته برای جامعه ای شایسته انتخاب کنیم و به این ترتیب مسیر رشد و پیشرفت آن را هموار نماییم., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: قرآن; رهبری; مدیریت; الگو; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،

مدیریت در قرآن کریم (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
مدیریت به صورت کلی از دشوارترین و در عین حال از ظریف ترین کارهای انسانی است که برای خود ویژگی‌هایی دارد. چه بسا فقدان یکی از این خصوصیات، مایه رکود کار و نابسامانی اوضاع قلمرو مدیریت می‌شود. افراد ناوارد، مدیریت را کاری ساده تلقی می‌کنند و تصور می‌کنند تنها داشتن مدرک مدیریت برای مصدر کار شدن کافی است و در چشم انداز این گروه، مدیران لایق بر سر هر کوی و برزن، به فراوانی پیدا می‌شوند، در صورتی که از نظر کارشناسان مسائل مدیریت، واقعیت به گونه ای دیگر است. مدیر شایسته و کارساز کمتر از آن است که تصور می شود و راز آن این است که بخشی از ویژگی‌های مدیریت، موهبتی است که باید آفرینش در نهاد انسان به ودیعت بگذارد و هرگز با آموزش و دوره دیدن و درس خواندن، قابل تحصیل نیست. ما در مجموعه یادداشت‌هایی درباره شرایط عمومی مدیریت سخن می‌گوییم و از شرایط مدیریت‌های صنفی چون مدیریت بیمارستان، مدیریت ارتش، سخن به میان نمی‌آوریم و تا آنجا که امکان دارد به گزیده گویی می‌پردازیم و اعتراف می‌کنیم که در این نوشتار بخشی از شرایط لازم را متذکر شده ایم., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: قرآن; رهبری; مدیریت; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; ویژگی ها

ویژگی های امام جماعت موفق و شایسته (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
در این مقاله ویژگی های امام جماعت موفق و شایسته در پنج بخش به تصویر کشیده شده است: در بخش نخست ویژگی های فردی و اخلاقی امام جماعت شایسته در قالب صفاتی مورد بررسی قرار گرفته ، لزوم آگاهی او از مسائل سیاسی و اجتماعی در بخش دوم تشریح شده است. در سومین قسمت لزوم آگاهی امام جماعت از مسائل فقهی و شرعی را به بررسی نشسته و در بخش پسین ویژگی های ایشان را در آیینه آیات وحیانی و روایات معصومین(ع) به تماشا می نشینیم. در بخش پنجم لزوم آگاهی امامان جماعت از مهارت ها و دانش های مورد نیاز روز را مورد مطالعه قرار می دهیم. شایان ذکر است که در هر بخش از مباحث پیشنهادهای اجرایی و کاربردی خود را در جای جای مقال برای مخاطبان فرزانه و فرهیخته ارئه می دهیم., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: مسجد; تبلیغ; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; نماز; امام جماعت

نماز و سلامت اقتصادی (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
هر چه در آسمان ها و زمین است همه به تسبیح و ستایش خدا که پادشاهی منزه و پاک و مقتدر داناست،مشغول اند.(جمعه،1)  در میان همه آفریدگان ستایشگر یزدان، انسان-اشرف مخلوقات و اعز موجودات- چگونه می تواند بی تفاوت بنگرد و سرود نیایش را ننگارد؟!  ما در این مقال بر آن هستیم تا نیاز انسان را به« نماز» و نیز آثار سلامت بخشی آن در قلمروی اقتصاد را به بررسی بنشینیم.  در آغاز تعاریف کلیدواژه های این گفتمان چون:نماز،سلامت،اقتصاد و سلامت اقتصادی را مورد بحث قرار می دهیم. سپس سیمای زیبای «روح منکر ستیزی و فحشاگریزی نماز» را در آیینه آیات و روایاتی چند به تماشا می نشینیم.  فرانام «نماز و کسب روزی حلال» با یاری گرفتن از آموزه های آسمانی ،ذهن ها را به سوی پیوند «نماز» با «مولفه های اقتصادی» رهنمون می گردد.  در قاموس ارزشمداری اسلامی آیا مال و ثروت نعمتی پسندیده است یا وزر و بالی نکوهیده؟عنوان«سلامت اقتصادی و نعمت های دنیا( ثروت)» به این پرسش ،پاسخ هایی مستند به آیات و روایات می دهد.  واپسین مبحث طرح شده در این مقال ،تبیین مسئله حرام خواری و برشمردن و معرفی مشاغل حرام در مکتب ارزشی - اقتصادی اسلام است.فرانام«حرام خواری و مشاغل حرام در بینش اسلامی»معرفی این بخش از مبحث را عهده دار است.در پایان نیز پس از جمع بندی و نتیجه گیری،کتاب نامه مقال تقدیم می شود. , تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: اقتصاد; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; نماز; سلامت; سلامت اقتصادی; نعمت

نقش فرهنگ در ایجاد مفهوم انسان کامل (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
"فرهنگ" تفکرجمعى جامعه است که درپدیده‏هاورفتارهاىاجتماعى تجلىمى‏یابدوتمامىاموراقتصادى،اجتماعى،سیاسى،نظامى،مادىومعنوىرامتأثرمى‏سازد. باتوجه به معناى دین وفرهنگ ونظربه مبانىواهداف آندوونیزعملکردونقش دین وفرهنگووجه مشترکى کهبین آندووجوددارد؛به این نتیجه مى‏توان اعتراف نمودکه دین وفرهنگ پیوسته یک رابطه ناگسستنى وتنگاتنگ دارندوهمان گونه که دین درتمدن وفرهنگ انسان نقش مؤثرى راایفامى‏کندفرهنگ نیز،دربهره‏مندىبایسته وشایسته ازفعالیت‏هاى حیات مادىومعنوىانسان‏هاکه مستندبه طرزتعقل صحیح واحساسات عالىاست،انسانرادرحیات معقول کمک مى‏کندوعامل تکامل انسان مى‏گردد. انسان متفکر در سایه اندیشه و فرهنگ می‌تواند هر کاری را انجام دهد، هر ناممکنی را ممکن سازد. آنچه می‌خواهد به دست آورد. اگر انسان به فرهنگ اسلامی آراسته شود و سنت‌های اسلامی را اجرا کند، به تعبیر «انسان کامل» می‌رسیم؛ انسانی که در منظر قرآن، کمال عقلی دارد، دارای معنویت است و در تهذیب نفس می‌کوشد، برون‌گرا و جامعه‌گراست. هم اهل عبادت است و هم اهل اجتماع. هم از نعمت‌های گوناگون خداوند بهره می‌جوید و هم حرکت استکمالی و رو به رشد دارد., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: فرهنگ; انسان; دین; انسان کامل; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،

ارزیابی شایستگی مدیران مدارس بر اساس معیارهای شایستگیِ مدیریتیِ اسلامی (معلمان نواحی چهارگانه آموزش و پرورش شیراز) (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
این پژوهش با هدف بررسی معیارهای شایستگی مدیران مدرسه بر اساس آموزه-های اسلامی صورت گرفت. روش تحقیق حاضر توصیفی از نوع همبستگی و جامعه آماری شامل کلیه معلمان نواحی چهارگانه آموزش و پرورش شیراز در سال 93-92 بود که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، 367 نفر انتخاب شدند. برای گردآوری اطلاعات از آموزگاران و دبیران از مقیاس شایستگی مدیران ترک زاده و انصاری(1392) که شامل سه بعد ارزشی- منشی، دانشی- بینشی و مهارتی- روشی بود، استفاده گردید. داده ها با استفاده از روشهای آماری (t تک نمونه ای،  tمستقل و تحلیل واریانس یک سویه) مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج پژوهش نشان داد که به طور کلی مدیران قلمرو تحقیق، در ابعاد سه گانه ارزشی- منشی، دانشی- بینشی و مهارتی- روشی، از شایستگی لازم برخوردار بودند، بین شایستگی مدیران در ابعاد سه گانه بر حسب جنسیت و سطح تحصیلات، تفاوت معناداری مشاهده نشد ولی بین شایستگی مدیران در ابعاد سه گانه بر اساس سابقه، تفاوت معناداری مشاهده گردید., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: شایستگی; مدیریت اسلامی; شایستگی مدیران; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; مدیران مدارس

بررسی رابطه بین فرهنگ سازمانی با وجدان کاری و تعهد سازمانی کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل (تحقیقات مدیریت آموزشی, 2016)
پژوهش حاضر با هدف رابطه بین فرهنگ سازمانی با وجدان کاری و تعهد سازمانی کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل انجام شده است. روش پژوهش با توجه به هدف کاربردی، با توجه به ماهیت توصیفی ازنوع همبستگی بود. جامعهی آماری شامل در این پژوهش (300 ) نفر از کارکنان دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل و نمونه مورد مطالعه در این پژوهش منطبق بر جامعه آماری بر اساس جدول کرجسی و مورگان برابر (169) نفر می باشد. ابزار مورد استفاده در این پژوهش شامل: پرسشنامه فرهنگ سازمانی دنیسون، تعهد سازمانی آلن و مایر، وجدان کاری سلطانی می باشد. به منظور تحلیل داده های آماری از آزمون کولوموگروف اسمیرنوف، تی با دو گروه مستقل، تحلیل واریانس و همبستگی اسپیرمن استفاده شده است. یافته ها نشان داد که: بین فرهنگ سازمانی با وجدان کاری و تعهد سازمانی کارکنان رابطه معنی داری وجود ندارد. میزان وجدان کاری کارکنان مرد بالاتر از کارکنان زن است. بین وجدان کاری کارکنان دانشگاه بر حسب سن تفاوت معناداری وجود ندارد. بین وجدان کاری کارکنان دانشگاه بر حسب سابقه کار تفاوت معناداری وجود ندارد. وجدان کاری کارکنان دانشگاه که دارای مدرک فوق لیسانس می باشند نسبت به مدارک دیگر بالاتر است. بین میزان تعهد سازمانی کارکنان دانشگاه بر اساس جنسیت تفاوت معنی داری وجود ندارد. تعهد سازمانی کارکنان دانشگاه که در گروه سنی زیر 30سال می باشند نسبت به دیگر گروه ها بالاتر است. تعهد سازمانی کارکنان دانشگاه که دارای زیر 10سال سابقه کار هستند نسبت به دیگر گروه ها بالاتر است. بین تعهد سازمانی کارکنان دانشگا بر حسب تحصیلات تفاوت معناداری وجود ندارد. بین ابعاد فرهنگ سازمانی با وجدان کاری کارکنان رابطه معنی داری وجود ندارد. بین ابعاد فرهنگ سازمانی با تعهد سازمانی کارکنان رابطه معنی داری وجود ندارد.

ساخت و اعتبار یابی پرسشنامه اخلاق حرفه ای کارکنان (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
هدف از پژوهش حاضر ساخت و اعتبار یابی پرسشنامه اخلاق حرفهای کارکنان است. جامعه پژوهشی شامل تعدادی از ادارات شهرستان سقزاست که به صورت تصادفی خوشهایی انتخاب شدند. ازآنجایی‌که در ساخت و هنجاریابی ابزارها هر چه نمونه بیشتر باشد بهتر است ما در این پژوهش 458 نفر را به‌عنوان نمونه پژوهشی قراردادیم. ابزار پژوهش حاضر عبارت بود از پرسشنامه محقق ساخته اخلاق حرفهای کارکنان بود. روشهای آماری بکار رفته در این پژوهش عبارت بود از آزمون K-S به‌منظور برآورد فرض نرمال بودن دادهها، آزمون KMO و تحلیل عامل اکتشافی است. یافته‌ها نشاندهنده آن بود که از بین گویههای انتخاب‌شده به‌منظور تعیین مؤلفههای اخلاق حرفهای سه مؤلفه تحت عنوان: فرهنگی، وظیفهای و برابری به دست آمد و هیچ‌کدام از گویههای پرسشنامه حذف نشدند. , تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: اخلاق; اخلاق حرفه ای; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; حرفه

ارائه مدل جهت طراحی الگوی رهبری خدمتگزار در سازمان صدا و سیما - علی احمدلو; امینه احمدی; قدسی احقر (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
این پژوهش باهدف شناسایی ارائه مدل جهت طراحی الگوی رهبری خدمتگزار در سازمان صداوسیما انجام‌شده و روش اصلی پژوهش حاضر، روش پیمایش است که گردآوری داده‌ها به کمک پرسشنامه و تحلیل آن به کمک نرم‌افزار lisrel و آماره‌های مختلف صورت گرفته است. جامعه آماری پژوهش شامل کارکنان سطوح مختلف سازمان صداوسیما است که 296 نفر از میان آنان و از روش نمونه‌گیری تصادفی به‌عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. داده‌های گردآوری‌شده از طریق تحلیل عاملی اکتشافی، عوامل مختلفی تعیین‌شده و سپس به اتکای تحلیل عاملی تأییدی نهایی شده است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که رهبری خدمتگزار در 8 مؤلفه که مؤلفه‌های نظیر خدمت‌رسانی؛ تواضع و فروتنی؛ قابلیت اعتماد؛ نوع‌دوستی؛ تعامل؛ تعادل کار و زندگی؛ آینده‌نگری و اخلاق‌گرایی جزو مؤلفه‌های رهبری خدمتگزار مدیران هست. مدل رهبری خدمتگزار مدیران توسط 59 گویه اندازه‌گیری شده است. ابتدا، آزمون تحلیل عاملی بر روی متغیر رهبری خدمتگزار مدیران انجام‌شده و برآوردهای پارامتر استانداردشده نشان داد که همه شاخص‌ها ازلحاظ آماری معناداری هستند و بارهای عاملی آن در سطح بالایی قرار دارند (بیشتر از 0.5). بررسی نتایج شاخص‌های برازش حاکی از برازش مناسب مدل هست., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: اعتماد; رهبری خدمتگزار; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; فروتنی; مهربانی

ارائه مدل سبک رهبری خدمتگزار در جهت تعالی آموزش و پرورش استان تهران - جعفر عسکری دئفه; محمد صالحی; رضا یوسفی سعیدآبادی (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
هدف پژوهش حاضر ارائه مدل سبک رهبری خدمتگزار در جهت تعالی آموزش و پرورش استان تهران بود؛ روش پژوهش برحسب هدف، کاربردی-بنیادی و به لحاظ روش پژوهش ، آمیخته از نوع اکتشافی بود. جامعه آماری پژوهش در بخش کیفی، خبرگان دانشگاهی و مسئولین آموزش‌وپرورش بودند. همچنین، جامعه آماری در بخش کمی پژوهش شامل، کلیه روسا و معاونین و مسئولین واحدهای ادارات آموزش‌وپرورش و مدیران مدارس استان تهران بودند که تعداد 780 نفر با استفاده از فرمول کوکران و روش نمونهگیری تصادفی خوشهای مرحلهای انتخاب شدند. در این پژوهش به منظور گردآوری داده‌ها از روش کتابخانهای، مصاحبه نیمه ساختار یافته (بخش کیفی) و پرسشنامه محقق ساخته (بخش کمی) استفاده شد. روایی و پایایی ابزارها مورد تایید قرار گرفت. برای تحلیل دادههای کیفی پژوهش از تحلیل محتوا استفاده شد. در بخش کمّی نیز از مدلسازی معادلات ساختاری، تحلیل عاملی اکتشافی و آزمون تی تک نمونه ای استفاده شد. نتایج نشان داد مؤلفه‌های رهبری خدمتگزار شامل خدمت‌رسانی، تواضع و فروتنی، قابلیت اعتماد، نوع‌دوستی، تعامل، تعادل کار و زندگی، آینده‌نگری و اخلاق‌گرایی و مؤلفه‌های تعالی سازمانی شامل رهبری، خط‌مشی ؛ کارکنان ؛ مشارکت ؛ فرایندها ؛ نتایج مشتریان؛ نتایج کارکنان؛ نتایج حاصل از جامعه؛ نتایج کلیدی بر اساس عملکرد؛ یادگیری؛ نوآوری؛ بهره‌وری؛ مورد شناسایی قرار گرفت., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: تعالی سازمانی; بهره‌وری; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; رهبری خدمت‌گزار; نوع‌دوستی

پیش‌بینی صلاحیت‌های حرفه‌ای بر اساس سخت‌کوشی و خود نظم دهی کارکنان - شکوفه نکوکار; قدسی احقر; امینه احمدی (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
این پژوهش با هدف پیش‌بینی صلاحیت‌های حرفه‌ای بر اساس سخت‌کوشی و خود نظم دهی کارکنان انجام شد. روش پژوهش بر حسب هدف کاربردی، از نظر روش گرداوری داده‌ها توصیفی- همبستگی و همین‌طور از نظر نوع داده کمی بود. جامعه آماری این پژوهش، تمامی کارکنان شرکت صنعتی سازه گستر سایپا در سال 1396 بودند که با استفاده از فرمول کوکران تعداد 309 نفر به عنوان نمونه به روش تصادفی خوشه‌ای مرحله‌ای انتخاب شد. به‌منظور گرداوری داده‌ها از پرسشنامه صلاحیت حرفه‌ای بوریچ (2015)، خودنظم دهی پنتریچ (2016) و سخت کوشی کوباسا و همکاران (2002) بهره گرفته شد. پس از جمع‌آوری پرسشنامه‌ها، توصیف داده‌ها از طریق میانگین، انحراف معیار، درصد، فراوانی و جدول از طریق نرم افزار Spss و استنباط آماری داده‌ها از طریق مدل‌سازی معادلات ساختاری و به کمک نرم افزار lisrel انجام پذیرفت. ویژگی‌های فنی پرسشنامه شامل پایایی، روایی همگرا و روایی واگرا بررسی گردید. ضرایب مسیر و ضرایب معناداری نرم افزار برای بررسی فرضیه‌های پژوهش مورد استفاده قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد، درجه تناسب مدل ارائه شده با توجه به مؤلفه‌های پژوهش مناسب بود؛ هم‌چنین خودنظم دهی و سخت‌کوشی پیش بینی کننده خوبی برای صلاحیت حرفه‌ای بودند که خودنظم دهی با ضریب مسیر 0.44 و سخت‌کوشی با ضریب مسیر 0.71 بر صلاحیت حرفه‌ای تأثیر داشتند., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; خود نظم دهی; سخت کوشی; صلاحیت حرفه‌ای

شناسایی مولفه های مدیریت جهادی در دانشگاه آزاد اسلامی - ابوالفضل صفیعی پور; مهتاب سلیمی; رمضان جهانیان (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
دانشگاه آزاد اسلامی به عنوان یکی از نهادهایی که نقش مهمی در تامین نیروی انسانی توانمند دارد، می‌تواند نقش مهمی در توسعه مدیریت جهادی در سازمان‌های آینده ایفا کند چرا که این نهاد مسئولیت تربیت و پرورش نیروی انسانی متخصص مورد نیاز جامعه را دارد، اگر دانشگاه آزاد اسلامی توجه ویژه‌ای به مدیریت جهادی و مباحث جهادی در دانشگاه‌ها داشته باشد می‌توان انتظار داشت که علاوه بر توسعه مدیریت جهادی و رویکردهای جهادی در جامعه، میزان رشد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نیز افزایش یابد. لذا در پژوهش حاضر به دنبال شناسایی مولفه های مدیریت جهادی در دانشگاه آزاد اسلامی می باشیم. بدین منظور در قالب یک مطالعه کیفی با استفاده از روش دلفی فازی و مصاحبه با 30 خبره اجرایی و آموزشی در حوزه مدیریت در دانشگاه آزاد اسلامی مولفه های مدیریت جهادی در این دانشگاه شناسایی گردیدند که عبارتند از مدیریت برای خدا، ساختار و تشکیلات مناسب، مدیریت ولایی، سخت کوشی، نهادینه کرداخلاق و ارزش های دینی، مشارکت پذیری و خودباوری, تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: مدیریت جهادی; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; دانشگه آزاد اسلامی; دلفی فازی

رابطه فرهنگ سازمانی مبتنی بر ارزش‌های اسلا‌‌می‌ با ‌‌‌اشتیاق کاری در کارکنان شهرداری منطقه 16 تهران - شراره روحی نژاد; حسین شکرکن; علی مهداد (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه فرهنگ سازمانی مبتنی بر ارزش‌‌‌‌های اسلا‌‌‌‌‌می ‌‌‌‌با ‌‌‌اشتیاق کاری در کارکنان شهرداری منطقه 16‌ استان تهران انجام شد. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری پژوهش کلیه کارکنان شهرداری منطقه 16‌ تهران ‌به‌تعداد 482 نفر بود که تعداد 226 نفر از میان آنها با روش نمونه گیری تصادفی ساده به عنوان نمونه انتخاب شد. ابزار پژوهش‌‌، پرسشنامه‌‌‌های فرهنگ سازمانی زارعی‌متین (1378) و ‌‌‌اشتیاق کاری سلانوا و شافلی (2001) بودند. با استفاده از روش‌های آماری همبستگی پیرسون و رگرسیون گام ‌به‌گام ‌فرضیه‌‌‌های پژوهش آزمون شدند. نتایج مربوط به ضرایب همبستگی پیرسون نشان می‌دهند از 24 ضریب همبستگی مربوط به مؤلفه‌های فرهنگ سازمانی اسلامی تنها ضریب همبستگی مربوط به ‌‌مؤلفه برگزاری و شرکت در نماز جماعت ‌‌با ‌‌‌اشتیاق کاری رابطه معنی دار ندارد. ۲۳ مؤلفه دیگر با مقادیر ضرایب همبستگی بین ۴۶۲/۰ برای مؤلفه خود نظارتی تا ۱۹۴/۰ برای مؤلفه تعاون و همکاری همبستگی‌های معنی دار دارند. و فرضیه‌های مربوط به آنها تأیید شده‌اند. همچنین، ضریب همبستگی کل فرهنگ سازمانی مبتنی بر ارزش‌‌‌های ‌اسلا‌‌می ‌و ‌‌‌اشتیاق کاری با مقدار ۵۴۳/۰ رابطه معنی‌داری است. ضریب همبستگی چندگانه رگرسیون گام ‌به‌گام نیز با سه متغیر برگزیده احساس مسؤلیت، خلاقیت و نوآوری و خود نظارتی و با مقاار ۵۶۰/۰ معنی‌دار است. نتایج این تحقیق با نتایج تحقیقات دیگر در این زمینه همسویی دارند. بر اساس این نتایج توصیه‌هایی به سازمان‌ها به عمل آمده است., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; ارزش‌‌‌‌های اسلا‌‌‌‌‌می; اشتیاق کاری; فرهنگ سازمانی مبتنی بر ارزش‌های اسلامی

واکاوی دلالت‌های تربیتی مثبت اندیشی در آموزه‌های حضرت علی (ع) و اعتبارسنجی آن - رضا فراشبندی; زهره سعادتمند; مریم براتعلی; سید ابراهیم میرشاه جعفری (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
پژوهش حاضر با هدف واکاوی دلالت‌های تربیتی مثبت‌اندیشی در آموزه‌های حضرت علی (ع) و اعتبارسنجی آن انجام شده است. این پژوهش در زمره پژوهش‌های کیفی است که با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی با نظام مقوله بندی قیاسی انجام شده است. حوزه پژوهش شامل متون مرتبط با آموزه‌های حضرت علی (ع) با استفاده از رویکرد هدفمند بود. ابزار گردآوری اطلاعات شامل فیش برداری مرتبط با واکاوی دلالت‌های تربیتی مثبت اندیشی در آموزه-های حضرت علی (ع) بود. روش کدگذاری و پارگراف به عنوان واحد تحلیل، جهت تجزیه و تحلیل متون استفاده گردید. جهت سنجش روایی محتوایی از ضریب لاوشه (CVR) استفاده شد و در سطح 59 صدم مورد تایید قرار گرفت. یافته ها در دلالت‌های تربیتی ‌‌مثبت‌اندیشی در آموزه‌های حضرت علی (ع) شامل 13 مفهوم اصلی و 77 دلیل تربیتی بود که شاخص ترین آن عبارتند از: تقویت حس دوراندیشی، کسب پیروزی با دوراندیشی، گمان نیک نسبت به خداوند و دیگران، آسان‌گیری در امور زندگی، آرامش دل و سلامتی دین، حُسن نیت نسبت به دیگران، تقویت همبستگی و پیوند با دیگران، تقویت روابط با دیگران، همنشینی با افراد خوب و خوشنام، انتظار آینده‌ای مثبت و ... می-باشد., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: دلالت‌های تربیتی; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; آموزه‌های حضرت علی (ع); اعتباربخشی; مثبت اندیشی

استنتاج روش های تربیت دینی مبتنی بر معادباوری با تاکید بر قرآن کریم - معصومه مقدمی; سید حسین واعظی; مریم براتعلی (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
این پژوهش درصدد استنتاج روش های تربیت دینی مبتنی بر معادباوری با تاکید بر قرآن کریم است. این پژوهش با رویکرد کیفی و از طریق روش استنتاجی با الگوی بازسازی شده فرانکنا انجام گرفته است. حوزه پژوهش شامل قرآن و تفاسیر و متون دینی و همچنین پژوهش های انجام شده و مقالات نوشته شده در زمینه معادباوری بود. در این تحقیق پس از جمع‌آوری داده‌های مورد نیاز تحقیق از متون فوق، با استفاده از روش کدگذاری موضوعی ابتدا مفاهیم دسته بندی شد. سپس بر مبنای الگوی استنتاجی فرانکنا، اصول استنتاج گردید. جهت اطمینان‌پذیری و باورپذیری و به منظور اطمینان از نتایج حاصل، راه‌های دستیابی به نتایج مرتباً تحت نظر اساتید متخصص، مورد تجزیه و تحلیل و تفسیر قرار گرفت. بر اساس نتایج حاصل از پژوهش برخی از روش های تربیت دینی مبتنی بر معادباوری با تاکید بر قرآن کریم عبارتند از: تقوا در رعایت حلال و حرام، رابطه ایمان به خدا با بهره مندی از هدایت الهی، تقوا در انجام واجبات و ترک محرمات، تعقل نمودن در سخنان قرآن و پیامبر(ص) عامل ایمان به خدا و معاد، معادباوری عامل حفظ نفس از گناه، وجود نشانه های معاد جهت ایمان آوردن افراد به معاد، ایمان به نشانه های معاد مخصوص مومنان، آمرزنده و مهربان بودن خداوند و باتقوایی در دوری از ظن و گمان بد., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: قرآن کریم; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; استنتاج; روش های تربیت دینی; معادباوری

طراحی مدل مدیریت سیاسی و حکمرانی خوب مبتنی بر دیدگاه اسلامی در عصر غیبت (با استفاده از روش داده بنیاد) - علیرضا داداشی جوکندان; محمد تقی پور; معصومه یوسفی قصابسرائی; امیرحسین قوامی (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
چکیده:هدف: پیشینه زمامداری و اندیشه حقوقی- سیاسی در جوامع اسلامی که ریشه در ماهیت خاص اجتماعی احکام اسلامی دارد از مهم‌ترین مولفه‌های تاثیرگذار بر حیات سیاسی و سنت زمامداری و دولت‌سازی این کشورها بوده که غیرقابل چشم‌پوشی است. هدف اصلی پژوهش طراحی مدل مدیریت و حکمرانی مبتنی بر اسلام در عصر غیبت می‌باشد.روش: پژوهش حاضر دارای رویکردی کیفی بوده و از روش نظریه‌پردازی داده بنیاد به‌عنوان روش پژوهش استفاده شده است. یافته‌ها و نتیجه‌گیری: با تجزیه و تحلیل داده‌های حاصل از 68 مقاله؛ 636 کد باز، 167 مفهوم و 25 مقوله به‌دست آمد.‌ استخلاف سیاسی توحیدمحور در عصر غیبت به‌عنوان مقوله محوری؛ شرایط علی تعالی اجتماعی و مردم‌سالاری دینی، تحکیم وحدت درونی اسلام، تاکید بر انسان‌سازی و کاربست سیستم آموزشی، تمدن‌سازی، پیاده‌سازی حکومت؛ شرایط مداخله‌گر شامل قدرت‌محوری سیاسی و استقلال‌طلبی، ویژگی‌های فردی و گروهی کارگزاران؛ عوامل زمینه‌ای شامل قانون‌مندی، شفافیت، پاسخگویی، کنترل فساد، اثربخشی و کارایی، مسئولیت‌پذیری؛ راهبردها شامل ساختارسازی هوشمند و تجددمدارانه، عدالت‌پیشگی اجتماعی، اعتدال، استکبارستیزی و حمایت از مستضعفان، گسترش آزادی اجتماعی، خدمت‌گذاری؛ پیامدها شامل حکمرانی صالح، ثبات سیاسی و امنیت اجتماعی و اقتصادی، پیشرفت اقتصادی و تامین منافع ملی، رضایت و تقرب الهی و احیا و حفظ کرامت انسانی می‌باشند., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: حکمرانی خوب; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; حکمرانی عصر غیبت; فرهنگ سیاسی شیعه

مدل گردشگری مذهبی در مرز بین المللی مهران،تحلیل ها و راهبردها - علی رستمی; محمد ایدی; علیرضا اسلامبولچی; محمدرضا ربیعی مندجین (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
گردشگری در اقتصاد کشورهای مختلف دنیا دارای جایگاه مهم و با اهمیتی می باشد و از از مهم ترین صنایع درآمد زای حال حاضر دنیا محسوب می گردد و از گردشگری می توان به عنوان یکی از ابزارهای اصلی و اساسی برای حل مشکلات ناشی از معضلات بیکاری و رکود اقتصادی در کشورهای مختلف استفاده نمود،حجم وسیعی از گردشگران دنیا را گردشگران مذهبی تشکیل می دهند که بیشتر این گردشگران مذهبی مرز بین المللی مهران را به لحاظ امن بودن و نزدیکی به عتبات عالیات در کشور عراق،جهت ورود و خروج از ایران جهت انجام زیارت و امور مذهبی خود انتخاب می نمایندهدف این پژوهش طراحی و تبیین مدل گردشگری مذهبی در مرز بین المللی مهران می باشد که روش تحقیق مورد استفاده آمیخته اکتشافی می باشد و برای استخراج مدل مفهومی تحقیق،نظریه ها،مدل ها و تحقیقات مختلف مرتبط با گردشگری مذهبی مورد مطالعه و بررسی قرار گرفت. برای نمونه در روش کیفی با استفاده از روش گلوله برفی تعداد 18 نفر از خبرگان موضوع گردشگری مذهبی و در روش کمی نیز پس از توزیع پرسش نامه ی محقق ساخته تعداد 384 پرسش نامه مورد تجزیه و تحلیل و ارزیابی قرار گرفت که یافته های پژوهش نشان داد الگوی گردشگری مذهبی در مرز بین المللی مهران دارای 6 مولفه اصلی شامل شرایط علی، مقوله ها، بسترها، عوامل مداخله گر، راهبردها، پیامدها و نتایج می باشد که طبق نظر خبرگان این مدل را می توان به عنوان یک مدل مناسب برای گردشگری مذهبی در مرز بین المللی مهران معرفی نمود., تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: گردشگری; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; گردشگری مذهبی; زیارت; گردشگران; مرز بین المللی مهران

عوامل تاثیرگذار بر فضیلت سازمانی براساس آموزه های ایرانی و اسلامی با رویکرد دیمتل و تحلیل مضمون - احسان حسین پور; حمیدرضا معتمد; پری مشایخ (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
هدف اصلی این مقاله شناسایی عوامل تاثیرگذار بر فضیلت سازمانی براساس آموزه های ایرانی و اسلامی است. روش انجام پژوهش آمیخته(کیفی-کمی) است. برای انجام این پژوهش علاوه بر مطالعۀ اسنادی، از تکنیک تحلیل مضمون با نرم افزار MAXQDA12 ، برای شناسایی عوامل و مؤلفه ها استفاده شده است. جامعه آماری در این پژوهش تمام خبرگان در حوزه آموزش بودند که بعد از انجام مصاحبه 30 اشباع نظری صورت گرفت و تمام مصاحبه ها بین 60 تا 85 دقیقه به طول انجامید. در ضمن مصاحبه های نیمه ساختار یافته با خبرگان دانشگاه در سال 1399 به صورت کد های باز و محوری و گزینشی انجام شده و برای تعیین میزان تاثیرگذاری و تاثیرپذیری مولفه های از تکنیک دیمتل استفاده شده است. با توجه به مصاحبه های نیمه ساختار یافته، 1659 کد باز و 14 کد محوری برای فضیلت سازمانی براساس آموزه های ایرانی و اسلامی استخراج گردید، که در نهایت 4 بعد(روابط بین فردی، مدیریت و رهبری، فرهنگ سازمانی و ویژگیهای شخصیتی) و 14 مولفه ( کد محوری ) و 64 شاخص ( کد باز) برای فضیلت سازمانی براساس آموزه های ایرانی و اسلامی استخراج گردید. پس از آن با توجه به پرسشنامه مقایسات زوجی برای شناسایی مولفه های تاثیرگذار و تاثیرپذیر مشخص گردید که مولفه های زمان آموزش، خدمات اجتماعی، فرهنگی و هنری، خدمات اقتصادی، خدمات ورزشی،فضای آموزشی، خدمات آموزش بین الملل و کارکنان آموزشی تاثیرگذارند و مولفه های مدرسین، نحوه ارزشیابی، محتوای آموزشی، نحوه آموزش و امکانات رفاهی تاثیرپذیرند, تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: تحلیل مضمون; تکنیک دیمتل; آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; آموزه های ایرانی- اسلامی; واژگان کلیدی: فضیلت سازمانی

کاربرد روش دیمتل برای شناسایی عوامل موثر بر سلامت نظام اداری جهت تحقق حکومت داده باز - مریم قاسمیان گرجی; مسعود احمدی; سعید صفاریان همدانی (دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)
هدف از انجام این پژوهش کاربرد روش دیمتل برای شناسایی عوامل موثر بر سلامت نظام اداری جهت تحقق حکومت داده باز در دستگاه‌های دولتی در استان مازندران می‌باشد. روش پژوهش حاضر از منظر ماهیت از نوع پژوهش‌های بنیادی (اکتشافی) است و جهت بررسی اهداف پژوهش، از روش ترکیبی (کیفی- کمی) استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش مدیران دستگاه‌های دولتی استان مازندران هستند که مدرک تحصیلی آنها کارشناسی ارشد به بالا است و حداقل 10 سال سابقه مدیریت در دستگاه دولتی فعلی را دارند. نمونه‌ آماری نیز با روش نمونه‌گیری نظری تا رسیدن شاخص‌ها به اشباع نظری تعیین گردید. تعداد نمونه در این پژوهش با توجه به مصاحبه‌های باز انجام شده و شیوع بیماری کووید 19 که کمی نمونه‌گیری باز پژوهش را تحت تأثیر خود قرار داد به 25 نفر از مدیران دستگاه‌های دولتی استان مازندران، محدود شد که همگی به عنوان نمونه در نظر گرفته شدند. اطلاعات و داده‌های مورد نیاز پژوهش از طریق پرسشنامه جمع‌آوری گردید. جهت تجزیه و تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده در بخش کیفی از روش گرندد تئوری و در بخش کمی از روش دیمتل بهره گرفته شده است. نتایج نشان داد: عوامل علی، مداخله‌گر، محوری، زمینه‌ای– فردی و محیطی بر سلامت نظام اداری در جهت تحقق حکومت داده باز در استان مازندران تأثیر داشته و طبق مدل بدست آمده, تحقیقات مدیریت آموزشی (EARQ)
Keywords: آموزش، مدیریت، مدیریت آموزشی، نشریه علمی-پژوهشی، نشریه،; حکومت داده باز; سلامت نظام اداری; واژه‌های کلیدی: روش دیمتل

انصاف جایگزین اعتماد - دکتر علی رضائیان (دانشگاه تهران)
از آنجا که انسان به هنگام برقراری رابطه با دیگران یا با یک سازمان به قضاوتی از میزان عدالت و انصاف طرف مقابل نیاز دارد و این قضاوت نیز با نخستین اطلاعات مرتبط به صورت عجولانه صورت می پذیرد بنابراین ، یافتن راههای شکل دهی قضاوت کلی از وجود عدالت و انصاف بسیار کارساز خواهد بود. در این مقاله معضل اجتماعی بنیادین ، فراگرد اکتشافی انصاف،ضمنی بودن الگوی آثار قضاوت درباره انصاف، آثار رجحان،اثر جایگزین و رابطه انواع عدالت و انصاف به عنوان پویایی اجتماعی مولد مورد تحلیل قرار گرفته است ., مجله علمی
Keywords: عدالت; نفع; مجله علمی; انصاف; رجحان; معضل

شاخص های رفتاری توکل و تأثیر آن بر عوامل بازدارنده رفتاری تصمیم گیران مدیران - دکتر حسن زارعی متین; محمد کاظم کاویانی (دانشگاه تهران)
توکل در رفتار انسان دارای چنان تأثیری است که اعتقاد به خدا در اعمال و فعالیت های شخص ایجاد می کند و میتوان از آن به عنوان رفتار متوکلانه یاد کرد . در این تحقیق شاخص های شناختی توکل شامل اعتقاد به ربوبیت خداوند،فطری بودن توکل،توحید افعالی،ایمان و تقوی مورد توجه قرار گرفته است . نتایج عملی توکل در رفتار افراد متوکل شامل آرامش و طمأنینه،شرح صدر،شجاعت و قوت قلب،ثبات قدم و شکیبایی،عزم جزم و قاطعیت و... می باشند. در این تحقیق محدودیتهای تصمیم گیری مورد مطالعه قرار گرفته که از آن تحت عنوان عوامل بازدارنده رفتاری تصمیم گیری شامل عجله و دستپاچگی،تعصب ورزیدن بر تصمیم،کم حوصلگی،ترس از قضاوتهای عوامانه و ... می باشد. تهیه فهرستی از عوامل بازدارنده رفتاری تصمیم گیری و شاخص های رفتاری منتج از توکل منجر به ارائه الگوئی شده است که در این مقاله به آن پرداخته می شود و همچنین تأثیر شاخص های رفتاری توکل بر موانع تصمیم گیری مدیران مورد بحث قرار می گیرد ., مجله علمی
Keywords: توکل; مجله علمی; شاخص های رفتاری توکل; شاخص های شناختی توکل; عوامل بازدارنده تصمیم گیری

کدام آزمون آماری را انتخاب کنیم؟ - دکتر غلامرضا جندقى (دانشگاه تهران)
یکی از مشکلات محققین در تحقبقات میدانی انتخاب روش تحلبل آماری مناسب برای بررسی سوالات یا فرضیات تحقیق می باشد. در این مقاله کاربرد انواع آزمون های آماری با توجه به نوع داده ها و وبژگیهای نمونه آماری و نوع تحلیل مورد نیاز بررسی می شود، چگونگی انتخاب آ زمون مناسب به روش الگوریتمیک و نموداری نشان داده شده و کاربرد آزمونهای آماری به تفکیک انواع پارامتری و ناپارامتری بررسی می گردد., مجله علمی
Keywords: مجله علمی; آزمونهای آماری; آمار پارامتری; آمار ناپارامتری

نگاهی جامع به خود کنترلی در سازمان - دکتر على نقى امیرى (دانشگاه تهران)
از جمله مبانی نظری راجع به کنترل، که امروزه توسعه زیادی یافته است و بر آن تاکید می گردد. این است که در "فرآیند کنترل سازمانی " محور اصلی باید خود کنترلی یا" کنترل خود" باشد. در همین جهت در این مقاله سطوح مختلف در فرآیند کنترل، منابع گوناگونی که بر فعالیت های کنترلی نظارت می کنند و همچنین متغیرهای اقتضایی متناسب با منابع کنترل، مورد بررسی قرار گرفته و تلاش گردیده است که بر ضرورت وجود دیدگاهی جامع نسبت به کنترل در سازمان تأکید نماید؛ دیدگاهی که بر مبنای آن، به همان میزان که مکانیز!های کنترل بیر، نی مورد توجه قرار می گیرند، بر کنترل درونی و یا کنترل خود و تناسب و هماهنگی بین این دو نوع در هر موقعیت خاص، هم تأکید می گردد., مجله علمی
Keywords: مدیریت; سازمان; کنترل; مجله علمی; خودکنتر لی

ارائه الگوی مدیریت بومی مبتنی بر دیدگاه امام علی(ع) با استفاده از مدل مفهومی سه شاخگی - دکتر حسین خنیفر (دانشگاه تهران)
, مجله علمی
Keywords: مدیریت; مدیریت علوی; مجله علمی; امام علی(ع); عوامل رفتاری; عوامل زمینه ای; عوامل ساختاری; مدل سازی

نظارت (اصلی از اصول مدیریت ) از دیدگاه قران و سنت - دکتر حبیب اله طاهری (دانشگاه تهران)
ضرورت و اهمیت مدیریت در زندگی انسانی قابل انکار نیست . به همین جهت از دیرباز اندیشمندان درصدد تبیین اصول آن برآمده،در این زمینه کتابها و مقاله ها نوشته اند. پس از تشکیل حکومت اسلامی،آنچه برای ما مهم است تبیین اصول مدیریت در دیدگاه اسلامی است که از منابع اصیل آن یعنی قرآن و سنت فهمیده می شود. نظارت به مفهوم عام آن،به اتفاق آرا،یکی از اصول مدیریت است که در اسلام نیز به آن توجه کافی شده است . سیره امام علی (ع) در حکومت چند ساله او شاهد این مدعاست . در این پژوهش کوشش شده که از آیات و روایات ، نظام نظارتی دینی و الهی استفاده شود تا مدیران در جامعه اسلامی به آن پایبند شوند و به آن عمل نمایند لذا نظارت در دیدگاه قرآن و سنت به صورت جداگانه مطرح شده و مورد بررسی قرار گرفته است ., مجله علمی
Keywords: انضباط; مدیر; نظارت; کنترل; تشویق; ارزیابی; مجله علمی; عزل و نصب; اصول مدیریت; حاکم; بیت المال; تهدید; رعیت; والی

تحلیل محتوای ادبیات مدیریت اسلامی با تاکید بر آثار منتخب - دکتر حسین خنیفر (دانشگاه تهران)
حوزه مدیریت عرصه جولانگاه نظریه ها،تئوریها،دسته بندیها،مدلها،بنیادها،تحلیلها،بررسی ها و نقدها و ارائه افکار و اندیشه های بزرگ و تحول آفرین است که اغلب این نگاهها با توجه به مقوله زمان و مکان عرضه می گردد. در این مقاله تلاش گردیده است تا با توجه به پیشینه نظری تحقیق و با استفاده از روش تحلیل محتوا به بررسی 20 اثر مدیریتی با موضوع و رویکرد مدیریت اسلامی پرداخته شود. یافته های این پژوهش و نتایج حاصله منتهی به چهار نمونه از چهارچوبهای اداراکی گردیده که در حقیقت بر مبنای محتوای کتابهای مورد مطالعه طراحی و ارائه گردیده است و با مراجعه به این آثار میتوان این الگوهای مفهومی را بهتر درک نمود. اضافه بر این سعی شده است نگرشهای متفاوت به مقوله مدیریت اسلامی از منظرگاههای روایی،آیات،اخلاق،تطبیق و تحلیل مورد بررسی قرار گیرد و از عوامل مهم پرداختن به این مهم تنوع،تعدد و تحلیل های متفاوت منابع مدیریت اسلامی طی 2 دهه اخیر است .این پژوهش با هدف توسعه های کاربردی و با روش تحلیل محتوا و با رویکرد به انتخاب آثار شاخص این دو دهه صورت پذیرد., مجله علمی
Keywords: مدیریت اسلامی; تحلیل محتوا; مدیریت; نظریه; مجله علمی; رویکرد ادبی و اخلاقی; رویکرد تاریخی; رویکرد تطبیقی; رویکرد روایی; مقایسه ای

تبیین رفتار مبتنی بر اختیار - علی نقی امیری (دانشگاه تهران)
از آن‌جا که در هر سازمان لازمه تحقق اهداف سازمانی، هماهنگی رفتار افراد نسبت به هم در مسیری خاص است، از جمله ضروریات مطرح در توانایی مدیریت و مهارت‌های او جهت توفیق دراین وظیفه، شناخت و احاطه بر قوانین حاکم بر رفتار افراد می‌باشد؛ در غیر این صورت هماهنگی، کنترل وهدایت رفتار امری محال خواهد بود. در این مقاله، تلاش برآن است که ضمن بررسی نگرش های مختلف نسبت به تحلیل رفتارسازمانی، مانند نگرش‌های مبتنی بر عوامل درونی، نگرش‌های میتنی بر عوامل بیرونی، عوامل مبتنی بر نسبت درون وبیرون و تحلیل رفتار مبتنی بر اختیار؛ مدل تحلیل رفتار انسان بر اساس نظام فکری اسلامی تبیین گردد. در این مدل، مبانی نظام ادراکی و نظام رفتاری انسان نقش اختیار در رفتار و مبانی آن مورد بحث واقع شده است., مجله علمی
Keywords: رفتار; مجله علمی; علیت; عوامل درونی و بیرونی; نظام رفتاری

فرایند تدوین منشور اخلاقی برای سازمان - سید مهدی الوانی; محمد حسین رحمتی (دانشگاه تهران)
در این مقاله علاوه بر مروری اجمالی بر تلاش‌های انجام شده در جهت هدایت سازمان به سوی معنویت و استقرار اخلاقیات در سازمان، ابتدا برخی از مفاهیم و تعاریف ارایه می‌شود؛ سپس تکنیک‌ها و ابزارهای مدیریت اخلاقی در سازمان مورد بررسی قرار می‌گیرد. این ابزارها و سازوکارها به طور کلی در برگیرنده تدابیر ساختاری، آموزش، تدوین خط‌مشی‌ها و تدوین منشور اخلاقی می‌شود. با مروری بر آثار ارایه شده در زمینه منشور اخلاقی این نتیجه حاصل می‌شود که در این مقاله‌ها و تحقیقات، عمدتا تمرکز بر چیستی و چرایی منشور اخلاقیات است و به فرایند تدوین منشور کم‌تر توجه شده است. لذا تأکید اصلی مقاله بر فرایند عملی تدوین منشور اخلاقی در سازمان می‌باشد. بدین منظور لازم است که هدف غایی سازمان، ارزش‌های اصلی سازمان، ذینفعان سازمان مورد توجه قرار گیرند و نکات لازم توجه در مورد هریک از ذینفعان سازمان مشخص و در تدوین منشور اخلاقی لحاظ شود. در این مقاله پس از تشریح این موارد، به طور نمونه یک منشور اخلاقی برای یک دانشگاه تدوین می‌شود., مجله علمی
Keywords: مجله علمی; مدیریت اخلاق; اخلاق در سازمان; اخلاقیات; ذینفعان سازمان

انگیزش در اسلام مدل حلقه‌های متداخل - امیر مهرابی (دانشگاه تهران)
مقاله پس از ارائه نظرات اندیشمندان راجع به انگیزش و عوامل مؤثر بر عمل انسان، به معرفی نظریه انگیزشی در اسلام تحت عنوان «مدل حلقه‌های متداخل» پرداخته است. این مدل بر گرفته از حدیثی از امام علی(ع) می‌باشد که در آن، انسانها در نوع عمل و عبادت به سه دسته «تجار»، «بندگان» و«آزادگان» تقسیم شده‌اند. با ترکیب این سه گروه، هفت نوع شخصیت بازشناسی شدند که متأثر از عوامل محیطی و درونی و در زمانهای گوناگون، تغییر حالت می‌دهند. انعطاف پذیری، حلقه‌ها متداخل به جای سلسله مراتب، تأکید بر نیت انسان ها، پذیرش پیچیدگی انسان و برخورداری از رفتاری آشوبناک، جامعیت و شاملیت؛ از جمله ویژگی‌های این مدل می‌باشد. جواز تعمیم مفاد حدیث به مباحث مدیریتی، امکان سنجی رتبه بندی عوامل، سطوح کاربرد مدل و تبیین ویژگی‌های این مدل بر اساس مفاهیم عمده تئوری آشوب در این مدل از جمله مباحثی هستند که باختصار مورد بحث قرار گرفته اند., مجله علمی
Keywords: انگیزش; عبادت; مجله علمی; آشوب; جاذبه‌های غریب.; سازگاری پویا

نقش عوامل مدیریتی و سازمانی در کنترل رفتارهای کاری انحرافی - داود سلمانی; محبوبه رادمند (دانشگاه تهران)
«رفتارهای کاری انحرافی»، به رفتاری اطلاق می‌شود که هنجارهای سازمانی را شکسته و سلامت سازمان و کارکنانش یا هر دو را تهدید می‌کند. انواع متعددی از این رفتارها شناسایی شده است. به علاوه، تحقیقات زیادی در مورد عوامل مرتبط با این رفتارها از جمله عوامل فردی، گروهی، رهبری، سازمانی و مدیریتی و... انجام شده که در این تحقیق به عوامل سازمانی و مدیریتی به طور ویژه پرداخته شده است. در این راستا، یک جمعیت نمونه 40 نفری انتخاب گردیده و نظر آن‌ها در مورد سه عامل مهم از عوامل سازمانی (فرهنگ، قوانین، ساختار پاداش و جبران خدمات) مورد ارزیابی قرار گرفته است. در این نظر سنجی، ضعف فرهنگی، بی عدالتی در قوانین و ساختار نامناسب پاداش و جبران خدمات به عنوان عوامل مهم در گرایش به سمت رفتارهای انحرافی اعلام شد. در نهایت، راهکارهایی در جهت مقابله با این مشکلات و کاهش رفتارهای انحرافی ارائه گردید., مجله علمی
Keywords: فرهنگ سازمانی; مجله علمی; رفتارهای کاری انحرافی; ساختار پاداش و جبران خدمات; عدالت سازمانی.

اخلاق سازمانی؛ جوهره فرهنگ سازمانی کارآمد - سیدمحمد مقیمی (دانشگاه تهران)
مقاله یکی از مهم‌ترین مقولات سازمانی که از منظر علمی و عملی و اعتقادی توجه ویژه‌ای به آن مبذول گردیده؛ از ابعاد مختلف مورد بررسی قرار گیرد. ایجاد و حفظ فرهنگ سازمانی اخلاقی ضرورتی انکار ناپذیر برای سازمان‌های امروزی است. دراین نوع فرهنگ سازمانی، ارزش‌ها، باورهای اخلاقی محیطی و روش‌های فلسفه‌ای که سازمان براساس آن تأسیس گردیده؛ کلیه فرآیندهای ساختاری و رفتاری سازمان را تحت تأثیر قرار داده و در قالب عملیات سازمانی متبلور می‌شود. تعاریف مختلف از اخلاق سازمانی، انواع اخلاقیات سازمانی، مدل اخلاق سازمانی، بررسی ارتباط اخلاق سازمانی با فرهنگ سازمانی، ارزیابی سطوح فرهنگ اخلاقی در سازمان‌ها و آشنایی با انواع فرهنگ اخلاقی سازمانی، از جمله مهم‌ترین موضوعاتی هستند که در این مقاله به تفصیل مورد بررسی قرار می گیرند. در پایان نیز با عنایت به الزامات علمی در تبیین فرهنگ اخلاقی، مدل فرهنگ اخلاقی بر اساس متون دینی در مکتب الهام بخش اسلام ارائه گردیده است., مجله علمی
Keywords: اخلاق حرفه‌ای; اخلاق اسلامی; مجله علمی; تئوری توسعه اخلاقی شناختی; فرهنگ سازمانی اخلاقی; مدیریت ارزش‌مدار

طراحی مدل منطقی ابعاد تعامل خرده سیستم‌های سیاسی و اداری در حکومت حق‌مدار بر مبنای نهج البلاغه امام علی (ع) - سکینه بیگدلی; علی پورعزت (دانشگاه تهران)
بررسی نحو? تعامل دو خرده سیستم سیاسی و اداری در نمونة أعلی حکومت‌داری در طول تاریخ بشر، به طراحی و مدل‌سازی نمونه‌های برتر حکومت‌داری و اداره کمک می‌کند. مشخصات چنین الگویی را می‌توان به‌خوبی از سنت و کلام امام علی (ع) بازیابی نمود. سؤال اصلی تحقیق، بر نحو? تعامل دو خرده‌سیستم سیاسی و اداری در حکومت حق‌مدار علوی ناظر بوده، پژوهشگران برشناسایی ابعاد اثرگذار بر این تعامل تأکید داشته‌اند. این پژوهش در دو مرحله ابتدا با روش تحلیل محتوای کیفی نهج‌البلاغه و سپس طراحی مدل منطقی معرف مختصات خرده‌سیستم‌های سیاسی و اداری منطبق، بر اساس روش تحلیل منطقی انجام گرفته است. حاصل کار تدوین گزاره‌های بیست و نه‌گانه‌ای است که در پنج بخش طراحی شده‌اند. این گزاره‌ها بر اساس اصل مبنایی توحید و اصول موضوعه برابری مبتنی بر یکسانی در خلقت، آزادی و اختیار ناشی از همانندی در خلقت و قضایای مبنایی تناسب حق و تکلیف و تسهیل سیر کمال‌گرایی انسان بنیان نهاده شدند. سپس در جریان نظرسنجی از خبرگان حوزه‌های نظری گوناگون، دیدگاه‌های آنان نیز مورد بررسی قرار گرفت و در نهایت، تأیید شد. با استناد به نهج البلاغه دو خرده‌سیستم سیاسی و اداری به گونه‌ای با یکدیگر تلفیق می گردند که هولوگرامی هماهنگ در جهت اهداف اصلی حکومت, مجله علمی
Keywords: حکومت حق‌مدار; عدالت رویه‌ای; مجله علمی; بازیگران اجتماعی; تنوع ضروری.; خرده سیستم‌های سیاسی و اداری

ارزش‌های اسلامی در تصمیمات آمیخته بازاریابی - ناصر صنوبر; محمد متفکرآزاد; نسرین راضی (دانشگاه تهران)
رفتارهای کاری انحرافی، به رفتاری اطلاق می‌شود که هنجارهای سازمانی را شکسته و سلامت سازمان و کارکنانش یا هر دو را تهدید می‌کند.بحث کسب و کار و کارکردهای مهم آن از جمله بازاریابی، در اقتصاد اسلامی از ملاحظات و ملازمات ارزشی بخصوصی برخوردار است به طوری که پای‌بندی به ارزش‌های اسلامی به عنوان توانمندی محوری برای بنگاه‌های اسلامی در نظر گرفته می‌شود تا تصمیمات کلیدی سازمان را حول این توانمندی اتخاذ نمایند. این پژوهش در صدد است، ارزش‌های اسلامی ناظر بر تصمیمات آمیخته بازاریابی که هسته اصلی علم بازاریابی را تشکیل می‌دهد را مورد بحث و بررسی قرار دهد. جهت دست‌یابی به این مهم با استفاده از روش کتابخانه‌ای و با مطالعه سیره پیامبر(ص)، ائمه معصومین (ع) و با توجه به آیات قرآن کریم و نظریات اندیشمندان بنام اسلامی ارزش‌های مطرح در تصمیمات آمیخته بازاریابی شامل تصمیمات محصول، ‌قیمت‌گذاری، ‌پیش‌برد و توزیع استخراج گردیده است تا با معرفی آن‌ها مساعدتی هر چند اندک برای لحاظ این ارزش‌های الهی در سیاست‌گذاری‌های مربوط به آمیخته بازاریابی فراهم گردد. بدین منظور ابتدا سیستم و چارچوب ارزش‌های اسلامی مورد بررسی قرار گرفته است و بعد از آن با تمرکز برمفهوم و طبقه‌بندی آمیخته بازاریابی، تصمیمات محصول، ‌پیش‌برد و بازارگذاری درچارچوب ارزش‌های اسلامی بیان شده., مجله علمی
Keywords: ارزش‌های اسلامی; محصول; مجله علمی; ‌بازارگذاری.; ‌پیش‌برد; ‌قیمت‌گذاری

چاپلوسی در سازمان - علی نصر اصفهانی (دانشگاه تهران)
مدیران در سازمان جهت تصمیم‌گیری به اطلاعات صحیح نیاز دارند. گاه اطرافیان مدیر ممکن است از ارایه اطلاعات صحیح به مدیر خودداری کنند و با ستایش نابجا مدیر را اغفال نمایند. چاپلوسی اعتماد را از بین برده و شنونده را خوار می‌کند. هم‌چنین به اعتبار و صداقت فرد چاپلوس لطمه وارد می‌کند. تملق و چاپلوسی دلالت بر ریاکاری و بی‌صداقتی دارد. در متون اسلامی و ادبی در خصوص پرهیز از چاپلوسی توصیه‌های زیادی شده است، ولی گاه در سازمان‌ها این رفتار نامطلوب مشاهده می‌شود. در این مقاله ضمن پرداختن به مباحث تملق و چاپلوسی، تفاوت آن با تعریف و تمجید بیان شده است. سعدی شاعر قرن هفتم در خصوص چاپلوسی توصیه‌های سودمندی داشته و راه‌های مقابله با آن را به زبان شعر بیان نموده است., مجله علمی
Keywords: مجله علمی; بازخورد; تعریف و تمجید; چاپلوسی; سعدی.

معرفی روش‌شناسی نظریه‌ داده بنیاد برای تحقیقات اسلامی (ارائه یک نمونه) - امیر مهرابی; حسین خنیفر; علی امیری; حسن زارعی متین; غلامرضا جندقی (دانشگاه تهران)
امروزه ضرورت بومی سازی نظریه ها به ویژه درعلوم انسانی ، به خواست عمومی جامعه علمی ایران تبدیل شده است . بهره گیری از «متون اسلامی» برای نظریه پردازی درعرصه های نوین ، یکی از رویکردهای مناسب بومی سازی است که روز به روز در حال گسترش است. اما به دلیل فقرروش شناسی دراین رویکرد، دست آورد قابل قبولی در پی نداشته است . این نوشته برآن است تا یکی از روش های کیفی که به منظورنظریه پردازی عرضه شده است را برای انجام تحقیقات اسلامی معرفی نماید و برای اثبات کارآیی آن ، در یک مطالعه موردی بکار گرفته و مراحل اجرای آنرا گام به گام شرح دهد. روش شناسی «تئوری داده بنیاد» برای این منظور برگزیده شده است . به نظر نگارنده این روش شناسی یکی از روش هایی است که قابلیت بکارگیری در تحقیقات اسلامی را داراست . مراحل اجرای این روش که به «کد گذاری» معروف شده ، با شیوه های تحقیق در متون اسلامی تناسب زیادی دارد. برای کد گذاری باز،از روش تحلیل اسنادی و در دو مرحله کد گذاری محوری و کد گذاری انتخابیبرای دسته بندی عوامل و کشف روابط بین مولفه ها و ابعاد، از تست خبرگی و برای مرحله مدل سازی ازتکنیک « چند رأیی » استفاده شده است. ..., مجله علمی
Keywords: رشد; مجله علمی; تحقیقات اسلامی; توانمند سازی; مدل‌سازی.; نظریه داده‌بنیاد

ارایه مدل مفهومی ارزش‌های کاری در چارچوب نظام ارزشی اسلام - حسین خنیفر; حسن زراعی متین; محمد حسن‌زاده (دانشگاه تهران)
هدف اصلی این پژوهش ارایه مدل مناسب ارزش‌های کاری در بخش خدمات دولتی ایران در چارچوب نظام ارزشی اسلام می‌باشد. سؤال اصلی این پژوهش عبارت است از: ابعاد و مؤلفه‌های ارزش‌های کاری در بخش خدمات دولتی ایران در چارچوب نظام ارزشی اسلام چه می‌باشد؟تحقیق حاضر از نظر هدف، بنیادی است. شیوه گرداوری اطلاعات ترکیبی از کتابخانه‌ای و میدانی است. ابزار گردآوری اطلاعات روش فیش برداری، مصاحبه و پرسش‌نامه می‌باشد. تست مدل از طریق 40 خبره آگاه به موضوع تحقیق و هم‌چنین بخش خدمات دولتی، با استفاده از پرسش‌نامه خبرگی به روش نمونه‌گیری گلوله برفی و با تعامل مستقیم محقق با خبره صورت پذیرفت. نتایج پیمایشی حاصل از پرسش‌نامه نشان دهنده تأیید مدل از نظر خبرگان می‌باشد. بر اساس نتایج تحقیق، 30 مؤلفه ارزش‌های کاری در قالب 8 بعد شناسایی شدند که در دو طبقه کلی ارزش‌های کاری مرتبط با انجام کار و ارزش‌های کاری مرتبط با شرایط انجام کار دسته بندی شدند. نتایج این پژوهش می‌تواند مبنایی برای سنجش ارزش‌های کاری در سازمان‌های دولتی ایران باشد., مجله علمی
Keywords: نظام ارزشی; مجله علمی; ارزش‌های کاری; ارزش‌های کاری مرتبط با انجام کار; ارزش‌های کاری مرتبط با شرایط انجام کار; خدمات دولتی

راهبردشناسی مدیریت بحران در سیره زینب کبری(علیهاالسلام) - حامد پوررستمی (دانشگاه تهران)
اگر بحران را زمان «خطر» یا «نگرانی» تعریف کرده و آن را وضعیتی بدانیم که خارج شدن از آن مشکل است، بدون تردید فضای دهه 60 هجری قمری از بحرانیترین برهههای تاریخ است و مدیریت این بحران، مدل و برنامه جامعی میطلبید که در آن بهترین بینشها و روشهای اداره و کنترل بحران لحاظ میشد که ما این برنامه را راهبردشناسی مدیریت بحران مینامیم. بدیهی است در این برنامه ابتدا باید موارد بحران شناسایی و سپس، با ترسیم اهداف مورد نظر، شیوهها و رویکردهای مقتضی اتخاذ شود. از مهمترین بحرانهای آن عصر میتوان به 1) بحران معرفتی و عقیدتی؛ 2) بحران رفتاری و اخلاقی و 3) بحران روحی و روانی اشاره نمود. از سوی دیگر، در سیره زینب کبری سلام الله علیها، سه رویکرد راهبردی، قابل استنباط و استخراج است که بحرانهای پیش گفته را هدف قرار داده است: 1)رویکرد تخریبی و تحقیری با هدف رسوایی یزیدیان و بنی امیه؛ 2) رویکرد تنذیری و تنبیهی با هدف بیداری مردم و تثبیت و تبیین ماهیت قیام حسین(ع)؛ 3)رویکرد تسکینی و دفاعی با هدف کاهش آلام روحی و روانی و حفاظت از قافله حسینی. همچنین، این مقاله به عوامل بنیادین مدیریت بحران در سیره زینب کبری از چهار حیث 1)مبدأ شناختی 2)هستی شناختی 3)راهکار شناختی 4)شخصیت شناختی اشاره نموده است., مجله علمی
Keywords: مجله علمی; بحران; راهبردشناسی; رویکردهای راهبردی; سیره زینب کبری; مدیریت بحران

تدوین الگویی از عوامل مؤثر بر رضایت نمازگزاران از مساجد و رابطۀ آن با وفاداری - محسن یازرلو; عبدالحمید ابراهیمی; رسول عباسی (دانشگاه تهران)
در محیط رقابتی، رضایت مشتری عاملی کلیدی در کسب برتری و موفقیت سازمان است. مساجد نیز که سازمانهای غیر انتفاعی- مذهبی به شمار میروند، باید به ارضای نیازهای مشتریان خود یعنی نمازگزاران، توجه کنند، تا بتوانند در محیط رقابتی عرصۀ فرهنگ مقاومت کنند. بنابراین، این پژوهش در سال 1391 با هدف طراحی الگویی از عوامل مؤثر بر رضایت مردم از مساجد و وفاداری آنها نسبت به این اماکن، در استان گلستان به روش مطالعۀ توصیفی- تحلیلی انجام شد. برای سنجش ابعاد رضایت مشتری و همچنین، وفاداری نمازگزاران از پرسشنامههای محققساخته، استفاده شد. بدین منظور، یک نمونۀ 380 نفری از نمازگزاران استان گلستان به روش نمونهگیری خوشهای انتخاب شدند. مراحل توصیفی این پژوهش با استفاده از نرم افزارSPSS16 و مراحل استنباطی آن، با استفاده از نرم‌افزار LISREL 8/54، انجام گرفت. در مدل مفهومی تحقیق شامل متغیرهای رضایت مشتری، تصویر درک شده از سازمان، کیفیت درک شده (نرمافزار و سختافزار)، انتظارات مراجعهکنندگان، ارزش درک شده و وفاداری است. نتایج به‌دست‌آمده، تأثیرگذاری کلیۀ متغیرهای پیشنهادی بر رضایت نمازگزاران، همچنین، تأثیرگذاری رضایتمندی نمازگزاران بر وفاداری آنها نسبت به مساجد را در سطح اطمینان 95% تأیید کرد. در انتها، پیشنهادهایی برمبنای نتایج تحقیق و دیدگاه پاسخگویان مطرح شد.   , مجله علمی
Keywords: مسجد; مجله علمی; رضایتمندی نمازگزاران; وفاداری

طراحی مدل عدالت سازمانی با الهام از نهج البلاغه و اعتباربخشی آن با استفاده از نظر خبرگان - ناصر جمشیدی; حسین خنیفر; جلال نادری (دانشگاه تهران)
در این مقاله تلاش شدهاست با توجه به پیشینة نظری تحقیق و با استفاده از مدل عدالت سازمانی که شامل ابعاد مراودهای(تعاملی)، توزیعی و رویهای است، حدود ده سازه طراحی و برای سازههای طرح شده، با توجه به مبانی نظری و استنادات نهجالبلاغه و همگنی آنها باهم در مدل عدالت سازمانی، حدود 32 متغیر استخراج شود. سپس، متغیرها با مدل عدالت سازمانی با توجه به منابع و مصادر تطبیق داده شد. بر اساس متغیرهای استخراج شده و تطبیق آنها، مدل پیشنهادی طرح شد. جامعة آماری این تحقیق اساتید مدیریت و علوم قرآنی بودند، که نمونهای به روش تصادفی و با توجه به جدول مورگان از بین آنها انتخاب شد و به ترتیب، برای اعتباربخشی ساختاری و محتوایی به سؤال‌های پرسشنامه پاسخ دادند. نتایج به دست آمده از تحلیل آمار استنباطی در نرم‌افزار SPSSمدل را با درصد بالایی تأیید کرد. در نهایت، پس از انجام اصلاحات لازم، مدل نهایی ایجاد شد., مجله علمی
Keywords: عدالت سازمانی; مجله علمی; الگوی عدالت سازمانی; مبانی عدالت; نهج¬البلاغه

بررسی آثار خودباوری و عزت نفس بر شکل‌گیری تصویرپردازی درکارکنان بانک سپه - رضا طهماسبی; حسن غفاری; مهدی شبانی (دانشگاه تهران)
انسان‌ها همیشه دوست دارند بدانند دیگران آنان را چگونه ارزیابی می‌کنند و در منظر دیگران چه جلوه‌ای دارند. فراگردی که طی آن افراد می‌کوشند واکنش دیگران نسبت به افکارشان، یا تصویر خود در ذهن دیگران را پیگیری کنند و مثبت جلوه دهند، تصویرپردازی دیگران نامیده می‌شود. در این زمینه شخصیت افراد در به‌کارگیری تصویرپردازی اهمیت زیادی دارد. عزت نفس و خودباوری دو بعد شخصیتی‌اند که نقش بسزایی در اجرای تصویرپردازی دیگران دارند. هدف تحقیق حاضر بررسی نقش این دو متغیر شخصیتی در به‌کارگیری تصویرپردازی است. روش تحقیق کمی با به‌کارگیری پرسشنامه است. جامعة آماری را کارکنان ستادی بانک سپه تشکیل می‌دهند. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد عزت نفس رابطة مثبت معنادار با تصویرپردازی دارد در حالی که رابطة معنادار بین خودباوری و تصویرپردازی مشاهده نشد., مجله علمی
Keywords: عزت نفس; مجله علمی; تصویرپردازی; خودباوری

گونه‌شناسی سخاوت در سازمان - سید مهدی الوانی; غلامرضا جندقی; حسن زارعی متین; حمیدرضا ایرانی (دانشگاه تهران)
سخاوت از ارزش‌های اخلاقی پسندیده در همة ادیان و فرهنگ‌ها است. ارزش‌ها در زندگی فردی و سازمانی افراد منعکس می‌شود و فرصت‌ها و تهدیدهایی ایجاد می‌کند. هدف این مقاله معرفی و بررسی مفهوم سخاوت در سازمان است و به سؤال‌های مهم چیستی، چرایی و چگونگی و نتایج آن پرداخته است. علاوه بر این، گونه‌شناسی سخاوت در سازمان برای اولین بار توسط مؤلفان مطرح شده است. روش این پژوهش مرور نظام‌مند مبانی نظریة تحقیق است. مباحث با توجه به پاسخ 6 پرسش اساسی (what, why, who,where, when & how) بررسی شد. همچنین، مفاهیم مدیریتی و اسلامی جهت همپوشانی و غنی‌سازی بحث مطرح شد., مجله علمی
Keywords: مجله علمی; رفتارهای دیگرخواهانه; سخاوت; فعالیت‌های داوطلبانه; مسئولیت اجتماعی سازمان

تأثیر اخلاق کار اسلامی بر عدالت سازمانی، رضایت شغلی و غیبت از کار کارکنان ادارة برق شهرستان ارومیه - محمد حسنی; مرضیه رحیمی; مریم سامری (دانشگاه تهران)
پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر اخلاق کار اسلامی بر عدالت سازمانی، رضایت شغلی و غیبت از کار کارکنان ادارة برق شهرستان ارومیه انجام گرفته است. جامعة آماری این پژوهش شامل همة کارکنان ادارة برق شهرستان ارومیه است که از میان آن‌ها 205 نفر بهعنوان نمونه انتخاب شدند. روش تحقیق، توصیفی از نوع همبستگی است و برای گردآوری اطلاعات پرسشنامه به‌کار گرفته شده است که روایی و پایایی آن بررسی و تأیید شد. برای تحلیل دادهها تحلیل آماری استنباطی شامل ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل عاملی تأییدی و مدل معادلات ساختاری به‌کار گرفته شد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که میان متغییر[j1] های اخلاق کار اسلامی کارکنان و عدالت سازمانی، اخلاق کار اسلامی و رضایت شغلی و همچنین بین عدالت سازمانی و رضایت شغلی رابطة مثبت و معنیدار وجود دارد و بین عدالت سازمانی و غیبت ازکار رابطة معکوس و معنیدار وجود دارد. اما نتایج نشان میدهد بین اخلاق کار اسلامی و غیبت از کار رابطة معکوس و معنیداری وجود ندارد. همچنین، در این تحقیق نقش میانجی عدالت سازمانی در رابطة اخلاق کار اسلامی و رضایت شغلی و نقش میانجی عدالت سازمانی در رابطة اخلاق کار اسلامی و غیبت از کار تأیید شد.  [j1]متغیر درست است, مجله علمی
Keywords: عدالت سازمانی; اخلاق کار اسلامی; رضایت شغلی; مجله علمی; غیبت از کار

الگوی اسلامی ایرانی اجرای خط‌ مشی‌های فرهنگی کشور و مقایسة تطبیقی آن با برخی الگوهای موجود داخلی و خارجی - حسین خنیفر; سید مهدی الوانی; حمید حاجی ملا میرزایی (دانشگاه تهران)
با مطالعه و بررسی فرایند پیچیدة خط‌مشی‌گذاری فرهنگی کشور توسط نهادهای ذیربط، هنوز شاهد آسیب‌های فرهنگی و تحقق‌نیافتن کامل راهبردهای کلان در زمینة فرهنگ هستیم. این کاستی‌ها اغلب ما را به یک علت اساسی متوجه می‌کند و آن فقدان الگوی اجرای خط‌مشی مبتنی بر ارزش‌های اسلامی و فرهنگ اصیل ایرانی است. در این مقاله ابتدا مدل‌های اجرا در داخل و خارج کشور بررسی شده است، سپس، با رویکردی قیاسی این مدل‌ها با الگوی پیشنهادی اجرای خط‌مشی‌های فرهنگی جمهوری اسلامی ایران مقایسه شده است. این مدل با روش تحقیق کیفی داده‌بنیاد یا گراندد تئوری اجرا شده است. مؤلفه‌های این الگو مستخرج از مصاحبه‌های عمیق از نخبگان، خبرگان، مقام‌های ارشد خط‌مشی‌گذار و مجریان باتجربة کشور است. در نهایت، با کدگذاری حدود 200 گزاره، 49 مقولة اصلی احصا شد که در سه بعد کلی شبکة ذینفعان (شامل مردم، سازمان‌ها، دستگاه‌ها و مؤسسات)، اجراپژوهی (شامل بسیج منابع، ابزارهای اجرا و رویکرد‌های اجرا)، و فضای ذهنی و ارزشی جامعه، تقسیم‌بندی و مرتبط شد., مجله علمی
Keywords: فرهنگ; مجله علمی; اجراپژوهی; اجرای خط‌ مشی‌های فرهنگی; خط‌ مشی‌گذاری; مدل‌های اجرا

مدیریت عمومی مبتنی بر نهج‌البلاغه (مورد مطالعه: نامه 53) - علی نقی امیری (دانشگاه تهران)
پرهیز از انفعال و استفادة بهینه از همة امکانات و فرصت‌ها در پیمودن درست فرایند تولید علوم انسانی- اسلامی و به‌ویژه مدیریت، مستلزم طراحی الگویی جامع برای مدیریت اسلامی و نسبت‌‌دادن آن به اسلام و منابع اصیل آن از طریقی منطقی و روشمند است. این تحقیق بر آن است تا باکاوش در نهج‌البلاغه و به‌ویژه فرمان تاریخی امام علی (ع) به مالک اشتر، به طراحی الگوی مدیریت عمومی، اقدام کند. این تحقیق مبتنی بر تحلیل محتوا است و در فرایند تحقیق به 1200 مفهوم، 500 شاخص، 99 مؤلفه، 18 مقوله و در نهایت، به الگوی پنج‌بعدی شامل ارکان، ابعاد، روش‌ها، ماهیت و انواع منجر شده است., مجله علمی
Keywords: ابعاد; روش; مجله علمی; ارکان; ماهیت; مدیریت عمومی

بررسی و تبیین تأثیر روایتگری سازمانی در ایجاد فرهنگ اخلاق‌مدار و معنوی - محمد حسین مقدسان; محمد علی سرلک; آسیه اندیشمان; اکبر بهمنی (دانشگاه تهران)
روایتگری سازمانی سال‌هاست که در علم مدیریت بارها مورد بحث قرار گرفته، و از مزایای به‌کارگیری آن در سازمان فراوان گفته شده است، ولی متأسفانه در پژوهشهای داخلی فقط یک تحقیق در این زمینه شایان توجه بوده است. با توجه به خلأ نظری یادشده، بر آن شدیم شیوة بهرهگیری از مهم‌ترین موضوع‌های مطرح در مدیریت، یعنی فرهنگ، اخلاق و معنویت را از روایتگری سازمانی، شرح دهیم. در این پژوهش قدرت بهره‌گیری از روایتگری توسط رهبران و در نتیجه انتقال آن‌ها به فرهنگ سازمانی طوری است که اعضای سازمان ارتباط با یک جامعة بزرگتر و هدف عالیتر را احساس کنند. این پژوهش از نوع مطالعات توصیفی و کاربردی است. دو فرضیة پژوهش تأثیر روایتگری در ایجاد فرهنگ اخلاقمدار و معنوی است و ابزار جمعآوری داده‌ها پرسشنامه است، روایی محتوا و پایایی با محاسبة آلفای کرونباخ تأیید شد. جامعة پژوهش کارکنان صنعت برق است و تعداد نمونه 131 نفر برآورد شد. تحلیل اطلاعات به‌وسیلة نرم‌افزارهای SPSS و لیزرل انجام گرفت و برای آزمودن فرضیه‌ها از آزمون تی‌ یک‌طرفه و بر اساس آن فرضیه‌های پژوهش به میزان 95 درصد تأیید شد. امید است پژوهش یادشده با منابع غنی به‌کارگرفته‌شده در آن، فتح بابی بر تحقیقات آتی مبحث مغفول ماندة روایتگری سازمانی باشد., مجله علمی
Keywords: رهبری; معنویت; مجله علمی; داستان‌سرایی; روایتگری; فرهنگ اخلاقی

تحلیل تأثیر شوخ‌طبعی بر فرهنگ سازمانی و انسجام گروهی - حسین حیدری; وحید خاشعی; مرتضی معروفانی اصل (دانشگاه تهران)
این مطالعه تأثیر شوخ‌طبعی بر فرهنگ سازمانی و انسجام گروهی را با روش تحلیل عاملی تحلیل کرده است. جامعة آماری این پژوهش را همة کارکنان دانشگاه فنی‌وحرفه‌ای کرمانشاه تشکیل داده‌اند که با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی نسبی و بهره‌گیری از جدول مورگان، 181 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده‌های مورد نیاز با به‌کارگیری پرسشنامه جمع‌آوری و با نرم‌افزار آموس تحلیل شد. نتایج حاکی از آن است که بین شوخ‌طبعی و فرهنگ سازمانی (فرهنگ مشارکتی، انعطاف‌پذیر، مأموریتی و سازگاری) ارتباط مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین، بین شوخ‌طبعی و انسجام گروهی (انسجام تکلیف و انسجام اجتماعی) رابطة معناداری وجود دارد. در نهایت، می‌توان گفت مدیران ملزم به پذیرش طنز به عنوان یکی از اشکال ارتباطات هستند، و باید نسبتی منطقی بین هدف‌های سازمانی و استانداردهای عمومی- اجتماعی کار برقرار کنند.  , مجله علمی
Keywords: فرهنگ سازمانی; انسجام گروهی; شوخ‌طبعی; طنز; مجله علمی

بررسی رابطة آموزه‌های اسلامی قابل ادراک با متغیرهای اثربخشی پیام تبلیغاتی در حوزة تبلیغ کالاهای مصرفی - سیدمحمود حسینی امیری; میرزا حسن حسینی; اوژن کریمی; زین العابدین رحمانی رحمانی (دانشگاه تهران)
استراتژی‌های جذابیت پیام تبلیغاتی منعکس‌کنندة واکنش‌های مشتری و در نهایت اثربخشی پیام تبلیغاتی است که به‌طور بالقوه قصد خرید را افزایش می‌دهد و نگرش‌های در حال تغییر مخاطبان آگهی را بهبود می‌بخشد. از طرفی، قرآن کریم آگهی و تبلیغات را ممنوع نمی‌کند، در حقیقت باید تبلیغات را برای ترویج باورها و شعائر اسلامی به‌کار گرفت. در این تحقیق، به‌کارگیری آموزه‌های اسلامی قابل ادراک در محتوای پیام تبلیغاتی کالاهای مصرفی و تأثیرگذاری آن بر مخاطبان آگهی از دیدگاه رؤسای کانون‌های تبلیغاتی بررسی شده است. ابزار پژوهش پرسشنامه است. برای اجرای تحقیق 305 نفر از رؤسای کانون‌های تبلیغاتی سراسر کشور با روش نمونه‌گیری تصادفی نظام‌مند انتخاب شدند. نتایج مدل معادلات ساختاری پژوهش نشان داد آموزه‌های اسلامی قابل ادراک تأثیر مثبت و معنادار بر احساس مثبت پاسخگویان ، و تأثیر غیرمستقیم و معنادار بر قصد خرید آنان می‌گذارد. ضمن اینکه نگرش نسبت به آگهی به عنوان مهم‌ترین و تأثیرگذارترین متغیر میانجی بر رابطة علی متغیرهای برونزا و درونزای مدل اثربخشی پیام تبلیغاتی حاوی آموزه‌های اسلامی قابل ادراک محسوب می‌‌شود. , مجله علمی
Keywords: مجله علمی; قصد خرید; آموزه‌‌های اسلامی قابل ادراک; اثربخشی پیام تبلیغاتی

گزینش مدیران و کارکنان از منظر اسلام با رویکرد به مؤلفة عقلانیت الهی به عنوان شاخص کلان شایسته‌سالاری - ولی الله نقی پورفر; سید محمد موسوی مقدم (دانشگاه تهران)
در اسلام، همة شایستگیهای دنیوی و اخروی، بر اساس و محوریتِ عقلانیت الهی، تعریف میشود. «عقل» در جامعیتش، «منشأ علم، قدرت، معنویت، و اعمال اراده به اذن خدا» است که از آن به «عقل رحمانی» یاد میشود. در مقابل، «عقل شیطانی» طغیان‌گر است. «عقلانیت الهی»، به دو بخش تقسیم می‌شود: 1. عقلانیت ارزشی و 2. عقلانیت حرفهای و کاربردی. «عقلانیت ارزشی»، شامل سه دسته است: 1. عقل نظری: معرفت به ارزشهای اعتقادی و عملی، 2. عقل گرایشی: گرایش به ارزشهای اعتقادی و عملی، و 3. عقل عملی: التزام به ارزشهای عملی. «عقلانیت حرفه‌ای و کاربردی» نیز، شامل سه محصول است: تخصص، تجربه و قدرت تدبیر. در فرهنگ اسلامی، مبتنی بر قرآن و سنت، اساس شایستگی در سه ویژگی جمع شده است: عقل، حیا و اخلاق، و دین. مبحث عقلانیت عملی، به مراتب دیانت از منظر اسلام ناظر است. در قرآن کریم، سه مرتبه برای الزامات دینی تعریف شده است: 1. دیانت مسلمین: که تلبس به الزامات فقهی- حقوقی را تذکر میدهد، 2. دیانت مؤمنین: که به الزامات اخلاقی، علاوه بر الزامات مسلمین، نظر دارد، و 3. دیانت محسنین: که به الزامات عرفانی، علاوه بر الزامات مسلمین و مؤمنین نظر دارد. , مجله علمی
Keywords: مدیران; اسلام; کارکنان; مجله علمی; شایسته‌سالاری; عقلانی

شناسایی و تبیین اصول اسلامی مدیریت شهری بر اساس آموزه‌های قرآن: اصل امنیت - علیرضا سیاف زاده; محمد میره ای; سید علی موسوی (دانشگاه تهران)
در قرن حاضر بیش از نیمی از مردم جهان در شهرها ساکن‌اند و هرروزه بر حجم شهرنشینی بالاخص در کشورهای در حال توسعه، و از جمله در کشورهای اسلامی افزوده می‌شود. در این میان بسیاری از کشورهای اسلامی برای حل مشکلات شهری خویش به نظریه‌ها و الگوهای تقلیدی غرب مراجعه کرده‌اند و غالباً در حل مسائل خویش ناکام مانده‌اند؛ در حالی که با توجه به اعتقادات مسلمانان و فرمان‌های خداوند، راه حل بسیاری از مشکلات بشر در قرآن کریم موجود است. با توجه به این موضوع در تحقیق جاری تلاش شده است با سیری در قرآن به راه‌حل‌ها و الگوهای مدیریت شهری اسلامی پرداخته شود. بر این اساس، تحقیق حاضر به لحاظ هدف بنیادی و به لحاظ ماهیت، تحقیق اکتشافی- تحلیلی و بر مبنای روش گردآوری اطلاعات، اسنادی است. نتایج بررسی‌های این تحقیق نشان داد یکی از صفات مورد تأکید در قرآن کریم برای یک شهر مطلوب امنیت است؛ به‌طوری که این واژه 67 بار در قرآن تکرار شده است. همچنین، در این مقاله به انواع و ابعاد امنیت، نتایج ایجاد امنیت در جامعه، علل و عوامل ایجاد امنیت و پیش‌شرط‌های تحقق آن اشاره شده است. , مجله علمی
Keywords: قرآن کریم; امنیت; شهر اسلامی; مجله علمی; مدیریت شهری

بررسی جایگاه و اعتبار ارتباطات مکتوب از منظر اسلام - ابوالحسن سلطانی (دانشگاه تهران)
امروزه رایج‌ترین ابزار ارتباط رسمی در نظام‌های اجتماعی مکتوبات است، به‌طوری که رسمیت به عنوان یکی از ابعاد اصلی ساختاری سازمان با معیار میزان مقررات مکتوب سنجیده می‌شود. اعتمادسازی مکتوبات در روابط اداری به‌طوری است که امروزه از نظر حقوق‌دانان یکی از ادلة اثبات‌کننده در محاکم قضایی اسناد مکتوب است تا جایی که از نظر آنان اعتبار نوشتار و اسناد مکتوب از کلام شفاهی فراتر رفته است. با این حال در فقه شیعه، بر سر اعتبار مکتوبات برای اعلام قصد و نیت و اتخاذ تصمیم‌ها و عقد قراردادهای اداری اختلاف نظر وجود دارد. در این تحقیق با رویکرد تحلیل محتوای کیفی متون دینی، جایگاه مکتوبات در قرآن کریم و روایات معصومین (ع) و واکاوی ادلة اعتبار مکتوبات در روابط اداری بررسی شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد حداقل پنج دلیل برای اثبات اعتبار مکتوبات در روابط اداری و سازمانی قابل بیان است که عبارت‌اند از تأکید قرآن کریم بر نوشتن و تنظیم سند مکتوب در روابط تجاری و مالی، سیرة عقلایی متصل به عصر معصومین (ع)، دلیل فحوی و اولویت، نفی احتمال تقلب و در نهایت، اصل اعتماد و اطمینان در ارتباطات. برخی از این ادله حتی اعتبار بالاتر ارتباطات مکتوب بر ارتباطات شفاهی را نشان میدهند.    , مجله علمی
Keywords: مجله علمی; ارتباطات مکتوب; اعتبار شرعی کتابت; مکتوبات; نوشتار; نوشتن

پرده‌برداری از نفاق در سازمان با به‌کارگیری پدیدارنگاری: فهمی از دریافت‌های متکثر - مصطفی هادوی نژاد; مریم امیرخانلو (دانشگاه تهران)
این پژوهش با هدف بررسی و طبقهبندی دریافتهای اعضای یک دانشگاه از پدیدة نفاق در سازمان، بر پایة پدیدارنگاری، برای نیل به درکی عمیقتر از مفهوم این پدیده نزد افراد مورد مطالعه انجام گرفته است. نمونه‌گیری به روش بیشینة تنوع انجام‌ گرفت و حجم نمونه با درنظرگرفتن قاعدة اشباع نظری تا 30 نفر مشخص شد. با مشارکتکنندگان مصاحبههای نیمهساختاریافتة باز انجام گرفت. سپس، با نرم‌‌افزار Maxqda داده‌ها کدگذاری شد. پس از تحلیل مصاحبهها، پنج دیدگاه به دست آمد که عبارت بودند از مفاهیم مبتنی بر فنون رفتاری مدیریت تصویرپردازی (خودشیرینی و سعایت)، نیت نفعطلبانة مستتر فرد (حفظ مقام، ارتقای مقام و جلب منافع مادی)، ویژگیهای فعال سالوسانة فرد (خودپایشی و یادگیری رفتارهای غیرکارکردی سیاسی)، چاپلوسپروری مدیریتی و فرهنگ سوت و سکوت سیاسی. در ادامه، طبقات روی سلسلهمراتبی با سه سطح فنون رفتاری، فرد و سازمان قرار گرفتند و فضای نتیجهای سلسلهمراتبی را برای شیوههای متفاوت ادراک پدیدة نفاق در سازمان رقم زدند. برای اعتبار و اعتمادبخشی به داده‌ها قابلیتهای اعتبار، انتقال و اعتماد به‌کار گرفته شد. , مجله علمی
Keywords: نفاق; مجله علمی; پدیدارنگاری; خودشیرینی; رفتار منافقانه; نفاق در سازمان

شناسایی و اولویت‌بندی شیوه‌‌های نهادینه‌‌سازی فرهنگ سازمانی مبتنی بر کرامت انسانی و ارج‌نهادن به سرمایه‌‌های انسانی (مورد مطالعه: دانشگاه سیستان و بلوچستان) - مرضیه فردین; نورمحمد یعقوبی (دانشگاه تهران)
براساس نقشۀ راه اصلاح نظام اداری که در سال 1392 به دستگاه‌‌های دولتی ابلاغ شده است، تمامی سازمان‌ها می‌‌بایست به‌منظور فرهنگ سازمانی مبتنی بر کرامت انسانی، از برنامۀ منسجم و متناسب با ماهیت سازمان برخوردار باشند، این در حالی است که در جامعۀ مورد مطالعۀ این پژوهش، تاکنون شیوه‌‌های نهادینه‌‌سازی موردنظر مبهم و نامشخص بوده است. از ‌‌این ‌‌رو، پژوهش حاضر شیوه‌‌های نهادینه‌‌سازی فرهنگ سازمانی مبتنی بر کرامت انسانی را شناسایی و اولویت‌‌بندی می‌کند. تحقیق حاضر به لحاظ هدف کاربردی و با توجه به نحوۀ گردآوری داده‌‌ها تحقیق پیمایشی محسوب می‌‌شود. جامعۀ آماری 341 نفر از کارکنان دانشگاه سیستان و بلوچستان به شمار می‌روند که 132 نفر از آن‌ها به طور تصادفی انتخاب شدند. به‌منظور جمع‌آوری داده‌‌ها از پرسش‌نامۀ محقق‌ساخته استفاده شده است. نتایج تحلیل عاملی کلیۀ عوامل شناسایی‌شده در مدل (به جز یک عامل) را تأیید کرد که نشان‌‌دهندۀ این مطلب است که عوامل مذکور می‌‌توانند در نهادینه‌‌سازی فرهنگ سازمانی مبتنی بر کرامت انسانی نقش داشته باشند. این عوامل با استفاده از آزمون فریدمن اولویت‌‌بندی شدند. نتایج نشان داد شایسته‌‌سالاری در بعد ساختاری، مسئولیت‌‌پذیری در بعد رفتاری، جهت‌‌گیری ارزشی در بعد معنایی و تقوا در بعد زمینه‌‌ای دارای بیشترین اولویت برای نهادینه‌‌سازی فرهنگ سازمانی مبتنی بر کرامت انسانی بودند., مجله علمی
Keywords: فرهنگ سازمانی; کرامت انسانی; مجله علمی; بعد رفتاری; بعد ساختاری; بعد معنایی

بررسی تطبیقی تصمیمات آمیخته بازاریابی از دیدگاه اسلام و غرب - میلاد کریمی; حسین خنیفر (دانشگاه تهران)
یکی از مطالبات جامعة ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی، استقرار ارزش‌های اسلامی در همة شئون جامعه به‌ویژه تصمیم‌گیری‌های حوزه‌های اقتصادی و بازرگانی است. با نگاهی به متون نظری تصمیم‌های آمیختة بازاریابی که شامل محصول، قیمت، ترفیع و توزیع است، مشاهده می‌شود این منابع آکنده از آموزه‌های غربی است که در اغلب موارد در عمل نیز سرلوحة اقدامات مدیران بنگاه‌های اقتصادی قرار می‌گیرد. هدف اصلی در آموزه‌های غربی کسب حداکثر سود و سهم بازار است. پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و با به‌کارگیری روش تحلیل محتوا انجام گرفته است.  در این پژوهش با مطالعة آیات قرآن کریم و سیرة پیامبر (ص) و ائمة معصومین (ع) و نظرهای اندیشمندان اسلامی، ارزش‌های مطرح در تصمیم‌های آمیختة بازاریابی که بر پایة اصول اعتقادی اسلام از جمله اصل توحید، عدالت، امانت و حلیت قرار دارند، استخراج شد، تا با معرفی آن‌ها در سیاست‌گذاری‌های آمیختة بازاریابی مساعدت شود.  , مجله علمی
Keywords: بازاریابی اسلامی; مجله علمی; آمیختة بازاریابی; اخلاق بازاریابی; اصول و ارزش‌های غربی

تحلیل فازی عوامل مؤثر در خادمیت در شرکت‌ها - محمد عزیزی; مسعود سلمانی بیدگلی (دانشگاه تهران)
تحقیق حاضر به دنبال یافتن عوامل مؤثر در شکل‌گیری خادمیت در شرکت‌هاست. از این‌ رو، این تحقیق کاربردی با استفاده از رویکرد تطبیقی-کیفی و به‌کارگیری روش تحلیل فازی به این بررسی پرداخته است. جامعۀ آماری شرکت‌های مستقر در شهرک صنعتی سلیمان صباحی بیدگلی است که در این میان 28 شرکت خانوادگی انتخاب شده است. داده‌ها از طریق پرسش‌‌نامه جمع‌آوری شده است. روایی پرسش‌نامه از طریق انتخاب معتبرترین شاخص‌ها و گویه‌ها با توجه به ادبیات نظری و تأیید خبرگان و پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ محاسبه شد. براساس تئوری‌‌های تبیین‌‌کنندۀ خادمیت، 5 شرط سرمایۀ اجتماعی خانوادگی، تعهد، اعتماد، ازخودگذشتگی و فرایند استراتژی مشارکتی به تحلیل وارد شده است. تحلیل علّی مفرد نشان داد که سرمایۀ‌‌ اجتماعی خانوادگی، تعهد، اعتماد و فرایند استراتژی مشارکتی، شروط لازم و ازخودگذشتگی شرط کافی است. تحلیل استاندارد نشان داد که اعتماد و نبود سرمایۀ اجتماعی خانوادگی ممسک‌ترین راه برای شکل‌گیری خادمیت است., مجله علمی
Keywords: اعتماد; تعهد; مجله علمی; ازخودگذشتگی; خادمیت; سرمایۀ اجتماعی خانوادگی

اعتبارسنجی مدل زمینه‌ای اثرگذار بر رفتار خادمانۀ کارگزاران سازمان حج و زیارت - علیرضا امینی; فریبرز رحیم‌نیا (دانشگاه تهران)
پژوهش حاضر با رویکرد آمیختة اکتشافی‏ـ مدل ایجاد ابزار‏ـ به‏منظور شناسایی اثر عوامل زمینه‏ای بر رفتار خادمانة کارگزاران سازمان حج و زیارت در اماکن متبرکة مکه و مدینه با استفاده از تحلیل محتوای قراردادی در بخش کیفی انجام شده است. داده‏های کیفی با استفاده از نمونه‏گیری هدفمند بر اساس معیارهای نظام‏نامة ارزیابی عملکرد کارگزاران خادم سازمان حج و زیارت از طریق 18 نفر از خادمان برتر تا اشباع نظری مصاحبه‏های نیمه‏ساختاریافته جمع‏آوری شد. متن مصاحبه‏های انجام‏شده در قالب واحدهای فکر کدگذاری، مقوله‏بندی، و در نهایت در طبقات مضامین طبقه‏بندی و اعتباریابی شد. یافته‏های کیفی تحقیق ویژگی‏های رفتار خادمانة کارگزاران را در قالب چهار رفتار انسان‏دوستانه، رفتار پیش‏قدمانه، رفتار وظیفه‏گرایانه، و رفتار خودگرایانه و عوامل زمینه‏ای مؤثر بر آن را در قالب دو زمینة شخصی و زمینه‏های مرتبط با نقش تبیین می‏کند. پس از کشف مقوله‏های مدل ارائه‏شده در مرحلة کیفی، به‏منظور اعتبارسنجی کمّی مدل استخراج‏شده، پرسش‏نامه‏ای مشتمل بر 123 گویه طراحی و تنظیم شد و در اختیار 205 نفر از کارگزاران به‏صورت نمونه‏گیری در دسترس قرار گرفت و اعتبار مدل به‏صورت کمّی نیز تأیید شد., مجله علمی
Keywords: سازمان حج و زیارت; مجله علمی; آمیختة اکتشافی; رفتار خادمانه; عوامل زمینه‏ای

فراترکیب پژوهش‌های انجام شده در زمینۀ سیاست اخلاقی مدیران از منظر آموزه‌های اسلامی - قدرت‏ الله محمدی; قاسم سلیمی; مهدی محمدی (دانشگاه تهران)
هدف اصلی از پژوهش حاضر فراترکیب پژوهش‏های انجام‏شده در زمینة سیاست اخلاقی مدیران از منظر آموزه‏های اسلامی است. ابزار پژوهش سیاهة مطالعات و اسناد و مدارک گذشته در زمینة سیاست‏ اخلاقی مدیران است که جمعاً بیست پژوهش را شامل می‏شود. شیوة تحلیل داده‏ها نیز کُدگذاری است. در این زمینه، با اتخاذ رویکرد کیفی در پژوهش و با بهره‏گیری از روش فراترکیب، متون مربوطه شناسایی و، پس از ارزیابی، تعدادی از آن‏ها برای استفاده در این پژوهش انتخاب و تحلیل شد. در گام بعد، متون انتخابی با هدف استخراج مصداق‏های سیاست اخلاقی بررسی شد و 143 کُد شناسایی‏شده در زمینة سیاست اخلاقی مدیران بر مبنای آموزه‏های اسلامی در 52 مفهوم و 5 مقوله، شامل مقولة مدیریتی- رهبری، ارتباطی- تعاملی، شخصیتی- رفتاری، ارزشی- اعتقادی، و دانشی- تحلیلی بررسی شد. یافته‏های مطالعاتی می‏تواند هم در سیاست‏گذاری و انتخاب مدیران آموزش عالیِ آتی و هم به عنوان راهنمای عمل مدیران کنونی مورد توجه قرار گیرد., مجله علمی
Keywords: فراترکیب; مجله علمی; سیاست اخلاقی; آموزه ‏های اسلامی; مدیریت آموزش عالی

تبیین مفهوم تفکر راهبردی از منظر اسلام - مهدی کبیری پور; مرتضی سلطانی; علی عبدالهی (دانشگاه تهران)
با ظهور مفهوم «تفکر راهبردی»، متفکران و محققان بسیاری تلاش کرده‏اند تا از نگاه خود تعریف مشخصی برای آن ارائه کنند و یک مدل منطقی برای سنجش قابلیت تفکر راهبردی ارائه نمایند. باوجوداین و به‏رغم غنای بسیار زیاد منابع دینی و علوم اسلامی، تلاش‏های ناچیزی برای استخراج مؤلفه‏های تفکر راهبردی با رویکرد اسلامی ‏انجام شده و خلأ تحقیقات بومی ‏و اسلامی ‏در این زمینه کاملاً مشهود است. هدف از تحقیق حاضر شناسایی مؤلفه‏های اساسی تفکر راهبردی با بررسی منابع اسلامی‏ است. در این تحقیق، برای گردآوری داده‏ها و اطلاعات مورد نیاز، از تفاسیر قرآن کریم، احادیث و روایات، آثار و سخنرانی اندیشمندان دینی معاصر، و منابع استنادی علوم اسلامی ‏استفاده شده است. همچنین، با توجه به هدف تحقیق، از شیوة تحلیل مضمون (تم) بهره‏گیری شده و واحدهای منتخب متن مورد مطالعه در فرایندی تکاملی به کدها، تم‏ها، و محورها (مؤلفه‏های نهایی) تبدیل شده است. سپس، برای تعیین اولویت محورهای تفکر راهبردی، پس از اخذ نظر خبرگان، به‏وسیلة پرسش‏نامه، از تکنیک فرایند تحلیل سلسله‏مراتبی (AHP) استفاده شده است. بر اساس نتایج تحقیق، به‏ترتیب اولویت، محورهایِ توجه به سنت‏های الهی، بصیرت، آرمان‏خواهی، دوراندیشی، حکمت، و اتصالِ تدبیر تبیین‏کنندة مفهوم تفکر راهبردی از منظر اسلام است., مجله علمی
Keywords: تحلیل مضمون; تفکر راهبردی; مجله علمی; رویکرد اسلامی; فرایند تحلیل سلسله‏ مراتبی

ارائۀ مدل مفهومی روش‌شناسی آینده‌پژوهی اسلامی - محسن منطقی; محسن الویری; جعفر رحمانی; رضا ابروش (دانشگاه تهران)
روش‌شناسی آینده‌پژوهی اسلامی از مباحث پایه‌ای و اساسی در فرایند تولید دانش آینده‌پژوهی اسلامی است. تفاوت مبنای معرفت‌شناسی و هستی‌شناسی اسلامی موجب می‌شود روش‌شناسی آینده‌پژوهی اسلامی از سایر روش‌شناسی‌های موجود در این دانش متفاوت شود. ازین‌رو، سؤال اصلی این پژوهش این است که روش‌شناسی آینده‌پژوهی اسلامی چگونه است؟ هدف این پژوهش نیز ارائة مدلی مفهومی از روش‌شناسی آینده‌پژوهی اسلامی مبتنی بر مبانی معرفت‌شناسی و هستی‌شناسی اسلامی است. این پژوهش از نظر هدف بنیادی است. شیوة گردآوری داده‌ها کتابخانه‌ای بود و به روش توصیفی ـ پیمایشی تحلیل و بررسی شد. مدل روش‌شناسی آینده‌پژوهی اسلامی، که در این پژوهش ارائه می‌شود، ترکیبی از روش‌شناسی‌های تحلیلی و تفسیری و شهودی است. هر یک از روش‌شناسی‏های فوق در آینده‌پژوهی اسلامی اهمیتی ویژه دارد و امکان بهره‏مندی هم‌زمان از دو یا چند روش به صورت ترکیبی در آینده‌پژوهی اسلامی نیز وجود دارد., مجله علمی
Keywords: روش‌شناسی; آینده‌پژوهی; آینده‌پژوهی اسلامی; هستی‌شناسی; مجله علمی; معرفت‌شناسی

طراحی مدل سازمان خادم با استفاده از دیمتل فازی - عباس شول; مصطفی هادوی‌نژاد; علی سیاح‌پور (دانشگاه تهران)
هدف این پژوهش طراحی مدل سازمان خادم برآمده از دانش خبرگان دانشگاهی با استفاده از فن دیمتل فازی بود. برای این کار، پس از شناسایی 6 مؤلفة اصلی شکل‏دهندة سازمان خادم از پیشینة پژوهش (انگیزه‏های خدمت، نگرش خدمت‌گرا، کنش‏های خادمیت‏محور، مطالبه‌گری محیطی، رهبری خادم، فضای خدمت) و گنجاندن آن‌ها در پرسشنامه‏ای بسته مبتنی بر طیف لیکرت پنج‏گزینه‏ای، 10 خبره شناسایی و پرسشنامه میان آن‌ها توزیع شد تا نظر آن‌ها دربارة میزان اهمیت این مؤلفه‏ها در خادمیت سازمان احصا شود. پیش از تحلیل داده‏های گردآوری‏شده، از روایی محتوا و پایایی پرسشنامه اطمینان حاصل شد. در ادامه، پرسشنامه‏ای متناسب با فن دیمتل برای کشف روابط علّی میان مؤلفه‏ها تدوین شد و در اختیار خبرگان مزبور قرار گرفت. نتایج تحلیل دیمتل فازی نشان داد اثرگذارترین و بنیادی‏ترین مؤلفة سامان‏بخش سازمان خادم انگیزه‌های خدمت است. علاوه بر این مؤلفه، کنش‏های خادمیت‏محور و مطالبه‏گری محیطی نیز در مدل به منزلة علت و بقیه معلول شناسایی شدند., مجله علمی
Keywords: مجله علمی; سازمان خادم; دیمتل فازی; نظریة خادمیت; نظریة عاملیت

ساخت و اعتباریابی آزمون وظیفه‌شناسی سازمانی و بررسی رابطۀ آن با ویژگی خدمت‌رسانی - خسرو رشید; فضل‌الله حسنوند; صفدر نبی‌زاده (دانشگاه تهران)
هدف پژوهش حاضر ساخت و اعتباریابی مقیاسی برای اندازه‌گیری میزان وظیفه‌شناسی سازمانی کارکنان و کارمندان سازمان‌ها و مراکز گوناگون بر اساس ویژگی‌های فرهنگی ایران بود. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از حیث روش در زمینة طرح‌های غیرتجربی و از نوع ساخت آزمون است. نمونة پژوهش 1176 نفر از کارمندان بانک مسکن در سراسر کشور ایران بودند. برای تحلیل داده‌های پژوهش، ضریب همبستگی پیرسون، آزمون‌های کرویت بارتلت، کفایت نمونه‌برداری (KMO)، آلفای کرونباخ، تحلیل عاملی اکتشافی با چرخش واریماکس با نرم‌افزار SPSS به کار برده شد. یافته‌ها نشان داد آزمون وظیفه‌شناسی ساخته‌شده سه عامل مسئولیت‌پذیری، انتظارات سطح بالا، و ارزیابی شخصی را می‌سنجد. پایایی پرسشنامه با روش آلفای کرونباخ 81/0 بود. در کنار آن، داده‌ها نشان داد آزمون وظیفه‌شناسی همبستگی بالایی با خدمت‌رسانی دارد. با توجه به میزان پایایی و روایی به‌دست‌آمده از پرسشنامه اندازه‌گیری وظیفه‌شناسی ابزاری مناسب به شمار می‌رود., مجله علمی
Keywords: روایی; مجله علمی; خدمت‌رسانی; پایایی; وظیفه‌شناسی سازمانی

طراحی الگوی رهبری سازمانی با استفاده از آموزه های نهج‌البلاغه - جواد تاجمیر ریاحی; علی صفری; نصرالله شاملی (دانشگاه تهران)
این پژوهش با هدف طراحی الگوی رهبری سازمانی با تأکید بر نهج ‏البلاغه انجام شد. روش تحقیق از نوع ترکیبی و روش‏های تحلیل مضمون‏ و دیمتل بود. ابتدا متن نهج ‏البلاغه، اعم از نامه‏ها و خطبه‏ها و حکمت‏ها، از منظر مفاهیم مرتبط با رهبری، بررسی و تحلیل و 525 مضمون اولیه استخراج شد. سپس با استفاده از تلخیص و مقوله‌بندی به روش کد‏گذاری با تأکید بر مفاهیم مشترک 79 مضمون پایه تحت عنوان شاخص شناسایی شد. در ادامه، با افزایش محدودة دسته‌بندی، 10 مضمون سازمان‌دهنده تحت عنوان مؤلفه و نهایتاً با تکرار آن 3 مضمون فراگیر به عنوان ابعاد رهبری سازمانی، شامل ابعاد اعتقادی و اخلاقی و رفتاری، شناسایی‏ و تبیین شد. سپس، جهت رتبه‌بندی و یافتن ارتباط علّی و معلولی ابعاد استخراج‌شده، از طریق پرسشنامه و مصاحبه با 20 نفر از متخصصان مدیریت اسلامی، از روش کمّی دیمتل استفاده شد که طبق یافته‌های پژوهش بعد اعتقادی را می‏توان متغیر علّی در نظر گرفت. چون بیشترین تأثیرگذاری را بر ابعاد اخلاقی و رفتاری دارد., مجله علمی
Keywords: نهج البلاغه; رهبری سازمانی; مجله علمی; بعد اخلاقی; بعد اعتقادی; بعد رفتاری

فهم رفتار سازمانی مبتنی بر فقه - محسن منطقی; علی آقا پیروز; صمصام الدین قوامی; محمد علی زاده (دانشگاه تهران)
پژوهش حاضر، با هدف دست‏یابی به چارچوب مفهومی برای فهم فقهی رفتار سازمانی، درصدد بود، با نگاه تکلیف‏مدار، عوامل مؤثر بر شکل‏گیری نگرش و رفتار افراد در سازمان را شناسایی کند. در این پژوهش با بررسی و شناسایی مبانی نظری فقهی، مرتبط با فعالیت‏های سازمانی، نصوص و داده‏های دینی گردآوری و با روش تحلیل مضمون مضامین و مؤلفه‏های فقهی رفتار سازمانی استخراج شد و به ‏تأیید 30 نفر از استادان فقه رسید. بر این اساس الگوهای بینشی و گرایشی و کنشی موجود در منابع فقهی، شرایط فقهی تصدی شغل سازمانی، و شرایط و ویژگی‏های سازمان به‌ منزلة پنج مؤلفة رفتار سازمانی از یافته‏های این پژوهش‌اند که چگونگی رفتار سازمانی و حکم شرعی آن را تعیین می‏کنند. نتیجة پژوهش این است که رکن اصلی در فهم رفتار سازمانی و استنباط احکام آن تشخیص دقیق موضوع و سطوح مصالح فردی، سازمانی، نظام اسلامی و انسانی، و در نهایت تقدیم مصلحت اهمّ بر مهم است., مجله علمی
Keywords: رفتار سازمانی; مجله علمی; بینش سازمانی; فقه رفتار سازمانی; فهم فقهی; گرایش سازمانی

طراحی الگوی فرهنگ شهروندی اسلامی –ایرانی مبتنی بر روش فراترکیب و راهکارهایی برای توسعۀ آن - حمیدرضا خان محمدی هزاوه; حسن زارعی متین; محمد میره ای; سید حسین اخوان علوی; امین فرجی (دانشگاه تهران)
با ورود به هزارة سوم، فرهنگ شهروندی به منزلة مقوله‌ای نوین و پرمناقشه بین صاحب‌نظران جامعه‌شناسی و دیگر حوزه‌های وابسته پدیدار شد. ازین‌رو، در سالیان اخیر اندیشمندان الگوهای متعددی از فرهنگ شهروندی برای جامعة مدنی غرب ارائه داده‌اند که این مدل‌ها با مبانی اسلامی‌ـ ایرانی جامعة ایران سازگاری چندانی ندارد. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف ارائة الگوی فرهنگ شهروندی مبتنی بر مبانی اسلامی‌ـ ایرانی و بر مبنای مطالعه‌ای توصیفی‌ـ اکتشافی با رویکردی توسعه‌ای‌ـ کاربردی انجام شد. جامعة آماری پژوهش برای سنجش اعتبار محتوایی مدل شامل خبرگان و متخصصان فعال در حوزة فرهنگ و حقوق شهروندی در کشور بود. نمونة آماری به روش هدفمند قضاوتی به تعداد 15 نفر انتخاب شد. ابزار گردآوری داده‌ها شامل مطالعات عمیق کتابخانه‌ای و پرسشنامة خبرگانی بود. در نهایت، در این پژوهش، مبتنی بر روش هفت‌مرحله‌ای فراترکیب، الگوی فرهنگ شهروندی بر اساس مبانی اسلامی‌ـ ایرانی ارائه شد که شامل سه بُعد حقوقی و وظیفه‌ای و ارزشی شهروندی و سیزده مؤلفة اصلی است. همچنین، در پایان، راهکارهای توسعه و ارتقای فرهنگ شهروندی اسلامی‌‌ـ ایرانی ارائه شده است., مجله علمی
Keywords: روش فراترکیب; مجله علمی; حقوق شهروندی; ارزش‌های شهروندی; فرهنگ شهروندی; وظایف شهروندی

تأثیر مضمون‌های فرهنگ اخلاق‌مداری بر بی‌طرفی حسابرس: تحلیلی بر ادراک رهبری تحول‌گرا - اسماعیل کاووسی; محمدرضا عبدلی; حسن ولیان (دانشگاه تهران)
پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر مضمون‌های فرهنگ اخلاق‌مداری بر بی‌طرفی حسابرس با توجه به نقش تعدیل‌کنندة رهبری تحول‌گرای شرکای حسابرس صورت گرفت. این پژوهش از نوع کاربردی و به صورت توصیفی‌‌‌ـ همبستگی است و در بازة زمانی شش ماه انجام گرفت. جامعة آماری پژوهش شامل ۲۱۱ نفر از حسابرسان شاغل در سازمان حسابرسی و مؤسسات حسابرسی بخش خصوصی بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. جهت جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه استفاده شد که روایی و پایایی آن تأیید و به منظور تحلیل و آزمون فرضیه‌های پژوهش از تحلیل حداقل مربعات جزئی (PLS) استفاده شد. نتایج نشان داد فرهنگ اخلاقی در مؤسسات حسابرسی بر رفتار بی‌طرفانة حسابرس با شدت ۷۶/۴ تأثیر مثبت و معنادار دارد. همچنین، مشخص شد رهبری تحول‌گرای شریک حسابرس به منزلة متغیر تعدیل‌کننده با شدت ۳۷/۴ تأثیر مثبت فرهنگ اخلاق‌مداری بر رفتار بی‌طرفانة حسابرس را در جهت مثبت تقویت می‌کند., مجله علمی
Keywords: مجله علمی; فرهنگ اخلاقی; رفتار بی‌طرف حسابرس; رهبری تحول‌گرا

اثر فاصلة قدرت بر قصد افشاگری کارکنان با نقش میانجی شجاعت اخلاقی - رضا سپهوند; امیر هوشنگ نظرپوری; راضیه فعلی (دانشگاه تهران)
یکی از مؤلفه‌های مهم نظام اداری هر کشور افشای فساد و سوء‌رفتارهای صورت‌گرفته در محیط کاری است. با اینکه عواملی همچون رهبری اقتدارگرا و حاکمیت فرهنگ سکوت کارکنان را به عدم افشای فساد ترغیب می‏کند، شجاعت اخلاقی آنان بر قصد برملا ساختن انحرافات بسیار تأثیرگذار است. هدف از این تحقیق، بررسی اثر فاصلة قدرت بر قصد افشاگری کارکنان با نقش میانجی شجاعت اخلاقی است. این تحقیق از لحاظ هدف کابردی، از لحاظ نحوة گردآوری داده‏ها توصیفی‌ـ همبستگی، و از نوع تحقیقات کمّی است. جامعة آماری تحقیق همة کارکنان شاغل در گمرک بندر شهید رجایی، به تعداد 420 نفر، بودند. حجم نمونه بر اساس جدول مورگان 200 نفر بود که به روش تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‏ها پرسشنامه بود که پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ تأیید شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده‏ها از مدل‏سازی ساختاری و نرم‏افزار AMOS استفاده شد. نتایج حاصل از تجزیه‌وتحلیل داده‏ها نشان داد کارکنانی که به قدرت مدیران باور بیشتری دارند و آنان را در انجام دادن امور مبسوط‏الیه می‏دانند سکوت هوشمندانه را در پیش می‌گیرند و از صحبت کردن دربارة انحرافات پرهیز می‏کنند. همچنین، کارکنانی که شجاعت اخلاقی بالاتری دارند، به‏رغم همة محدودیت‏ها و احتمال آسیب دیدن، خود را به افشای فساد ملزم می‏دانند. سرانجام اینکه شجاعت اخلاقی می‌تواند به‌رغم وجود فاصلة قدرت در سازمان به قصد افشاگری کارکنان بینجامد., مجله علمی
Keywords: مجله علمی; شجاعت اخلاقی; فاصلة قدرت; قصد افشاگری; کارکنان بندر شهید رجایی

تأثیر بازاریابی ‏خیرخواهانه بر قصد خرید مصرف‏کننده (مورد مطالعه: مصرف‌کنندگان تک‌ماکارون) - حسین خنیفر; نیما سلطانی نژاد; علی اصغر رشید (دانشگاه تهران)
پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر بازاریابی خیرخواهانه بر قصد خرید مصرف‌کنندگان تک‌ماکارون انجام شد. برای رسیدن به این هدف، از طریق مطالعات گذشته، عواملی که در این موضوع دخیل بودند شناسایی شدند و با استفاده از متغیرهای بازاریابی خیرخواهانه، جذابیت برند، هویت مصرف‌کننده با شرکت، بدبینی مصرف‌کننده، احساسات اخلاقی، و قصد خرید مدل پژوهش شکل گرفت. تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش تحقیقی توصیفی است. ابزار گردآوری داده‌ها در این پژوهش پرسشنامه بود. تعداد 350 پرسشنامه بین مصرف‌کنندگان محصول تک‌ماکارون شهر تهران در فاصلة زمانی آبان‌ماه تا دی‌ماه 1394 توزیع و تعداد 330 پرسشنامة قابل قبول جمع‌آوری شد. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها با استفاده از تحلیل همبستگی و الگویابی معادلات ساختاری و با کمک نرم‌افزار  AMOS18 انجام شد. نتایج پژوهش نشان داد بازاریابی خیرخواهانه بر جذابیت برند، احساسات اخلاقی، و قصد خرید مصرف‌کننده تأثیر مثبت و معنادار، اما، بر بدبینی مصرف‌کننده اثر معکوس و معنادار می‌گذارد. همچنین، احساسات اخلاقی و هویت مصرف‌کننده با شرکت نیز بر قصد خرید تأثیر مثبت و معنادار می‌گذارد. در نهایت بدبینی مصرف‌کننده بر قصد خرید محصول بازاریابی خیرخواهانه اثر معکوس می‌گذارد., مجله علمی
Keywords: مجله علمی; بازاریابی خیرخواهانه; تک‌ماکارون; قصد خرید; مدل‌یابی معادلات ساختاری

شناسایی الگوی فرهنگ جهادی در نظام اداری ایران - محسن جاجرمی زاده; حبیب اله رعنایی کردشولی; مسلم باقری; احمد الهیاری; علی اصغر مباشری (دانشگاه تهران)
پژوهش حاضر با هدف شناسایی الگوی فرهنگ جهادی در نظام اداری کشور طراحی و اجرا شد. در بخش اول این پژوهش کیفی، با فلسفه‏ای تفسیرگرایانه و با رویکردی استقرایی و بهره‏گیری از روش تحلیل محتوای متنی، به شناسایی مؤلفه‌ها و شاخص‏های فرهنگ جهادی در آیات قرآن پرداخته شد. بخش دوم، با بهره‏گیری از روش فراترکیب، به شناسایی الگوی فرهنگ جهادی در کتب و مقالات موجود اختصاص یافت. در بخش سوم نیز، با بهره‏گیری از یافته‏های بخش‏های اول و دوم، از مجرای روش گروه کانونی، الگوی فرهنگ جهادی معرفی شد. الگوی پیشنهادی بر اساس سطوح جهان‏بینی، ایدئولوژی، و رفتار ارائه شد که در سطح جهان‌بینی شامل 6 بعد، در سطح ایدئولوژی شامل 17 مؤلفه، و در سطح رفتار شامل 87 شاخص رفتاری است., مجله علمی
Keywords: فرهنگ; فرهنگ جهادی; فراترکیب; مجله علمی; الگوی فرهنگ جهادی; تحلیل محتوای متنی

تحلیل عناصر رویدادی فرهنگ سازمانی عاشورایی بر مبنای سیرة عاشورایی - محمد ایدی; زینب طولابی; سمانه صیادی (دانشگاه تهران)
این پژوهش با هدف تحلیل عناصر رویدادی فرهنگ سازمانی عاشورایی بر مبنای سیرة عاشورایی انجام شد. روش تحقیق اکتشافی بود که به صورت کیفی از روش تحلیل مضمون، به منظور استخراج مضامین مورد نیاز از منابع دینی مرتبط با عاشورا و فرهنگ عاشورایی، استفاده شد. جامعة آماری تحقیق همة کتب و مقالات معتبر در حوزة فرهنگ اسلامی و سیرة عاشورایی و نمونة آماری نیز همة کتب و مقالات علمی معتبر در دسترس در حوزة یادشده بود. به منظور دستیابی به مفاهیم مورد نظر در مرحلة نخست کدگذاری توصیفی صورت گرفت و کدها به عنوان مضامین پایه‌ای شناخته شدند. در مرحلة کدگذاری تفسیری، مضامین پایه‌ای طبقه‌بندی شدند که آن‌ها را مضامین سازمان‌دهنده گویند. آخرین مرحله تعیین مضمون فراگیر بود که همة مضامین پیش‌گفته را دربرمی‌گیرد. در نهایت، این پژوهش به شناسایی 28 مضمون توصیفی و 13 مضمون سازمان‌دهنده و 3 مضمون فراگیر (مؤلفه‌های اصلی) انجامید و با استفاده از نظرخواهی از پنج نفر از خبرگان روایی پژوهش تأیید شد. مؤلفه‌های اصلی عبارت‌اند از عناصر بینشی فرهنگ سازمانی عاشورایی، عناصر گرایشی فرهنگ سازمانی عاشورایی، عناصر کنشی فرهنگ سازمانی عاشورایی. در پایان، تحلیل عناصر رویدادی فرهنگ سازمانی عاشورایی با بهره‌گیری از فرهنگ عاشورایی تدوین شد., مجله علمی
Keywords: فرهنگ سازمان; مجله علمی; عناصر بینشی; عناصر کنشی; عناصر گرایشی; فرهنگ عاشورا

مدیریت اسلامی با الهام از رویکرد علم دینی علامه جوادی آملی - علی نقی امیری (دانشگاه تهران)
مدیریت اسلامی ترکیبی است از مدیریت (به منزلة مصداقی از علم) و اسلام (به منزلة مصداقی از دین) که تبیین مفهوم آن مستلزم درک درست از علم و دین و علم دینی است. تلاش‌های زیادی در این رابطه صورت گرفته که در قالب رویکردهای علم دینی (و به طور خاص، مدیریت اسلامی) موضوعیت یافته‌اند. یکی از این رویکردهای مهم دیدگاه علم دینی آیت‌الله جوادی آملی است که توجه به آن منجر به شکل گیری رویکردی خاص از علوم اسلامی و به‌ویژه مدیریت اسلامی، در فضای علمی، گردیده است.  هدف از این پژوهش آن بود که با ابتناء بر نظریة علم دینی آیت‌الله جوادی آملی و ابعاد مختلف آن و الهام از مفهوم دین، علم، عقل، و نقل‌ْ مدیریت اسلامی و خصوصیات آن بررسی و فهمیده شود. پژوهش حاضر کیفی، توصیفی، و مبتنی بر روش تجزیه‌وتحلیل است. نتایج حاصله منتهی به تعریف مدیریت اسلامی، در چهار بعد اساسی شده است: بدین نحو که اولاً در پرتو دین‌شناسی و تعمیم مفهوم دین( اصول کلی و آموزه‌های اسلامی( ، ثانیاً، در پرتو علم‌شناسی و گسترة آن بر مبنای توسعة مفهوم عقل، ثالثاً، در پرتو فلسفه‌شناسی و نسبت فلسفة مطلق و مضاف و رابعاً، در پرتو روش‌شناسی و نسبت روش‌های مختلف( تجربی، عقلی، عرفانی و نقلی)  و متناسب با انها، زوایایی از  مدیریت اسلامی، تبیین شده است., مجله علمی
Keywords: اسلام; علم; مدیریت; دین; عقل; مجله علمی

ارائة چارچوب ادراکی از اخلاق حرفه‌ای بر اساس نص وحیانی برای منابع انسانی سازمانی - احمد عابدی; محمدعلی مهدوی راد; فاطمه خنیفر (دانشگاه تهران)
سازمان و مدیریت، به منزلة یکی از ارکان نظام بشری، از یک طرف دیرینگی موضوعی و تمدنی دارد و از طرف دیگر در نظام ارزشی مطرح است. اخلاق حرفه‌ای یکی از ابعاد ناشناختة نظام ارزشی مدیریتی در سازمان‌هاست. اخلاق حرفه‌ای و مؤلفه‌های آن در سازمان می‌تواند در بهبود سیستم اداری مبتنی بر آموزه‌های اسلامی مؤثر باشد. در این نوشتار به الگوی اخلاق حرفه‌ای در سازمان با استناد به آیات و روایات در دو قالب توضیحات تفصیلی و جدول محقق‌ساخته و استخراج یک مدل مفهومی از اخلاق حرفه‌ای در سازمان پرداخته شد. تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر نوع داده‌ها کیفی است. جامعة آماری این پژوهش همة مستندات، متون دینی، و کتب تفسیر بود. تقوا، ﺗﻮﮐﻞ ﺑﻪ ﺧﺪا، ﻋـﺪاﻟﺖ، ﺻﺪاﻗﺖ، اﻣﺎﻧﺖ‌داری، مسئولیت‌پذیری، خوش‌گفتاری، دوراندیشی، و ... مؤلفه‌های اصلی این نوشتار است. در این تحقیق سعی شد با این نگاه نو مؤلفه‌های مورد نظر در سازمان با استفاده از آیات و روایات تبیین و تفسیر شود تا با الگوگیری از آن برای منابع انسانی سازمانی زمینة تحقق سازمان ارزشی فراهم شود. ﺑﺮ اﺳﺎس آﻧﭽﻪ از ﭘﮋوﻫﺶ ﺣﺎﺿﺮ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪ رﻋﺎﯾﺖ اﺻﻮل اﺧﻼق ﺣﺮﻓﻪ‌ای در ﺳﺎزﻣﺎن از سوی ﮐﺎرﮐﻨﺎن و ﻣﺪﯾﺮان اهمیتی وﯾـﮋه دارد و رﻋﺎﯾـﺖ ﻣﺆﻟﻔـﻪ‌های اﺧـﻼق ﺣﺮﻓﻪ‌ای ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ یک ﻣﺰﯾﺖ رﻗﺎﺑﺘﯽ در ﺳﺎزﻣﺎن‌ها ﻣﺤـﺴﻮب ﺷﻮد., مجله علمی
Keywords: مدیریت; اخلاق; اخلاق حرفه‌ای; مدیریت منابع انسانی; مجله علمی

بررسی مؤلفه‏های گرایشی در الگوی رفتار سازمانی مبتنی بر اخوت اسلامی - مجتبی درودی; غلامعلی عزیزی کیا; محسن منطقی; مجید زارع شحنه (دانشگاه تهران)
لازمة هر سازمانی فعالیت‏هایی است که اعضای سازمان در ارتباط با یک‌دیگر، سازمان، ارباب‌رجوع، یا مشتریان انجام می‏دهند. هر سازمانی با توجه به مبانی ارزشی خود به دنبال دستیابی به الگویی از رفتار سازمانی است که در عملکرد سازمان بالاترین اثربخشی و کارآیی را داشته باشد. یکی از الگوهای رفتاری متناسب با سازمان‏های اسلامی الگویی است که مبتنی بر اخوت اسلامی باشد. سازمان‏های اسلامی به دلیل تفاوت مبنایی با سازمان‏های غیراسلامی نیازمند شیوه‏های خاص خود در ادارة سازمان هستند. هدف از این پژوهش تبیین مؤلفه‏های گرایشی بود و محققان برای نیل به این هدف این سؤال را مطرح کردند که «مؤلفه‏های گرایشی در الگوی رفتار سازمانی مبتنی بر اخوت اسلامی چیست؟». بدین منظور در کتاب‌های اسلامی با روش داده‌بنیاد جست‌وجو کردند و مؤلفه‏های گرایشی الگوی اخوت اسلامی را به دست آوردند که عبارت‌اند از: تمایل به جلب رضایت الهی، آخرت‌گرایی، راهنماگرایی، تمایل به جلب رحمت و افاضات الهی در فعالیت‏ها، یک‌دلی و همدلی، همدردی و دلسوزی، محبت و مهربانی، مثبت‏گرایی، خیرخواهی، خدمت‏گرایی، اعتمادورزی، کنترل میل‏ها، و گرایش‏ها در جهت ایجاد و حفظ اخوت اسلامی., مجله علمی
Keywords: رفتار سازمانی; مجله علمی; اخوت اسلامی; مؤلفه‏های گرایشی

شناسایی عوامل پیشران توسعة فرهنگ سازمانی اسلامی - علی صادقی; سعید مرادی; بتول فقیه آرام; علی‌رضا عراقیه; لیلا شریفیان (دانشگاه تهران)
هدف اصلی این پژوهش شناسایی عوامل (ابعاد، مؤلفه‌ها، شاخص‌های) پیشران توسعة فرهنگ سازمانی در آموزش‌وپرورش و تأثیرگذاری و تأثیرپذیری مؤلفه‌ها بر یک‌دیگر بود. روش پژوهش حاضر آمیخته (کیفی‌ـ کمی) است. برای شناسایی عوامل پیشران و مؤلفه‌ها، علاوه بر مطالعۀ اسنادی، از تکنیک تحلیل مضمون با نرم‌افزار MAXQDA12 استفاده شد. مشارکت‌کنندگان در بخش کیفی 17 نفر خبره و صاحب‌نظر در حوزة فرهنگ سازمانی اسلامی بودند که بعد از 14 مصاحبه اشباع نظری حاصل و ۲۳۳ کد باز و ۱۱۳ کد محوری برای فرهنگ سازمانی اسلامی استخراج شد، که در نهایت ۵ بعد انسانی، ارزشی، تشکیلاتی، توسعه‌ای، چشم‌انداز و 17 مؤلفة اصلی برای فرهنگ سازمانی اسلامی مشخص شد. روایی ابزار پژوهش به صورت محتوایی به تأیید رسید. برای محاسبة پایایی باز آزمون از میان مصاحبه‌های انجام‌گرفته چند مصاحبه به ‌عنوان نمونه انتخاب و هر یک از آن‌ها در یک فاصلة زمانی کوتاه و مشخص دو بار کُدگذاری شد. سپس در بخش کمّی با 21 نفر نمونه از خبرگان و با استفاده از تکنیک دیمتل با نرم‌افزار  که در آن معیارهای تعظیم شعائر دینی و چشم‌انداز محوری دارای بیشترین تأثیرگذاری و معیارهای مسئولیت اجتماعی و فرایندهای داخلی دارای بیشترین تأثیرپذیری بودند. , مجله علمی
Keywords: تحلیل مضمون; تکنیک دیمتل; مجله علمی; فرهنگ سازمانی اسلامی; آموزش‌وپرورش

مردم شناسى اسلامى و مردم شناسى اسلام - ریچارد تاپر; حسین داوودی; حسین اژدری فر (پژوهشگاه حوزه و دانشگاه)
., حوزه و دانشگاه روش شناسی علوم انسانی (MSSH)
Keywords: حوزه و دانشگاه روش شناسی علوم انسانی; MSSH

انواع کنترل و نظارت در مدیریت اسلامى - ابوطالب خدمتی (پژوهشگاه حوزه و دانشگاه)
-, حوزه و دانشگاه روش شناسی علوم انسانی (MSSH)
Keywords: -; حوزه و دانشگاه روش شناسی علوم انسانی; MSSH

نگرش به حکومت و مدیریت از منظر امام على(ع)( ) - علیرضا اعرافی (پژوهشگاه حوزه و دانشگاه)
در دیدگاه حضرت على(ع)، نگرش مدیران به «مدیریت» چگونه باید باشد؟ براى پاسخگویى به این سؤال سعى شده است با استفاده از سخنان ایشان در نهج البلاغه اصول کلى حاکم بر نگرش مدیران و وظایف کلى آنان در یازده اصل بررسى گردد: 1. امانت بودن مسؤولیت و مدیریت; 2. ارزش ابزارى حکومت و مدیریت; 3. نگرش اخلاقى به مدیریت; 4. سلسله مراتب و مشارکت در مسؤولیت ها; 5. مسؤولیت فرصتى اخلاقى و معنوى; 6. عمران و آبادانى در کنار وظایف فرهنگى; 7. ضرورت استفاده از تجارب تاریخى در مدیریت; 8. حقوق و وظایف متقابل; 9. نگرش مثبت و کرامت مدار به انسان ها; 10. توجه به قدرت و نظارت الهى; 11. توجه به مشارکت و نقدپذیرى در مدیریت., حوزه و دانشگاه روش شناسی علوم انسانی (MSSH)
Keywords: -; حوزه و دانشگاه روش شناسی علوم انسانی; MSSH

جایگاه دشمنان و مخالفان در نگرش سیاسى امام على(ع) - علی اکبر علیخانی (پژوهشگاه حوزه و دانشگاه)
در نگرش حضرت على(ع) مخالف و دشمن، انسانى خطاکار است که باید هدایت شود و مهم ترین وظیفه انبیا و اولیاى الهى (و همه حکومت هاى مبتنى بر دین) زمینه سازىِ هدایت انسان ها و نشان دادن راه حق و حقیقت به آنان است. در نگاه آن حضرت، انسان اشرف مخلوقات است و تکریم هر انسانى ـ فارغ از عقیده و مذهب او ـ بر همگان واجب است. مهم ترین مؤلفه تکریم انسان، حفظ خون اوست و خون هاى به ناحق ریخته شده، اول چیزى است که روز قیامت مورد سؤال قرار خواهد گرفت. حکومت و قدرت نیز وسیله اى براى احقاق حقوق و احیاى حدود و ارزش هاى الهى و درنهایت، تکامل و سعادت انسان است و ذاتاً داراى ارزش نیست; بلکه ارزش و اهمیت آن، کمتر از انسان و جایگاه رفیع اوست. امام على(ع) در نگرش سیاسى خود ـ که ریشه در اصول و اعتقادات فوق داشت ـ به آزادى و اندیشه مخالفان باطل خود احترام مى گذاشت و هیچ گاه به توهین و هتک حرمت متوسل نمى شد و در سخت ترین و بحرانى ترین شرایط ـ  مثل جنگ ـ نیز به اصول اخلاقى پاى بند بود., حوزه و دانشگاه روش شناسی علوم انسانی (MSSH)
Keywords: -; حوزه و دانشگاه روش شناسی علوم انسانی; MSSH

قاطعیت و مدارا از دیدگاه امام على(ع) - سید غلامحسین حسینی (پژوهشگاه حوزه و دانشگاه)
قاطعیت، به معناى اجراى مناسب و به موقع قانون و بهره گیرى از قدرتِ مشروع در جهت اجراى عدالت است و مدارا به معناى سعه صدر و تحمّل آراى دیگران. در این مقاله این دو مفهوم با استفاده از کلام و سیره امام على(ع) تجزیه و تحلیل مى شوند و مواردى مانند مداراى حضرت با خلفاى قبل از خود و 25 سال سکوت، قاطعیت و مداراى ایشان در برابر مخالفان حکومت (اصحاب جمل، صفیّن و خوارج) بررسى مى گردد. دعوت کارگزاران به مدارا و قاطعیت، قاطعیت در اجراى عدالت و نفى تبعیض، اجراى عدالت و قاطعیت در برابر تخلف کارگزاران، قاطعیت در اجراى احکام و قوانین الهى، قاطعیت در برابر تخریب کنندگان فرهنگ اسلامى و باورهاى دینى و شدت عمل نسبت به معترضان و منتقدان توطئه گر، نمونه هاى عملى مطرح شده در این خصوص هستند.  , حوزه و دانشگاه روش شناسی علوم انسانی (MSSH)
Keywords: -; حوزه و دانشگاه روش شناسی علوم انسانی; MSSH

نقش نخبگان در تحولات اجتماعى از نگاه امام على(ع) - ضیا هاشمی (پژوهشگاه حوزه و دانشگاه)
نخبگان، نقشى برجسته در تحولات اجتماعى دارند و در نهج البلاغه نیز به این نقش اشاره شده است. نخبگان در نهج البلاغه گروه هاى مختلف را شامل مى شود: انبیاى الهى، امامان معصوم، نیکان و صالحان و حتى رهبران کفر و نفاق. نقش پیامبر اسلام(ص) در تحول جامعه عرب از دیدگاه امام على(ع) و نقش امام معصوم و صالحان در تداوم حرکت اصلاحى پیامبر و عناصر دیگرى که از دیدگاه نهج البلاغه در تغییرات اجتماعى ایفاى نقش مى کنند ـ مانند منافقان و رهبران جاه طلب و خودخواه ـ از مباحث مطرح شده در این نوشتار است. در پایان نیز به نقش آگاهى و جهل مردم در حرکت نخبگان اجتماعى پرداخته شده است., حوزه و دانشگاه روش شناسی علوم انسانی (MSSH)
Keywords: -; حوزه و دانشگاه روش شناسی علوم انسانی; MSSH

آسیب شناسى زمامداران از منظر امام على(ع) - ابوالقاسم طاهری; محمود حیدرى هایى (پژوهشگاه حوزه و دانشگاه)
این مقاله تحقیقى ـ کاربردى، به آسیب شناسى کارگزاران و روش هاى مقابله با آن مى پردازد و در این خصوص آسیب هایى از قبیل خیانت، ضعف مدیریت، استبداد، کوتاهى در اجراى وظایف، ستمگرى بر مردم، فاصله گرفتن از مردم، اخلاق و روحیات ناپسندِ زمامداران، نظیر قدرت طلبى، دنیازدگى، امتیازخواهى و رشوه پذیرى، با نظر به کلام امام على(ع) و نیز ارائه نمونه هاى تاریخىِ برخورد امام با کارگزاران بررسى مى گردد و در پایان، به اختصار به راه هاى مقابله با این آسیب ها، از طریق تغییر رفتار و تربیت دینى اشاره مى شود.  , حوزه و دانشگاه روش شناسی علوم انسانی (MSSH)
Keywords: -; حوزه و دانشگاه روش شناسی علوم انسانی; MSSH

امام على(ع) و مسأله زمامدارى( ) - محمدحسین اسکندری (پژوهشگاه حوزه و دانشگاه)
., حوزه و دانشگاه روش شناسی علوم انسانی (MSSH)
Keywords: حوزه و دانشگاه روش شناسی علوم انسانی; MSSH